🔰مروری بر ماهیت و پیچیدگی‌های «سوگ و مالیخولیا»؛ عصیان غم‌آلود، ماتم لبریز از یأس 🔸«سوگ و مالیخولیا» با تبیین مولفین از سوگ آغاز می‌شود: «سوگ عصیانی است غم‌آلود، ماتمی لبریز از یأس. عزای عزیزان طغیانی است خسته از ستیز با سرنوشت. آدمی در سوگ موجودی است عاصی که شعله سرکش خود را هماره با آتش پریشانی بارور می‌سازد و حرکت گیتی را نامعقول و آشفته می‌پندارد. در چنین دور باطلی است که هر لحظه به نیستی آری می‌گوید و می‌پرسد: آیا زندگی ارزش زیستن دارد؟» 🔸کتاب می‌کوشد مرگ را به‌لحاظ روان‌کاوی محور توجه و نظر قرار داده، به آوای کمابیش ناشنوده آن گوش فرادهد. تنها از این طریق است که شاید بتوان به افق‌های نوینی جهت تحقیقات آتی در این حوزه دست یافت، «چرا که تنها با تعاطی لازم نسبت به واقعیت عریان سوگ، داغ و ماتم است که روانکاو قادر خواهد بود ورای فنون حرفه‌ای خود به گرداب تلاطمات، فقدان و اعراض فرد سوگوار از مائده‌های زمینی نزدیک شده، احوال روحی او را به‌عنوان داغی جاودان دریابد. چه هر فقدان و عزا و ماتمی زخمی است که شاید ترمیم یابد ولی هیچ‌گاه داغ آن به فراموشی سپرده نمی‌شود». 🔸مولفین بر آن‌اند که فقدان بخشی اجتناب‌ناپذیر از زندگی است. مع‌الوصف درد می‌تواند به‌لحاظ عشق و روابط عمیق قلبی میان انسان‌ها مرهمی بر این زخم باشد. «زخم و جراحتی که بنا بر کشفیات فروید پیوسته ضربه‌ای است مهلک بر خودشیفتگی بنیادین ما». ibna.ir/x6Gzw @ibna_official

🔰روایت پژوهشگر گلستانی همزمان با نمایشگاه مجازی کتاب؛ رواج سنت «وقف کتاب» در گرگان و استرآباد 🔸بررسی پیشینه کتاب‌دوستی در گرگان و استرآباد نشان می‌دهد «وقف کتاب» در این منطقه سنتی شایع و رایج بوده است؛ سنتی که یک پژوهشگر گرگانی همزمان با برپایی نمایشگاه مجازی کتاب، با ارائه شواهدی تاریخی از رواج آن در میان عالمان و نویسندگان این دیار سخن گفته است. 🔸مروری بر منابع تاریخی و کتاب‌شناختی نشان می‌دهد که گرگان و استرآباد در سده‌های گذشته یکی از مراکز مهم تولید و نگهداری آثار علمی و دینی بوده‌اند. وجود شمار قابل‌توجهی از نویسندگان و نسخه‌های خطی، از رونق دانش و کتابت در این سرزمین حکایت دارد؛ رونقی که به‌تبع آن، کتابخانه‌ها و مجموعه‌های علمی متعددی نیز در خانه‌ها، مدارس و مراکز دینی شکل‌گرفته بود. بسیاری از صاحبان علم و کتاب، برای حفظ آثار خود و بهره‌مندی آیندگان از آن‌ها، کتاب‌هایشان را وقف می‌کردند تا در دسترس طالبان دانش باقی بماند و از گزند نابودی یا پراکندگی در امان بماند. 🔸کتاب برای اهالی این سرزمین، از چیزهای باارزشی بوده، در گرگان، وقف کتاب با هدف جلوگیری از سرقت کتاب‌ها و ماندگاری آن‌ها تا سال‌های دور، شایع و رایج بود و این، ویژه‌ کتاب‌های قرآن و دعا نبود، بلکه کتاب‌های عمومی را شامل می‌شد. ibna.ir/x6GZx @ibna_official

🔰مدیر انتشارات حافظ در گفت‌وگو با ایبنا تاکید کرد؛ نمایشگاه مجازی کتاب ایران؛ پلی برای عدالت فرهنگی 🔸مدیر انتشارات حافظ، برگزاری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب را گامی ارزشمند در مسیر عدالت فرهنگی، کاهش هزینه‌های ناشران و ایجاد پناهگاهی امن برای مطالعه در شرایط بحرانی دانست. 🔸 این شیوه برگزاری فرصتی عادلانه برای ناشران نیز ایجاد کرده است؛ فرصتی که در آن ناشران کوچک و بزرگ بدون دغدغه هزینه‌های سنگین غرفه‌سازی، تبلیغات و محدودیت فضای فیزیکی، آثار خود را در معرض دید مخاطبان سراسر کشور قرار می‌دهند. 🔸تجربه دوره‌های پیشین نشان می‌دهد الگوی نمایشگاه مجازی کتاب، گامی مؤثر برای ایجاد فرصت برابر، برای ناشران است، در شرایط اقتصادی که صنعت نشر با افزایش هزینه‌های تولید، چاپ و توزیع روبه‌روست، برگزاری نمایشگاه کتاب مجازی می‌تواند روزنه‌ای امیدبخش برای حمایت از ناشران و رونق دوباره بازار کتاب باشد. ibna.ir/x6GZj @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با فرهاد ناظرزاده کرمانی: تاریخ چراغی است که در گذشته روشن می‌شود برای دیدن حال و ساخت آینده 🔸ناظرزاده کرمانی گفت: اصطلاح ادبیات دیداکتیک، شکلی از ادبیات است برای آنکه انسان از تاریخ درس بیاموزد، نه آنکه تاریخ را همین‌طور سرسری بخواند. تاریخ همچون چراغی است که در گذشته روشن می‌شود برای دیدن زمان حال و برای ساختن آینده 🔸این نمایشنامه با آگاهی از اصول زیباشناختی تئاتر غرب نوشته شده است. یعنی آن اصول را نیز در نظر گرفته‌ام. هرچند موضوعش کاملاً ایرانی است، اما شکل و درون‌مایه‌ای جهانی دارد. نمایشنامه تمثیلی اساساً چنان نمونه‌ای به دست می‌دهد که سپس بتوان آن نمونه را در جاهای دیگر نیز بازشناخت. برای نمونه، ادبیات مولوی سرشار از داستان‌های تمثیلی است و ما نمایشنامه تمثیلی نیز داریم، هرچند نمایشنامه‌نویسان ایرانی با این‌گونه از نمایشنامه آشنایی چندانی نداشته‌اند. 🔸ایده نخستین نمایش به ذهنم آمد که چرا در جهان، شر تا این اندازه نیرومند است؟ چگونه است که جهان این‌گونه در چنگ شر و شیطان گرفتار آمده؟ این پرسش در ذهنم شکل گرفت که این نیروی اهریمنی در جهان از کجا سرچشمه می‌گیرد؟ 🔸نمایشنامه‌هایی که با سبک حماسی و به شیوه پیسکاتور و برشت نوشته می‌شوند، اغلب آموزش‌گرانه‌اند. نویسنده بر آن است تا درون‌مایه‌هایی از فلسفه، جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی و اخلاق را در نمایشنامه بگنجاند و تماشاگر یا خواننده، یا به‌قول ما «نیوشنده»‌اش، دست‌خالی از آن بیرون نرود، بلکه با اندیشه‌ای، با تأملی، از نمایشنامه جدا شود. ibna.ir/x6GY2 @ibna_official

🔰به‌مناسبت شهادت امام محمد تقی جوادالائمه (ع)؛ آینه جود و بخشش 🔸نهمین پیشوای ما را به‌خاطر دست بخشنده و گستردگی جود و کرم «جواد» می‌خوانند. امام جواد (ع) وقتی خبر بیماری کسی را می‌شنید، به عیادتش می‌شتافت و از او دلجویی می‌کرد. در بسیاری از احادیث آمده است که آن حضرت از آنچه در درون ضمایر مردم می‌گذشته و یا رویدادهایی که در آینده برای آنها پیش می‌آمده، مطلع بوده و از آنها خبر می‌داده است. 🔸از زندگی امام جواد (ع) اطلاعات چندانی در دست نیست. دلیل آن را محدودیت‌های سیاسی حکومت عباسی، تقیه و عمر کوتاه او دانسته‌اند. وی در مدینه می‌زیست. بنابر گزارش ابن‌بیهق، یک بار برای دیدار پدر به خراسان سفر کرد و پس از امامت نیز چندین بار از سوی خلفای عباسی به بغداد احضار شد. 🔸نهمین پیشوای ما را به‌خاطر دست بخشنده و گستردگی جود و کرم «جواد» می‌خوانند. امام جواد (ع) وقتی خبر بیماری کسی را می‌شنید، به عیادتش می‌شتافت و از او دلجویی می‌کرد. در بسیاری از احادیث آمده است که آن حضرت از آنچه در درون ضمایر مردم می‌گذشته و یا رویدادهایی که در آینده برای آنها پیش می‌آمده، مطلع بوده و از آنها خبر می‌داده است. ibna.ir/x6H2f @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «کمپانی خودکامگی» اثر آنه اپل بام؛ دیکتاتورها دیگر تنها نیستند 🔸خطر اقتدارگرایی شبکه‌ای 🔸کتاب «کمپانی خودکامگی» نه فقط یک کتاب سیاسی، بلکه یک گزارش تحلیلی از جهان امروز است؛ جهانی که در آن مرز میان کشورها، اقتصاد و ایدئولوژی در هم شکسته و به جای آن شبکه‌ای از منافع مشترک میان رژیم‌های اقتدارگرا شکل گرفته است. 🔸تا همین چند سال پیش، اگر از «دیکتاتوری» حرف می‌زدیم، تصویر آشنایی در ذهن شکل می‌گرفت: یک رهبر مقتدر، یک کشور بسته، و مردمی تحت سرکوب. اما آنچه نویسنده در کتاب «کمپانی خودکامگی » نشان می‌دهد، این تصویر را به‌کلی به‌هم می‌ریزد. 🔸در این تصویر جدید، مرزها دیگر تعیین‌کننده نیستند.یک آپارتمان لوکس در لندن، یک شرکت ثبت‌شده در یک جزیره دورافتاده، و یک حساب بانکی در آمریکا می‌توانند به همان اندازه در بقای یک رژیم اقتدارگرا نقش داشته باشند که نیروهای امنیتی آن کشور. این یعنی دنیای ما ساده‌تر نشده بلکه درهم‌تنیده‌تر شده است. 🔸شاید مهم‌ترین نتیجه‌ای که از این تصویر می‌توان گرفت، یک جابه‌جایی ذهنی است:اگر زمانی فکر می‌کردیم تهدید دموکراسی «بیرون» از آن است، حالا باید بپذیریم که بخشی از این تهدید، درون همان سیستم‌هایی شکل می‌گیرد که قرار بود از آزادی محافظت کنند. ibna.ir/x6H2h @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با تصویرگر مجموعه نامداران؛ در دنیای تصویرگری کودک، مرز بین خلق کردن و بازآفرینی بسیار باریک است 🔸تصویرگر مجموعه نامداران گفت: تصویر باید به سرعت روایت داستان کمک کند. اگر متن در حال حرکت است، تصویر باید به آن حرکت سرعت ببخشد و اگر متن در حال مکث و تأمل است، تصویر باید به کودک فرصت نگاه کردن و حس کردن بدهد 🔸من تصمیم گرفتم از طریق جلد کتاب، به مخاطب نشان دهم که این شخصیت‌ها هم مثل خود کودکان در حال رشد و تجربه کردن هستند. درواقع، تصویر کردن خیام و سعدی در سن کودکی، تضادی ایجاد کرد که به کودک می‌گوید: این شخصیت‌ها هم زمانی مثل تو بودند. این کار باعث می‌شود فاصله بین کودک و آن مفاخر بزرگ کم شود و آن‌ها را ملموس‌تر ببیند. در مقابل، تصویر کردن شخصیت‌هایی مثل ابوریحان یا خواجه نصیر در سن پیری، نشان‌دهنده رسیدن به آن جایگاه و خرد نهایی است. پس این کار هم از مسیر داستان ایده گرفت و هم برای ایجاد این تضاد داستانی در ذهن من طراحی شده بود. 🔸معتقدم در دنیای تصویرگری کودک، مرز بین خلق کردن و بازآفرینی بسیار باریک است. اگرچه شخصیت‌های مفاخر چارچوب‌های تاریخی دارند، اما من ترجیح می‌دهم آن‌ها را بازآفرینی کنم؛ اما با یک رویکرد متفاوت: بازآفرینی از طریق ساده‌سازی و نمادپردازی. چون سبک من کودکانه است، من نمی‌خواهم یک تصویر سنگین و خشک از یک شخصیت تاریخی به کودک تحمیل کنم که باعث شود او احساس غریبگی کند. 🔸برای من، بازآفرینی یعنی پیدا کردن آن ویژگی خاص (مثلاً نگاه کنجکاو یک دانشمند یا آرامش یک شاعر) و تبدیل کردن آن به یک فرم کارتونی که کودک بتواند با آن ارتباط برقرار کند. درواقع، من به جای اینکه فقط شکل آن‌ها را بازآفرینی کنم، سعی می‌کنم روح و صمیمیت آن‌ها را برای کودکان بازآفرینی کنم. ibna.ir/x6GXF @ibna_official

🔰پیشنهاد مطالعه مهدی غبرائی در گفت‌وگو با ایبنا؛ «آداب دنیا» شایستگی دریافت جایزه  کتاب سال را دارد 🔸مهدی غبرایی، از مترجمان پیش‌کسوت کشورمان پیشنهاد کرد که بازدیدکنندگان نمایشگاه مجازی کتاب تهران رمان «آداب دنیا» اثر به‌یادماندنی مرحوم یعقوب یادعلی را خریداری و مطالعه کنند. 🔸این رمان یکی از پخته‌ترین و زیباترین آثار ادبی است که تاکنون مطالعه کرده‌ام و خواندن آن برای مخاطبان جذاب خواهد بود. 🔸وی از میان ترجمه‌های خود مطالعه کتاب‌های تازه منتشرشده‌ای از جمله «کابوس»، «وزغ‌مرد» و «رود نیست این» را نیز پیشنهاد کرد. ibna.ir/x6H2j @ibna_official

🔰انتشار روزنوشت‌های شادمان درباره شهریور ۱۳۲۰ و حمله به ایران؛ معلوم نیست برای ایران چه خیال بافته‌اند؟ 🔸حامد زارع در یادداشتی درباره جلد دوم خاطرات فخرالدین شادمان به بازتاب روزهای پرالتهاب منتهی به شهریور ۱۳۲۰ در این یادداشت‌ها اشاره کرده و نوشته :‌«فخرالدین شادمان که سطح تنش و تهدید را به خوبی درک کرده می‌نویسد: «معلوم نیست برای ایران چه خیال بافته‌اند؟» و بالاخره آن چیزی که نبایست اتفاق می‌افتاد، اتفاق می‌افتد. سوم شهریور ۱۳۲۰ ایران آماج حملات متفقین قرار می‌گیرد. 🔸جلد دوم روزنوشت‌ها یک ویژگی کلی دارد و آن هم این است که آن را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد. بخش نخست از ابتدا تا ابتدا تا سال ۱۳۲۰ که هشت سال را دربرگرفته اما متضمن اطلاعات چندانی نیست و بیشتر روزنوشت‌ها در سطور کوتاهی نظیر «کتاب خواندم»، «کار کردم» و «با فلانی بودم» و غیره خلاصه شده است. بخش دوم کتاب که سال‌های ۱۳۲۰ و ۱۳۲۱ را دربرمی‌گیرد به دلیل بالا گرفتن جنگ جهانی دوم و مهم‌تر از آن اشغال ایران توسط متفقین حاوی روزنوشت‌های تقریبا تفصیلی است که گاهی چندین پاراگراف را دربرمی‌گیرد. 🔸نیمه دوم جلد دوم روزنوشت‌های فخرالدین شادمان روزهای پرحادثه‌ای را روایت می‌کند. روزهایی که آتش جنگ جهانی دوم در اروپا شعله‌ور شده و چندی بعد دامنه آن به لندن می‌رسد. روزنوشت‌های شهریور ۱۳۱۸ همراه با نارضایتی و افسرده‌حالی بابت حمله آلمان به لهستان و آغاز جنگ دامن‌گیر است. ۱۵ مرداد ۱۳۲۰ می‌نویسد: «در این ایام در روزنامه‌ها و در مجلس انگلستان در باب ایران بحث زیاد می‌شود. ایران را مرکز کار آلمانی‌ها می‌دانند.» (صفحه ۲۶۰) 🔸ایران به زودی در صدر اخبار داخلی بریتانیا قرار می‌گیرد. تا جایی که ۲۶ مرداد ۱۳۲۰ چنین می‌نویسد: «در این روز سه بار در اخبار رادیو خبر راجع به ایران گفتند که چون یادداشت‌هایی که انگلیس و روس در باب خطر حضور آلمانی‌ها در آن مملکت داده‌اند موثر نشده، دوباره خاطرنشان کرده و گفته‌اند که باید اقدامی موثر و فوری در این باب شود.» (صفحه ۲۶۲) 🔸فخرالدین شادمان به سبب حضور در لندن به عنوان کانون اخبار جنگ جهانی دوم، پیگیر اوضاع نبرد در جبهه‌های دیگر نیز است. روزنوشت‌های پائیز و زمستان ۱۳۲۰ مملو از اخبار این جنگ در همه جبهه‌ها از جمله شمال آفریقا، شرق آسیا، روسیه و اکراین و همچنین اخبار تهاجم ژاپن به هاوایی و اعلام جنگ ایالات متحده به این امپراطوری است. ibna.ir/x6H2W @ibna_official

🔰ما وارثان جنگ در کتابخانه‌های سوخته‌ایم 🔸دختر گریه می‌کرد. دورش جمع شدیم. کتابش را می‌خواست. کتاب فارسی اول دبستان. بابایش دوید. مردها هم پشت سرش. برای آوردن یک کتاب! کتابی که دخترک می‌خواست شعرش را بخواند، اما این بار فقط برای «ایران»؛ بخوانیم برای ایران . 🔸کتاب تنها برای یک قشر از جامعه تحصیلکرده ایرانی نیست؛ فقط کافی است سری به خانه بزرگ‌ترها بزنیم؛ باور کنید که در خانه همه پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های ما بوستان‌هایی است از رودکی و نظامی و حتی شاعرانی که شاید اولین بار است اسمشان به گوش ما جوان‌ترها خورده اما شعرهای بزرگی از گذشته‌ها برایمان به یادگار گذاشته‌اند. گذشته‌هایی آغشته به فرهنگ ایرانی و ادبی عرفانی که هیچ‌گاه آلوده به میهمانی فرهنگ‌های تازه‌وارد نشد. 🔸حالا ماییم. همان آدم‌ها. جا مانده‌ها و میراث‌داران جنگ در کتابخانه‌های سوخته! ایستاده‌ایم در آستانه غمی که خانه‌ها و جان‌هایمان را تکه تکه کرده. غمِ جنگ و نان و زندگی. حالا هر نفسی که از ما بیرون می‌زند دیگر مُمِد حیات و مفرح ذات نیست. حالا روزها و ماه‌هاست که هر دم از این درِ باغ سبزی که ساکنان قاره سبز اروپا برای ما باز کرده‌اند بَری می‌رسد. و این ماییم، ساکنان آن نقطه از جغرافیای جهان که نقشه‌اش را تمام کتاب‌های تاریخ، سال‌هاست به همان شکل به دوش می‌کشند؛ دست‌نخورده، ایستاده و زیبا. با مردمانی که کتاب‌هایشان را حتی وقتی در میان خشم بمب‌افکن‌های چند میلیاردی پودر شده‌اند فراموش نمی‌کنند ibna.ir/x6H2P @ibna_official

🔰رمان‌هایی در امتداد «مزرعه حیوانات»؛ روایت‌هایی از قدرت، سرکوب و فروپاشی آرمان‌ها 🔸سایت سی‌بی‌ار که در امور کتابهای گرافیکی تبلیغ می‌کند، در گزارشی تازه به معرفی و رتبه‌بندی مجموعه‌ای از رمان‌های دیستوپیایی و سیاسی پرداخته که می‌توانند برای علاقه‌مندان به مزرعه حیوانات جذاب باشند؛ آثاری که همچون شاهکار جرج اورول با نگاهی انتقادی به سازوکار قدرت، فساد سیاسی، تبلیغات ایدئولوژیک و فروپاشی وعده‌های انقلابی می‌پردازند. 🔸در صدر بسیاری از این فهرست‌ها، نام 1984 دیده می‌شود؛ رمانی که بسیاری آن را مکمل فکری و سیاسی «مزرعه حیوانات» می‌دانند. اورول در این اثر، جهانی را ترسیم می‌کند که در آن حقیقت به وسیله حکومت بازنویسی می‌شود و زبان، حافظه و حتی افکار شهروندان زیر سلطه ساختاری تمامیت‌خواه قرار دارد. مفهوم «برادر بزرگ» در این کتاب، طی دهه‌های گذشته به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای نظارت دولتی و کنترل سیاسی تبدیل شده است. 🔸منتقدان ادبی معتقدند دلیل ماندگاری «مزرعه حیوانات» و آثاری مشابه آن، تنها فضای تاریک و دیستوپیایی‌شان نیست، بلکه توانایی آنها در تبدیل مفاهیم پیچیده سیاسی و تاریخی به روایت‌هایی انسانی و تاثیرگذار است. این رمان‌ها با وجود تفاوت‌های سبکی و تاریخی، پرسشی مشترک را مطرح می‌کنند: چه چیزی باعث می‌شود جوامع، حتی پس از تجربه انقلاب یا آزادی، دوباره به سوی استبداد حرکت کنند؟ ibna.ir/x6H2q @ibna_official

🔰مری بنت در کانون توجه؛ قهرمانی تازه از دل «غرور و تعصب» 🔸مجموعه سریال خواهر دیگر بنت (The Other Bennet Sister) با بازخوانی کتاب «غرور و تعصب» از منظر مری بنت، تصویری متفاوت از یک قهرمان زن در اقتباس‌های آثار «جین آستین» ارائه می‌دهد؛ اقتباسی که در بریتانیا به پربیننده‌ترین درام تازه سال گذشته تبدیل شد. 🔸مجموعه تلوریزونی «خواهر دیگر بنت» با قرار دادن مری در مرکز روایت، تلاش می‌کند جهان آشنای رمان «غرور و تعصب» را از زاویه‌ای تازه ببیند. در این نسخه، مری زنی جوان است که با دشواری می‌کوشد با انتظارات اجتماعی از زنان در دوره ریجنسی کنار بیاید؛ انتظاراتی که از زنان می‌خواست در معاشرت دلنشین، شوخ‌طبع و اجتماعی باشند. ibna.ir/x6H2J @ibna_official