🔰برکه نور «مدیریت و حکومت در امپراطوری هخامنشی» را منتشر کرد؛ هخامنشیان؛ جلوه‌ای کم‌نظیر از تساهل، عقلانیت و تدبیر 🔸در بخشی از کتاب آمده است: «سیاست دینی و مذهبی در امپراطوری هخامنشی جلوه‌ای کم‌نظیر از تساهل، عقلانیت و تدبیر در مدیریت سرزمین‌هایی با تنوع فرهنگی و آیینی عمیق را به نمایش می‌گذارد. حاکمان هخامنشی به خوبی واقف بودند که دوام و انسجام چنین امپراطوری پهناوری نه با تحمیل یک‌دست‌سازی مذهبی، بلکه با درک و احترام به باورهای گوناگون حاصل می‌شود.» 🔸افسانه‌های تاریخی، شخصیت‌هایی چون هخامنش، چیش‌پیش، کمبوجیه و کوروش را در خط دودمانی شاهان اولیه این سرزمین معرفی می‌کنند؛ اما آنچه بنیاد هخامنشیان را ماندگار کرد، فراتر از اسطوره‌سازی رایج، ریشه در واقعیت‌های اجتماعی و مهارت‌های نظامی و دیپلماتیک آنان داشت. آغاز هخامنشیان با نام هخامنش گره خورده است، ولی جرقه اصلی تاسیس امپراطوری، بی‌شک با کوروش دوم (کوروش بزرگ) زده شد. 🔸در شرح منابع درآمدی دولت و مدیریت بودجه می‌خوانیم: «نخستین منبع مهم درآمد دولت هخامنشی، مالیات ایالتی ساتراپی‌ها بود که هسته اصلی توان مالی و اقتصادی مرکز را تشکیل می‌داد و به طور منظم در قالب سهمیه‌های دقیق از سوی فرمانداران مناطق مختلف در بازه‌های زمانی معین وصول و به خزانه اصلی شاهنشاهی ارسال می‌شد. ibna.ir/x6GKF @ibna_official

🔰در نشست نکوداشت عباسعلی شفیعی مطرح شد؛ ضرورت ثبت تجربه‌های معماری در ادبیات مکتوب 🔸 در نشست «شب معمارانه ۹» که با حضور معماران و پژوهشگران برگزار شد، زندگی حرفه‌ای عباسعلی شفیعی به عنوان نمونه‌ای از پیوند معماری، نگارگری و روایت تجربه مورد بررسی قرار گرفت و حاضران بر اهمیت ثبت و انتقال دانش معماری در قالب آثار مکتوب تاکید کردند. 🔸در سنت بسیاری از هنرمندان، تصویر و ترسیم نقشی اساسی در ثبت تجربه‌ها و خاطرات دارد؛ امری که در معماری نیز از طریق کروکی‌ها و طرح‌های اولیه شکل می‌گیرد. به باور او، ثبت تصویری تجربه‌ها گاه توانایی انتقال مفاهیمی را دارد که زبان گفتاری یا نوشتاری قادر به بیان کامل آن نیست و همین ویژگی سبب می‌شود طراحی و ترسیم به بخشی از حافظه فرهنگی معماری تبدیل شود. 🔸بسیاری از معماران نسل‌های پیشین خاطرات روزانه خود را نه در قالب متن بلکه در قالب طرح‌ها و کروکی‌ها ثبت می‌کردند. از نگاه اخوان، این شیوه نوعی روایت بصری از زندگی است که امکان درک دقیق‌تر فضای زیسته هنرمند را فراهم می‌کند. 🔸تجربه‌های شخصی، خاطرات زندگی، مطالعات اجتماعی و تعامل با دیگر متخصصان همگی در شکل‌گیری یک اثر معماری نقش دارند. به باور شفیعی، معماری نه صرفاً هنر ساختن بنا بلکه تلاشی برای فهم زندگی و شکل دادن به فضاهایی است که انسان‌ها در آنها زندگی می‌کنند. ibna.ir/x6GVZ @ibna_official

🔰یادداشتی بر کتاب «مردم نگاری سازمانی»؛ بازگرداندن «انسان» به مطالعه سازمان 🔸شاید مهم‌ترین دستاورد کتاب «مردم نگاری سازمانی» همین باشد: بازگرداندن «انسان» به مطالعه سازمان. در جهانی که مدیریت اغلب به زبان بهره‌وری، نمودار و عملکرد تقلیل پیدا کرده، مردم‌نگاری سازمانی یادآور می‌شود که پشت هر ساختار اداری، انسان‌هایی واقعی با ترس‌ها، امیدها، عادت‌ها و تجربه‌های زیسته حضور دارند. 🔸یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب، ساختار آموزشی و مرحله‌به‌مرحله آن است. نویسنده تلاش کرده مفاهیم پیچیده مردم‌نگاری را به‌صورت کاربردی و قابل فهم ارائه کند و در عین حال از عمق نظری بحث غافل نشود. همین مسئله باعث شده کتاب هم برای دانشجویان علوم اجتماعی و مدیریت مناسب باشد و هم برای پژوهشگران حرفه‌ای. فصل نخست کتاب به پرسش بنیادین «مردم‌نگاری چیست؟» اختصاص دارد. در این فصل، نویسنده ریشه‌های تاریخی مردم‌نگاری را توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه این روش ابتدا در انسان‌شناسی شکل گرفت و بعدها وارد حوزه‌هایی چون جامعه‌شناسی، مطالعات فرهنگی، مدیریت و مطالعات سازمانی شد. 🔸یکی از نقاط قوت کتاب، توجه آن به نسبت مردم‌نگاری و قدرت است. سازمان‌ها فقط محل همکاری نیستند؛ بلکه عرصه توزیع قدرت، کنترل، مقاومت و مذاکره‌اند. مردم‌نگاری می‌تواند نشان دهد قدرت چگونه در جزئی‌ترین رفتارهای روزمره جریان پیدا می‌کند؛ از شکل برگزاری جلسات گرفته تا نحوه صحبت‌کردن مدیران با کارکنان. ibna.ir/x6GTX @ibna_official

🔰مروری بر مجموعه سه‌جلدی «دانشنامه شگفت‌انگیز دایناسورهای جهان»؛ جست‌وجو در جهان دایناسورها برای کودکان 🔸مجموعه سه جلدی «دانشنامه شگفت‌انگیز دایناسورهای جهان» به روش حل مسئله و معما و طرح سوال از کودکان در خلال یادآور شدن مطالب علمی، نسبت به درگیر کردن ذهن مخاطب در روند یادگیری مبادرت کرده است. 🔸این کتاب با تصویرسازی‌های قوی عصر دایناسورها، به شیوه علمی و دایره‌المعارف‌گونه مهم‌ترین ویژگی‌های دایناسورها را مرور کرده است. از جایی که لحن کتاب علمی است، تصویرسازی‌ها که تلاش شده بیشترین قرابت را به جهان واقعی دایناسورها داشته باشند، نقش موثری ایفا کرده‌اند. کتاب به روش حل مسئله و معما و طرح سوال از کودکان در خلال یادآور شدن مطالب علمی، نسبت به درگیر کردن ذهن مخاطب در روند یادگیری مبادرت کرده است ibna.ir/x6GTk @ibna_official

🔰با تاکید بر توجه به مطالبات فعالان چاپ و بسته‌بندی اعلام شد؛ نامه ۹ بندی وزیر فرهنگ به وزیر صمت 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در نامه‌ای به وزیر صمت، بر بررسی و رفع ۹ مطالبه اصلی فعالان چاپ و بسته‌بندی ازجمله تخصیص ارز، کاهش تعرفه واردات، مقابله با گران‌فروشی و ایجاد مسیر سبز گمرکی برای صادرات تاکید کرد. 🔸بر اساس این نامه که نشان‌دهنده عزم جدی دولت برای احیای صنعت چاپ از منظر فرهنگی و اقتصادی است، مطالبات و انتظارات فعالان صنفی حوزه چاپ و بسته‌بندی کشور در ۹ بند اعلام شده است؛ «همکاری برای تخصیص ارز و کاهش تعرفه واردات مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز حوزه چاپ و بسته‌بندی، مساعدت برای تخصیص ارز حمایتی برای واردات ماشین‌آلات و مواد اولیه چاپ و بسته‌بندی، حمایت از چاپخانه‌ها و واحدهای وابسته‌ای که در جنگ اخیر دچار آسیب و خسارت شده‌اند. 🔸تسهیل و تسریع در فرآیندهای مربوط به صدور مجوزهای صادرات و واردات محصولات و ماشین‌آلات حوزه چاپ، ارائه مشوق‌های صادراتی و کمک به اخذ تسهیلات بانکی به صادرکنندگان محصولات و خدمات چاپی، همکاری در ایجاد مسیر سبز گمرکی برای صادرات محصولات چاپی با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همکاری برای انعقاد تفاهم‌نامه‌های خارجی با نهادهای فرهنگی و تجاری سایر کشورها با هدف حمایت از صادرات محصولات چاپی با همکاری وزارت فرهنگ را نیز باید از دیگر موارد این نامه دانست.‌ ibna.ir/x6GW8 @ibna_official

🔰۲۲ اردیبهشت‌ماه؛ رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران از ایبنا بازدید کرد 🔸غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران از خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) بازدید کرد. ibna.ir/x6GWR @ibna_official

🔰واکاوی «شاهنامه و هویت ملی» در گفت‌وگو با ابوالقاسم اسماعیل‌پور؛ خردورزی کلیدواژه هویت ملی ما 🔸ابوالقاسم اسماعیل‌پور مطلق نویسنده و اسطوره‌شناس،گفت: شاهنامه با نام خداوند جان و خرد شروع می‌شود و کلیدواژه هویت ملی ما همین خردورزی است. 🔸فردوسی احیاگر هویت چند هزار ساله‌ای است که میراث معنوی ما محسوب می‌شود و شاهنامه زنده‌کننده این زبان و فرهنگ است. 🔸مراد فردوسی از وطن، «ایرانِ بزرگ فرهنگی» است که مرز جغرافیایی نمی‌شناسد. تا هرجا که فرهنگ نوروز حاکم است، آنجا ایران فرهنگی است. شاهنامه به تکثرگرایی و پیوند اقوام ایرانی (خراسان بزرگ، آسیای میانه، تاجیکستان، افغانستان و...) اهمیت می‌دهد و همه را زیر چتر ایران قرار می‌دهد. رستم قهرمان محبوب عامه مردم و قهرمان ملی و میهنی شد چون نماد این اتحاد بود. فردوسی «وطن‌دوست» است و به پیوند همه اقوام ایرانی و پاسداشت فرهنگ قومی و الگوی جمعی ایرانیان تاکید دارد. ibna.ir/x6GV8 @ibna_official

🔰عالی‌ترین دستاورد فلسفی هگل در گفت‌وگو با حسین نیکبخت؛ هگل از رهگذر انقلاب کوپرنیکی کانت 🔸لونگونس برخی تفسیرها از منطق هگل را نادرست و حاکی از سوءفهم می‌داند. مثلاً طبق تفسیر گالوانو دلاولپه و لوچیو کولتی، هگل منکر هرگونه خودآیینی امر داده‌شده حسی می‌شود و بنابراین، تمایز مدنظر کانت میان تناقض منطقی و تضاد یا تقابل واقعی را رد می‌کند، یعنی تناقض هگلی تقابل را درون وحدت اندیشه هضم می‌کند. 🔸لونگونس معتقد است که برای فهم منطق هگل لازم است درکی روشن از نسبت آن با فلسفه استعلایی کانت داشته باشیم. در واقع، منطق هگل از ره‌گذر انقلاب کوپرنیکی کانت ممکن می‌شود. اما مواجهه هگل با کانت هم‌زمان سلبی و ایجابی است. هگل انگاره‌های کانتی را برمی‌گیرد، آن‌ها را مورد بازنگری قرار می‌دهد و دگرگون می‌سازد. لونگونس در خلال بحثش به بررسی مواجهه هگل با انگاره‌های کانتی می‌پردازد. 🔸تناقض به‌باور هگل، دقیقه‌ای اجتناب‌ناپذیر از اندیشه است. یعنی اندیشه برای این‌که خودش را تقوم ببخشد باید از خودش فراتر برود و به‌سوی دیگری‌اش یعنی نااندیشه حرکت کند. حال، هگل این رابطه با دیگری به‌مثابه عنصر مقومِ خود را تعریف تناقض می‌داند. بنابراین تناقض حاکی از این واقعیت است که یک چیزْ این‌همانی‌اش را نه در خودش، بلکه در نظام روابطی دارد که آن را در تضاد با دیگر چیزها قرار می‌دهد. به‌این ترتیب، تناقضْ خودش را رفع و به تعین بعدی گذار می‌کند که همان مبناست، یعنی وحدت اندیشه که تعینات هر چیز منفردی را به آن می‌دهد. ibna.ir/x6GPn @ibna_official

🔰به بهانه سی‌امین سال‌مرگ غزاله علیزاده، نویسنده مشهدی؛ نویسنده‌ای که بحران‌های روحی انسان مدرن را با زبان تاثیرگذار روایت کرد 🔸غزاله علیزاده نویسنده و رمان‌نویس مشهدی، کلمات را فقط برای روایت داستان به کار نمی‌برد؛ او با زبان، تصویر خلق می‌کرد. توصیف‌هایش پر از جزئیات، حسی و گاهی شبیه شعر بود. همین موضوع باعث شد بعضی منتقدان، نثر او را یکی از زیباترین نثرهای داستانی معاصر ایران بدانند. او نویسنده‌ای بود که بحران‌های روحی انسان مدرن را با زبانی شاعرانه و تاثیرگذار روایت کرد. 🔸در نوشتارهای او ــ و به‌ویژه در مهم‌ترین اثرش خانه ادریسی‌ها ــ چند ویژگی برجسته به‌روشنی دیده می‌شود. نخست، نوعی نگاه فمینیستی به زن در آثار اوست. این نگاه، با آنکه زنان را در نقش‌های اجتماعی پررنگ و فعال نشان می‌دهد، به کلیشه‌سازی، انکار یا کوبیدن مردان نمی‌انجامد. زنان رمان او در نقش‌های گوناگون برجسته‌اند؛ چه در قالب شوکت که نقشی انقلابی دارد و چه ذلیخان که تصویرگر زنی فرهیخته از خانواده‌ای اشرافی است. از این منظر، می‌توان میان علیزاده و سیمین دانشور نوعی قرابت فکری مشاهده کرد. 🔸آثار او نشان‌دهنده آشنایی گسترده با متون ادبی کلاسیک، عرفان و منابع تاریخی است. ردپای بسیاری از آثار کلاسیک را می‌توان در نوشتار او یافت و به‌ویژه مطالعاتش در عرفان شرقی و اسلامی قابل توجه است. 🔸ویژگی مهم شخصیت‌های زن در آثار غزاله علیزاده همین پیچیدگی روانی آن‌هاست. او زنان را فقط قربانی یا تیپ‌های کلیشه‌ای نشان نمی‌دهد، بلکه آن‌ها را انسان‌هایی با احساسات متناقض، خواسته‌های سرکوب‌شده و بحران‌های درونی تصویر می‌کند. «لقا» هم دقیقاً چنین شخصیتی است؛ زنی که در فضای فرسوده و غم‌زده رمان، به یکی از به‌یادماندنی‌ترین شخصیت‌های ادبیات معاصر ایران تبدیل می‌شود. ibna.ir/x6GWJ @ibna_official

🔰یادداشت رضا مختاری اصفهانی درباره اثر محمدعلی تهرانی(کاتوزیان)؛ طنز تلخ تاریخ 🔸کتاب «مشاهدات و تحلیل اجتماعی و سیاسی از تاریخ انقلاب مشروطیت ایران» اثر محمدعلی تهرانی (کاتوزیان)، به کوشش و مقدمه دکتر ناصر کاتوزیان تا زمان جنگ جهانی اول و رئیس‌‌الوزرایی عین‌‌الدوله ادامه می‌‌یابد؛ خاتمه‌‌ای که گویی طنز تلخ تاریخ است. 🔸نویسنده جامعه و حکومت را در عرض هم می‌‌بیند. از همین رو از مشاهدات خود درباره زندگی روزمره مردمان عادی غفلت نمی‌‌کند. از سور و سوگ و معیشت آنان گرفته تا مشغولیات روزانه و شبانه آنان در مساجد و قهوه‌‌خانه‌‌ها، همچنین نزاع‌‌هایشان در دسته‌‌های عزاداری می‌‌نویسد. 🔸از زنان نیز در توصیفاتش غافل نمانده و درباره پوشش و زینت آنان می‌‌نویسد: «زن‌‌ها چادر و چاقچور و روبنده استعمال می‌‌کردند. البسه مهم خواتین زری و ترمه و مخمل کاشانی بود و خواتین اعیان و رجال و تجار و اشخاصی که دارای ثروتی بودند، مقداری معتدٌبه آلات طلا از قبیل گوشواره و قاب دعا و طوق و گردنبند و بازوبند و خلخال طلا با خود داشتند و زن‌‌های فقرا که قدرت تهیه آلات زرینه نداشتند، به آلات سیمین قناعت می‌‌نمودند.» 🔸آنچه در روایت تهرانی از آدم‌‌ها قابل توجه است، روایت منصفانه اوست. چنانچه در توصیف مظفرالدین شاه هم می‌‌نویسد «طبعاً حلیم و خوش‌‌نیت بود و مایل نبود که ایذای او به کسی رسد.» هم آن‌که خصایص منفی او را برمی‌‌شمارد: «آدمی بی‌‌حال است و اتباعی که با خود آورده است، همه گرسنه و طمّاع، غرضی جز پرکردن جیب و بغل ندارند و هر یک پیش خود برای به دست آوردن دُم گاوی در فکر چاره‌‌جویی بودند. مظفرالدین شاه با اوهام بزرگ شده بود و از جن و غول ترس و باک داشت. به غایت پول‌‌دوست بود. 🔸از این دست روایات و توصیفات در «تاریخ انقلاب مشروطیت ایران» اثر محمدعلی تهرانی (کاتوزیان) بسیار وجود دارد. از آنجا که نویسنده علاوه بر مشاهدات و خاطراتش، در نظر دارد تحلیلی اجتماعی و سیاسی از وقایع داشته باشد، از منابع دیگر مانند مطبوعات ایران و اروپا در آن زمان بهره برده است. با این همه، تحلیل‌‌های او تماماً مبتنی بر منابع دیگر نیست، بلکه در موضوع فقیهان بر مبنای شناختی که از آنان دارد، به بیان نظر و تحلیل خود می‌‌پردازد. ibna.ir/x6GRW @ibna_official

🔰یادداشتی بر کتاب «تهران: خرداد ۱۳۵۸»؛ «عکس‌های فوری» از پنجاه‌وهفتی‌ها 🔸کتاب «تهران: خرداد ۱۳۵۸» فقط یک گزارش آماری یا سند تاریخی نیست؛ بلکه نوعی «عکس فوری» از جامعه‌ای است که هنوز نمی‌دانست آینده‌اش چگونه رقم خواهد خورد. مردم این کتاب، نه قهرمانان تاریخ‌اند و نه صرفاً توده‌های سیاسی؛ آنها شهروندانی‌اند که درباره کار، خانواده، رسانه، مذهب، ازدواج و آینده حرف زده‌اند. 🔸کتاب «تهران: خرداد ۵۸» بازنشر نتایج پیمایشی اجتماعی است که سه محقق شناخته‌شده، علی اسدی، مهدی بهکیش و منوچهر محسنی، در خرداد ۱۳۵۸ به نیت تکرار پیمایش ۱۳۵۳ درتهران اجرا کردند. اما اهمیت کتاب صرفاً به داده‌ها و جدول‌هایش محدود نمی‌شود. آنچه این اثر را به کتابی مهم و خواندنی بدل کرده، پیشگفتار مفصل و تحلیلیِ محمدرضا سفیدخوش است؛ متنی که کتاب را از یک گزارش آماری صرف فراتر می‌برد و آن را به سندی برای فهم «روح زمانه» در نخستین ماه‌های پس از انقلاب تبدیل می‌کند. 🔸«تهران: خرداد ۱۳۵۸» نه تصویری قطعی از جامعه ایران، بلکه لحظه‌ای ثبت‌شده از جامعه‌ای در حال تغییر است؛ جامعه‌ای که هنوز نسبت خود را با انقلاب، سیاست، مذهب، خانواده و آینده تعریف نکرده است. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب، ساختار منظم و موضوع‌محور آن است. نویسندگان کوشیده‌اند از خلال بخش‌های مختلف، تصویری جامع از سبک زندگی و نگرش‌های جامعه شهری تهران در نخستین ماه‌های پس از انقلاب ارائه دهند. 🔸تنوع در رفتارهای مذهبی، یکی از مهم‌ترین یافته‌های کتاب به شمار می‌رود. زیرا نشان می‌دهد جامعه ایران نه یک توده همگن، بلکه مجموعه‌ای متکثر از سبک‌های زندگی، نگرش‌ها و تجربه‌های اجتماعی بوده است. از سوی دیگر، یکی از نکات مهم کتاب، توضیح درباره نمونه آماری آن است. پاسخ‌گویان این پیمایش از میان خانواده‌های دارای تلویزیون انتخاب شده‌اند؛ مسئله‌ای که به گفته نویسندگان باعث می‌شود نمونه تحقیق تا حدی بیشتر نماینده طبقات شهری و مدرن‌تر تهران باشد. همین نکته برای خواننده امروز اهمیت دارد، زیرا نشان می‌دهد داده‌های کتاب بیش از هر چیز بازتاب‌دهنده بخشی از طبقه متوسط شهری ایران در سال ۵۸ هستند. ibna.ir/x6GTZ @ibna_official

🔰مدیرعامل انتشارات خوارزمی در گفت‌وگو با ایبنا؛ مطالبه نشر روشن است؛ حمایت آری، دخالت نه 🔸نشر آثار قدیمی خوارزمی ادامه دارد مدیرعامل انتشارات خوارزمی، رفتار چابک‌تر برای تصمیم‌گیری درباره نشر، ورود حداقلی دولت و حمایت‌های شفاف به‌ویژه در برهه جنگ را مطالبه اصلی ناشران می‌داند. 🔸ناشران، هرساله برای برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، برنامه‌ریزی می‌کنند و در واقع، سال نو ناشران به حساب می‌آید؛ بنابراین فکر می‌کنم برگزاری نمایشگاه مجازی، کمترین اقدام برای حوزه کتاب است، البته به‌نظرم اقدامات بیشتر و مؤثرتری هم ممکن بود، که وابسته به چابکی مسئولان است. 🔸تصورم این بود که خیلی سریع‌تر و چابک‌تر، برای برگزاری نمایشگاه مجازی تصمیم‌گیری و تکلیف نمایشگاه کتاب حضوری تعیین شود. گویا در بحران‌ها، آدم‌ها برای تصمیم‌گیری، به یکدیگر نگاه می‌کنند و منتظر می‌مانند که حرف آخر را چه کسی می‌زند؟ معتقدم فعالان فرهنگی خود را پیشرو می‌دانند؛ به‌ویژه اینکه بسیاری از مخاطبان و مشتری‌ها برهه‌های مختلف، ازجمله هشت سال جنگ را تجربه کرده‌اند؛ بنابراین منتظر ماندن را انتظار نداشتیم. 🔸با شروع جنگ، تصورم پیش‌بینی بسته‌های حمایتی حساب‌شده بود که البته فسادی ایجاد نکند و صرفاً با هدف جبران ضررهای مالی ناشران تعیین شود. به‌ویژه اینکه نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، در زمینه‌های مختلف، ناشران را برای ورود به چرخهٔ سال جدید، تقویت می‌کرد. ibna.ir/x6GWk @ibna_official