🔰تجربه‌ شنیدن «تاریخ مسعودی» شاهکار ابوالفضل بیهقی؛ بیهقی به مثابه رئالیستِ نظام‌گرا 🔸سیدمرتضی حسینی‌کمال‌آبادی نوشت: بیهقی نه محبِ پرشورِ شیعه است و نه دشمنِ کینه‌توزِ آن. او «رئالیستِ نظام‌گرا» است. دل‌بستگی او به عباسیان و غزنویان باعث می‌شود که تاریخ را از دریچه‌ی «حفظِ نظمِ موجود» ببیند. اگر جایی به نیکی از امامان یاد می‌کند، از بابِ «تقدسِ خاندانی» آن‌هاست، نه پذیرشِ برتریِ سیاسیِ آنان. 🔸تاریخ بیهقی، دانشنامه‌ی فرهنگِ عمومی و اشرافیِ آن روزگار است. با تامل در این متن، می‌توان دریافت که چگونه نظام‌های قدرت، متأثر از خلقیاتِ جمعی و سنت‌های درباری، شکل می‌گرفتند و آدابِ معاشرت، تشریفات و دیپلماسی در آن عصر بر چه پایه‌هایی استوار بوده است. 🔸روایت‌های بیهقی، حکایتِ «احوالِ نوعی» انسان است، نه صرفاً «اشخاصِ تاریخی». او به ما می‌آموزد که کشمکش میان فضائل و رذائل، و آنچه بر روابط انسانی حاکم است، در طول اعصار تکرار می‌شود. تجربه‌های تلخ و شیرینِ گذشتگان، نقشه‌ی راهی است برای انسانِ امروز تا در کوره‌راه‌های زندگی، از افتادن در دامِ خطاهای مکرر مصون بماند. 🔸 بیهقی نه محبِ پرشورِ شیعه است و نه دشمنِ کینه‌توزِ آن. او «رئالیستِ نظام‌گرا» است. دل‌بستگی او به عباسیان و غزنویان باعث می‌شود که تاریخ را از دریچه‌ی «حفظِ نظمِ موجود» ببیند. اگر جایی به نیکی از امامان یاد می‌کند، از بابِ «تقدسِ خاندانی» آن‌هاست، نه پذیرشِ برتریِ سیاسیِ آنان. ibna.ir/x6GPw @ibna_official

🔰ایبنا در فقدان حسین‌حسین‌خانی گزارش می‌دهد؛ مرد «آگاه» نشر ایران 🔸با درگذشت حسین حسین‌خانی، نشر ایران با یکی از آخرین بازماندگان نسل طلایی خود وداع کرد؛ مردی محجوب که با تأسیس نشر آگاه و آگه، میراثی گران‌بها از کتاب‌های علوم انسانی و ادبیات را برای چندین نسل به یادگار گذاشت. 🔸داستان ورود حسین حسین‌خانی به نشر، از دل یک مشارکت قدیمی در دهه ۱۳۵۰ آغاز شد؛ زمانی که هنوز خیابان انقلاب به شکل امروزی به مرکز نشر ایران تبدیل نشده بود. نصرالله حدادی، پژوهشگر تاریخ نشر، درباره آغاز این مسیر می‌گوید: «شراکت آقای حسین‌خانی و مرحوم محسن بخشی، سال ۱۳۵۴ با خرید کتابفروشی فعلی انتشارات آگاه، به مبلغ ۴۰۰ هزار تومان آغاز شد. این مشارکت تقریبا ۷۰ به ۳۰ درصد بود.» به گفته او، حسین‌خانی سهم بیشتری از سرمایه اولیه را تأمین کرده بود و به همین دلیل سهم بیشتری نیز در انتشارات داشت؛ سهمی که بعدها میان اعضای خانواده‌اش تقسیم شد. 🔸آنچه بسیاری از همکاران و دوستانش از او به یاد می‌آورند، فقط سابقه مدیریتی یا فهرست کتاب‌هایی که منتشر کرده نیست؛ بلکه نوعی منش شخصی است که کمتر در فضای حرفه‌ای نشر دیده می‌شود. 🔸او، در میان ناشران ایران کمتر کسی را می‌توان یافت که از نظر اخلاق حرفه‌ای و خصوصیات انسانی با حسین‌خانی قابل مقایسه باشد. ibna.ir/x6GPX @ibna_official

🔸از هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب بخواهید؛ نظام‌نامه‌های مدارس ایران در دوران قاجار و پهلوی 🔸سیدرضا باقریان موحد، پژوهشگر تاریخ آموزش و پرورش گفت: «سالنامه‌های مدارس و دانشگاه‌های ایران در دوران قاجار و پهلوی»، «فعالیت‌های پرورشی مدارس و دانشگاه‌های ایران در دوران قاجار و پهلوی» و «نظام‌نامه‌های مدارس ایران در دوران قاجار و پهلوی» تازه‌ترین کتاب‌های سیدرضا باقریان موحد است که در هفتمین نمایشگاه مجازی عرضه می‌شود. 🔸این اثر به معرفی و بررسی ۱۱۰۰ سالنامه و نشریه آموزشی منتشر شده توسط مدارس و دانشگاه‌های ایرانی در دوره‌های قاجار و پهلوی می‌پردازد. کتاب در دو فصل اصلی تنظیم شده است: آموزش و پرورش (شامل بخش‌های مدارس، ادارات فرهنگ، وزارتخانه و دانشسراها) و وزارت علوم (شامل بخش‌های دانشگاه‌ها و وزارتخانه). همچنین شامل مقدمه و نمایه عناوین می‌باشد. 🔸از نکات برجسته کتاب می‌توان به بررسی دقیق برنامه‌هایی چون انجمن‌های دانش‌آموزی، کتابخانه‌های مدرسه‌ای، فعالیت‌های هنری (نظیر موسیقی و نقاشی)، جلسات سخنرانی و مناظره و دیگر برنامه‌های فرهنگی اشاره کرد. به عنوان نمونه، در بخش مربوط به دبیرستان اسرار سبزوار، برنامه‌هایی چون مراسم نماز، کتابخانه مدرسه، انجمن اولیا و مربیان و فعالیت‌های نمایشی به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته‌اند. ibna.ir/x6GNd @ibna_official

🔰مروری بر «درباره جامعه» نوشته آنتونی الیوت و برایان اس. ترنر؛ برجسته‌سازی نقش سوژه در جامعه معاصر 🔸به‌گفته مترجم: «درباره جامعه» اثری است که به فهم ما از «امر اجتماعی» و «جامعه» می‌افزاید و الیوت و ترنر با بیانی موجز و روشن، پیچیدگی‌های امر اجتماعی در عصر جهانی شدن فزاینده و انقلاب ارتباطات را تشریح می‌کنند. 🔸اهمیت این کتاب علاوه بر پرداختن به بنیان‌های نظری جامعه، در نحوه پیوند ایده جامعه با دگرگونی‌ها و تحولات شتابان جهان معاصر و نیز بازخوانی انتقادی سنت‌های جامعه‌شناختی است. در این اثر که با رویکرد میان‌رشته‌ای و با بهره‌گیری از آخرین مباحث حوزه‌های جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، مطالعات فرهنگی و حتی فلسفه نگاشته شده، مولفان با نگاهی جامع، تأثیرات فناوری‌های جدید، جهانی شدن، و دگرگونی‌های فرهنگی را بر ساختارهای اجتماعی به‌شیوه‌ای دقیق بررسی می‌کنند و آرای نظریه‌پردازان بزرگ از مارکس و نیچه و وبر تا گیدنز و باومن را در متن تحولات جهان معاصر بازخوانی می‌کنند. 🔸مولفین در «درباره جامعه» با معرفی سه قلمرو «جامعه همچون ساختار»، «جامعه همچون همبستگی» و «جامعه همچون آفرینش» بر آن‌اند تا قوت و ضعف‌های برداشت‌های مختلف از مفهوم «جامعه» و ماهیت «امر اجتماعی» را بررسی کنند. الیوت و ترنر در این اثر نشان می‌دهند که چگونه این سه برداشت از جامعه در زمینه‌های تاریخی و سیاسی-اجتماعی گسترده‌تر با یکدیگر تلاقی می‌کنند، در هم تنیده می‌شوند، دچار تعارض می‌شوند یا جای یکدیگر را می‌گیرند. ibna.ir/x6GDG @ibna_official

🔰به همت انتشارات «سومیتا» منتشر شد؛ چگونه یک کودک لوس داشته باشیم؟! 🔸 به همت انتشارات «سومیتا» کتاب «چگونه یک کودک لوس داشته باشیم؟!» به چاپ رسید. 🔸این کتاب تلاش دارد با بهره‌گیری از نظریه‌های روان‌شناسی کودک، پژوهش‌های علمی و تجربه عملی مشاوران، تصویری دقیق از چگونگی شکل‌گیری رفتارهای لوسانه در کودکان به صورت کلی و ایرانیزه شده در کشورمان ارائه دهد نه برای سرزنش والدین بلکه برای کمک به آن‌ها که می‌خواهند تربیتی سالم، محکم و در عین حال انسانی داشته باشند. 🔸مخاطبان هدف این کتاب، مسلما والدین، معلمان، مربیان، مشاوران، دانشجویان روان‌شناسی و علاقه‌مندان به تربیت کودک هستند. به صورت کلی دنیای روانشناسی کودک و اطلاعات موجود بسیار وسیع و گسترده است که در این‌جا مهم‌ترین نکات تربیتی ـ آموزشی در زمینه کودک لوس را مشاهده می‌کنید. ibna.ir/x6GNG @ibna_official

🔰«اقلیم مورخان»به کوشش حسن حضرتی از سوی نشر یام منتشر شد؛ آنچه اهالی تاریخ باید بلد باشند 🔸کتاب «اقلیم مورخان؛ مهارت‌های تاریخ‌ورزی علمی» مجموعه جستارهایی است درباره انواع مهارت‌های تاریخ‌ورزی علمی که به خامه گروهی از صاحب‌نظران به نگارش درآمده است. مهارت‌هایی که آشنایی با آنها برای هر تاریخ‌ورزی که می‌خواهد به شیوه علمی و روشمند به پژوهش تاریخی بپردازد، ضروری است 🔸در دیباچه کتاب «اقلیم مورخان؛ مهارت‌های تاریخ‌ورزی علمی» به قلم مولف با عنوان «راه نرفته» می‌خوانیم: آنچه پیش روی خوانندگان فرزانه قرار دارد، مجموعه جستارهایی است درباره انواع مهارت‌های تاریخ‌ورزی علمی که به خامه گروهی از صاحب‌نظران به نگارش درآمده است. مهارت‌هایی که آشنایی با آنها برای هر تاریخ‌ورزی که می‌خواهد به شیوه علمی و روشمند به پژوهش تاریخی بپردازد، ضروری است. در حال حاضر، دانش تاریخ آنقدر پیشرفت کرده است که همه دست‌اندرکاران این معرفت دانشگاهی به این باور قطعی رسیده باشند که نیل به نتایج معتبر و علمی در موضوعات تاریخی، بدون بهره‌مندی از روش‌های آکادمیک و مهارت‌های علمی مربوط، ممکن نیست. چه بسیار –به اصطلاح- پژوهش‌های تاریخی که بدون آشنایی با این مهارت‌ها انجام شده و می‌شود؛ اما دستاورد علمی‌شان چیزی جز معرفت عامه نبوده و نیست. ibna.ir/x6GPc @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب دیدار با دبیرکل»؛ جزئیاتی از شب بحرانی در جنگ ۳۳ روزه و حیرت سید 🔸فاطمه ملکی در یادداشتی نگاهی به کتاب «دیدار با دبیرکل» تالیف فائزه طاووسی کرده است. 🔸کتاب «دیدار با دبیرکل» تنها مجموعه‌ای از خاطرات نیست، بلکه در نحوه روایت و زبان به کار رفته نیز حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد. یکی از برش‌های خواندنی کتاب، روایتی است از زبان فتانه افشون، همسر شهید سردار حاج صادق امیدزاده، که به شب بحرانی در جنگ ۳۳ روزه و حیرت سید حسن نصرالله از راه‌گشایی غیرمنتظره امام شهیدمان، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای می‌پردازد. این خاطره با فرمی کاملاً شخصی و صمیمی روایت می‌شود. انگار راوی، در حال بازگویی یک مکالمه شنیده شده است و با استفاده از نقل قول‌های مستقیم از زبان سید حسن نصرالله، فضایی زنده و باورپذیر خلق می‌کند. عباراتی چون «مقام ایشون باور کنین یک مقام نائب امام زمانیه...» یا «اشتباه کردیم. توی ورطه افتادیم.» نه تنها عمق ارادت و باور نصرالله به حضرت آیت‌الله خامنه‌ای را آشکار می‌سازد، بلکه لحنی انسانی و ملموس به این شخصیت برجسته می‌بخشد. 🔸آنچه این مجموعه را از خاطره‌نگاری صرف جدا می‌کند، نگاه چندوجهی و زاویه دید متفاوت راویان است. هر یک، بر پایه نوع ارتباط خود با سید حسن نصرالله – از فیلمبردار تا خانواده شهید و مجاهد – توانسته‌اند درک خاصی از درونیات و بیرونیات او ارائه دهند. در روایت‌ها، از هوش و ذکاوت سید در تحلیل و بیان عملیات‌ها تا وسواس و دقت او در انتخاب واژه‌ها، همه بارها مورد توجه قرار گرفته است؛ جزئیاتی که نشان می‌دهد سخن او نه‌فقط از عقل است، بلکه بر دل و ذهن مخاطب نیز نفوذ دارد. وجه دیگرِ قابل‌تأمل، شناخت عمیق او از زبان رسانه جهانی است. ibna.ir/x6GPF @ibna_official

🔰مرور ایبنا بر مجموعه «نامداران»؛ آشنایی کودک امروز با مفاخر ایران 🔸مجموعه «نامداران» تلاش دارد نشان دهد افراد مشهور تفاوت چندانی با آدم‌های معمولی نداشتند و تنها با مبادرت، تلاش، سوال پرسیدن و اراده توانسته‌اند به چهره‌های ماندگاری تبدیل شوند. 🔸اگرچه که کتاب و کتاب‌خوانی خود یکی از مقوله‌های مهجور این روزها در دنیای کودکان است، با این حال کتابی که باکیفیت در این زمینه تولید شده باشد می‌تواند نقش موثر خود را ایفا کند . این هدفی است که انتشارات برکه در مجموعه ۵ جلدی نامداران آن را دنبال کرده است؛ مجموعه‌ای که هر جلد آن به یک شخصیت مشهور می‌پردازد و با زبان طنز و کودکانه تلاش دارد که مهم‌ترین ابعاد زندگی این اشخاص را معرفی کند. 🔸روانی و سادگی کلام و جذابیت آن به همراه آمیختن به طنز، مهم‌ترین شاخصه این مجموعه است. هدف دیگری که این مجموعه دنبال می‌کند آن است که نشان دهد این افراد تفاوت چندانی با آدم‌های معمولی نداشتند و تنها با مبادرت، تلاش، سوال پرسیدن و اراده توانسته‌اند به چهره‌هایی ماندگار تبدیل شوند. ibna.ir/x6GNt @ibna_official

🔰مترجم «برج» در گفت‌وگو با ایبنا؛ پیوند داستان و نقاشی در شعرهای ییتس 🔸پوران کاوه، مترجم کتاب «برج» شامل منتخبی از اشعار ویلیام باتلر ییتس گفت: ییتس، نقاشی و هنرهای تجسمی را در شعر احیا کرد و نوعی داستان‌پردازی و بی‌واسطه‌نویسی در اکثر آثارش دیده می‌شود. 🔸اشعار ییتس تفاوت فاحشی با اشعار دیگر شاعران معاصر جهان دارد، با گرایشی که او به انواع عرفان، فولکلور، تصوف، ماوراءالطبیعه و نئوافلاطونیسم داشته، سیستمی سمبلیک به‌وجود آورده که درک اغلب اشعارش بدون آشنایی با سمبولیسم خاص او و کنار آمدن با غرابت جادویی‌اش در میان چهره‌های مختلفی که شاعر در اشعار گوناگونش به خود می‌گیرد کار آسانی نبود و ترجمه برخی اشعار دشوارش ضمن امانت‌داری حس درونی او و درک تضاد شکنجه‌آوری که بین تصاویر و مجسمه‌ها بیان می‌کند زمان‌گیر و تامل‌پذیر بود. 🔸اشعار ییتس سرشار از اشاره‌های متکثر نمایشی است؛ نمایشنامه‌هایی که غنی از ادبیات عامه ایرلند هستند، برای مثال داستان کوهولین که بی‌شباهت به داستان رستم و سهراب نیست و نوعی اساطیر و تاریخ را در نمایشنامه‌ها و شعرهایش احیا کرده و به آنها هویتی ملی بخشیده است. نمونه‌های بسیاری از لحن‌های نمایشی در اغلب اشعارش دیده می‌شود. ibna.ir/x6GHM @ibna_official

🔰حمله اسکندر به روایت رضا شعبانی استاد تاریخ؛ جهانگیری با قتل و غارت و از میان بردن آزادی ملت‌ها 🔸زندگانی مردم و حقوق آنان در عصر اسکندر مقدونی شدیدا آسیب دید و نه تنها سکنه ایران بلکه مردم تمامی آسیا حتی ساکنان یونان از نظر تامین جانی، آزادی مذهبی و اقتصادی امنیت نداشتند. در مقایسه با تسامح کوروشی و کیاست داریوشی، اسکندر فقط به جهانگیری و جهانشاهی می‌اندیشید و در نتیجه اقدامات وی با قتل و غارت و از میان بردن آزادی ملت‌های مغلوب قرین و همراه بود. 🔸این کتاب «مروری کوتاه بر تاریخ ایران؛ از آغاز عصر مادها تا پایان دوران قاجاریه» در شش فصل به مادها، هخامنشیان، عصر اسکندر، اشکانیان(پارت‌ها)، عصر ساسانی و تاریخ ایران بعد از اسلام، از فتح ایران تا ظهور سلسله‌های محلی، از طاهریان تا غزنویان، از غزنویان تا مغول، از مغول تا صفویه- ایلخانان ایران، از صفویه تا قاجاریه و از قاجار تا پهلوی می‌پردازد. 🔸...«اسکندر آخرین ماه‌های حیات خود را در تنظیم امور شاهنشاهی متصرف شده گذرانید با الهاماتی عمیق که از افکار شاهان بزرگ هخامنشی در اقدامات خود گرفت اصولی جدید- وسیع‌تر و انسانی‌تر- در آنها داخل کرد و تقسیم شاهنشاهی را به ایالات (شهربانی‌ها) قبول کرد و عده‌ای از ولات پارسی را به شغل خود باقی گذاشت از جمله والیان شوش، بابل، پاراتکین، هرات و ماد را در مقاماتی که داشتند تثبیت کرد.» عبارت اخیر به خوبی نشان می‌دهد که اسکندر سرداری نظامی بیش نبود و اساسا جهانگشا و جنگ سالار بود و طرح و برنامه‌ای خاص برای تغییر نظام و روش مجموعه دستگاه اداری ایران نداشت و ناگزیر بود که طرح هخامنشیان و برنامه آنها را ادامه دهد. ibna.ir/x6Gp9 @ibna_official

🔰درآمدی بر «جامعه‌شناسانه اندیشیدن»؛ شاهکار آموزشی باومن؛ تبدیل «زندگی کردن» به «فهمیدن زندگی» 🔸وقتی جامعه را مثل یک متن می‌خوانیم کتاب «جامعه‌شناسانه اندیشیدن» بیش از آنکه پاسخ بدهد، یاد می‌دهد چگونه باید پرسید. و شاید مهم‌ترین دستاورد آن همین باشد: تبدیل تجربه‌های روزمره به موضوع اندیشیدن، و تبدیل «زندگی کردن» به «فهمیدن زندگی». 🔸جامعه‌شناسی قبل از هر چیزی به نگرش رابطه‌ای یا نسبتی توجه دارد. یعنی ما در جامعه زاده شده‌ایم و عضو جامعه‌ای هستیم که پیش از ما وجود داشته است. ما در این مناسبات ساخته و پرداخته می‌شویم و تجربه ما متاثر از ساختارهای اجتماعی هستند و زاویه دید ما متاثر از چارچوبهای ارجاعی فرهنگی هستند. ما وابسته به دیگرانیم و طرز نگاه ما به خودمان، به عنوان میانجی این مناسبات شکل می‌گیرد. بنابراین پرسش محوری جامعه‌شناسی این است چگونه انواع مناسبات اجتماعی و جوامعی که در آنها زندگی می‌کنیم به نحوه نگاه ما به خودمان و دیگران، نحوه ساخته شدن دانش ما و نگاه ما به محیطهای اطراف ربط پیدا می‌کنند و چه پیامدهایی به بار می‌آورند. جامعه‌شناسانه اندیشیدن به نوعی روشی رابطه‌ای در فهم جهان را در خود خلاصه می‌کند که همزمان، برای امکان اندیشیدن به این جهان، به سبک و سیاقی متفاوت راهی می‌گشاید. 🔸متنی که در ترجمه فارسی با عنوان «جامعه‌شناسانه اندیشیدن» و به کوشش فرهنگ ارشاد در دسترس خوانندگان فارسی‌زبان قرار گرفته و تلاش کرده یکی از مهم‌ترین متون آموزشی جامعه‌شناسی معاصر را به زبان تجربه روزمره نزدیک کند، صرفاً انتقال واژه‌ها از یک زبان به زبان دیگر نیست؛ بلکه نوعی تلاش برای بازسازی یک شیوه فکر کردن است؛ شیوه‌ای که در آن زندگی روزمره، دیگر امری ساده و بدیهی نیست، بلکه به مسئله‌ای برای پرسش و تحلیل تبدیل می‌شود. ibna.ir/x6GLw @ibna_official

🔰نگاهی به رمان «نفرین نوبهاران» نوشته بختیار علی؛ انگیزه‌های رئالیستی پیچیده‌ در روایتی جادویی 🔸بختیار علی با رمان‌های «آخرین انار دنیا» و «غروب پروانه» نشان داده بود قصه‌گویی چیره‌دست است اما او در کتاب «نفرین نوبهاران» جور دیگری است. در این یادداشت به برخی از ویژگی‌های این اثر پرداخته شده است. 🔸رمان با ظرافت نشان می‌دهد که چگونه یک امر شخصی می‌تواند بدل به فاجعه‌ای جمعی شود. شخصیت‌های داستان هرکدام به شکلی متفاوت با این ماجرا مواجه می‌شوند؛ از آنهایی که از ترس آبرو پا روی شرافت می‌گذارند تا کسانی که برای غرورشان تا پای جان می‌ایستد. همین تکثر نگاه‌هاست که کتاب را به آزمایشگاه انسان‌شناسی بدل می‌کند. 🔸نقطه قوت کتاب، شخصیت‌پردازی آن است. خبری از آدم‌های تک‌بعدی و قهرمان‌های بی‌عیب‌ونقص نیست. شخصیت‌ها باورپذیرند، انگیزه‌های پیچیده‌ای دارند و در طول داستان رنگ عوض می‌کنند. آدم‌هایی می‌بینی که نقاب می‌زنند، فرو می‌ریزند و گاهی از دل ویرانه‌های اخلاقی‌شان قد راست می‌کنند. هیچکس کاملاً سفید یا کاملاً سیاه نیست و همین است که رمان را از یک قصه سرگرم‌کننده فراتر می‌برد. تاریخ هم در پس‌زمینه جریان دارد. شورش کردها علیه حکومت مرکزی، فضایی از بی‌اعتمادی و خشونت ساخته که هر کنش شخصی را می‌تواند به بحرانی بزرگ بدل کند. نویسنده بدون آنکه مستقیماً تاریخ را روایت کند، آن را در تاروپود زندگی شخصیت‌ها حل می‌کند. 🔸یکی از مهم‌ترین عواملی که «نفرین نوبهاران» را به تجربه‌ای خاص تبدیل می‌کند، تعلق آن به ژانر رئالیسم جادویی است. ibna.ir/x6GNK @ibna_official