🔰نگاهی به زندگی استاد دکتر اصغر دادبه؛ پیام‌رسانِ داد و بهی 🔸دکتر اصغر دادبه از برجسته‌ترین اندیشمندان معاصر ایران در حوزه فلسفه اسلامی و ادبیات عرفانی بود. او با رویکردی میان‌رشته‌ای کوشید تا پیوندی عمیق میان سنت فلسفی و میراث ادبی فارسی برقرار کند. جواد کاموربخشایش, پژوهشگر و نویسنده: 🔸دکتر اصغر دادبه از برجسته‌ترین اندیشمندان معاصر ایران در حوزه فلسفه اسلامی و ادبیات عرفانی بود. او با رویکردی میان‌رشته‌ای کوشید تا پیوندی عمیق میان سنت فلسفی و میراث ادبی فارسی برقرار کند. به تعبیر خود او: «ادبیات عرفانی ما، صرفاً بیان احساس نیست، بلکه تجلی نوعی تفکر است که باید آن را فهمید، نه فقط ستایش کرد.» بررسی زندگی و اندیشه‌های دکتر اصغر دادبه نشان می‌دهد که او ازجمله اندیشمندانی بود که توانست با نگاهی نو، سنت فکری ایران را بازخوانی کند. او نه ‌تنها به فهم بهتر ادبیات کمک کرد، بلکه نشان داد که فلسفه می‌تواند ابزاری برای درک عمیق‌تر فرهنگ باشد. به سخن دیگر، می‌توان گفت دادبه پلی میان گذشته و حال بود؛ پلی که همچنان می‌توان از آن عبور کرد. او نقش برجسته‌ای در عرصه‌های ادبیات و فلسفه عصر معاصر دارد. 🔸ایشان یکی از استوانه‌های فلسفه و ادبیات عرفانی است و عرفان یکی از بن‌مایه‌های وجودی و فکری وی و یک معرفت مبنایی در اندیشه او به‌شمار می‌رود. به دیگر سخن، فلسفه و عرفان، برای دکتر دادبه به منزله خمیرمایه‌ای برای پرداختن به مسائل گوناگون بوده و در ترکیب با علوم گوناگون، به جنسی از زبان و بیان او تبدیل شده است. ibna.ir/x6GRR @ibna_official

🔰به مناسبت روز ملی میراث مکتوب صورت می‌گیرد؛ رونمایی از ۲۰ عنوان تازه نشر سازمان فرهنگی شهرداری اصفهان 🔸هم‌زمان با هفته فرهنگی اصفهان و روز ملی میراث مکتوب، انتشارات سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان با رونمایی از ۲۰ عنوان کتاب تازه، یکی از گسترده‌ترین رویدادهای نشر تخصصی این شهر را رقم زد؛ مجموعه‌ای که بخش مهمی از آن به میراث تاریخی، معماری و هویت فرهنگی اصفهان اختصاص دارد. 🔸تمرکز این مجموعه آثار بر میراث تاریخی و فرهنگی شهر افزود: بخش قابل توجهی از کتاب‌هایی که امروز رونمایی می‌شوند به معرفی و روایت دوباره فضاها، بناها، عناصر طبیعی و تاریخی شهر اصفهان اختصاص دارند و تلاش شده است با نگاهی پژوهشی، مستند و در عین حال روایت‌محور، مخاطبان با لایه‌های کمتر دیده‌شده هویت تاریخی این شهر آشنا شوند. 🔸انتشار این مجموعه آثار بخشی از سیاست انتشارات سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان در زمینه تقویت جریان مطالعات شهری، مستندسازی میراث فرهنگی و گسترش منابع پژوهشی درباره اصفهان است؛ مسیری که می‌تواند به تعمیق شناخت علمی از هویت تاریخی و فرهنگی این شهر کمک کند. ibna.ir/x6GRm @ibna_official

🔰آیین گرامیداشت روز اسناد ملی و میراث مکتوب؛ اسناد تاریخی در فرهنگ ایرانیان جدی گرفته نمی‌شود 🔸سند نمایانگر تمدن درخشان ایران است و ما به تاریخ پیش از اسلام بی‌مهری کرده‌ایم 🔸احمد مسجدجامعی با اشاره به اینکه در فرهنگ ما توجه به سند جدی نیست گفت: این امر دو معنا دارد؛ یکی از تواضع ایرانی‌هاست. وجه دیگر فرصت‌طلبی عده‌ای است که باعث می‌شود دیگران خود را کنار بکشند. ما به لحاظ زیرساخت‌های فرهنگی باید بکوشیم که همه در این زمینه مشارکت کنند. 🔸غلامرضا امیرخانی : نگاه به سند باید تغییر کند، این‌که سند بایگانی شود و راکد بماند و در آرشیوها گرد و خاک بخورد درست نیست. این نکته مهمی است که سند را وارد جامعه کنیم و کار کرد و کاربرد سند در این بافت و ساختار مهم است، این‌جا است که سند می‌تواند مفهومی را به ما نشان دهد. 🔸 تک‌تک افراد در شکل‌گیری تاریخ موثر هستند و این وظیفه کارشناس‌ها است که از اسناد درست استفاده و حقایق را پیدا کند. اسناد در این بافت و ساختار مهم است و این‌جاست که سند می‌تواند حقایق مختلف تاریخ را نشان دهد. ibna.ir/x6GRv @ibna_official

🔰گفت‌وگو با فرهاد جم به بهانه انتشار رمان «بچه جوادیه»؛ ما عاشق قصه‌ایم 🔸فرهاد جم برای هم‌نسل‌های ما یعنی سریال «همسران» که یکی از اثرگذارترین برنامه‌های تلویزیونی در دهه خودش بود. سادگی و صمیمیت این اثر برای ما خاطرات خوبی ساخته است. جوان آن سریال به یکی از مجری‌های موفق مسابقه تلویزیونی تبدیل شد و بازیگری را در پیش گرفت و بعدها هم قصه نوشت. 🔸جغرافیا شاید چندین چیز مختلف است که در هم ریخته شده. فرهنگی که توی آن آدم‌ها هست، اقشار مختلفی که از جاهای مختلف مهاجرت کردند. از اردبیل آمده، از زنجان آمده، از شیراز آمده، از مراغه آمده. فرهنگ‌ها با هم ترکیب می‌شوند. من می‌گویم این جغرافیا باعث این اتفاق‌ها می‌شود. و یک نکته که فکر می‌کنم خیلی مهم بود: «کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان» میدان راه‌آهن بود. آن‌جا خیلی تأثیر گذاشت که جوان‌ها و بچه‌ها به کتاب و قصه علاقه‌مند بشوند. کانون شماره بیست میدان راه‌آهن بود. یک پارک داشت، توی آن پارک این کانون بود. یک ذره این‌ورتر توی خیابان راه‌آهن، کانون دیگری که الان بهش می‌گویند کانون حر. این دو تا خودشان خیلی کمک کردند به این فضا، به این جغرافیایی که من ازش حرف می‌زنم. 🔸من توی کتاب یک جاهایی خاطرات کودکیم را از چیزی که به‌عنوان «لات» می‌شناختم نوشتم. کسانی که پای حرفشان می‌ایستادند، اگر توی محل یک آدم غریبه به ناموسشان حرف می‌زد، می‌زدند، پاش می‌ایستادند. یک فاکتورهایی داشتند دیگر. موقعی که تفریح هم می‌کردند، تفریح می‌کردند. نگوییم که این آدم پسر پیغمبر است، دستش به خلاف نمی‌رود. امکان دارد کارهای خلاف هم بکند. ولی برای خودش یک چارچوب دارد. یک کارهایی را می‌کند، یک کارهایی را اصلاً نمی‌کند. مثلاً اگر می‌رفتند توی کافه، شب‌های عزاداری، شب‌های محرم نمی‌رفتند. برای خودشان آن چارچوب را قائل بودند. 🔸به نظر من قصه یکی از نیازهای انسان امروز است. با همه دردسرها و مشکلات اقتصادی، یک موقع‌هایی دوست داری فارغ از همه این مشکلات، یک کتاب برداری، یک گوشه‌ای قاطی دنیای آن قصه بشوی. قصه تو را بردارد ببرد. تو اصلاً هیچی نشنوی، هیچی نفهمی، یک ساعت، دو ساعت، سه ساعت. بعد تمام که می‌شود، احساس کنی «آه، چه دنیای جذابی بود.» ibna.ir/x6GSz @ibna_official

🔰ایبنا از شیراز گزارش می‌دهد؛ حقوق مادی و معنوی این کتاب واگذار می‌شود/رمان کامل ۱۸۰ میلیون تومان! 🔸 اخیراً آگهی فروش حقوق مادی و معنوی رمان در یکی از پلتفرم‌های عمومی خرید و فروش در شیراز منتشر شده است اما این مسئله، زوایای پنهانی درباره چنین مبادله‌هایی دارد، اقدامی که ممکن است منجر به چالش‌های حقوقی نیز بشود. 🔸در ایران فروش حق مالکیت داستان یا رمان تنها در معنای اقتصادی و بهره‌بردارانه آن دارای وجاهت حقوقی و پیشینه اجرایی است؛ اما اگر این تعبیر به معنای انتقال هویت، نام، شأن مؤلف یا مالکیت معنوی اثر در نظر گرفته شود، چنین فروشی نه‌تنها سابقه‌ای ندارد، بلکه بر اساس قانون، اساساً امکان‌پذیر نیست. 🔸اگر کسی ادعا کند که با «فروش حق مالکیت» حقوق معنوی اثر منتقل شده است، چنین ادعایی فاقد اعتبار حقوقی است و از منظر قانون ایران، مالکیت معنوی اثر همچنان و همیشگی در اختیار خالق آن باقی می‌ماند؛ حتی پس از فوت پدیدآورنده و حتی پس از واگذاری کامل حقوق مادی اثر. این تفکیک، یکی از ارکان بنیادین نظام حقوق مالکیت ادبی در ایران است و مانع از آن می‌شود که اثر ادبی از هویت و نام پدیدآورنده‌اش جدا شود. 🔸عرضه آثار ادبی در پلتفرم‌های عمومی خرید و فروش، بدون وجود قراردادهای روشن، تخصصی و متناسب با حقوق مؤلف، اگرچه در کوتاه‌مدت ممکن است به دیده‌شدن اثر یا دسترسی سریع‌تر به بازار منجر شود، اما در میان‌مدت و بلندمدت آسیب‌های حقوقی، حرفه‌ای و فرهنگی جدی به همراه دارد. 🔸اثر ممکن است از نظر مادی فروخته شود، واگذار شود یا مورد بهره‌برداری اقتصادی قرار گیرد، اما «نویسندگی» و هویت خالق اثر قابل انتقال نیست. بنابراین، انتشار یک اثر به نام فردی غیر از مؤلف واقعی، حتی با رضایت نویسنده، با اصول حقوق معنوی در تعارض است و در حقوق ایران اقدامی معتبر و بی‌چالش تلقی نمی‌شود. ibna.ir/x6Fxt @ibna_official

🔰شاهکار کامو هر اقتباسی را ناتمام می‌گذارد؛ اقتباس از «بیگانه»، نبرد سینما با سکوت و پوچی 🔸بخش عمده‌ای از دشواری اقتباس «بیگانه» به شیوه روایت آن بازمی‌گردد. رمان کامو تقریباً به‌طور کامل بر مونولوگ درونی «مرسو» بنا شده است. ما جهان را از خلال نگاه بی‌تفاوت او می‌بینیم. مرگ مادر، رابطه عاشقانه، قتل مرد عرب و حتی دادگاه، همگی با لحنی سرد و بدون احساس روایت می‌شوند. 🔸در میان اقتباس‌های متعدد از این رمان، نسخه‌ تازه‌ فرانسوا اوزون اهمیت ویژه‌ای دارد. فیلمی که نهایت تلاش خود را می‌کند تا به فضای سرد و بی‌روح رمان کامو نزدیک شود و می‌خواهد زبان فلسفی نویسنده فرانسوی را به زبان تصویر درآورد. 🔸اوزون پیش‌تر نشان داده بود به جهان‌های روان‌شناختی و شخصیت‌های چندلایه علاقه دارد و این بار سراغ یکی از مهم‌ترین متون اگزیستانسیالیستی قرن بیستم رفته است. متنی که اقتباس از آن، بیش از هر چیز، نیازمند رسیدن به معنای سکوت در دل داستان است. 🔸در مواجهه با چنین رمانی، دغدغه اصلی اینجاست که چگونه می‌توان این سردی فضای رمان را در قالب فیلم به تصویر کشید. سینما ذاتاً رسانه‌ای مبتنی بر کنش و احساس است و دوربین فیلمبرداری معمولاً به دنبال واکنش، کشمکش، هیجان و تغییرات درونی شخصیت‌هاست، در حالی که «مرسو» از واکنش تهی است. بنابراین هر اقتباسی از «بیگانه» ناچار است میان وفاداری به سکون رمان و نیاز سینما به درام تعادل برقرار کند. تعادلی که بسیاری از اقتباس‌ها در رسیدن به آن ناکام مانده‌اند. ibna.ir/x6GSS @ibna_official

🔰مروری بر «اختناق ایران» به مناسبت روز ورود مورگان شوستر به ایران؛ ایران قجری به روایت مستوفی آمریکایی 🔸️به نوشته مدیر روزنامه حبل‌المتین:‌«اختناق ایران را به چهار حصه می‌توان تقسیم نمود. دو حصه آن در مظالم ننگین روس و انگلیس و حصه سومش در مظلومیت ایرانیان و ثبوت قابلیت و لیاقت آنان برای آزادی مطلقه و حکمرانی در وطن آبائی خویش است.» 🔸کتاب «اختناق ایران» (String of Persia) تالیف مستر مورگان شوستر آمریکایی، خزانه‌دار سابق دولت علیه ایران در ۲۶ ربیع‌الثانی ۱۳۳۳ مطابق ۱۳ مارچ ۱۹۱۵ میلادی در مطبع حبل‌المتین کلکته طبع گردید. 🔸تقریظ کتاب «اختناق ایران» به قلم مؤیدالاسلام، مدیر روزنامه حبل‌المتین نوشته شده است: «اشاعه (اختناق ایران) اگر به نظر تعمق دیده شود فقط برای تغییر و تبدیل خیالات باطله عالمیان در حق ایرانیان بوده و شاید مستر شوستر تصور هم نمی‌نمود که یک ایرانی فاضل قدردان از گوشه دکن بترجمه فارسی این کتاب مستطاب برای اطلاع هموطنان خود خواهد پرداخت. 🔸ابوالحسن موسوی شوشتری در دیباچه کتاب می‌نویسد: بقدری ظلم و جور روا داشتند و بی‌گنه مظلوم مردم را بزیر تیغ جلاد فرستاده. گنجینه‌های ایران را بیغما بردند. که ملت، اسیر زنجیر جهالت ملت، گرفتار قیود غفلت و عطلت ملت، دیگر تاب تحمل نیاورده، پیمانه صبرش لبریز گردیده، یکمرتبه بفغان آمد، دست از آستین انتقام بدرآورده، آتش انقلاب را دامن زده، راحت و آسایش را بر خود حرام گردانید. تیره ابر بلا باریدن گرفت. 🔸درمان دردهای ایران، مرهم زخم‌های ناسور ایران؛ دارو بل نوشداروی جراحات ایران، همان مستشاران بود. ibna.ir/x6GQx @ibna_official

🔰دوراهی مشهور فلسفه اخلاق در گفت‌وگو با کیوان شعبانی‌مقدم؛ تفکر فلسفی روی ریل قطار 🔸قضاوت اخلاقی‌مان شکننده است 🔸به‌باور شعبانی‌مقدم: «ترامواپژوهی ما را به تأملی فراتر از محاسبات ساده کمّی و فراتر از جزم‌اندیشی‌های وظیفه‌گرایانه، به‌سوی درکی عمیق‌تر از پیچیدگی زندگی اخلاقی رهنمون می‌شود.» 🔸کتاب «ترامواپژوهی» تلاش می‌کند به پرسش‌های اساسی‌تر پاسخ دهد: منطق قضاوت‌های اخلاقی چیست؟ ما چگونه تصمیم می‌گیریم؟ نقش شهودها در استدلال اخلاقی کدام است؟ تأکید کتاب بر این است که مسئله تراموا فقط درباره «کشتن یا اجازه مرگ دادن» نیست، بلکه نقطه شروعی برای کاوش در تصمیم‌گیری اخلاقی در شرایط تراژیک زندگی روزمره است – از دروغ گفتن و پنهان کردن اطلاعات تا تخصیص منابع محدود بهداشتی و شکنجه مظنونان. 🔸مسئله تراموا دقیقاً برای نشان دادن همین نکته طراحی شده است که محاسبات صرفاً کمّی (نجات پنج نفر به‌بهای مرگ یک نفر) نمی‌تواند تنها مبنای تصمیم‌گیری اخلاقی باشد. «تعداد» به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. ibna.ir/x6GKn @ibna_official

🔰مدیر انتشارات نگاه در گفت‌وگو با ایبنا: ناشران به نمایشگاه مجازی امیدوارند 🔸دخل و خرج نامتوازن بازار کتاب 🔸مدیر انتشارات نگاه با تأکید بر ضرورت تداوم برگزاری نمایشگاه کتاب به‌عنوان پناهگاه دانایی و آگاهی مردم، گفت: با گرانی پست، پاکت و چسب و مشکلات زیرساختی اینترنت، فروش کتاب‌های معمولی برای ناشران توجیه اقتصادی ندارد. 🔸یکی از مزیت‌های نمایشگاه مجازی این است که مخاطب می‌تواند در هر ساعت از شبانه‌روز، حتی ۲ یا ۴ صبح، در خانه بنشیند و از طریق سایت، کتاب مورد نظرش را خریداری کند، سال گذشته در ششمین دوره نمایشگاه مجازی که با نمایشگاه فیزیکی همراه بود، این تجربه نسبتاً خوب را داشتیم و ساعت سفارش‌ها نشان‌دهنده این مزیت بود. 🔸به‌طور طبیعی برگزاری نمایشگاه مجازی می‌تواند به ایجاد نقدینگی برای ناشران کمک کند، این موضوع زمانی محقق خواهد شد که هزینه‌های جانبی کنترل شود، در اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، هم مطرح کردیم که اعمال تخفیف‌های اجباری نمایشگاه، با این هزینه‌های پست و بسته‌بندی، برای ناشر معنی ندارد و فقط فشار مالی را بیشتر می‌کند. ibna.ir/x6GLT @ibna_official

🔰گلعلی بابایی؛ شعار «بخوانیم برای ایران» لبیکی به رهبر شهید کتابخوان‌مان است 🔸گلعلی بابایی گفت:در این شرایط که در ایام جنگ رمضان هستیم، مطالعه کتاب‌های تاریخی، به ویژه آثار مرتبط با وقایع هشت سال دفاع مقدس، می‌توانند هم خلوت و تنهایی مخاطب را پر کنند و هم میزان تاب‌آوری را بالا ببرند. 🔸اولین تجربه برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب به سال ۱۳۹۹ بر می‌گردد. یعنی دوران شیوع ویروس کرونا که گویا تجربه موفقی بوده است. به همین دلیل طی سال‌های آینده در کنار نمایشگاه فیزیکی، نمایشگاه مجازی نیز فعال بود. به یقین بزرگترین مزیت نمایشگاه فیزیکی کتاب، حضور نویسندگان و ناشران در این محیط فرهنگی عظیم و رخ به رخ شدن آنان با مخاطبان و علاقه‌مندان کتاب است. ضمن آن که لمس فیزیکی اثر و انتخاب حضوری کتاب نیز بسیار ارزشمند و قابل‌توجه خواهد بود. همچنین برگزاری نشست‌های نقد و بررسی کتاب، رونمایی‌ها و جشن امضا از دیگر مزایای نمایشگاه حضوری است. 🔸در این دوران که منبع انحصاری مطالعه نسل جوان ما به فضای مجازی محدود شده است، پاسخ این سوال مهم را رهبر شهیدمان طی یکی از آخرین دیدارهایشان با جوانان دانشجو به زیبایی ارائه داد. آنجا که با لبخندی از سر حسرت به آن‌ها فرمود: «من خودم زیاد کتاب می‌خوانم؛ اما متآسفانه این طور به نظر می‌رسد که هم‌نسلان شما چندان اهل مطالعه و کتاب خواندن نیستند». بر همین مبنا راه‌اندازی پویش «بخوانیم برای ایران»، به منزله لبیکی عملی به دغدغه آن آقای کتابخوان و رهبر شهید ملت فرهنگ‌پرور ایران است. ibna.ir/x6GRH @ibna_official

🔰نگاهی به «سفرنامه برادران امیدوار»به مناسبت درگذشت عیسی امیدوار؛ ماجراجویان امیدوار 🔸از جهنم سبز تا مسافر یخ‌زده 🔸برادران امیدوار از چهره‌های ماندگار ماجراجویی و سفرنامه‌نویسی معاصر ایران‌ هستند؛ دو برادر به نام‌های عیسی و عبدالله امیدوار که در دهه ۱۳۳۰ با کمترین امکانات، سفری چندساله به دور دنیا را آغاز کردند. سفرنامه و روایت‌های آنان فقط شرح جغرافیا و دیدن سرزمین‌های دور نیست، بلکه تلاشی برای شناخت انسان، فرهنگ و شیوه‌های متفاوت زندگی است. آنچه سفرنامه برادران امیدوار را جذاب می‌کند، نگاه کنجکاو و انسانی آنان به جهان است. 🔸ویژگی مهم این سفرنامه، تلفیق ماجراجویی با مستندسازی فرهنگی است. برادران امیدوار فقط گردشگر نبودند؛ آنان تلاش می‌کردند آداب، پوشش، خوراک، باورها و سبک زندگی ملت‌ها را ثبت کنند. عکس‌ها، فیلم‌ها و یادداشت‌هایشان امروز بخشی ارزشمند از حافظه فرهنگی سفر در ایران محسوب می‌شود. سفرنامه برادران امیدوار همچنین نمادی از امید، جسارت و روحیه جست‌وجوگری است. آنان نشان دادند که محدودیت امکانات نمی‌تواند مانع کشف دنیا شود، اگر اراده و شوق یادگیری وجود داشته باشد. به همین دلیل، آثار و روایت‌هایشان هنوز هم برای جوانان الهام‌بخش است و حس کنجکاوی نسبت به جهان را زنده نگه می‌دارد. ibna.ir/x6GTm @ibna_official

🔰یکی از پیشگامان جهانگردی نوین ایران؛ مولف «سفرنامه امیدوار» درگذشت 🔸عیسی امیدوار، پیشگام جهانگردی نوین ایران، پس از دوره‌ای بستری در بیمارستان درگذشت. او به همراه برادرش عبدالله امیدوار کتاب سفرنامه برادران امیدوار را یرای نخستین‌بار در سال ۱۳۳۴ خورشیدی به چاپ رساندند. 🔸عیسی امیدوار به همراه برادرش، نخستین ایرانیانی بودند که در دهه‌ ۱۳۳۰ خورشیدی با جسارتی ستودنی، سفر به دور دنیا را آغاز کردند و نام ایران را در دورترین نقاط جهان، از قطب شمال و جنوب تا اعماق جنگل‌های آمازون، زنده نگاه داشتند. میراث گرانبهای آن‌ها در موزه برادران امیدوار، همواره الهام‌بخش نسل‌های ماجراجو و کنجکاو این مرز و بوم خواهد بود. 🔸برادران امیدوار از اوایل پاییز ۱۳۳۳ (۱۹۵۴ میلادی) سفر پژوهشگرانه خود به دور دنیا را با دو دستگاه موتورسیکلت ماچلس ۵۰۰ سی‌سی از خانه پدری (واقع در خیابان سی‌متری نظامی، خیابان طوسی، تهران) به‌سوی مرز شرقیِ ایران با افغانستان آغاز کردند. استفاده از موتورسیکلت در این مرحله به منظور دستیابی به کوره راه‌ها و نقاط دور افتاده و جزایر صعب العبور بوده‌است. مرحله نخست سفر برادران امیدوار هفت سال (تا سال ۱۳۴۰) به درازا انجامید.     ibna.ir/x6GSv @ibna_official