🔰سفر به ایران سده پنجم هجری با ناصرخسرو قبادیانی، حکیم جهانگرد؛ ما سفر برگذشتنی گذرانیم 🔸ناصرخسرو در سفر خود ابوالعلاء معری را دیده و نوشته:‌« در آن شهر مردی بود که وی را ابوالعلاء معرّی میگفتند، نابینا بود و رئیس شهر او بود، نعمتی بسیار داشت و بندگان و کارگزاران فراوان و خود همه شهر او را چون بندگان بودند و خود طریق زهد پیش گرفته بود، گلیمی پوشیده و در خانه نشسته، نیم من نان جوین را به نُه گِرده کرده، شبانه‌روز بگِرده‌یی قناعت کند و جز آن هیچ نخورد.» 🔸در صفحه ۹۹ در توصیف کعبه می‌خوانیم: «صفت گشودن در کعبه شرفهاالله تعالی- کلید خانه کعبه گروهی از عرب دارند که ایشان را بنی شیبه گویند و خدمت خانه را ایشان کنند و از سلطان مصر ایشان را مشاهره و خلعت بود و ایشان را رئیسی است که کلید بدست او باشد و چون او بیاید پنج شش کس دیگر با او باشند، چون بدانجا رسند از حاجیان مردی ده بروند و آن نردبان که صفت کرده‌ایم برگیرند و بیاورند و پیش در نهند و آن پیر بر آنجا رود و بر آستانه بایستد و دو تن دیگر بر آنجا روند و جامه و دیبای در را باز کنند، یکسر از آن یکی ازین دو مرد بگیرد و سری مردی دیگر، همچون لباده‌یی که آن پیر را بپوشند که درمیگشاید، و او قفل بگشاید و از آن حلقه‌ها بیرون کند و خلقی از حاجیان پیش در خانه ایستاده باشند و چون در باز کنند ایشان دست بدعا برآرند و دعا کنند و هر که در مکه باشد چون آواز حاجیان بشنود داند که در حرم گشودند همه خلق بیکبار بآوازی بلند دعا کنند چنانکه غلغه‌یی عظیم در مکه افتد، پس آن پیر در اندرون شود و آن دو شخص همچنان آن جامه می‌دارند، او دو رکعت نماز کند و بیاید و هر دو مصراع در باز کند و بر آستانه بایستد و خطبه برخواند بآوازی بلند و بر رسول‌الله صلوات فرستد و بر اهل بیت او، آنوقت آن پیر و یاران او بر دو طرف در خانه بایستند و حاج دررفتن گیرند و بخانه در میروند و هر یک دو رکعت نماز می‌کنند و بیرون میآیند، تا آنوقت که نیمروز نزدیک آید، و در خانه که نماز کنند رو بدر کنند، و بدیگر جوانب نیز رواست. وقتیکه خانه پر مردم شده بود که دیگر جای نبود که درروند، مردمرا شمردم هفتصد و بیست مرد بودند. مردم یمن که بحج آیند عامه آن چون هندوان هر یک لنگی بربسته و مویها فروگذاشته و ریشها بافته و هر یک کتاره قطیفی چنانکه هندوان در میان زده و گویند اصل هندوان از یمن بوده است و کتاره(غداره) قتاله بوده است، معرب کرده‌اند و در میان شعبان و رمضان و شوال روزهای دوشنبه و پنجشنبه و آدینه در کعبه بگشایند و چون ماه ذی‌القعده درآید دیگر در کعبه باز نکنند.» ibna.ir/x6GXb @ibna_official

🔰«روان‌شناسی اخلاقی تحسین» در گفت‌وگو با فاطمه مهرزاد؛ مواجهه اصیل با دیگری 🔸عواطف تضمین‌کننده‌ بقای جامعه و حفظ نظم آن هستند 🔸به‌گفته فاطمه مهرزاد: «مواجهه‌ اصیل با دیگری و تحسین کردن فضایل او بستری برای گفت‌وگو و نزدیک شدن افراد به یکدیگر فراهم می‌کند، برخلاف خشم که معطوف به حذف است. اما وجود این پتانسیل مثبت در تحسین، مانع از آن نمی‌شود که هشدار دهیم تحسین کردن دیگری نباید از او بت بسازد و وارد وادی تملق‌گویی غیرانتقادی شود.» 🔸در قدم نخست، تلاش شده ماهیت تحسین در فلسفه و روان‌شناسی به‌صورت توامان مورد بررسی قرار گیرد، یعنی از منظری میان‌رشته‌ای. در قدم بعدی و در پدیدارشناسی این عاطفه، مرزبندی روشنی میان تحسین و عواطف دیگری مثل شگفتی و احترام، که نزدیکی مفهومی با آن دارند، ایجاد شده است. برای تکمیل، این مرزبندی به کاوش در تاریخ این مفهوم نزد فیلسوفان برجسته‌ی دوره روشنگری می‌پردازد و سپس از تعریف این فیلسوفان از ماهیت تحسین، به نقش آن در پرورش اخلاقی انسان و تسهیل تغییرات اجتماعی و سیاسی می‌رسد. در آخر، برای تکمیل تمام این‌ها، ابعاد تاریک تحسین و تأثیری که می‌تواند در اثر استفاده‌ی نابه‌جا در نابودی اخلاقی شخص داشته باشد، پیش چشم مخاطب می‌گذارد. 🔸معمولاً وقتی صحبت از تغییرات سیاسی و اجتماعی می‌شود، ذهن به سمت عواطفی مثل خشم می‌رود. اما پتانسیل عاطفه‌ی تحسین را نباید در این زمینه از دیده دور نگه داشت. محقق شدن تغییرات اجتماعی و سیاسی علاوه بر نظریه، به الگوهای ملموس هم نیاز دارد. تحسین می‌تواند این الگوها را مقابل چشمان ما بگذارد و تخیل اخلاقی و سیاسی افراد جامعه را فعال کند. از طرفی، تحسین ذاتاً حالت روان‌شناختی ناظر به «دیگری» است. مواجهه‌ی اصیل با دیگری و تحسین کردن فضایل او بستری برای گفت‌وگو و نزدیک شدن افراد به یکدیگر فراهم می‌کند، برخلاف خشم که معطوف به حذف است. اما وجود این پتانسیل مثبت در تحسین، مانع از آن نمی‌شود که هشدار دهیم تحسین کردن دیگری نباید از او بت بسازد و وارد وادی تملق‌گویی غیرانتقادی شود. ibna.ir/x6H8B @ibna_official

🔰رئیس بنیاد ایران‌شناسی در نقد و بررسی کتاب «در لبه تنهایی» : ایرانِ پس از انقلاب، «تنهایی استراتژیک» را به یک بلوک تمدنی بدل کرده است 🔸رئیس بنیاد ایران‌شناسی در نقد تمدی به کتاب جدید ولی نصر گفت: ایرانِ پس از انقلاب، «تنهایی استراتژیک» را به یک بلوک تمدنی بدل کرده است. 🔸صالحی با ورود به بخش‌های مربوط به مذاکرات هسته‌ای در کتاب، برخی استدلال‌ها را برگرفته از مستندات آمریکایی دانست و با اشاره به نادرستی‌های فنی در توضیح رآکتور آب سنگین اراک و نحوه مذاکرات، گفت: «در کتاب به گونه‌ای استدلال شده که گویی بار اصلی اختلاف و عداوت میان ایران و آمریکا بر دوش ایران است، حال آن‌که واقعیت تاریخی چیز دیگری است. آمریکا از ابتدا انقلاب اسلامی را مخل نظم جهانی خود می‌دید و به همین دلیل خیلی زود درصدد مهار آن برآمد. این تصویر ناقص، شایسته اثری نیست که به‌دنبال روایتی عینی و مستند است.» او ابراز امیدواری کرد این موارد با تأمل بیشتر در چاپ‌های بعدی اصلاح شوند. ibna.ir/x6Hd3 @ibna_official

🔰ایبنا از نمایشگاه کتاب کانون پرورش فکری گزارش می‌دهد؛ پاتوق سرگرمی و فرهنگی کودکان و نوجوانان 🔸نمایشگاه «میناب ۱۶۸» تا ۱۲ خرداد هر روز از ساعت ۱۵ تا ۲۱ دایر است. اگرچه فضای غرفه‌ها محدود است و ناشران از کمبود تبلیغات می‌گویند، اما حضور خانواده‌ها و کیفیت برنامه‌های جانبی نشان می‌دهد که استقبال قابل قبول است. 🔸تنوع کتاب‌های عرضه‌شده در نمایشگاه چشمگیر است. نکته جالب توجه، توجه ناشران به توان اقتصادی خانواده‌هاست. 🔸نبود تبلیغات کافی و برگزاری‌های غیرحضوری می‌تواند به آسیب جدی در حوزه نشر منجر شود. معرفی بهتر قهرمانان ملی مثل شاهنامه، گرایش نوجوانان به الگوهای وارداتی را کاهش می‌دهد.» ibna.ir/x6Hcr @ibna_official

🔰وقتی مهم‌ترین وجه رمان قربانی زیبایی بصری می‌شود؛ هشدار برای اقتباس‌ها در هالیوود 🔸وقتی اقتباس‌های سینمایی، شخصیت‌های رنج‌دیده و ناآرام رمان‌ها را به چهره‌هایی بی‌نقص و براق بدل می‌کنند. 🔸ماریس کرایزمن، منتقد و نویسنده آمریکایی، در مقاله‌ای تند و تامل‌برانگیز به یکی از روندهای مسلط هالیوود امروز حمله کرده است؛ روندی که به باور او، روح آثار ادبی را در فرآیند اقتباس از میان می‌برد. او برای توصیف این وضعیت اصطلاح «خوشگل‌شویی» را به کار می‌برد؛ وضعیتی که در آن، پیچیدگی، زخم، آشفتگی و حتی زشتی انسانیِ شخصیت‌های ادبی، زیر نور چهره‌های بیش از حد جذاب و صیقل‌خورده سینمای تجاری محو می‌شود. ibna.ir/x6H6h @ibna_official

🔰مدیرکل بازاریابی و فروش شرکت ملی پست به ایبنا خبر داد: ۱۱۹ هزار مرسوله نمایشگاه کتاب به خانه خریداران رسید 🔸مدیرکل بازاریابی و فروش شرکت ملی پست از توزیع ۱۱۹ هزار و ۶۰۷ مرسوله پستی هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران خبر داد. ibna.ir/x6Hd2 @ibna_official

🔰نمی‌خواهیم گروگان یک جنگ ایدئولوژیک باشیم! بحران در نشر فرانسه؛ شورش نویسندگان علیه میلیاردر محافظه‌کار فرانسوی 🔸بیش از صدها نویسنده فرانسوی پس از برکناری اولیویه نورا، مدیر باسابقه انتشارات گراسه، این ناشر معتبر را ترک کردند؛ رخدادی که به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های تاریخ نشر فرانسه تبدیل شده و بحث درباره استقلال فرهنگی و نفوذ سیاسی در صنعت کتاب را دوباره شعله‌ور کرده است. 🔸اعتراض‌ها فقط به نویسندگان محدود نماند. بیش از ۲۰۰ ناشر و فعال صنعت کتاب نیز در مقاله‌ای مشترک هشدار دادند که ماجرا صرفا یک اختلاف مدیریتی نیست، بلکه نشانه «جنگی فرهنگی و ایدئولوژیک» در قلب صنعت نشر فرانسه است. آنها تاکید کردند تمرکز رسانه‌ها و ناشران بزرگ در دست یک جریان سیاسی، تهدیدی برای تنوع فکری و دموکراسی فرهنگی به شمار می‌رود. ibna.ir/x6GSB @ibna_official

🔰روش‌های جدید شکل‌گیری داستان؛ واسطه‌های ادبی چگونه ادبیات آمریکا را شکل می‌دهند؟ 🔸در مقاله‌ای درباره کتاب تازه «واسطه‌ها: واسطه‌های ادبی و شکل‌گیری داستان آمریکایی»، نقش واسطه‌های ادبی به‌عنوان حلقه میان نویسنده و ناشر بررسی می‌شود؛ حلقه‌ای که نه فقط بر اقتصاد نشر، بلکه بر این‌که چه نوع ادبیاتی تولید و دیده می‌شود اثر می‌گذارد. 🔸ماجرا از تلاش برای ادغام دو ناشر بزرگ، پنگوئن رندوم هاوس و سایمون اند شوستر، آغاز شد. وزارت دادگستری آمریکا با این ادغام مخالفت کرد و آن را عامل شکل‌گیری یک «مونوپسونی» دانست؛ بازاری که در آن به جای چند خریدار، تنها یک خریدار غالب باقی می‌ماند. به باور دولت، چنین وضعی رقابت برای خرید دست‌نوشته‌های تازه را کاهش می‌دهد و در نهایت به ضرر نویسندگان تمام می‌شود. 🔸نویسنده کتاب «واسطه‌ها» در تحلیل خود نشان می‌دهد که این گروه در نقطه‌ای حساس ایستاده‌اند؛ جایی میان هنر و تجارت. هر تصمیم آن‌ها درباره فروش یک دست‌نوشته می‌تواند تعیین کند چه نوع داستانی منتشر شود و چه صدایی به بازار ادبی راه پیدا کند. با وجود این ابهام، بسیاری از واسطه‌ها معتقدند حتی در شرایطی که تنها یک ناشر باقی بماند، همچنان قدرت خود را حفظ خواهند کرد؛ زیرا به گفته یکی از آن‌ها: «ما آن چیزی را داریم که ناشر به آن نیاز دارد؛ یعنی نویسنده.» ibna.ir/x6GLG @ibna_official

🔰مترجم «گاوها و آدم‌ها» در گفت‌وگو با ایبنا: مایا مردها را از فیلتر ذهن زنانه رد نمی‌کند 🔸عطیه شیرخدایی، مترجم «گاوها و آدم‌ها» گفت: آنا پائولا مایا با اینکه زن است، اصلا مردها را از فیلتر ذهن زنانه رد نمی‌کند. 🔸اولین بار که این کتاب را خواندم، یاد «فارست گامپ» افتادم، چون دیالوگ‌ها را مشخصاً می‌گفت: «من یک دانه آدم نکشتم. من خیلی زیاد آدم کشتم، ولی آدم‌هایی که لازم بوده کشته بشوند.» این صراحت را در گامپ هم می‌دیدیم؛ او هم خیلی احساسی بود و هم خیلی مشخص و واضح حرف می‌زد. 🔸برای من در این کار مایا این جذاب بود که احتمالاً اگر مردی را در کشتارگاه ببینیم، همان است که در داستان آمده و شخصیتش چندان دور نیست. یعنی اصلاً با کسی که گاو را ذبح کرده بود که برخورد کردم؛ وقتی من رسیدم، مثلاً گوش و دم و پاچه‌ها را مجزا کنار گذاشته بود که ببرند برای استفاده‌های دیگر. آن کارگر به سؤال‌های من دقیقاً جواب‌هایی را می‌داد که ادگار می‌دهد: موجز و خیلی ساده جواب می‌داد. سرش هم شلوغ نبود؛ گاو را ذبح کرده بود و داشت گوشت‌ها را تقسیم می‌کرد، ولی انگار خود این کار سدی می‌شود برای اینکه آن آدم هرقدر هم که احساسی باشد، به این راحتی بروزش ندهد. و مایا در نوشتن این اثر این را خیلی خوب درک کرده بود. ibna.ir/x6GBq @ibna_official

🔰گفت‌وگو با شیوا مقانلو به بهانه سالروز تولدش؛ مترجمان نسل جدید، اپراتور شده‌اند نه مترجم! 🔸شیوا مقانلو در گفت‌وگویی صریح، از آسیب‌شناسی ترجمه در نسل جوان می‌گوید. او معتقد است وابستگی افراطی به هوش مصنوعی، بینش ادبی را از بین برده و مترجمان را به اپراتورهای ساده‌ی نرم‌افزار تبدیل کرده است. 🔸مترجم باید در دو مرحله وفاداری خود را نشان دهد. مرحله اول، وفاداری به متن مبدأ است.مهم‌ترین وظیفه ما انتقال دقیق لحن نویسنده است.پس از اطمینان از حفظ ساختار، نوبت وفاداری به مخاطب فارسی‌زبان می‌رسد. 🔸من مخالف تکنولوژی نیستم، اما مترجم باید بر ابزار اشراف داشته باشد، نه اینکه اپراتور آن باشد. بسیاری از جوانان فقط متن را در ماشین ترجمه می‌ریزند و بلد نیستند ساختار جمله را تحلیل کنند. در حالی که نسلی که با دیکشنری کار می‌کرد، توانایی بازسازی ساختار را دارد. متون پژوهشی و نظری بدون جست‌وجوی هم‌زمان در منابع متعدد (ویکی‌پدیا، دیکشنری‌های تخصصی و...) قابل ترجمه نیستند و مترجمی که فقط به یک ابزار تکیه کند، در این متون «فلج» می‌شود. ibna.ir/x6Hdj @ibna_official

🔰گفت‌وگو ایبنا با مریم امینی؛ پشت قفسه‌ها، تاریخ خوابیده بود/اکتشاف اسناد ۱۰۶ ساله 🔸کشف منابعی پنهان در جریان بهسازی کتابخانه دانشکده ادبیات، به انتشار کتابی انجامید که هزار و ۶۲۷ منبع غیرکتابی و بخشی کمتر دیده‌شده از تاریخ علمی و فرهنگی ایران را معرفی می‌کند. 🔸در انتهای مخزن نفیس کتابخانه، انباری وجود داشت که در حالت عادی مشخص نبود، علاوه‌براین بعد از جابه‌جایی یکسری منابع دیگر، تعدادی جزوه‌ کوچک و اسلاید پیدا شد. اسلایدها، مربوط به تعدادی کتاب بود که جدا شده‌ بودند. 🔸ازجمله این منابع پنهان، یکسری دست‌نویس از علامه قزوینی، وجود داشت. می‌دانیم ایشان مصحح متون کهن بودند و حتی عده‌ای مثل عباس اقبال آشتیانی و مجتبی مینوی را برای تهیه تصویر از برخی نسخه‌های فارسی به نقاط مختلف دنیا اعزام کرده‌ بودند. بنابراین سازمان‌دهی اسلایدها و تصاویر، زمینه آشنایی با سیر شکل‌گیری تصحیح را نشان‌ می‌دهد. بعد از سازماندهی، ایده تدوین فهرست منابع غیرکتابی کتابخانه شکل گرفت که علاوه‌بر تولید نرم‌افزار با هدف دسترسی راحت‌تر پژوهشگران، محسوب می‌شود. کتاب، نمایه تحلیلی دارد که به مخاطب کمک می‌کند، از وجود منابع مرتبط در هر حوزه‌ای آگاهی پیدا کند. 🔸فضای زیر کتابخانه، به‌طور کامل بررسی شده است؛ بنابراین می‌دانیم در کتابخانه منابع دیگری وجود ندارد. علاوه‌براین سندها و جزوه‌های دیگر در نوبت سازماندهی قرار دارند. تدوین جلد دوم کتاب «فهرست منابع غیرکتابی کتابخانه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران» با پایان سازماندهی این اسناد آغاز خواهد شد. ibna.ir/x6HdG @ibna_official

🔰روایت مستشرقان، سیاحان و شرق‌شناسان از عید قربان؛ توانگران گاو و گوسفند قربانی می‌کنند و فقرا مرغ و خروس! 🔸مراسم عید قربان در شهرهای بزرگ و در برخی نقاط که شاه در آن حضور داشت، برگزار می‌شد. این مراسم شامل قربانی کردن شتری با تشریفات بسیار بود که در سفرنامه سیاحان و شرق‌شناسان درباره عید قربان نوشته شده است. این گزارش‌ها از زمان صفویان تا دوره پهلوی نقل شده‌اند. 🔸بر اساس نقطه نظر این سیاحان، مراسم عید قربان در شهرهای بزرگ و در برخی نقاط که شاه در آن حضور داشت، برگزار می‌شد. این مراسم شامل قربانی کردن شتری با تشریفات بسیار بود که در سفرنامه سیاحان و شرق‌شناسان درباره عید قربان نوشته شده است. 🔸پیترو دلاواله ایتالیایی سال ۹۹۶ هجری شمسی درباره عید قربان می‌گوید: «مراسم عید قربان در شهرهای بزرگ و در برخی نقاط، که شاه در آن حضور دارد، برگزار می‌شود. مراسم شامل قربانی کردن شتری با تشریفات بسیار است. شتر قربانی را از سه روز قبل از عید قربان با گل و برگ و شاخه زینت داده و در شهر می‌گردانند. برای شتر نقاره و شیپور و طبل می‌زنند و هر جا که شتر می‌گذرد، مردم دسته‌ای از پشم او را به نشانه تبرک می‌کنند. این جریان سه روز طول می‌کشد. 🔸وریه طبیب ناصرالدین‌شاه مراسم عید قربان در عصر ناصرالدین‌شاه را این گونه روایت کرده است: «عید قربان را مسلمین به یادگار حضرت ابراهیم می‌گیرند و در این روز هر مسلمان مؤمنی باید لااقل جوجه‌ای را سر ببرد. سلطان عثمانی به دست خود گوسفندی را در استامبول قربانی می‌کند ولی در تهران شاهنشاه امر به کشتن شتری می‌دهد تا از سلطان عثمانی عقب نمانده باشد و چون از مباشرت به نحر شتر اکراه دارد هرسال از این حق شاهانه صرف‌نظر می‌کند و آن را به یک نفر شبیه خود که روز عید لباس فاخر در برمی‌کند و بر اسبی آراسته می‌نشیند وامی‌گذارد.» ibna.ir/x6Hc6 @ibna_official