🔰به بهانه بازگشایی زاینده رود واکاوی شد؛ زاینده‌رود در آینه میراث مکتوب؛ از جغرافیای تاریخی تا حافظه تمدنی اصفهان 🔸در لایه‌های مختلف میراث مکتوب ایران، زاینده‌رود نه صرفاً یک عارضه طبیعی، بلکه بخشی از هویت تاریخی و تمدنی اصفهان است؛ عنصری که در متون جغرافیایی، سفرنامه‌ها و اسناد محلی حضوری مستمر دارد. همزمان با بازگشایی مجدد زاینده رود در اصفهان شعله وحدت‌پور، اصفهان‌پژوه به بررسی جایگاه این رودخانه در متون تاریخی و حافظه مکتوب شهر پرداخت. 🔸در میان منابع مکتوب مرتبط با اصفهان، سفرنامه‌ها جایگاه ویژه‌ای دارند؛ زیرا بسیاری از تحولات کالبدی و اجتماعی این شهر در دوره‌های مختلف، نخستین‌بار از خلال گزارش‌های سیاحان و جغرافی‌نویسان ثبت شده است. از گزارش‌های جغرافیایی قرون نخستین اسلامی تا توصیف‌های دقیق جهانگردان دوره صفوی، زاینده‌رود به‌عنوان محور زندگی شهری، نظام مدیریت آب، ساختار باغ‌شهری اصفهان و حتی آیین‌های اجتماعی و جشن‌های عمومی بازتاب یافته است. این متون، در کنار اسناد محلی و روایت‌های تاریخی، امروز به یکی از مهم‌ترین منابع برای بازسازی تاریخ شهری اصفهان و فهم پیوند دیرپای مردم این شهر با رودخانه‌ای تبدیل شده‌اند که قرن‌ها شریان حیاتی منطقه به شمار می‌رفته است. 🔸اهمیت زاینده‌رود را زمانی بهتر درمی‌یابیم که به منابع مکتوب مراجعه کنیم. بخش عمده شناخت ما از سازمان فضایی اصفهان در دوره‌های مختلف، متکی بر سفرنامه‌ها، کتب تاریخی، جغرافیایی و در دوره‌های متأخرتر، عکس‌های تاریخی است. این اسناد، نه‌تنها توصیف‌کننده سیمای کالبدی شهر هستند، بلکه شیوه تعامل مردم با رودخانه، نظام بهره‌برداری از آب، آیین‌ها و حتی مناسبات قدرت را نیز ثبت کرده‌اند. از این منظر، زاینده‌رود در میراث مکتوب ما حضوری پررنگ و چندلایه دارد. 🔸اصفهان در دوره‌های مختلف، به‌عنوان باغ‌شهر شناخته می‌شد. ترکیب آب، پوشش گیاهی و جریان هوا، شرایطی ایجاد می‌کرد که سلامت عمومی شهروندان نیز تحت تأثیر قرار می‌گرفت. این بُعد زیست‌محیطی، در کنار ابعاد کالبدی و اجتماعی، بخشی از هویت تاریخی اصفهان را شکل داده است. 🔸سفرنامه‌ها و متون تاریخی، اطلاعات ارزشمندی درباره آیین‌های مرتبط با زاینده‌رود ارائه می‌دهند. یکی از این آیین‌ها، جشن آب‌پاشان یا آبریزان است که در ابتدای تابستان برگزار می‌شد. بنا بر گزارش‌هایی چون دلاواله، در این جشن، فارغ از موقعیت اجتماعی، مردم با لباس‌های یکسان گرد هم می‌آمدند و به یکدیگر آب می‌پاشیدند. ibna.ir/x6GRb @ibna_official

🔰خوانش تحلیلی «تقویم بی‌هدفی» تام لاتس؛ اندیشیدن به بی‌هدفی 🔸«تقویم بی‌هدفی» تام لاتس، با ترجمه‌ حمیدرضا کیانی، تلاشی است برای جدی‌گرفتن لحظه‌هایی که ظاهراً «وقت تلف کردن» نام می‌گیرند. نویسنده با تکیه بر سنت‌های فلسفی، ادبی و هنری، نشان می‌دهد که تعلیق موقت منطق بهره‌وری و هدف‌گذاری، نه نشانه‌ی تنبلی، بلکه شرط امکان نوعی تجربه‌ی عمیق‌تر از جهان و خود ماست. این کتاب در قالب مجموعه‌ای از قطعات و جستارهای کوتاه، خواننده را به بازاندیشی در نسبت میان کار، فراغت و بی‌هدفی فرامی‌خواند. 🔸یکی از ویژگی‌های کتاب این است که بی‌هدفی را در مجاورت مفاهیم متعددی قرار می‌دهد و از طریق این هم‌نشینی‌ها، ابعاد مختلف آن را آشکار می‌کند. در بررسی بطالت، نویسنده با رجوع به سنت فلسفی، از جمله خوانش‌هایی از ابنسینا، میان عمل ابزاری و عملی که غایتش در خودِ عمل است تمایز می‌گذارد. تلاش بی‌مزد و بی‌پاداش بیرونی، مانند دویدن بی‌هدف یک کودک، نه به معنای بی‌معنایی بلکه به معنای نوعی خودبسندگی است؛ فعلی که ارزشش به نتیجه‌ای بیرون از خود حواله نمی‌شود. 🔸 بی‌هدفی در کتاب نه به معنای تنبلی و تعلل، بلکه به معنای تعلیق موقت منطق هدف‌گذاری فهمیده می‌شود. بی‌هدفی نوعی وضعیت ذهنی است که در آن، عمل برای لحظاتی از زیر سایه‌ی پرسش «به چه درد می‌خورد؟» خارج می‌شود و امکان مواجهه‌ی مستقیم‌تر با خود تجربه فراهم می‌گردد. ibna.ir/x6GMs @ibna_official

🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛ زندگی و زمانه محمد رمضانی؛ از «اتفاق» تا «خاور» 🔸محمد رمضانی از دل قرائت‌خانه «اتفاق» برخاست و با ساختن کتابخانه شرق و مؤسسه «خاور»، به یکی از مهم‌ترین چهره‌های نشر ایران بدل شد؛ مردی که عمرش را وقف کتاب و فرهنگ کرد. 🔸گفتۀ خود اوست که «کتاب در میان خانواده ما نقش اساسی داشت. من از بچگی با کتاب آشنا شدم، برای اینکه پدرم را همه کتابفروش صدا می‌ زدند و عنوان تلگرافی‌ اش هم کتاب‌فروش بود. خودم هم یادم می‌ آید که از بچگی عشق و علاقۀ غریبی به کتاب داشتم. دایم با آن ور می‌ رفتم و همۀ عشقم را کتاب به خودش اختصاص داده بود. 🔸زندگی محمّد رمضانی بی‌ کتاب معنا نداشت. حیات پس از کتاب‌ شناسـی او نیز با کتاب‌ فروشی، مجموعه‌ آفرینی و کتاب‌ورزانه گذشت. رمضانی در «طول فعالیت پنجاه ساله خود براساس تلاش‌ های خستگی‌ ناپذیر همۀ سرمایه خود را در راه کتاب صرف کرد و جهت تشویق و ایجاد رغبت کتابخوانی در جامعه هر از چندگاهی با راه‌ اندازی حراج کتاب و معاملۀ یک جا و دادن تخفیف‌ های ویژه راه را برای ورود کتاب به خانه‌ های عموم مردم و رفع نیاز علاقه‌ مندان به کتاب هموار می‌ کرد و در راه این کار متحمل زحمات، خسارات و ضرر و زیان فراوانی گردید. ibna.ir/x6GQN @ibna_official

🔰محمدکاظم سجادپور، استاد دانشکده روابط بین‌الملل: اندیشکده یا دُکّان؟ 🔸ما در شناسایی اندیشکده‌ها و نسبت‌شان با قدرت در کنار مسائل جهانی و همه‌گیر، باید این مسائل را در نظر بگیریم: نکته اول اینکه اندیشکده‌ها مکان‌مند هستند، یعنی بستگی دارد که در کجا کار می‌کنند. 🔸در اهمیت چرایی مطالعه اندیشکده‌ها، اغراق‌هایی است که در مورد نقش این مؤسسات می‌شود و گاهی این‌طور برداشت می‌شود که اندیشکده‌ها هستند که همه‌چیز را تعیین می‌کنند؛ البته برخی از این اغراق‌ها خودساخته است و مؤسسات طوری گزارش می‌دهند که انگار در حال اثرگذاری هستند. مخصوصاً زمانی که ما صرفاً ترجمه می‌کنیم و به واسطه ترجمه به این‌ها نگاه می‌کنیم، احساس می‌کنیم خیلی مهم هستند. 🔸 اندیشکده از دانشوری استفاده می‌کند، به طور مثال اگر شما بخواهید ایران امروز را بفهمید، نمی‌توانید صفویه را در نظر نگیرید و نمی‌توانید فقط در دوران صفویه بمانید و همچنین نمی‌شود صرفاً به خبرها اتکا کرد و بر اساس خبرهای روز اتخاذ سیاست کرد. اندیشکده همواره با سؤالاتی مثل «با منطقه چه‌کار کنیم؟» یا «با قدرت‌های بزرگ چه‌کار کنیم؟» سروکار دارد و برای پاسخ به این سؤالات باید هم گریزی به گذشته بزند و همچنین اخبار را به‌روز دنبال کند. 🔸اندیشکده‌ها نماد قدرت هستند و به عبارتی اگر نهادی پول و قدرت دارد ولی اندیشکده ندارد، یک چیزی کم دارد. به طور مثال شاهد هستیم امارات که تازه روند رشد آن شروع شده است، تعدادی از اندیشکده‌های مهم منطقه را در خود جای داده است. ibna.ir/x6GBB @ibna_official

🔰گزارش تصویری شب شاهنامه و ایران 📸عکاس:شیوا زابلی‌پور 🔸نهصدوچهل وسومین شب بخارا با عنوان «شاهنامه و ایران»‌ پنجشنبه (۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵) در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران برگزار شد. ibna.ir/x6GR9 @ibna_official

🔰محمود آموزگار در گفت‌وگو با ایبنا؛ حسین‌خانی آرمان‌گرا بود 🔸مدیر انتشارات کتاب آمه، با بازخوانی خاطرات و منش زنده‌یاد حسین‌خانی، مدیر فقید انتشارات آگاه، گفت: او از نسل ناشران آرمان‌گرایی بود که، مصلحت عمومی را بر منافع فردی ترجیح می‌دادند. 🔸 او نقش بسیار شایسته‌ای در صنف داشت و خلق‌وخوی نیکو و رفتار حسنه‌، شخصیتی مرجع از ایشان ساخته بود که اکنون و در غیابشان، عمق این ضایعه را بهتر درک می‌کنیم. 🔸برای ایشان مهم بود که مولفان و پدیدآورندگان شایسته‌ای که کمتر دیده شده‌اند، امکان عرضه آثارشان به جامعه کتاب را پیدا کنند. برای حسین‌خانی، انتقال دانش و زنده نگه داشتن نام اهل قلم بر سود مالی اولویت داشت. ibna.ir/x6GPC @ibna_official