🔰گزارش ایبنا از چالش‌های دیده‌نشدن برخی آثار؛ کتاب‌هایی که خاک می‌خورند/ چرخه نابرابر دیده‌شدن در بازار نشر کردستان 🔸در سال‌هایی که شمار عناوین منتشر شده در بازار کتاب روندی افزایشی داشته، همه آثار از فرصت برابر برای دیده‌شدن برخوردار نیستند؛ واقعیتی که باعث شده بخشی از کتاب‌ها، بی‌آنکه به دست مخاطب برسند، در سکوت قفسه‌ها باقی بمانند و به‌تدریج از دایره انتخاب حذف شوند. 🔸حتی کتاب‌های باکیفیت نیز در صورت نبود معرفی مناسب، ممکن است ماه‌ها بدون فروش باقی بمانند، گاهی یک معرفی کوتاه از سوی فروشنده می‌تواند سرنوشت یک کتاب را تغییر دهد، اما در شرایطی که تعداد عناوین زیاد است و زمان تعامل با مشتری محدود، این امکان برای همه کتاب‌ها فراهم نمی‌شود. 🔸برخی فعالان حوزه نشر معتقدند نبود نظام مؤثر معرفی کتاب، یکی از دلایل اصلی این مسئله است. به باور آن‌ها، رسانه‌ها، نهادهای فرهنگی و حتی کتاب‌فروشان می‌توانند با طراحی ویترین‌های موضوعی، معرفی‌های هدفمند، برگزاری نشست‌های کوچک و حتی ارائه تخفیف‌های محدود برای کتاب‌های کمتر دیده‌شده، به تغییر این روند کمک کنند. ibna.ir/x6Gxv @ibna_official

🔰با خوانش «تاریخ فشرده ایالات متحده آمریکا» نگاهی می‌اندازیم به: توماس جفرسون، دونالد ترامپ، تنگه هرمز و باقی قضایا 🔸حامد زارع نوشت:‌«ظهور دونالد ترامپ نقطه عدول کم‌نظیری در تاریخ ایالات متحده است. او یک استثناء بی‌شرمانه در تاریخ آمریکا است که بعید نیست از تاریخ کشوری که رئیس آن است اطلاع چندانی نداشته باشد. شاید اگر با تاریخ آمریکا و عقاید و اندیشه‌های پدران بنیادگذار آن آشنا بود، در ورود جاهلانه و عاجلانه به جنگ با ایران، به عنوان قدیمی‌ترین دولت-ملت تاریخ جهان، تامل بیشتری می‌کرد.» 🔸کتاب «تاریخ فشرده ایالات متحده آمریکا» منبع مناسبی برای آشنایی با نحوه شکل‌گیری و فرآیند تاسیس بزرگترین و قدرتمندترین دولت-ملت کنونی جهان است. هر چند که آمریکای قرن هجدهم با آمریکای قرن نوزدهم و بیش از همه با آمریکای قرن بیستم متفاوت است و هر چه از تاسیس ایالات متحده گذشت، اعمال قدرت غیرقانونی و در برخی موارد جنایت‌کارانه آنان در بیرون از خاک آمریکا بیشتر شد، اما ظهور دونالد ترامپ نقطه عدول کم‌نظیری در تاریخ ایالات متحده است. او یک استثناء بی‌شرمانه در تاریخ آمریکا است که بعید نیست از تاریخ کشوری که رئیس آن است اطلاع چندانی نداشته باشد. شاید اگر با تاریخ آمریکا و عقاید و اندیشه‌های پدران بنیادگذار آن آشنا بود، در ورود جاهلانه و عاجلانه به جنگ با ایران، به عنوان قدیمی‌ترین دولت-ملت تاریخ جهان، تامل بیشتری می‌کرد. 🔸سرزمین آمریکا در طول تاریخ سیاسی خود عرصه ظهور انسان‌های بزرگی نظیر توماس جفرسن، جورج واشینگتن، بنیامین فرانکلین، همیلتون، مدیسون و آبراهام لینکلن بوده که هر کدام از آنها، علاوه بر اینکه در تاسیس ایالات متحده سهم مهمی داشتند، صاحب فکر و نظر صائبی در لیبرالیسم و آزادی‌خواهی بودند. آنان نه تنها جمهوری آمریکا را در اعراض از سنت پادشاهی اروپایی بنیاد گذاشتند، بلکه سرزمین آمریکا را محلی برای اجتماع افراد و آحاد مختلف مردم به تنگ آمده از استبداد در سراسر قاره اروپا و همچنین مردمی که در پی آزادی در امور دینی و برابری در امور سیاسی بودند ساختند. 🔸حالا تصور کنید دونالد ترامپ بدون کمتر ویژگی ممتاز سیاسی و بدون لیاقت نظامی و فراتر از آن بدون هیج اثرگذاری فرهنگی یا فکری، فرمان قدرتمندترین کشور دنیا را در دست گرفته است. ibna.ir/x6GSd @ibna_official

🔰تبیینی نو از مسئله تجربه‌ دینی در گفت‌وگو با سیدمحمد عمادی‌حائری؛ کوچ تجربه دینی به فلسفه ذهن و زبان 🔸استعاره در همه زندگی ما جاری و ساری است 🔸به‌گفته عمادی‌حائری: «طبق نظریۀ لیکاف، هیچ‌چیز از زندگی ما از استعاره رها نیست و بنابراین، برخلاف نظریه‌های قبلی، استعاره امری صرفاً زبانی و محدود به برخی از کاربردها نیست؛ بلکه در همۀ زندگی ما جاری و ساری است و منشأ آن هم ذهن و فکر است که سپس در زبان بازنمایی می‌شود. این‌جاست که برخلاف نظر بسیاری از فیلسوفان زبان دهه‌های قبل، استعاره نه تنها نقطۀ ضعف زبان دینی نیست بلکه اساساً هیچ زبانی از استعاره رهایی ندارد.» 🔸من در این کتاب تبیین تجربۀ دینی و سپس مسئلۀ حجیت و اعتبار آن را از یک حوزۀ فلسفی، یعنی معرفت‌شناسی، به دو حوزۀ فلسفی دیگر، یعنی فلسفۀ ذهن و فلسفۀ زبان، کوچ دادم و آن را در الگوی آگاهی و التفات از طرف و نظریۀ استعارۀ مفهومی و طرح‌وارۀ تصویری از طرف دیگر، طرح و تبیین کردم. اما هدف دوم کتاب، و شاید به‌تعبیر دقیق‌تر، دستاورد دیگر کتاب، این است که با آن انتقال و تبیین، اعتبار معرفتی تجربه‌های دینی اثبات می‌شود؛ مخصوصاً تجربه‌های پیامبرانه. 🔸چون برای طرح من جنبۀ معرفتی تجربۀ دینی اهمیت داشت و روش مختار من هم فلسفۀ تحلیلی بود، بنابراین من تعریف فیلسوفان تحلیلی از تجربۀ دینی را ملاک قرار دادم؛ به‌ویژه آلستون که تعریف او از تجربۀ دینی محدود به تجربۀ خداست و او مشخصاً جنبۀ معرفت‌بخش این تجربه را مورد توجه قرار می‌دهد. خوب؛ ادراک خدا و جنبۀ معرفتی این ادراک، مسئلۀ اصلی من در این کتاب بود؛ پس نظریۀ آلستون چهارچوب خوبی برای بحث فراهم می‌کرد، مخصوصاً در تبیین تجربه‌های وحیانی که به نوعی نقطۀ اوج مباحث کتاب است. 🔸تبیین‌های پیشنهادی این کتاب، چه در بُعد فلسفی و چه در بُعد زبانی، بهتر از نظریه‌های فلسفی و ادبی که اکنون در میان ما رواج دارد گزاره‌های نصوص مقدس، و در رأس همه: قرآن را توضیح می‌دهد. نظریه‌های رایج، معمولاً به تکلّف و تصنّع می‌افتند یا چیزهایی را از بیرون بر گزاره‌های نصوص دینی ما تحمیل می‌کنند؛ اما تلفیق الگوی طبیعت‌گرایی زیست‌شناختی و نظریۀ طرح‌وارۀ تصویری به‌گمانم به‌خوبی از پس تفسیر نصوص مقدس و تبیین آموزه‌های آن برمی‌آیند، بدون آن‌که گرفتار تحمیل و تقلیل شوند. ibna.ir/x6GLV @ibna_official

🔰مترجم «ایستادن در دل بیشه‌ها» در گفت‌وگو با ایبنا: رنگ‌وبوی آثار سهراب و فروغ در شعرهای مری الیور 🔸کامک ارژنگی، مترجم کتاب «ایستادن در دل بیشه‌ها» شامل منتخبی از اشعار مری الیور گفت: شعر مری الیور را از لحاظ دلبستگی عمیق او به طبیعت و جهان‌بینی و رویکرد عارفانه‌اش می‌توان به شعر سهراب سپهری تشبیه کرد؛ اما شور و شهامت او در بسیاری از اشعارش من را به یاد فروغ فرخزاد می‌اندازد 🔸بسیاری از ویژگی‌هایی را که منتقدان ادبی لحن زنانه یا حتی فمینیستی می‌شمارند، می‌توان در شعر مری الیور سراغ گرفت، برای نمونه می‌توان به ساختار روان و پیوسته‌ و خودجوش اشعارش، رویکرد مهربانانه و بی‌ستیزه‌اش به طبیعت، پذیرش شکیبای زحمت و رنج و مرگ به‌عنوان بخشی ناگزیر از زندگی و گرایش به یکی دیدن و یکی کردن و شکستن دوگانه‌های تعصب‌آلود پدرسالارانه همچون تن و روان، سرشت و پرورش، بیگانه و بومی و حتی زن و مرد اشاره کرد. 🔸مضمون اصلی اشعار مری اولیور طبیعت است اما او از این فراتر می‌رود و با بهره گرفتن از مشاهده و مراقبه در طبیعت می‌کوشد مضامینی همچون عشق، گذشت زمان، فقدان، معنا و هدف زیستن و مرگ را از زوایایی تازه دریابد. طبیعت در شعر مری الیور هم هدف است و هم وسیله‌ای برای شناخت بهتر انسان و انسانیت؛ مشاهده دقیق طبیعت و توجه برای او اهمیت بسیاری دارد چنان که خود می‌گوید «توجه آغازِ عشق است.» ibna.ir/x6GKM @ibna_official

🔰گفت‌وگو با نویسنده و پژوهشگر ادبیات پایداری؛ شعار «بخوانیم برای ایران» دشمنان و بدخواهان را می‌ترساند 🔸سعید علامیان نویسنده و پژوهشگر ادبیات پایداری عنوان کرد: شعار «بخوانیم برای ایران» همان‌طور که نیروهای مسلح را دلگرم و تهییج می‌کند، دشمنان و بدخواهان را می‌ترساند. 🔸تردیدی نیست تبیین و ترویج آثار دفاع مقدس در سال‌های پس از پایان دفاع مقدس اول، منحصراً مدیون رهبر حکیم شهیدمان است. فرمایش معروف ایشان این است که گاهی رنج و زحمت زنده نگهداشتن خون شهید، از خود شهادت کمتر نیست. تبیین و توجه خاص و همیشگی رهبر شهید به کتاب‌های این حوزه، موجب شکل‌گیری نهضت مطالعه و انتشار آثار در این عرصه شده است که نتیجه آن، انتقال تجربیات و کنش‌های فرهنگی و اجتماعی مشترک بین نسل‌ها شده و البته استمرار آن موجب تقویت روحیه همبستگی جامعه می‌شود. 🔸به طور طبیعی فضای جنگ و اخبار مرتبط با آن فرصت کمتری را برای مطالعه کتاب باقی می‌گذارد. حال برگزاری نمایشگاه کتاب به عنوان رویداد مهم فرهنگی آن هم با شعار «بخوانیم برای ایران» می‌تواند توجه‌ها را به کتاب جلب کند و باعث ایجاد شور و تشویق فرهنگ کتاب‌خوانی در میان مردم شود. به ویژه برگزاری مجازی نمایشگاه و امتیازاتی چون یارانه، تخفیف‌ ویژه و ارسال رایگان، حتماً به رونق هر چه بیشتر این رویداد کمک خواهد کرد. ibna.ir/x6GSp @ibna_official

🔰نویسنده کتاب «سفرهای دلا و مادربزرگ خفنش»: تهیه یک ساندویچ فرهنگی خوشمزه 🔸حسام حیدری گفت: عرصه طنز، عرصه ظریف کاری است. اولین چیزی که طنزنویس یاد می‌گیرد این است که چطور حرفش را بزند ولی خطوط قرمز مرسوم را هم رد نکند. طنز ابزار جذب مخاطب کودک است. 🔸طنز ابزار جذب مخاطب کودک است. آن سال‌ها که تازه کارم را به عنوان طنزنویس شروع کرده بودم، در یکی از جلسات تحریریه، جمله‌ای از خانم پوپک صابری، مدیرمسئول وقت مجلات گل‌آقا، شنیدم و با این که نزدیک بیست سال از آن موقع گذشته ولی هنوز در خاطرم هست و یک جورهایی سعی می‌کنم جلوی چشمم نگهش دارم. خانم صابری می‌گفت که من یک مجله مثلا بیست صفحه‌ای برای کودک منتشر می‌کنم ولی دو صفحه‌اش حرفی است که می‌خواهم بچه یاد بگیرد. هجده صفحه دیگر را با بازی و لطیفه و جدول و نقاشی و چیزهایی که برای کودک جالب است، پر می‌کنم. یک جورهایی یک ساندویچ فرهنگی درست می‌کنم. من هم همیشه سعی کرده‌ام در کار با کودک به این نکته توجه کنم. حتی اسم دورهمی‌های کتابخوانی فعالی که برگزار می‌کنم را گذاشته‌ام: «ساندویچ‌کتاب». آشنا شدن بچه‌ها با مفاخر فرهنگی و تمدن ایران عزیز غذای اصلی است ولی من سعی می‌کنم این غذای اصلی را در یک ساندویچ خوش رنگ و لعاب به بچه‌ها تعارف کنم. و طنز ابزاری برای خوشگل‌ کردن ساندویچ‌ها است. 🔸برای نزدیک شدن به دغدغه‌های بچه‌ها همان‌طور که اشاره کردم، باید به آنها نزدیک شده و به حرف‌هایشان گوش بدهید. از این راه می‌توانید سوژه‌ها را پیدا کنید. ولی فرمول‌هایی هم وجود دارد. مثلا بچه‌ها همیشه به یک آدم‌بدِ بزرگسال که بلای فیزیکی سرش بیاید، مثلا آب روی سرش بریزد یا وسیله‌ای روی سرش بیفتد، می‌خندند. و خب می‌شود از این فرمول استفاده کرد. ibna.ir/x6GTf @ibna_official

🔰مدیر هنری پوستر هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران: پوستر را به شکل مینیمال طراحی کردیم تا مفاهیم گیراتر منتقل شود 🔸داود ارسونی طراح و مدیر هنری توضیحاتی را درباره طراحی پوستر هفتمین نمایشگاه کتاب تهران ارائه کرد. 🔸در پوستر نمایشگاه مجازی کتاب از پس‌زمینه‌ کاشی‌کاری‌های معماری اسلامی البته به شکلی بسیار کم‌رنگ استفاده کردیم تا عناصر دیگر دیده شوند. آن فرم تکرارشونده‌ای که در نوشتار «الله» در پرچم کشور دیده می‌شود هم نوعی ساختار کاشی‌کاری دارد. فرم کتاب‌ها در پوستر به شکلی طراحی شده است که ساختار نقشه و مرزهای ایران را بسازد و در نهایت هویت فرهنگی را نشان دهد. 🔸اینکه برخلاف برخی پوسترها که با جزئیات فراوان مخاطب را درگیر می‌کنند، این اثر ساختاری ساده‌تر دارد و وقتی هرج و مرج بصری نباشد، مخاطب سریع‌تر و راحت‌تر درگیر می‌شود و مجبور نیست دنبال جزئیات اضافه بگردد. ibna.ir/x6GTG @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ چاپ به وقت بحران تعدیل نیرو؛ ضربه خاموش جنگ! 🔸شواهد حاکی از این است که صنعت چاپ کشور در آستانه بحرانی بی‌سابقه قرار دارد؛ افزایش سرسام‌آور هزینه‌های تولید، کاهش سفارش‌ها و کمبود نقدینگی، چاپخانه‌های کوچک و بزرگ را با تهدید جدی تعدیل نیرو و تعطیلی مواجه کرده است. 🔸اگرچه تاکنون آمار و عدد دقیقی از میزان تعدیلی‌ها در چاپخانه‌ها اعلام نشده و چاپخانه‌ها تلاش می‌کنند با کاهش هزینه‌های مختلف جانبی، چراغ کارگاه خود را روشن نگه دارند، اما نگرانی‌ها درباره استمرار وضعیت کنونی و موج تعدیل کارگرهای چاپخانه‌ها ادامه دارد، نیروهای متخصصی که حاصل سال‌ها تجربه و دانش مدیران چاپخانه‌ها هستند و هریک به‌مثابه نیرویی ارزشمند در دل چاپخانه‌ها می‌درخشند. 🔸برخی از کارشناسان بر این باورند که عوامل مختلف این بحران را تشدید کرده است؛ مسائلی مثل افزایش ناگهانی و قابل‌توجه حداقل دستمزدها بدون در نظر گرفتن شرایط خاص صنعت چاپ، فشار سنگینی بر این بخش وارد کرده است. علاوه‌براین کاهش سفارش‌ها نیز مزید علت شده است؛ با توجه به شرایط اقتصادی و کاهش قدرت خرید، سفارش‌های چاپ کتاب، نشریات و بسته‌بندی به‌شدت کاهش یافته است. 🔸اگر دولت به سرعت وارد عمل نشوند، پیامدهای مختلفی مثل بیکاری کارگران چاپ در صنعت چاپ، تعطیلی چاپخانه‌ها، افزایش قیمت کتاب و محصولات چاپی، کاهش سرانه مطالعه به دلیل گرانی کتاب و از بین رفتن ظرفیت‌های تولیدی که بازسازی آن‌ها سال‌ها طول می‌کشد در انتظار صنعت چاپ است. ibna.ir/x6GQm @ibna_official

🔰به یاد طنزپرداز مشهدی؛ «اجنه»‌ای که رئیس طایفه فکاهی‌سرایان شد/ خالق ضرب‌المثل «حلوای تن‌تنانی» کیست؟ 🔸 بیست و یکم اردیبهشت، صدوبیست‌ونهمین سالروز تولد سید غلامرضا روحانی، طنزپرداز مشهدی است که مردم بسیاری از اشعار او را به‌عنوان ضرب‌المثل به کار می‌برند بدون آنکه بدانند سراینده‌ آن‌ها کیست. نویسنده‌ای که جمال‌زاده، پیشگام داستان‌نویسی نوین نیز او را «رئیس طایفه فکاهی‌سرایان» نامیده است. 🔸غلامرضا روحانی در دورانی زیست که ایران میان سنت و مدرنیته در نوسان بود. اگرچه جزئیات دقیق تحصیلات کلاسیک او در صفحات مقدماتی کلیاتش نیامده است، اما تسلط شگرف بر ریزه‌کاری‌های زبان فارسی و فرهنگ عامه (فولکلور)، نشان از غنای فکری و مطالعات عمیق او در متن جامعه دارد. او همچنین لقب «اجنه» را برای خود برگزید؛ لقبی که گویای روح جست‌وجوگر و نگاه نافذ اوست. او همچون موجودی نامرئی (جن)، به زوایای پنهان زندگی مردم سرک می‌کشید و آنچه را که دیگران از دیدنش ناتوان بودند، در قالب بیت‌هایی شیرین اما گزنده بازگو می‌کرد. 🔸روحانی در اشعارش به سراغ موضوعاتی می‌رفت که شاعران کلاسیک کمتر به آن‌ها توجه می‌کردند. برای مثال در بیتی که پیش‌تر ذکر شد، روحانی به تقابل «خامه» (قلم) و «نقش» اشاره می‌کند. این نشان می‌دهد که او به دنبال رئالیسم ادبی بوده است. در زمانی که بسیاری از شاعران غرق در تشبیهات انتزاعی بودند، او با استفاده از ترکیب «پرده‌ نقاشی»، بر جنبه‌ بصری و مستندگونه‌ شعرش تاکید می‌ورزد. این رویکرد باعث شد که اشعار او برای مردم عادی، قابل‌فهم و برای هنرمندان، الهام‌بخش باشد. ibna.ir/x6GRB @ibna_official

🔰نعمت‌الله فاضلی در نشست «کتاب‌خوانی در جنگ» مطرح شد: خواندن سرعت‌گیر جنگ‌هاست 🔸نعمت‌الله فاضلی گفت: خواندن، نوشتن و کتاب راهبرد اهلی کردن آدم‌هاست. به طوری که با خواندن کتاب از سوی سیاستمداران و نظامیان جلو جنگ را بگیرند یا سرعت آن را کم یا فاصله میان جنگ‌ها را بیشترکنند. بنابراین خواندن سرعت‌گیر جنگ‌هاست و نوشتن هم همین‌طور. 🔸چگونه خواندن، نوشتن و روایت بیشتر از پول و تکنولوژی می‌تواند به ساخته شدن یک کشور کمک کند. خیلی ساده است هر انسان با خودش جهانی دارد که اگر آن جهان را با کمک روایت بسیج کنید، در آن خلاقیت، تعامل و همکاری و امید وجود دارد. امید یک کلمه واهی و میان تهی نیست. بنابراین روایت جرقه‌ای است که می‌تواند ما را مشتعل کند. به طوری که ما همه آتش‌فشان‌هایی از خلاقیت، تعامل، ارتباط و همکاری هستیم، به نوعی آتش‌فشانی از انواع سرمایه‌های اجتماعی هستیم؛ حتی افرادی که پول و سرمایه ندارند که اگر این آتش‌فشان‌ها با روایتی سرباز کند، دنیا را نورانی می‌کند. 🔸یکی از کارهایی که خواندن می‌کند، سرعت‌گیر جنگ‌هاست. نمی‌توانیم با فانتری بگوییم می‌توان جلوی برخی جنگ‌ها را گرفت، به طوری که در ایران ما به طور تقریب هر پنج سال و نیم یک بار، جنگی صورت گرفته است، بقیه کشورها هم اگر حال‌شان بدتر از ما نباشد، بهتر نیست. پس جنگ وجود دارد، همان‌طوری که وبا، حصبه و آنفلونزا هست. به همین دلیل خوب است که کتاب‌نویسان، کتاب‌خوانان و اهالی روایت خیلی به این نکته توجه کنند که خواندن و نوشتن دروازه‌های روایت است و آنها ذهن‌شان را به سمت صلح سوق دهند. به ویژه مادران به سمت اهلی کردن مردان بروند. این نکته از کتاب «تکامل زنان» نوشته اولین رید است و کار دشواری است و او شرح می‌دهد که چرا باید مردان‌شان را اهلی کنند؟ چون باید از نوزادشان مراقبت کنند که در جنگ کشته نشود. لذا این مراقبت زنانه مانع از جنگ‌افروزی آنهاست. ibna.ir/x6GVw @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ حافظه تاریخی اصفهان در خانه‌ها خاک می‌خورد/ خطر فقر سندی جدی است 🔸مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه مرکزی کشور (اصفهان، چهارمحال و بختیاری و مرکزی) با اشاره به نگهداری حجم گسترده‌ای از اسناد تاریخی در آرشیوهای خانوادگی و بایگانی‌های پراکنده هشدار داد که در صورت بی‌توجهی به گردآوری و دیجیتال‌سازی این منابع، تاریخ اجتماعی اصفهان در آینده با «فقر سندی» مواجه خواهد شد. 🔸آنچه امروز درباره تاریخ اصفهان می‌دانیم تنها بخشی از واقعیت تاریخی این شهر است و بخش بزرگی از اطلاعات تاریخی هنوز در حبسِ اسناد منتشرنشده یا کمتر شناخته‌شده باقی مانده است. حجم قابل توجهی از اسناد مرتبط با تاریخ اصفهان، به ویژه دوره معاصر، هنوز در آرشیوهای مختلف نگهداری می‌شود و بسیاری از آنها تاکنون مورد مطالعه و انتشار قرار نگرفته‌اند. 🔸بخش قابل توجهی از اسناد تاریخی مرتبط با اصفهان هنوز در بایگانی‌های شخصی و خانوادگی نگهداری می‌شود و ما حتی برآورد دقیقی از حجم این اسناد نداریم. البته طی سالیان گذشته مجموعه‌های متعددی از اسناد خانوادگی یا شخصی شناسایی شده و به سازمان اسناد و کتابخانه ملی منتقل شده است. این انتقال گاه به‌صورت اهدای دائمی انجام شده، گاه به شکل خرید اسناد از سوی سازمان و در برخی موارد نیز اسناد به‌صورت امانی در اختیار آرشیو ملی قرار گرفته است. 🔸یکی از اهداف اصلی آرشیوها این است که اسناد را در اختیار پژوهشگران و شهروندان قرار دهند. اگر اسناد در مجموعه‌های پراکنده نگهداری شوند و دسترسی به آنها محدود یا دشوار باشد، عملاً امکان بهره‌برداری پژوهشی از آنها نیز کاهش می‌یابد. 🔸هر سند تاریخی در واقع بخشی از حافظه جمعی یک ملت است و خروج آن از کشور را نمی‌توان صرفاً جابه‌جایی یک شیء یا کالای فرهنگی دانست. وقتی یک سند تاریخی، یک مجموعه آرشیوی یا یک نسخه خطی از کشور خارج می‌شود، در واقع بخشی از حافظه تاریخی جامعه از دسترس عمومی و پژوهشی خارج می‌شود. به همین دلیل من معتقدم خروج گسترده اسناد تاریخی را باید نوعی آسیب جدی فرهنگی و حتی نوعی «جنایت فرهنگی» تلقی کرد. ibna.ir/x6GVV @ibna_official

🔰واکاوی پیوند حماسه فردوسی با هویت ملی در گفت‌وگو با سجاد آیدنلو؛ شاهنامه گزارش جان‌فشانی یک ملت 🔸سجاد آیدنلو، پژوهشگر، گفت: ویژگی برجسته شاهنامه در قیاس با آثار ملل دیگر (یونان، هند و اروپایی)، «وجه ملی» بسیار پررنگ آن است. بسیاری از حماسه‌های دیگر، روایت درگیری‌های درون‌قومی است، اما شاهنامه گزارش جان‌فشانی یک ملت به نام ایران در برابر سرزمین‌های دیگر است. گزارش‌های مستند داریم که از دوره صفویه، ایرانیان در میدان جنگ با عثمانی‌ها شاهنامه می‌خواندند و این کار روحیه شجاعت به آن‌ها می‌داد. 🔸شاهنامه یک دوره منظم و وحدت‌مند از تاریخ ملی را در بخش واقعی ایران به شکل منظوم عرضه می‌کند. چهار سلسله پادشاهی پیشدادیان، کیانیان، اشکانیان (خیلی کوتاه) و ساسانیان (به‌طور مفصل) با محوریت پادشاهان و در قالب داستان‌های متعدد به نظم کشیده شده است. ایرانیان وقتی این اثر را مطالعه می‌کردند، چون تاریخ نیاکانی و باستانی خودشان را در این اثر با نظم فاخر نابغه‌ای به نام فردوسی می‌دیدند، طبیعی است که آن را به‌عنوان شناسنامه و سند و پیشینه هویتی خود تلقی و قلمداد می‌کردند. 🔸پیشینه و مبنای برخی آداب و رسوم ایرانی که از گذشته تا امروز استمرار دارد، در شاهنامه آمده است. شاخص‌ترین آن‌ها «نوروز» است که امروز هم جشن ملی همه ایرانیان است؛ ما یکی از روایت‌های چگونگی پیدایش این آیین را در شاهنامه می‌بینیم که در چه دوره‌ای اتفاق افتاده و گزارش شده است. یا جشن‌هایی مثل مهرگان و سده که در گذشته پررنگ بوده و در شاهنامه به آن‌ها اشاره شده است. ibna.ir/x6GTt @ibna_officiql