🔰در میزگرد «اصفهان در ویترین نشر ایران» واکاوی شد/۱ نمایشگاه کتاب تهران و سایه‌روشن‌های جایگاه نشر استانی 🔸 ناشران، کتابفروشان و نویسندگان اصفهانی در میزگردی با عنوان «اصفهان در ویترین نشر ایران»، نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران را از منظر اقتصاد نشر، جایگاه ناشران استانی و آینده کتابفروشی‌ها تحلیل کردند؛ نشستی که در آن از رانت‌های ساختاری نشر، بحران معنا در فرهنگ کتابخوانی و لزوم اصلاح سیاست‌های فرهنگی سخن گفته شد. 🔸شهری که خاستگاه مکاتب هنری، موسیقی و جریان‌های مهم فکری بوده و در حوزه تولید آثار فرهنگی سابقه‌ای جدی دارد، امروز در مهم‌ترین ویترین نشر کشور سهمی متناسب با ظرفیت‌هایش ندارد. 🔸در بسیاری از موارد کسانی برای حوزه فرهنگ تصمیم‌گیری می‌کنند که نه تجربه زیست فرهنگی دارند و نه دغدغه واقعی کتاب.در نهایت افرادی در این چرخه باقی می‌مانند که بیش از آنکه نگاه فرهنگی داشته باشند، به منافع اقتصادی کوتاه‌مدت فکر می‌کنند. 🔸سیاست‌های نمایشی در حوزه کتاب به تدریج باعث شده است کتاب بیشتر به یک ابزار تبلیغاتی تبدیل شود تا یک کالای فرهنگی اثرگذار. در بسیاری از موارد تصویری که از کتاب و کتابخوانی ارائه می‌شود، بیشتر جنبه نمایشی دارد و کمتر به تقویت واقعی فرهنگ مطالعه منجر می‌شود. 🔸وقتی در نظام تصمیم‌گیری، فرهنگ در اولویت‌های پایین قرار می‌گیرد، طبیعی است که حلقه‌های مختلف زنجیره کتاب از نویسنده و ناشر تا کتابفروش و مخاطب نیز با مشکلات ساختاری مواجه شوند. 🔸 واقعیت این است که بخش بزرگی از جامعه درگیر مسائل معیشتی است و در چنین شرایطی کتاب به طور طبیعی در پایین هرم نیازهای مصرفی قرار می‌گیرد. با این حال مسئله اصلی آن است که حتی در سطح سیاست‌گذاری فرهنگی نیز گاه نگاه راهبردی به کتاب و مطالعه وجود ندارد و همین امر موجب تضعیف تدریجی زیرساخت‌های فرهنگی شده است. 🔸در ایران بسیاری از فعالیت‌های فرهنگی و هنری به شکل تاریخی در تهران متمرکز شده است. این تمرکز نه تنها در حوزه نشر بلکه در موسیقی، سینما و دیگر شاخه‌های هنر نیز دیده می‌شود. نمونه‌های متعددی از نویسندگان شهرستانی وجود دارند که زمانی که در تهران فعالیت می‌کردند آثارشان دیده شده، اما پس از بازگشت به شهرهای دیگر به تدریج از فضای اصلی نشر فاصله گرفته‌اند ibna.ir/x6GYr @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با «فهیمه‌ باروتچی»، نقال و فعال هنرهای نمایشی؛ هنر نقالی باید معاصر شود وگرنه رو به زوال می‌رود 🔸فهمیمه‌ باروتچینقال و فعال هنرهای نمایشی گفت: نمایش‌ سنتی ما رو به زوال می‌رود، مگر اینکه به‌روز و معاصرتر شود، به آن بها داده و بودجه‌ای اختصاص داده شود. 🔸بارها جشنواره نمایش‌های آیینی-سنتی آسیب‌شناسی شده. آنقدر باید و شاید برای هنرهای سنتی مانند نقالی، خیمه‌شب‌بازی، سیاه‌بازی و تعزیه ارزش قائل نمی‌شوند. ما دو سال یکبار جشنواره آیینی-سنتی داریم که آن‌هم با توجه به اندیشه‌ها و رویکرد هر دبیر اجرا می‌شود. مثلا ممکن است دبیری، قدیمی‌ترین هنرمندان هر استانی را پیدا کند تا اجرا کنند. ممکن است در دوره بعد دبیری فکر کند که باید جوان‌ترها اجرا داشته باشند و رویکرد یکسانی وجود ندارد. 🔸همچنین باید برای نقالی فضایی وجود داشته باشد. اگر یکی بخواهد یک شب برود نقالی ببیند، فضایی نیست. نقال‌ها بیکار هستند. بعضی از آنها به‌ واسطه کار با ارگان‌های مختلف می‌توانند اجراهای زیادی داشته باشند اما بسیاری از نقالان چنین امکانی ندارند. نمایش‌ سنتی ما رو به زوال می‌رود، مگر اینکه به‌روز و معاصرتر شود، به آن بها داده و بودجه‌ای اختصاص داده شود. اغلب نقال‌های ما یا در روز بزرگداشت فردوسی (۲۵ اردیبهشت) اجرا دارند یا شب چله و نوروز. به‌ جز این مناسبت‌های سنتی فضا و جایی وجود ندارد که نقالان فعالیت کنند. نه دولت بودجه‌ای به آن می‌دهد و نه سرمایه‌گذاری خصوصی برای آن هزینه می‌کند. ibna.ir/x6GZw @ibna_official

مدیرمسئول انتشارات نکوآفرین: نمایشگاه‌ مجازی کتاب، فضایی عادلانه برای رقابت در اختیار ناشران شهرستانی قرار می‌دهد 🔸نویسنده، پژوهشگر و مدیرمسئول انتشارات نکوآفرین گفت: نمایشگاه مجازی کتاب، فرصتی برای ناشران شهرستانی است تا با عبور از محدودیت سازوکارهای پخش کتاب در عرصه نشر، در فضایی عادلانه با ناشران بزرگ دیگر رقابت کنند. 🔸به عرصه آمدن فعالان فرهنگی کشور (چه ناشران و چه قشرهای فرهیخته و کتابخوان) می‌تواند در کنار عرصه‌های نظامی و دیپلماسی، جلوه‌ای از تاب‌آوری و قدرت‌نمایی فرهنگی کشور ما باشد و به جهانیان یادآور شود که اصالت تاریخ و فرهنگ این کشور چندهزارساله با هیچ تهدیدی پوشیده نخواهد شد و همچنان به حیات اجتماعی و فرهنگی خود با قدرت ادامه خواهد داد. 🔸برگزاری نمایشگاه‌های مجازی کتاب برای ناشران شهرستانی فرصتی را فراهم می‌کند تا با عبور از محرومیت و محدودیت سازوکارهای پخش کتاب در عرصه نشر، خودی نشان دهند و در فضایی عادلانه با ناشران بزرگ دیگر رقابت کنند. ibna.ir/x6GXX @ibna_official

🔰وقتی رمان، همدلی را علیه خود خواننده به کار می‌گیرد: چهار قهرمان که رفته‌رفته به چهره‌هایی نفرت‌انگیز بدل می‌شوند 🔸برخی از مهم‌ترین رمان‌های جهان، خواننده را با شخصیتی همراه می‌کنند که در آغاز دوست‌داشتنی است، اما هرچه روایت پیش می‌رود، همان همدلی اولیه به تجربه‌ای تلخ تبدیل می‌شود. جذابیت این شخصیت‌ها دقیقاً در همین دگردیسی نهفته است: قهرمانانی که از ابتدا هیولا و ضدقهرمان نیستند، بلکه در مسیر داستان چهره‌ای آشکارا نفرت‌برانگیز پیدا می‌کنند. 🔸 ادبیات پر است از شخصیت‌های نامحبوبی که از همان صفحه‌های اول تکلیف خواننده را روشن می‌کنند؛ از دوریان گری در The Picture of Dorian Gray (تصویر دوریان گری) تا هامبرت هامبرت در Lolita (لولیتا). اما گروه دیگری از شخصیت‌ها پیچیده‌ترند: کسانی که در ابتدا می‌توان با آن‌ها همدل شد، اما روایت به‌تدریج لایه‌هایی را کنار می‌زند که آن همدلی را پس می‌زند. هرکدام از این الگوها کارکرد روایی خاص خود را دارند. قهرمان تراژیک نشان می‌دهد که حتی بهترین انسان‌ها هم ممکن است قربانی تقدیر شوند. 🔸ضدقهرمان‌ها یادآوری می‌کنند که همه قهرمانان شنل به تن ندارند. اما شخصیت‌هایی که در آغاز دوست‌داشتنی‌اند و بعد ماهیت نفرت‌انگیزشان آشکار می‌شود سویه تاریک ویژگی‌های ظاهراً مثبت انسانی را آشکار می‌کنند. چون این شخصیت‌ها در فصل‌های ابتدایی اعتماد و همدلی ما را جلب می‌کنند، ما نیز ناخواسته تا انتهای مسیر تاریک و پیچیده‌شان همراهشان می‌مانیم؛ حتی وقتی دیگر نمی‌خواهیم. 🔸وجه مشترک این چهار اثر در آن است که نفرت خواننده را ارزان به دست نمی‌آورند. آن‌ها ابتدا مجالی برای نزدیکی می‌سازند، بعد همان نزدیکی را به پرسشی اخلاقی تبدیل می‌کنند. خواننده فقط شاهد سقوط یک شخصیت نیست؛ شاهد لغزش معیارهای داوری خودش هم هست. ibna.ir/x6GRq @ibna_official

🔰رئیس جمهور به‌مناسب آغاز هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب نوشت؛ نمایشگاه کتاب نشانه زنده بودن اندیشه و پویایی فرهنگ است 🔸رئیس‌جمهور، با تأکید بر نقش کتاب در گسترش دانایی، همزیستی و صلح پایدار، نمایشگاه کتاب را نشانه‌ای از پویایی فرهنگی و زنده بودن اندیشه در جامعه دانست. 🔸باور داریم صلح پایدار، نه از طریق قدرت‌ و ابزارهای ویرانگر و ریختن خون بی‌گناهان، بلکه از طریق دانایی، عدالت، اخلاق و شناخت متقابل ملت‌ها شکل می‌گیرد و کتاب، مهم‌ترین زبان این تفاهم انسانی است. ibna.ir/x6H24 @ibna_official

🔰بازخوانی انتقادی یک کلاسیک ادبی؛ نظر آیزاک آسیموف درباره «۱۹۸۴» جرج اورول 🔸آیزاک آسیموف در یادداشتی که در سال ۱۹۸۰ منتشر شد، رمان «۱۹۸۴» اثر جرج اورول را نه یک اثر علمی‌تخیلی، بلکه تصویری دگرگون‌شده از واقعیت‌های سیاسی زمانه نویسنده دانست؛ برداشتی که به گفته او بیشتر به «نوستالژی برای گذشته‌ای که هرگز وجود نداشت» شباهت دارد. 🔸از نظر آسیموف، حتی جزئیات زندگی روزمره در رمان نیز نشانی از آینده ندارند. او با اشاره به مصرف مداوم جین و تنباکو توسط شخصیت‌ها، می‌نویسد که اورول «حتی زحمت تصور رذیلت‌های جدید را هم به خود نداده است». این عناصر، به‌گفته او، بیشتر یادآور تجربه‌های شخصی اورول از دوران جنگ جهانی دوم و فعالیتش در نهادهایی مانند وزارت اطلاعات بریتانیاست. 🔸او به درک ژئوپولیتیکی اورول امتیاز می‌دهد. تقسیم جهان در رمان به سه ابرقدرت—اقیانوسیه، اوراسیا و ایست‌آسیا—به‌طور تقریبی با واقعیت سیاسی دهه ۱۹۸۰، یعنی ایالات متحده، اتحاد جماهیر شوروی و چین، همخوانی دارد. هرچند آسیموف نیز اذعان می‌کند که حتی ذهن آینده‌نگر او هم نمی‌توانست فروپاشی شوروی را در سال‌های بعد پیش‌بینی کند. ibna.ir/x6GzQ @ibna_official

🔰مدیر کتابفروشی به ایبنا خبر داد: پایان «همیشه»/بنگاه مسکن جای کتابفروشی را گرفت! 🔸کتابفروشی «همیشه» پس از ۱۰ سال فعالیت فرهنگی، به دلیل افزایش بی‌سابقه هزینه‌ها و افت فروش، فعالیت خود را متوقف کرد و قرار است یک بنگاه مسکن در این مکان فعالیت داشته باشد. 🔸در این مدت قیمت‌ها خیلی افزایش پیدا کرده بود اما فروش کم شده بود، به همین دلیل در مدیریت مجموعه تصمیم بر این شد تا بدهکار نشدیم و مشکلات اقتصادی بیشتری گریبان‌گیر نشده، فروشگاه را جمع کنیم. 🔸بعد از جنگ، با موجی از تورم و افزایش قیمت‌ها روبه‌رو شدیم و با اینکه مشتریان، لطف داشتند اما بیش از این نمی‌توانستیم مقاومت کنیم. 🔸وقتی هزینه اجاره در یک‌سال دو برابر می‌شود و همزمان قدرت خرید مخاطبان کاهش می‌یابد، حتی باسابقه‌ترین و محبوب‌ترین فضاهای فرهنگی نیز در معرض خطر تعطیلی قرار می‌گیرند. تعطیلی این کتابفروشی را نمی‌توان تنها پایان یک کسب‌وکار دانست؛ بلکه هشداری است برای بازاندیشی در سیاست‌های حمایتی از فرهنگ در شرایط اقتصادی دشوار. ibna.ir/x6GZN @ibna_official

🔰پیشنهاد مطالعه علی‌اشرف صادقی در گفت‌وگو با ایبنا؛ راهی جز آشتی با میراث کهن نداریم 🔸علی‌اشرف صادقی، زبان‌شناس و عضو پیوسته فرهنگستان زبان وادب فارسی، به مناسبت برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب و در راستای داشتن فهرست برای خرید، متون کلاسیک ادبیات فارسی را برای مطالعه پیشنهاد کرد. 🔸کتاب‌های «تاریخ بیهقی»،«کلیله و دمنه» و«گلستان سعدی» ابزاری برای درست اندیشیدن در امروزند. همچنین شاهکارهای منظومی چون «شاهنامه» فردوسی، «مثنوی» معنوی و «آثار نظامی» گنجوی نباید از قلم بیفتد. 🔸این سه نام اضلاع مثلثی است که تکنیک، حماسه و رئالیسم اجتماعی را به کمال رسانده‌اند. هوشنگ گلشیری با وسواس‌های فرمی، محمود دولت‌آبادی با نثری که بوی خاک و رنج می‌دهد، و احمد محمود با روایت‌های پرخون و جاندار از جنوب، نویسندگانی هستند که زبان فارسی را در دوران مدرن زنده و بالنده نگاه داشته‌اند. ibna.ir/x6H23 @ibna_official

🔰«امنیت و آزادی» در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب؛ ضرورت سنتز پایدار امنیت و آزادی 🔸برای تأمین چنین امنیتی ناگزیر از ارائه سنتزی پایدار میان امنیت و آزادی هستیم و این هدف مهمترین رسالت کتاب پیش-رو به شمار می‌رود. 🔸بنابر بسیاری از تجربه‌های تاریخی، اعطای امنیت در عمل با سلب آزادی توأم بوده است. شاید این وضعیت متناقض را بتوان مهمترین معمای امنیت به شمار آورد؛ اینکه چگونه میتوانیم بدون فدا کردن آزادی به امنیت دست یابیم و به تعبیر ریچارد اولمان از «تاخت‌زنی امنیت و آزادی» بپرهیزیم. این تاخت‌زنی به ویژه در تاریخ کشورهای جهان سوم مشهود است. این کشورها به دلیل ضعف در بنیان‌های نظری حکمرانی کمتر در ایجاد پیوند میان امنیت و آزادی موفق بودند و در نتیجه برای دست یافتن به امنیت ناچار به خشونت و سلب آزادی متوسل شدند. به دیگر سخن، گره‌ای را که نتوانستند به دست بگشایند، ناگزیر به دندان گرفتند. 🔸امنیت مهم‌تر است یا آزادی؟ آیا در نبود امنیت میتوان آزادی داشت؟ در نبود آزادی چطور؟ آیا جامعه ای می‌تواند محروم از آزادی و در همان حال برخوردار از امنیت باشد؟ اساسا چه رابطه ای میان امنیت و آزادی وجود دارد؟ آیا برخورداری از امنیت ناگزیر متضمن چشم‌پوشی از برخی آزادی‌هاست؟ یا آزادبودن ناظر بر زیستن در جامعه‌ای پرمخاطره است؟ آیا می‌توان الگویی سیاسی معرفی کرد که در آن جامعه ضمن برخورداری از امنیت پایدار از آزادی‌های اساسی بهره‌مند باشد؟ کتاب «امنیت و آزادی: آیا می‌توان در سایۀ امنیت آزادانه زیست؟» می‌کوشد تا به پرسش‌های بالا پاسخ دهد. ibna.ir/x6H22 @ibna_official

🔰یادداشت فاطمه عرب‌پور؛ سامانیان و دلبستگی به زبان فارسی 🔸ضرورت تحکیم زبان رسمی به منزله نَخ تسبیح وحدت ملی در دوران پساجنگ 🔸فاطمه عرب‌پور در یادداشتی نوشت: به تشویق یعقوب لیث صفاری (پادشاه صفاریان) شاعران به زبان فارسی شعر سرودند تا درک آن برای فارسی‌زبانان آسان شود. لذا فارسی در حکم زبان رسمی ایران قرار گرفت و متعاقباً زمینه برای گسترش زبان فارسی فراهم شد. 🔸گویند به تشویق یعقوب لیث صفاری (پادشاه صفاریان) شاعران به زبان فارسی شعر سرودند تا درک آن برای فارسی‌زبانان آسان شود. لذا فارسی در حکم زبان رسمی ایران قرار گرفت و متعاقباً زمینه برای گسترش زبان فارسی فراهم شد. در ادامه با کوشش سامانیان، تکامل زبان فارسی تضمین شد؛ زیرا امیران سامانی به دلیل علاقۀ زیاد به شعر و زبان فارسی، روند گسترش این زبان را تسهیل نمودند. 🔸اهتمام فردوسی بزرگ در سرایش شاهنامه، تأثیر مهمی بر احیا واژه‌های فراموش شده فارسی و اسطوره¬های کهن بر جا نهاد. در این دوران که بیم خاموشی زبان پارسی می رفت، فردوسی حکیم با همتی سترگ و ایمانی استوار، تجدید فروغ آن را جاودانه ساخت. او با احساس مسئولیتی تاریخی، چونان پاسداری امین، حافظ میراث نیاکان و نگهبان دلسوز فرهنگ ایرانی شد. 🔸در سالی که گذشت؛ ایران عزیز از تجاوزات دشمنان این مرز و بوم و فرهنگ و تمدن اصیل در امان نبود و روح آزاده ایرانی در رسانه‌های بین‌المللی گاه مورد تحقیر و توهین واقع شد. لذا در دوران پساجنگ که بیش از پیش نیازمند وحدت و انسجام ملی هستیم، شایسته است که با پاسداشت حریم زبان فارسی و حمایت از ترویج دامنه آن، در روشن نگه داشتن شعله این چراغ دشمن‌شکن اهتمام ورزیم و در این مسیر برکت‌خیر بکوشیم. ibna.ir/x6GZs @ibna_official

🔰دومین روز نمایشگاه مجازی کتاب تهران؛ اثر جدید سیدفرید قاسمی رونمایی می‌شود 🔸«پژوه‌نوشت؛ ۱۲۹ نوشتار و گفتار در زمینه کتاب‌کاوی، مجله‌پژوهی و روزنامه‌شناسی» اثر جدید سیدفرید قاسمی رونمایی می‌شود. 🔸در درآمد کتاب به قلم سیدفرید قاسمی آمده است؛ «پژوه‌نوشت: ۱۲۹ نوشتار و گفتار در زمینه کتاب‌کاوی، مجله‌پژوهی و روزنامه‌شناسی» در بردارنده گزیده مقاله‌ها، مقدمه‌ها، گزارش‌ها و یادداشت‌هایی است که از یلدای ۱۳۹۷ تا نوروز ۱۴۰۵ نوشته‌ام. همچنین از گفته‌های سال‌های یادشده ۷ سخنرانی و ۵ گفت‌وگو نیز در این کتاب خواهید خواند. ibna.ir/x6H26 @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با شهاب شهرزاد، کارشناس رسانه: کتاب باید در رسانه به پدیده‌ای خبرساز تبدیل شود 🔸مجری ـ کارشناس برنامه «عصر هنر» رادیو ایران با تأکید بر ضرورت ارتقای سرانه مطالعه گفت: این برنامه تلاش می‌کند با رویکردی چالشی، شفاف و چندصدایی، مسائل و دغدغه‌های حوزه کتاب و فرهنگ را برای مخاطبان شنیدنی کند. 🔸ما در این برنامه درپی تحقق این هدف هستیم که سرانه‌ی مطالعه در بین مخاطبان ارتقاء پیدا کند. شعار فقط یک دقیقه بیش‌تر کتاب بخوانیم، ما را به دغدغه‌ی اصلی‌مان یعنی بالا بردن سرانه‌ی مطالعه‌ی غیردرسی نزدیک می‌کند. یعنی مطالعه‌ی کتاب‌هایی به جز کتب آموزشی و درسی که زمینه‌ی رشد و شکوفایی تفکر را در جامعه گسترش می‌دهد. 🔸در برنامه بیش‌تر به جاذبه‌های کتاب‌های صوتی یا الکترونیکی پرداخته‌ایم تا اقشار متوسط و کم‌برخوردار با رهگذار تازه‌ی کتابخوانی انس بگیرند. مساله‌ی در دسترس بودن کتاب در فضای مجازی هم پیوسته محل توجه برنامه بوده است. ibna.ir/x6H2g @ibna_official