🔰در بازدید از مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی صورت گرفت؛ تجلیل «شفیعی کدکنی» از میراث دائرةالمعارف 🔸محمدرضا شفیعی کدکنی در بازدید از مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ضمن تمجید از تداوم فعالیت‌های این مرکز با وجود دشواری‌های بودجه‌ای، از گنجینه اهدایی خود شامل بیش از ۱۱ هزار جلد کتاب و یادداشت‌های شخصی دیدن کرد. در این دیدار علاوه بر اهدای نشریه قدیمی «فلق» به استاد، اعلام شد که مجموعه مقالات و یادداشت‌های ایشان درباره فردوسی در دست انتشار است. 🔸شفیعی کدکنی با تمجید از عملکرد این مرکز اظهار کرد: دائرةالمعارف بزرگ اسلامی کار بسیار عظیمی است که اگر بخواهم دربارۀ آن صحبت کنم خود کتابی می‌شود؛ کار شما واقعاً برای ایران ارزشمند است. ibna.ir/x6H3t @ibna_official

🔰مزیت‌های صادراتی صنعت چاپ ایران /۵ صنعت چاپ ایران؛ ظرفیت صادراتی مهارنشده در بازارهای منطقه 🔸هومن محمدی، فعال حوزه صادرات معتقد است؛ صنعت چاپ ایران با تکیه بر موقعیت جغرافیایی استراتژیک، نیروی انسانی متخصص و هزینه‌های تولید رقابتی، جایگاه قابل‌توجهی در منطقه دارد؛ اما صادرات کالاهای چاپی همچنان کمتر از ظرفیت واقعی است. 🔸صادرات کالاهای چاپی ایران در سطح متوسط و کمتر از ظرفیت واقعی قرار دارد؛ بخش قابل‌توجهی از صادرات به کشورهای همسایه مانند عراق و افغانستان انجام می‌شود و بیشترین سهم مربوط به بسته‌بندی و محصولات تجاری است. 🔸 مزیت اصلی، قیمت رقابتی و نزدیکی جغرافیایی است، اما رشد صادرات به‌دلیل مشکلاتی مانند وابستگی به مواد اولیه وارداتی، نوسانات ارزی، ضعف در بازاریابی بین‌المللی و نبود حمایت کافی محدود شده است. 🔸دسترسی به بازارهای منطقه‌ای برای صنعت چاپ ایران کاملاً سخت نیست، اما بدون چالش هم نیست. نزدیکی جغرافیایی و اشتراکات فرهنگی موجب شده ورود به برخی بازارها نسبتاً آسان باشد، اما مسائلی مثل نقل‌وانتقال پول، رقابت با کشورهایی مانند ترکیه و ضعف در بازاریابی حرفه‌ای کار را پیچیده‌تر می‌کند. ibna.ir/x6GDt @ibna_official

🔰به مناسبت روز بزرگداشت خیام؛ جای خالی بنیاد پژوهشی برای خیام/ طرحی که از حرف به عمل نرسید 🔸 با وجود شهرت جهانی خیام و جایگاه رفیع او در میان اندیشمندان و ادیبان، متاسفانه هنوز زادگاه خیام با فقدان یک بنیاد پژوهشی برای آثار و اندیشه‌هایش مواجه است و طرح ایجاد این بنیاد نیز تاکنون به صورت جدی به عرصه اجرا نرسیده است. 🔸شناخته‌شده‌ترین جنبه شخصیت خیام، رباعیات او است. این رباعیات که در قرن پنجم سروده شده‌اند، به خاطر مضامین عمیق فلسفی، پرداختن به موضوعاتی چون زندگی، مرگ، زیستن در لحظه، گذر زمان، پرسش‌های وجودی و.. توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. 🔸بزرگترین شاعران این سرزمین فارغ التحصیلان دانشگاه نبودند، آنها در همین مکتب‌های ادبی در محضر بزرگان شعر و ادب شاعری آموختند و اثر گذار شدند 🔸فرهنگ و هنر در سرزمین ما یتیم است، یتیمی است که باید خودش روی پای خودش بایستد و چند یتیم دیگر را هم با خودش راه ببرد. به همین خاطر هنرمندان فقط خودشان را دارند و اگر قرار است کاری انجام بشود، خودمان باید انجام دهیم. 🔸یک امر بدیهی وجود دارد که وقتی فعالیت هنری، بازگشت مالی نداشته باشد، استمرار و سرپا نگه‌داشتن آن دشوار می‌شود. از این رو باید سمن‌هایی نظیر خردسرای فردوسی، بنیاد فردوسی، موسسه شکوه شاهنامه و .. را غنیمت بشماریم، حتی انجمن‌های ادبی که در تمام تاریخ ادبیات سرزمین ما نقش پرورش شاعران را به عهده داشته‌اند هم کیمیا هستند و با هزینه شخصی اداره شده و می‌شوند. ibna.ir/x6H3X @ibna_official

🔰سینا جهاندیده در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ خیام؛ شاعر دوران پساجنگ 🔸سینا جهاندیده، پژوهشگر، گفت: خیام در هر دوره‌ای ظاهر نمی‌شود. معمولاً در دوره‌هایی که همبستگی هست خیام به یاد نمی‌آید. جامعه چه زمانی یکپارچه می‌شود؟ زمانی که در برابر یک دشمن قرار می‌گیرد و خودش را فراموش می‌کند، مثلاً در زمان جنگ. در هیچ دوره‌ای در جنگ خیام به یاد نمی‌آید، همیشه بعد از جنگ به یاد می‌آید. مثلاً در دوران هشت سال جنگ ایران و عراق، شعر خیام کمتر چاپ شده اما در دهه ۷۰ بعد از جنگ زیاد چاپ شد. 🔸دو گفتمان خیامیت و تصوف نشان می‌دهد که ایرانیان از «ترومای گذشته» در هراس‌اند. بنابراین تنها راه نجات خالی کردم حافظه از گذشته است. اما این اتفاق فقط در روساخت خود را آشکار می‌کند زیرا انسان ایرانی نمی‌تواند خود را از هیولای گذشته نجات دهد. 🔸اگر گفتمان خیام را با گفتمان تصوف تطبیق دهیم، می‌بینیم که این نوع حال‌اندیشی خیامی با حال‌اندیشی تصوف خیلی فرق دارد. از این نظر، بله، این نوع حال‌اندیشی نوعی اعتراض به گفتمان شریعت‌مدار است. گفتمان شریعت‌مدار یا آسمانی که بر شریعت تأکید می‌کند، خیلی توجه به گذشته دارد؛ حتی دو نوع گذشته در گفتمان شریعت‌مدار هست: یکی گذشته معطوف به «گذشته قدسی» و یکی گذشته معطوف به «آینده قدسی» یعنی معاد. 🔸آن چیزی که در خیام خیلی برجسته است، «مرگ» است. مرگ‌آگاهی خیام در مقابل گفتمان شریعت‌مدار قرار می‌گیرد. گفتمان شریعت‌مدار مرگ را هدف زندگی می‌داند؛ یعنی انسان‌ها برای آخرت زندگی می‌کنند و این دنیا را مزرعه می‌داند، درحالی‌که خیام تأکید زیادی به دنیاگرایی دارد. این نوع مرگ‌آگاهی در خیام یک تقابل است با گفتمان شریعت‌مدار. ازسوی‌دیگر مرگ‌آگاهی خیام، فراموشی مرگ را با استعاره‌سازی شراب برجسته می‌کند. شراب یک نمادی است در خیام که خود شراب هم با زمان رابطه معکوس دارد؛ یعنی زمان را می‌گیرد و یک جوری خوش‌باشی لحظه‌ای به انسان می‌دهد. به‌همین‌دلیل در خیام بین مرگ‌آگاهی، لذت دنیوی و شراب یک ارتباط نمادین هست. ibna.ir/x6GXk @ibna_official

🔰ایدئالیسم تحلیلی در گفت‌وگو با محمدمهدی نورالهی راوری؛ من در حال دیدن جهان هستم 🔸«مسئله دشوار آگاهی» فاصله میان «خود» و «جهان» است 🔸به‌گفته مترجم: «در زندگی روزمره، ما معمولاً در نوعی هم‌پوشانیِ ناآگاهانه با جهان زندگی می‌کنیم و مسئله‌ای احساس نمی‌کنیم. اما هر بار که توجه عمیق‌تری پیدا می‌کردم، این واقعیت برایم آشکار می‌شد که «من در حال دیدن جهان هستم»—و همین دیدن، با نوعی ناآرامی و حتی ترسی عمیق‌تر همراه بود—ترسی که می‌توان آن را نوعی مواجهه اگزیستانسیال با خودِ مسئله واقعیت دانست. 🔸انسان معاصر در دل یک شکاف زندگی می‌کند: در سطحی، جهان را با روایت‌های مادی‌گرایانه می‌فهمد، اما در سطحی دیگر، تجربه‌ای دارد که در این چارچوب‌ها نمی‌گنجد. این دو سطح بر هم منطبق نمی‌شوند، و همین، به یک تنش پایدار در تجربه زیسته تبدیل می‌شود—تنشی که گاه به‌صورت اضطراب، و گاه به‌صورت نوعی بی‌قراری خاموش، خود را نشان می‌دهد. 🔸اگر هرچه در جهان فیزیکی می‌شناسیم، در نهایت در قلمرو توصیف‌های کمّی باقی می‌ماند، چگونه می‌توان از دلِ آن به خودِ تجربه رسید؟ برای مثال، آن «سرخی» که ما در دیدن رنگ قرمز تجربه می‌کنیم، یا حسی که از بوی قهوه داریم، در هیچ‌کدام از معادلات فیزیکی حضور ندارد. این‌ها نشان می‌دهند که تجربه، صرفاً به توصیف‌های فیزیکی فروکاستنی نیست. به‌تدریج برایم روشن شد که شاید مشکل در خودِ جهتِ پرسش است. فیزیکالیسم می‌کوشد از ماده به آگاهی برسد، اما این مسیر به همان گره بازمی‌گردد: ماده چگونه می‌تواند آگاهی تولید کند؟ در اینجا یک وارونگی مطرح می‌شود: به‌جای توضیح آگاهی از ماده، می‌توان ماده را نحوه‌ای از ظهور در آگاهی فهمید. در این نگاه، علم کنار گذاشته نمی‌شود، بلکه جایگاهش تغییر می‌کند—به‌عنوان توصیف الگوهای پایدار در تجربه، نه بنیان نهایی واقعیت. 🔸آن‌چه ما می‌بینیم، می‌شنویم و احساس می‌کنیم، لزوماً بازتاب کامل واقعیت نیست، بلکه صورتی از آن است که برای ما قابل‌فهم و قابل‌استفاده شده است. و حتی می‌توان یک گام جلوتر رفت: شاید این نحوه تجربه، از ابتدا هم برای نشان دادن «تمام واقعیت» شکل نگرفته، بلکه بیشتر برای این بوده که ما بتوانیم در جهان زندگی کنیم، تصمیم بگیریم و عمل کنیم. در این معنا، تجربه نه آینه کامل واقعیت، بلکه نوعی «واسطه کارآمد» برای زیستن در آن است. ibna.ir/x6H2Z @ibna_official

🔰مدیر انتشارات مانیان در گفت‌وگو با ایبنا؛ نمایشگاه مجازی کتاب خرید آگاهانه را جایگزین ازدحام می‌کند 🔸مدیر انتشارات مانیان، معتقد است، یکی از مزیت‌های نمایشگاه مجازی کتاب، بهبود کیفیت انتخاب مخاطب است. 🔸در قالب نمایشگاه مجازی، مخاطب در فضایی آرام و بدون فشار جمعیت، فرصت دارد تا با دقت بسیار زیاد، فهرست‌ کتاب‌های انتخابی و پیشنهادی را بررسی کند. خریدار می‌تواند با مطالعه مقدمه و یا توضیحات کوتاهی که برای هر اثر در سامانه نمایشگاه، بارگذاری‌ شده، میان انبوهی از عناوین، دقیق‌ترین انتخاب را داشته باشد. این نوع خرید، برخلاف نمایشگاه فیزیکی، بر پایه آگاهی و مطالعه است، نه صرفاً برخورد تصادفی با کتاب در غرفه. 🔸نمایشگاه مجازی می‌تواند به‌عنوان مکملی برای نمایشگاه فیزیکی عمل کند، البته به‌شرط آنکه در زمان‌بندی مناسبی برگزار شود. اگر بخواهیم نمایشگاه مجازی را به‌عنوان مسیری برای تداوم و بهبود نمایشگاه‌ فیزیکی ببینیم، باید به زمان برگزاری آن توجه ویژه‌ای داشت. برگزاری نمایشگاه در ایام امتحانات پایان‌ترم دانش‌آموزان و دانشجویان، نوعی تداخل در اولویت‌های مخاطب ایجاد می‌کند. ibna.ir/x6GLN @ibna_official

🔰مترجم «زیک هواشناس کنجکاو» در گفت‌وگو با ایبنا: کتاب ترجمه شده، پنجره‌ای به سوی فرهنگ‌های دیگر است 🔸فرمهر منجزی گفت: در کتابی که هم داستان دارد و هم مباحث علمی مطرح شده، خب، بخش داستانی مثل بقیه کتاب‌هاست؛ ترجمه‌اش مشکلی نیست، کار اضافه نمی‌خواهد. ولی برای بخش علمی، مطالعه بیشتری برای آن موضوع می‌خواهد. 🔸نقش ترجمه در ایرانیزه کردن محتوا... ما مترجم‌ها قرار نیست که محتوا را تغییر بدهیم. محتوا هست؛ تغییر برای کتاب تألیفی است. چرا یک کتاب ترجمه محتوای ایرانی داشته باشد؟ و چرا آن چیزی که می‌خواهیم را در زبان دیگری پیدا کنیم و به زبان خود برگردانیم؟ مسلماً نویسنده‌های ما بر اساس شناختی که از مخاطبانشان دارند داستان‌هایی می‌نویسند که مورد توجه بچه‌ها هست. و نیازی نیست تغییری در کتاب‌های ترجمه بدهید و این کار اشتباه است. در هر گونه ادبی، این کار درست نیست و باید وفادار باشیم به متن. 🔸ترجمه می‌کنیم که بچه‌ها با فرهنگ‌ها و جوامع مختلف آشنا بشوند، با ماجراهای متفاوت آشنا بشوند. اگر قرار باشد ما همه چیز را برداریم و مطابق فرهنگ خودمان تغییر بدهیم، خب برای بچه‌ها چه جذابیتی دارد؟ جذاب نیست. وقتی همه چیز یکسان و یکدسته، تنوع است که جذاب است. امانت‌داری اولین شرط است. درست است که ما کپی‌رایت را خیلی وقت‌ها رعایت نمی‌کنیم، ولی بر اساس اخلاق موظف هستیم کاری را که داریم برمی‌گردانیم را درست انجام بدهیم. ibna.ir/x6GYP @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با معاون پژوهش انتشارات پیام آزادگان؛ وحدت و همبستگی مردم؛ عامل اصلی ناکامی دشمن است 🔸معاون پژوهش انتشارات پیام آزادگان گفت: با نگاهی به تاریخ دفاع مقدس، به‌ویژه در دوران انسان‌ساز اسارت، علاوه‌بر شکنجه‌ها و محرومیت‌ها می‌توان به روحیه همبستگی و مقاومت تعدادی از هم‌وطنان در چنگال دشمن پی برد. اگر این دو ویژگی وجود نداشت، اسیران جنگی هرگز به آزادگان سرافراز تبدیل نمی‌شدند. 🔸پس از سال‌هایی که از جنگ تحمیلی گذشت و در پی دوره‌ای طولانی که شاهد فضاسازی برخی رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور بودیم، گاه این نگرانی به وجود می‌آمد که شور و انگیزه ملی و انقلابی در جامعه رو به کاهش باشد، اما حوادث، نشان داد که این تهدیدها گاهی به عامل بیداری و همبستگی بیشتر مردم تبدیل می‌شود و بسیاری از نقشه‌های دشمن را بی‌اثر می‌کنند. در جریان جنگ دوازده‌روزه، کشور شاهد حضور افرادی بود که شاید در ظاهر گمان نمی‌رفت چنین پیوند عمیقی با وطن داشته باشند؛ اما دیدیم که در کنار سایر مردم و برای ایران در صحنه حاضر شدند. کسانی پای کار آمدند که حضورشان برای بسیاری دور از انتظار بود. 🔸حضور مستمر مردم در طول سه‌ماه جنگ رمضان، با وجود سرما، باد، باران، برف و طوفان، جهانیان را در حیرت فرو برد. در آن روزها، همه برای ایران یکپارچه شدند؛ ایران مانند پیکری استوار شد و مردم، همچون خونی گرم در رگ‌های این تن. وطن؛ مادری است که همیشه زنده و پاینده خواهد بود؛ و چقدر خوب که ما «بخوانیم برای ایران» تا همیشه این سرزمین جاوید و ماندگار بماند ibna.ir/x6GYG @ibna_official

🔰به مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی؛ موزه‌ها به مثابه کتاب‌های تاریخی 🔸شباهت اصلی موزه‌ها و کتاب‌های تاریخی در نقش آن‌ها به عنوان آموزگار و حافظ فرهنگ است. هر دو به ما کمک می‌کنند از تجربیات گذشته درس بگیریم، ارزش‌ها و هویت فرهنگی خود را بشناسیم و به آینده‌ای آگاهانه و پایدار بیندیشیم. 🔸بازدید از موزه‌ها و مطالعه کتاب‌های تاریخی، دو فعالیت مکمل و ضروری برای حفظ و انتقال میراث فرهنگی ما هستند. هر کدام به نوبه خود، پلی هستند میان گذشته و حال، و نقشی حیاتی در شکل‌دهی به هویت فرهنگی و اجتماعی ما دارند. با احترام به تاریخ و مراقبت از آثار مادی و معنوی، می‌توانیم این گنجینه‌های ارزشمند را برای نسل‌های آینده نیز حفظ کنیم. 🔸علی دارابی: خوشبختانه آثار تاریخی، نسخه‌های خطی، اسناد مکتوب و اشیای موزه‌ای در جنگ رمضان به موقع به مخازن امن رفت و یک اثر ما در جنگ آسیب ندید و این قابل افتخار بزرگی برای ایرانیان است. بیشتر آسیب ما در جاهایی نظیر چهل ستون بود که دشمن می‌خواست استانداری را تخریب کند که این اماکن تاریخی نیز آسیب دید. 🔸 با وجود گستره تهدیدات، به‌واسطه تمهیدات حفاظتی و اقدام‌های فوری، حتی یک شیء تاریخی آسیب ندیده و روند مرمت اضطراری، استحکام‌بخشی و بازسازی آثار آغاز شده است. 🔸صدای ایران در حوزه حفاظت از میراث‌فرهنگی به مجامع بین‌المللی رسیده است، یونسکو ضمن دریافت گزارش‌های رسمی ایران، برای اعزام کارشناسان و همراهی در روند بررسی و حفاظت از آثار اعلام آمادگی کرده است. ibna.ir/x6H47 @ibna_official

🔰جهان موسیقی زیر ذره‌بین کتاب‌ها؛ ۱۰ کتاب موسیقی که نباید در نمایشگاه مجازی کتاب از دست داد 🔸به مناسبت برگزاری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب نگاهی به ۱۰ کتاب جذاب و خواندنی در حوزه موسیقی داشته‌ایم. 🔸۱۰ کتاب پیش‌رو یادآوری می‌کنند که موسیقی فقط مجموعه‌ای از نت‌ها نیست بلکه بخشی از حافظه، احساسات و تاریخ فرهنگی انسان است. از روان‌شناسی موسیقی و فلسفه‌ گرفته تا موسیقی فیلم و تاریخ موسیقی ایران، این کتاب‌ها رابطه‌ی پیچیده انسان با صدا و شنیدن را از زاویه‌های مختلف بررسی کنند. 🔸کتاب «روان‌شناسی موسیقی» نوشته سوزان هالام به این موضوع می‌پردازد که موسیقی چگونه بر ذهن، احساسات و زندگی روزمره انسان اثر می‌گذارد. نویسنده توضیح می‌دهد که موسیقی فراتر از هنر است و روی حافظه، یادگیری، سلامت روان، احساسات و حتی روابط اجتماعی انسان تاثیر می‌گذارد. 🔸کتاب «فلسفه موسیقی نو» نوشته تئودور آدورنو، از مهم‌ترین آثار فلسفه موسیقی در قرن بیستم است که به رابطه‌ی موسیقی، جامعه و تحولات فرهنگی می‌پردازد. نویسنده تلاش می‌کند نشان دهد موسیقی مدرن فقط یک جریان هنری نیست، بلکه بازتابی از بحران‌ها و تنش‌های جامعه مدرن غربی است. او موسیقی را بخشی از فضای اجتماعی و تاریخی زمانه می‌داند و معتقد است هنر نمی‌تواند جدا از شرایط سیاسی و فرهنگی درک شود. ibna.ir/x6H45 @ibna_official

🔰صدای منتقدان چگونه خاموش شد؟ سقوط نقد کتاب در عصر هوش مصنوعی 🔸با فروپاشی بخش‌های کتاب در رسانه‌های امریکا و ظهور هوش مصنوعی، چشم‌انداز نقد ادبی در حال دگرگونی است. دوایت گارنر، منتقد نیویورک تایمز، روایت می‌کند که این خاموشی تدریجی چه معنایی برای ادبیات دارد. 🔸او پیش‌بینی می‌کند که مدل‌های هوش مصنوعی روزی قادر خواهند بود نثر انتقادی غنی بنویسند. شاید مانند همان ناکامیچی افسانه‌ای. اما ماهیت نقد، به گفته گارنر، مبارزه با اجماع است نه دنباله‌روی از آن. «وظیفه منتقد این نیست که با زمانه وفق یابد، بلکه باید در برابر آن مقاومت کند.» 🔸گارنر به نقل از الیزابت هاردویک یادآور می‌شود که ناشران برای کتاب‌های جدیدشان به تحسین نیاز دارند، «همان‌طور که سبد عید پاک به کاغذ سبز زیر تخم‌ها نیاز دارد»، اما با پیدایش الگوریتم‌ها و بازار محتوای شخصی، قدرت تقدیس‌گر منتقدان از میان رفته است. نقد کتاب شاید زنده بماند، اما دیگر نفوذ گذشته را نخواهد داشت. ibna.ir/x6GKk @ibna_official

🔰یادداشت؛ کتاب گران نیست 🔸مدیر نشر سرو سخنگو معتقد است؛ با توجه به قیمت کاغذ و هزینه چاپ، درحال حاضر هیچ کتابی در بازار ایران گران نیست و همگی زیر قیمت و بدون سود در حال فروش هستند.  زهرا نوروزیان، مدیر نشر سرو سخنگو:  🔸من جدیدترین کتاب‌های ناشران سال ۱۴۰۵ را بررسی کردم، از گران‌فروش‌هایش تا ارزان‌ها هرمس، فرهنگ نو، بیدگل، ثالث، چشمه و ... الان هیچ ناشری قیمتی بالای ۲۷۰۰ برای هر صفحه کتاب نگذاشته است. و میانگین قیمت این چند نشر برای کتاب سال ۱۴۰۵ حدود ۲۳۰۰ تومان است. آنچه گذشت موجبات سردرگمی بیشتر ناشران شده است از یک‌سو بازار کشش قیمت‌های بالاتر برای کتاب را ندارد و از سوی دیگر قیمت‌های فعلی هم‌سو با هزینه‌های تمام‌شده نیست. از این جهت فارغ از تعدیل نیرو که در بسیاری از ناشران و چاپخانه‌ها رخ داده است. ibna.ir/x6H4m @ibna_official