🔰روایت اسلامیندوشن از شخصیتهای شاهنامه در «نوشتههای بیسرنوشت»؛
انسان نیک فردوسی، جانبدار صلح و دادگری و حق
🔸شاهنامه چکیده فرهنگ و فرزانگی ایرانیان است
🔸خوبان شاهنامه همگی در زندگی خود جانب صلح و عدالت و مصلحت مردم را گرفتهاند، و به آیین و اصول انسانیت پایبند بودهاند. اگر جنگ هم میکردند برای بر کرسی نشاندن دادگری و حق بوده است.
🔸آیادر جهانبینی شاهنامه، خوبان همیشه کوتهزندگی هستند و کسی نمیتواند خود را در خدمت انسانیت و نیکی بنهد، مگر آنکه از جانش بگذرد؟
🔸 «انسان خوب در شاهنامه چگونه کسی است؟ انسانی است که به زحمت میشود گفت که با امروز مناسبت دارد. کما آنکه حتی در آن زمانها هم کسانی که در شاهنامه به خوبی شناخته شدهاند، جای محکمی در زندگی نیافتهاند. تقریبا همه آنها خیلی زود مردهاند و آن تعداد کسانی هم که زندگی کردهاند زندگی آنها با کشمکش و رنج همراه بوده است.
🔸به هر حال برای ما که در کار وداع کردن با گذشته هستیم، خالی از فایده نیست که ببینیم گذشتگان نسبت به انسان خوب و انسان بد چه نظری داشتهاند، زیرا شاهنامه چکیده فرهنگ و فرزانگی ایران پیش از اسلام است و تنها در این کتاب است که ما میتوانیم به ذخیرهای از تجربهها و آمیختههای پدران خود در طی نزدیک دو هزار سال دست یابیم.»
ibna.ir/x6GXL
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «چهارشنبه توبه» نوشته «ایتان هاک»؛
مثلِ یک عاشق
🔸ایتن هاک که با فیلمهایی چون «انجمن شاعران مرده»، سهگانهٔ «پیش از طلوع/غروب/نیمهشب»، «پسرانگی» و «واقعیت گزنده» به شهرت رسید.
🔸هاک نویسندهای است که هرچند حرفهاش را با بازیگری آغاز کرد، اما نشان داده در نوشتن هم توانایی دارد. «چهارشنبه توبه» دومین رمان اوست؛ کتابی که در سال ۲۰۰۲ منتشر شد .
🔸داستان دو راوی دارد و از ماجرا از دید کریستی و جیمی شرح داده میشود. در حالی که این دو با مشاجرههای زیاد و با همان شورلت نوای خاکستری از شهری به شهر دیگر میروند، سفر واقعی در گفتوگویشان اتفاق میافتد.
🔸خواننده مدام بین ذهن جیمی و کریستی در نوسان است، طوری که انگار دارد به یک گفتوگوی طولانی پر از مشاجره، اما صادقانه گوش میدهد. کریستی، برخلاف ظاهر شکنندهاش، زنی است با ترسهای بزرگ؛ ترس از رها شدن، ترس از عشقِ ناقص، ترس از این که مبادا سرنوشتشان «شکستن دلِ همدیگر» باشد.
🔸چیزی که کتاب را از یک ملودرام ساده نجات میدهد، طنز تلخ و نگاه واقعبینانه هاک است. مثلاً در بخشی که جیمی با یک پسر دوازدهساله بسکتبال بازی میکند و با تمام قوا میبرد، بچه را به گریه میاندازد و بعد سعی میکند او را نصیحت کند. این ترکیبِ ناشیگری و پختگی، دقیقاً همان نقطهقوتی است که شخصیت هاک را باورپذیر میکند.
🔸هاک جزو آندسته از هنرمندانی است که در نوشتن یک رمان سربلند بیرون آمده است. «چهارشنبه توبه» فقط یک کتاب عاشقانه عامیانه نیست و هاک در طول داستان سعی دارد نشان دهد که چگونه یک خویشتن زخمی را بپذیریم.
ibna.ir/x6GYR
@ibna_official
🔰بررسی روند تکامل آرامگاه فردوسی؛
نگاهی به دگرگونیهای آرامگاه حکیم توس در گذر زمان
🔸آرامگاه فردوسی داستانی پر فراز و نشیب از تخریب، فراموشی و بازسازی در طول قرنها را در دل دارد. این گزارش به بررسی سیر تحولات معماری و ساختاری این بنای ملی از سدههای قبل تا طرحهای معاصر میپردازد.
🔸جایگاه فردوسی در تارک فرهنگ ایران چنان رفیع است که نام و یاد او همواره با شکوه و احترام در هم آمیخته است. اما بنای یادبودی که امروز به عنوان آرامگاه این اسطوره بیبدیل زبان و ادبیات فارسی شناخته میشود، خود داستانی پر فراز و نشیب را در دل دارد، این بنا، که قرار است نمادی از جاودانگی شاهکار او باشد، خود دستخوش دگرگونیها و تحولات متعددی در دهههای گذشته شده است.
🔸در ابتدای شاهنامه بایسنقری، که یکی از نسخههای کهن شاهنامه فردوسی است و در ابتدای قرن نهم به سفارش شاهزاده بایسنقرمیرزا تهیه شد، ذکر شده که نخستین بنا را «ارسلان جاذب»، از مهمترین سرداران سلطان مسعود غزنوی در قرن پنجم بر مزار فردوسی ساخت چراکه این سردار خراسانی بسیار شیفته فردوسی بود. اما در زمان حمله مغولها، بنای آرامگاه فردوسی را خراب میکنند تا از مصالح آن در توس، بنای دیگری بسازند اما در انتهای قرن هفتم یکی از سرداران غازان خان، که از ایلخانان ایرانی بود ساختمانی روی مزار فردوسی برپا کرد. اما در اواسط قرن دهم هجری و همزمان با یورشِ عبدالله خان ازبک به مشهد، که از حاکمان دودمان شیبانی بود، دستور تخریب ساختمانی که روی مزار فردوسی بود داده میشود.
🔸سلمان ساکت، نویسنده، شاهنامهپژوه می گوید:طراحی نقشه آرامگاه در ابتدا به «ارنست امیل هرتسفلد»، باستانشناس آلمانی سپرده شد، اما انجمن طرح او را نپذیرفت لذا ارباب کیخسرو شاهرخ، طراحی نقشه را به کریم طاهرزاده بهزاد معمار ایرانی پیشنهاد داد، پس طاهرزاده بهزاد نقشه معماری آرامگاه را فراهم کرد. اما این طرح نیز پذیرفته نشد و تصمیم بر آن شد تا مسابقهای به منظور پیدا شدن طرح برتر، گذاشته شود.
🔸بار دیگر از طاهرزاده بهزاد برای طراحی بنای آرامگاه فردوسی دعوت شد. او با تغییر در نقشه گدار سقفی پلکانی طراحی کرد که سال ۱۳۱۲ مورد تایید انجمن قرار گرفت و اجرا و نظارت بر ساختِ نقشه طاهرزاده بهزاد، بر عهده حسین حجارباشی زنجانی و حسینآقا لرزاده قرار گرفت. سنگهای لازم برای بنا از معدن سنگ مرمر خلج، در نزدیکی مشهد آورده شد و در نهایت ظاهر ساختمان یادآور بناهای پرسپولیس و مقبرة کوروش بزرگ در پاسارگاد بود که همزمان با جشن هزاره فردوسی در سال ۱۳۱۳ این بنا به پایان یافت.
ibna.ir/x6GYt
@ibna_official
🔰یادداشت؛
دموکراسی روایتها
🔸محمدرضا کاتب، نویسنده در یادداشتی که در اختبار ایبنا قرار داده به بررسی ویژگیهای نوشتن از جنگ چهل روزه (جنگ رمضان) پرداخته است.
🔸جنگ امروز دیگر به زیستی جمعی بدل شده است و همین مساله باعث بروز تفاوت در بیان تفکرات، رویکردها و مفاهیم و حضور با قدرت همسطحی و دموکراسی روایتها و ابعاد تازهای از واقعیت و حقیقت و بازتاب دورانمان در هنر و ادبیات آینده خواهد شد. ابعادی که قبل از این جنگ دستکم به این صورت و در این حد و اندازه مورد توجه، اقبال و قضاوت قرار نگرفته است.
🔸به دلیل حضور گسترده و همگانی جامعه در این جنگ، حقایق و وقایع دیگر قابل حذف یا دستکاری نخواهد بود و این مساله باعث گسترش، اقبال و رجوع نویسندگان، هنرمندان و مخاطبان به ادبیات و هنرجنگ خواهد شد. انسان هر دورهای بازتاب و حاصل تاریخ،فرهنگ و مقتضیات و داشتههایش است. هر جامعهای برای بازشناسی خود به منظرها و روایتهای گوناگون احتیاج دارد تا بتواند از زوایای مختلف خودش را از دور و نزدیک لمس کند و بفهمد کجا ایستاده است.
ibna.ir/x6GPG
@ibna_official
🔰یادداشتی از امید طبیبزاده، مترجم و عضو فرهنگستان؛
جنگهای استعماری، هویت ملی، و ارادهٔ حکومتها
🔸امید طبیبزاده نوشت: هویت ملی مقولهٔ بسیار پیچیدهای است که درک کیفیت آن در قد عقل ترامپ و نتانیاهو نمیگنجد، زیرا هیچیک از آنها به کشورهایی با هویت ملی دیرپا تعلق نداشتهاند تا درکی از این مقولات داشته باشند، و هیچیک نیز اهمیتی برای مطالعات شرقشناسان قائل نبودهاند تا بتوانند با هوشیاری بیشتری وارد میدان جنگ بشوند!
🔸هویت ملی، به شرط وجود ارادهای قوی در درون حکومت، میتواند در شرایط دشوار و طاقتفرسا، آحاد ملت را متحد گرداند، و آنها را از بلایای رایج در جنگهای استعماری (مانند مهاجرتهای عظیم، بیتفاوتی نسبت به سرنوشت مملکت، شورش و بلوا علیه هیئت حاکمه، پیوستن به صفوف دشمن و غیره) محفوظ بدارد. مثلاً بعد از تجاوز متفقین به ایران در سال ۱۳۲۰، به علت ناتوانی و بیارادگی حکومت مرکزی در برابر نیروهای متجاوز، اتحادی نیز در میان مردم شکل نگرفت، اما در جنگ اخیر، صرفاً به علت ایستادگی حکومت مرکزی، بهتدریج اتحادی میان مردم شکل گرفت و قویتر شد.
ibna.ir/x6GYW
@ibna_official
🔰در پیامی به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم فردوسی؛
مقام معظم رهبری: اهالی فرهنگ همچون فردوسی روایت خیزش عظیم ملت را در تاریخ، ماندگار کنند
🔸حضرت آیتالله خامنهای نوشتند: این حماسهی حضور و دفاع و پیروزی، تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ و ادب و هنر میگذارد تا همچون فردوسی برخیزند و بعثت هنرمندان را در امتداد بعثت مردم رقم زنند، فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایت خیزش عظیم ملت را در تاریخ، ماندگار کنند.
بسمالله الرّحمن الرّحیم
زبان فارسی علاوه بر ابزار گفتار و نوشتار، قالب شناخت و رشته اتّصال اندیشه و مرزهای هویتی ایرانیان را تشکیل میدهد. زبان و ادب فارسی یکی از بزرگترین ظرفیتها برای ترویج فرهنگ و تمدن غنی ایرانِ اسلامی در گسترهی جهانی است؛ و توصیهی رهبر حکیم و شهیدمان اعلیالله مقامهالشریف به قدرتمند شدن زبان فارسی، چراغ راه اقتدارِ «تمدن ایرانی ـ اسلامی» میباشد.
ملت عزیز ایران در دفاع مقدس سوم نیز همچون دو جنگ تحمیلی قبلی ثابت کردند که داستانهای اسطورهای فردوسی، واقعیت زندگی و شخصیت قهرمانانهی آنان بوده و مفاهیم انسانساز، سلحشورانه و قرآنیِ شاهنامه، همهی اقوام و اقشار ایران را در حفظ هویت، اصالت و استقلال خود و مبارزه با «ضحّاکوَشانِ» متجاوز، همدل و همراه و همساز میکند. این حماسهی حضور و دفاع و پیروزی، تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ و ادب و هنر میگذارد تا همچون فردوسی برخیزند و بعثت هنرمندان را در امتداد بعثت مردم رقم زنند، فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایت خیزش عظیم ملت را در تاریخ، ماندگار کنند.
از سوی دیگر مقاومت غیورانه و پیروزی افتخارآمیز در برابر تهاجم دیوسیرتان و شیاطین جهان، ملت را برای پاسداری از استقلال تمدنی و مقابله با تهاجم زبانی، فرهنگی و سبک زندگی آمریکایی آمادهتر کرده است تا با ابتکار و نوآوریِ فعالان عرصهی فرهنگی در جهت تأمین پدافند زبانی و گفتمانی و رشد و بالندگی کودکان، نوجوانان و جوانان، مراحل باقیمانده تا پیروزی نهایی را با استواری بیشتر بپیماید، بِعَون الله تعالی.
سیدمجتبی حسینی خامنهای
۲۵/اردیبهشت/۱۴۰۵
ibna.ir/x6GZ3
@ibna_official
🔰گفتوگو با مقصود فراستخواه درباره جامعه شناسی ایرانی؛
جامعهشناسی ایران، پروژهای ناتمام است
🔸در ایران، صدای ایدئولوژی در رشته جامعهشناسی همیشه بلندتر بوده است
🔸مقصود فراستخواه گفت:جامعهشناسی در حال مردمی شدن است و شاهد ظهور پدیدهای هستیم که میتوان آن را «علم شهروندی» (در جامعه شناسی نامید یا علم الاجتماع شهروندی : مردمانی که بدون داشتن مدرک رسمی، جامعهشناختی میاندیشند و به تحلیل جهان خود میپردازند. این نشان میدهد که جامعهشناسی ایران، پروژهای ناتمام است که به حیات پویای خود ادامه میدهد.
🔸میتوان گفت جامعهشناسی ایران وجود دارد، هرچند نه بهصورت یک برنامهی نیرومند بلکه در قالب یک «برنامه گاه ضعیف و گاه متوسط». در ایران نمیتوان به روایت های شکست تن داد و گفت جامعهشناسی ایرانی اصلاً نداشتهایم. اگر به سطح تجربی بیاییم، جامعهشناسی ایرانی سر صحنه اجرا شده است: جامعهشناسانی در این سرزمین به عرصه آمدهاند، آموزش دادهاند، تحقیق کردهاند و آثار جامعهشناختی تولید کردهاند. بهمعنای انضمامی، جامعهشناسی در این سرزمین کار کرده است.
🔸شاید جامعهشناسی ایران هرگز یک برنامهی قوی به معنای کلاسیک غربی نداشت، اما بیتردید از «برنامهای متوسط و انضمامی» برخوردار بود؛ برنامهای که در بستر تاریخی، فرهنگی و اجتماعی این سرزمین به وجود آمد وکار کرد؛ حالا خوب یا متوسط یا گاه مشکل ساز. موانعی نیز بر سر راه جامعه شناسی ایرانی بود.
🔸جامعهشناسی در ایران هیچگاه عاری از نفوذ آشکار و پنهان ایدئولوژی نبوده است. ایدئولوژی به شکل «معرفتهای موسمی» در آموزشها و پژوهشها نفوذ کرده است. ایدئولوژی نوعی آگاهی کاذب ولی نفوذ کننده، مدوّن اما بیپایه است؛ معرفتی که صدایش بلند است و دعوی انسجام دارد و نسبت به جزئیات و شواهد حساس نیست، تمایل به دشمنسازی دارد و احساسات را برمیانگیزد.
ibna.ir/x6D7G
@ibna_official
🔰مسعود خیام بهمناسبت بزرگداشت فردوسی:
شاهنامه اگر نبود، ما دیگر ما نبودیم
🔸مسعود خیام گفت: با وجود پشتوانه عظیم ادبیات تراژیک جهان، هنوز تراژدی به عمق و اهمیت رستم و سهراب نخواندهام. هربار میخوانم جدید است. نو است. صفر کیلومتر است. این مهمترین داستان شاهنامه و ادبیات فارسی است و من هربار میخوانم باوجود آنکه بسیار میکوشم تا گریه نکنم، اشکم سرازیر میشود. اشک برای پدری که پسرش را میکشد. برای ملتی که جوانانش را نابود میکند. برای سنتی که به مدرنیسم راه نمیدهد و آن را از بین میبرد.
🔸«فردوسی شاعری است که پس از دو جنگ، دو غارت، دو وحشیگری، دو تجاوز، دو آتشسوزی، دو از بین بردن تمام مظاهر فرهنگ و علم و ادب و هنر، دو دشمنی با کتاب (اسکندر و عمر) پا به عرصه گذاشته است. از عظمت کار فردوسی یکی هم این است که یکتنه در مقابل این فجایع ایستاد.»
🔸شاهنامه فردوسی از اساس برای منظور دیگری نوشته شده است. اینجا با زبان روبهرو هستیم. مسئله فردوسی و زمانه او دین نبود، از بین رفتن زبان فارسی بود. فردوسی زبان فارسی را حفظ کرد و با آن ملیت و فرهنگ و ایرانی بودن ما حفظ شد و تبدیل به اعراب نشدیم، ملتی که زبان خود را دارد، خود را دارد.»
🔸فردوسی هزار سال پیش یعنی پس از جنگ بزرگ اعراب و اوائل جاافتادن اسلام زندگی میکرد. فردوسی در دربار سلطانمحمود غزنوی بود که شرح خشونتهایش در کتابهای تاریخی آمده است. بنابراین بعید نیست که تحت تأثیر شرایط روز، سخنانی گفته باشد که با معیارهای امروز جور درنیاید.
ibna.ir/x6GVz
@ibna_official
🔰اینفوگرافیک
درباره هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب چه میدانیم؟
🔸هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، با شعار «بخوانیم برای ایران» با حضور ۲ هزار و ۲۹۶ ناشر برگزار میشود.
🔸توزیع عادلانه یارانه فرهنگی برای همه کتابدوستان و کاربران نمایشگاه مجازی کتاب، از سیاستهای اصلی این رویداد اعلام شده است. بنابراین با ایجاد محدودیت سقف یارانه پیشبینی شده تا تعداد بیشتری از ایرانیها بتوانند از حمایتها بهرهمند شوند. حتی شرایط جنگی نیز نتوانسته مردم ایران را از کتاب و مطالعه دور کند و همین ویژگی، بخشی از پایداری اجتماعی کشور را شکل داده است.
ibna.ir/x6GZz
@ibna_official
🔰با شعار بخوانیم برای ایران؛
آغاز خرید برخط کتاب با نمایشگاه مجازی کتاب
🔸هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران درحالی آغاز که مخاطبان میتوانند تا سقف ۲ میلیون تومان، کتاب را با تخفیف ۲۵ درصدی و ارسال رایگان سفارش دهند.
🔸یکی از مهمترین جذابیتهای این دوره، تخفیفهای گسترده برای خریداران است؛ تخفیفی که در بخش ناشران داخلی به ۲۵ درصد میرسد. از این میزان، ۱۵ درصد را ناشران در نظر گرفتهاند و ۱۰ درصد نیز بهعنوان یارانه از سوی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پرداخت میشود. این تخفیف تا سقف ۲ میلیون تومان خرید، برای هر مخاطب پیشبینی شده است.
🔸اما کارشناسان نشر معتقدند، موفقیت یک نمایشگاه مجازی کتاب، فقط به تخفیف وابسته نیست؛ مسئله اصلی، رساندن کتاب به دست مخاطب است؛ بنابراین شرکت ملی پست، ازجمله بازیگران اصلی رویداد کتابمحور سال شناخته میشود.
🔸نمایشگاه مجازی کتاب تهران، فقط یک فروشگاه برخط بزرگ نیست؛ بلکه به نمونهای از همکاری میان دولت، ناشران و شبکه خدمات عمومی تبدیل شده است. دولت تلاش میکند با یارانه و زیرساخت دیجیتال، هزینه دسترسی به کتاب را کاهش دهد؛ ناشران با تخفیفهای مستقیم در این سیاست مشارکت میکنند و شبکه پستی نیز حلقه نهایی اتصال کتاب به خانه مخاطبان است.
ibna.ir/x6GYf
@ibna_official
🔰مترجم «پاریس در قرن بیستم» پاسخ داد؛
ژول ورن اگر بود جهان صد سال دیگر ما را چگونه توصیف میکرد؟
🔸مهدی بهنوش، مترجم کتاب «پاریس در قرن بیستم» گفت: اگر ژول ورن اکنون در عصر ما میزیست جهان صدسال دیگر را جهانی بسیار پیشرفته اما تهی از صمیمیت و عشق توصیف میکرد؛ جهانی که در آن انسان کرات دیگر را تسخیر کرده اما در ابراز محبت ناتوان است و ادبیات جایی در زندگی او ندارد.
🔸ژول ورن نویسندهای است که همواره از پیشرفتهای علمی و مواردی که برای اکثر مردم زمان خودش ناشناخته بوده سخن به میان میآورد. در کتاب «پاریس در قرن بیستم» نگرانی او از مدرنیته و آینده صنعتی مشهود است. او جامعهای را به تصویر میکشد که از لحاظ تکنولوژی بسیار پیشرفت کرده اما در حوزه فرهنگ فقیر شده است. شعر و موسیقی دیگر ارزشی ندارد و کسی نویسندگان و شعرای بزرگ را نمیشناسد. شاید نویسنده میخواسته به خواننده هشدار بدهد که به چنین دنیایی وارد نشود و همواره مراقب روابط خود باشد.
🔸جهانی بسیار پیشرفته اما تهی از صمیمیت و عشق. جهانی که در آن انسان کرات دیگر را تسخیر کرده اما در ابراز محبت ناتوان است و ادبیات جایی در زندگی او ندارد. آثاری که به پیشبینی آینده پرداختهاند همواره نوعی ترس و اضطراب را در خود دارند و نویسنده انسانهایی را تصویر میکند که انواع امکانات را در اختیار دارند اما بهنوعی برده تکنولوژی شدهاند.
ibna.ir/x6GRL
@ibna_official
🔰گفتوگو با مدیر انتشارات روایت فتح؛
اهمیت شعار «بخوانیم برای ایران» نسبت به سال گذشته بیشتر شده است
🔸حضور با هفت اثر جدید در نمایشگاه
🔸مدیر انتشارات روایت فتح بیان کرد: درتمام روزهای جنگ تحمیلی، همکاران مجموعه مشغول فعالیت بودند و هیچ وقفهای در روند فعالیت انتشارات ایجاد نشد؛ هرچند از نظر ساختمانی نیز شاهد آسیبهایی بودیم.
🔸 طرحی را با عنوان «مراعات یکدیگر» آغاز کردهایم. در ایام جنگ تحمیلی سوم، بر مبنای پیام رهبر عزیزمان که در تاریخ ۲۰ فروردین منتشر شد و در آن از مردم خواسته بودند که مراعات یکدیگر را بکنند، انتشارات روایت فتح نیز تلاش کرد در این راستا حرکتی انجام دهد. ما با همکاری نویسندگان و همچنین همکاران خود در بخش توزیع و سایر بخشها تصمیم گرفتیم بخشی از سود و حقالزحمه خود را کاهش دهیم. به همین دلیل، امروز در سه اثر جدیدی که امسال و همزمان با ایام نمایشگاه به چاپ خواهد رسید، شاهد کاهش قیمت هستیم. بهنوعی این حرکت با همیاری نویسنده اثر و خود انتشارات باعث شد بخشی از هزینهها کاهش پیدا کند و مخاطب بتواند کتاب را با قیمت کمتری تهیه کند.
ibna.ir/x6GYb
@ibna_official