🔰یادداشت؛ گِرد کتاب 🔸امیرهمایون مکتبی، مروج کتاب، تجربه یک‌دهه دورهمی با کتاب‌دوستان دیگر گرد کتاب را نوشت. 🔸۱۰ سال قبل بود که از طریق یک دوست نازنین با گروه کتابخوانی انجمن فرهنگی «افراز» آشنا شدم. جلسه اول را به‌صورت مهمان شرکت کردم و تجربه آن شگفت‌انگیز بود. انگاری در یک اتاق کنترل با ۹ نمایشگر نشسته بودم و هر کدام از این نمایشگرها به یک دوربین وصل بود که داشت کتاب را تصویرسازی می‌کرد. در پایان جلسه تصمیم گرفتم این جمع را هرگز از دست ندهم. 🔸 چند سال است که روند انتخاب کتاب‌های یک‌سال، فرایند نو و جذابی پیدا کرده است به این صورت که اعضا در پایان سال و ابتدای سال جدید، پیشنهادهای خود برای کتاب‌های بعدی را به همراه اطلاعات کتاب و توضیحاتی در گروه می‌فرستند و در نهایت از بین فهرست معرفی شده، کتاب‌های یک‌سال انتخاب می‌گردند. 🔸طی سال‌ها از این مطالعه گروهی کتاب، این فرصت، دست داد تا با اساتیدی نشست و برخاست نموده و از دانش و نقطه نظرات ایشان بهره ببریم، جلساتی با استاد مصطفی ملکیان، دکتر علی فردوسی، فریدون مجلسی، و تنی چند از مترجمان. برای من به شخصه پویاترین بخش، مکاتباتی بود که به‌صورت گروهی بعد از خوانش هر کتاب با دکتر علی فردوسی داشتیم. همه نظرات خود را در ایمیل نوشته و برای ایشان ارسال می‌نمودیم و ایشان با حوصله‌ی تمام، نظرات اعضا را می‌خواند و جمع‌بندی خود را برای ما می‌فرستاد ibna.ir/x6Hd8 @ibna_official

🔰از غریبِ من، دریچه‌ای تازه به شعر و حکایت‌های نیما؛ راه دور است بَسی 🔸پاک‌نویس کردن اشعار گذشته، تنها سرگرمی سال‌های پایانی حیات نیما یوشیج بوده است. نیما به «شهریار» درباب بسیاری از تجربه‌های شعری‌اش گفته بود؛ پس از نوشتن آن‌ها، اجازه می‌دهد زمانی بر آن‌ها بگذرد و سپس سراغ یک‌یکشان می‌رود و هرکدام را که «ذی‌حقّ و قابل دوام» دیده، روتوش می‌کند و آمادۀ چاپ می‌سازد. 🔸در مقدمۀ کتاب حاضر دربارۀ آثار بدیهۀ نیما می‌خوانید: «دربارۀ برخی از اشعار نیما که ادعا می‌شد به بدیهه سروده شده، نباید جانب احتیاط را فرو گذاشت. مثلاً در همین مجموعۀ پیش‌رو، شعری به نام «غزل» هست که ادعا شده به بدیهه سروده شده. در اینکه این غزل در اصل بدیهه بوده، شکی نیست؛ ولی در اینکه به‌همان‌صورت بدیهه باقی مانده، جای تردید است. زیرا از این غزل، دست‌نویس‌هایی در دست است که آثار قلم‌خوردگیِ به نسبت زیادی در آن‌ها دیده می‌شود.» 🔸انتشار اسناد نیما، ما را در فهم تکامل تدریجی شعر او در رسیدن به صورتی یکسره، متمایز از سنّت شعر فارسی، بسیار دستگیر است. از ویژگی‌های کتاب، پانوشت‌های دقیق و مفصل آن است که علاوه‌بر توضیح دربارۀ بعضی لغت‌ها، صورت قلم‌خوردۀ شعر نیز آورده شده است. علاوه‌برآن، در بخش پایانی کتاب، تصویر برخی از دست‌نوشته‌های نیما به چاپ رسیده که دیدن آنها قطعاً خالی از لطف نیست. ibna.ir/x6H98 @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «تاریخ تمدن اسلامی در خلافت فاطمیان مصر»؛ عصر زرین تمدن اسلامی 🔸مسئله مورد توجه در کتاب «تاریخ تمدن اسلامی در خلافت فاطمیان مصر» بررسی و تحلیل زمینه‌های اعتلای تمدن اسلامی در قلمرو گسترده فاطمیان و حضور آنها در مسیر شکوفایی فرهنگ و تمدن اسلامی است. 🔸تمدن اسلامی بدون بازشناسی خلافت فاطمیان و آن هم بدون توجه به بنیان‌های تاریخی و فرهنگی و تحلیل تطورات و تحولات عناصر تمدنی در گستره جهان اسلام میسر نیست. این کتاب بررسی نقادانه و تاریخی تمدن اسلامی و بازکاوی عناصر فرهنگی- تمدنی خلافت فاطمیان مصر است که در قرن چهارم تا ششم هجری قمری بر گستره‌ای مهم از جهان اسلام فرمانبرداری کردند. 🔸بررسی نهادهای تمدنی و فرهنگی، پیشرفت‌های تمدنی در زمینه‌های اجتماعی، علوم و فنون، هنر، صنایع و نیز اقتصاد در خلافت فاطمیان مصر بسیار حائز اهمیت است که می‌تواند برهه‌ای مهم از تاریخ خلافت اسلامی را در پهنه‌ای عظیم از جهان اسلام بازنمایی کند. 🔸همچنین تلاش شده است بعد از نمایان ساختن فضای سیاسی و تاریخی این خلافت؛ به مسیرهای طی شده در زمینه‌های مختلف تمدنی به عنوان خلافت هماورد با خلافت عباسیان پرداخته شود. ibna.ir/x6Hck @ibna_official

*🔰نگاهی به کتاب «مستند چگونه کار می‌کند»؛* [افشای رازهای پشت پرده مستندسازی](ibna.ir/x6HdZ) 🔸جیکوب بریکا در کتاب «مستند چگونه کار می‌کند» از دل تجربه‌های حرفه‌ای‌اش نشان می‌دهد که چگونه هنر روایت‌گری، تصویر، صدا و تدوین می‌توانند واقعیت را به شکل جذابی به مخاطب نشان دهند‌ 🔸کتاب شامل مثال‌های زیادی است و طیف گسترده‌ای از آثار غیرداستانی معاصر، از جمله سریال‌های مستند، مستندهای تلویزیونی، سریال‌های بدون فیلمنامه و مستندهای آوانگارد معاصر را پوشش می‌دهد. 🔸لحن کتاب ساده و روان است و به دلیل نمونه‌های زیاد، حوصله‌تان از خواندن سر نمی‌رود. از مستند «زندگی با مایکل جکسون» گرفته است تا مثال‌هایی از مستندهای نشنال جئوگرافیک در این کتاب آمده است. 🔸این کتاب برای شما مناسب است اگر سوژه و ایده‌ای برای ساخت مستند دارید، روزنامه‌نگار تصویری هستید، سینما علاقه‌ی جدی‌تان است و می‌خواهید بدانید چطور می‌شود به کمک تصاویر و فیلم‌های خام به روایت‌های مجذوب‌کننده برسید. ibna.ir/x6HdZ @ibna_official

🔰مروری بر «پیشگامان کهن تصوف» نوشته ریشارد گراملیش؛ پارسایان گذشته 🔸ردپای صوفیان در اندیشه دین‌شناس آلمانی 🔸به‌باور مولف، اشخاص معرفی شده در این کتاب به‌هیچ‌وجه همگی صوفی نیستند، اما جملگی به‌نحوی به نوشته‌های صوفیانه راه یافته‌اند و از آنان در مقام پیشرو شیوه زندگی صوفیانه استفاده می‌شود و اغلب به تصرف تصوف درمی‌آیند و صوفی خوانده می‌شوند، «هرچند به‌هیچ‌روی، خود را چنین نپنداشته‌اند». 🔸ریشارد گراملیش در این کتاب که به منبعی کلاسیک در خصوص تصوف بدل شده، کوشیده با استفاده از اطلاعات پراکنده در منابع محدودی که درباره پیشگامان کهن تصوف در اختیار است، احوال آنان را با تمرکز بر آرا و شیوه زندگی‌شان بازسازی کند. 🔸مولف بر آن است که بازسازی زندگی و اندیشه یکی از پارسایان گذشته، بر پایه این اصول، همواره ناقص و ناتمام خواهد ماند و فاقد خطوطی روشن خواهد بود، و جز به‌ندرت ممکن نباشد که به قطعه‌های موجود با اطمینان، جای درست را در یک کل داد. 🔸به‌باور مولف، اشخاص معرفی شده در این کتاب به‌هیچ‌وجه همگی صوفی نیستند، اما جملگی به‌نحوی به نوشته‌های صوفیانه راه یافته‌اند و از آنان در مقام پیشرو شیوه زندگی صوفیانه استفاده می‌شود و اغلب به تصرف تصوف درمی‌آیند و صوفی خوانده می‌شوند، «هرچند به‌هیچ‌روی، خود را چنین نپنداشته‌اند». ibna.ir/x6H5G @ibna_official

🔰مترجم خوزستانی مطرح کرد؛ ادبیات؛ ابزاری برای صلح طلبی 🔸مترجم خوزستانی معتقد است: ادبیات می‌تواند به عنوان ابزاری برای صلح‌طلبی و ضدجنگ عمل کرده و با نشان دادن وحشت‌ها و پیامدهای ویرانگر جنگ بر زندگی انسان‌ها، ذهن‌ها را علیه خشونت و درگیری نظامی تربیت کند. 🔸برای سنجش مطالعه در زمان جنگ، نمی‌توان پاسخ یکسانی برای همه جوامع و اقشار ارائه داد. از یک سو، برخی گروه‌ها و افرادی که در مناطق جنگی زندگی می‌کنند به دلیل بیکاری اجباری و انتظار طولانی، زمان بیشتری برای مطالعه پیدا می‌کنند. در جنگ تحمیلی رزمندگان در زمان‌های انتظار در سنگرها، به مطالعه روی می‌آوردند و کتاب‌های کوچک و جیبی بسیار محبوب بود. از سوی دیگر، شرایط اقتصادی نامساعد، کمبود کتاب، تعطیلی کتابخانه‌ها و کمبود امکانات فرهنگی می‌تواند مانع از مطالعه شود. 🔸در جنگ جهانی دوم با وجود بمباران‌ها، کتابخانه‌های سیار به روستاها اعزام می‌شد و آمار امانت کتاب افزایش یافت؛ مردم برای فرار از وحشت بمباران، به این کتاب‌ها پناه می‌بردند. در این راستا می‌توان به کتاب گفت‌وگوی (نامه‌محور) «چرا جنگ؟» نوشته آلبرت اینشتاین و زیگموند فروید اشاره کرد. این دو در آستانه جنگ جهانی دوم با هم نامه‌نگاری می‌کنند و در باب ریشه‌های جنگ، خشونت سازمان‌یافته و ناتوانی نهادهای بین‌المللی در مهار غرایز ویرانگر انسان با هم سخن می‌گویند. این کتاب کوچک کم حجم پرسشی اضطراب‌آلود در ذهن خواننده ایجاد می‌کند: آیا جهان بار دیگر در آستانه تکرار فاجعه‌ای است که آن دو غول فکر، با تمام توان در پی جلوگیری از آن بودند؟ ibna.ir/x6Grk @ibna_official

🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد زندگی و زمانه یحیی ماهیارنوابی؛ مردی که عمرش را پای ایران نوشت 🔸او از شیراز راهی تهران، تبریز، لندن و گوتینگن شد؛ سفری علمی که حاصل آن ده‌ها اثر پژوهشی و مجموعه‌ای کم‌نظیر از منابع ایران‌شناسی بود. 🔸سخن از موضوع کتابخانه و کتابداری در حیات دکتر نوابی به جایگاه وی در خاندان برجسته‌ی فرهنگی و مسئولیت‌های آموزشی در دانشگاه تبریز مرتبط است. تحصیل در کالج آمریکایی (دبیرستان البرز) و آمیزش و بهره‌جویی از نسخه‌های بی‌شمار در نگارش رساله‌ «خاندان وصال شیرازی»، به انضمام وسواس در بیان دقیق کتابشناسی این اثر در پیشانی رساله، مبین تعلق خاطری است که به ابزار تحقیق نشان می‌داد. این رسم و راه و تأثیر این موضوع را در مقدمه‌ کتابشناسی ایران در طول اقامت در شهرهای لندن و گوتینگن نیز در سال‌های ۱۳۲۸ الی ۱۳۳۰ هجری شمسی تذکر می‌دهد و به واقع آنچه را بدیع و پُربازده می‌پنداشت برای ایران و ایرانی شایسته می‌دانست. 🔸نخستین تماس جدی دکتر نوابی با زمینه‌های مدیریتی در کتابخانه‌های دانشگاه تبریز بود. از سویی پیوندهای ارتباطی مراکز علمی کشور و توسعه‌ روابط آن با دیگر ممالک به اعطای فرصت‌های مطالعاتی و بورس‌های علمی منجر شد، بر این قرار، اعزام دکتر یحیی ماهیار نوابی به مدت یک‌سال به دانشگاه‌های کلمبیا و مینیاپولیس در ایالات متحده آمریکا به منظور مطالعه‌ روش اداره‌ دانشگاه‌های کشور از موارد تأثیرگذاری است که بر سبک‌های مدیریتی وی تأثیرگذار شد. 🔸اهتمام و کوشش ماهیار نوابی در تهیه و تدوین کتابشناسی ایران کار قابل توجه و حایز اهمیتی بود که به دلیل آشنایی نامبرده به زبان‌های اروپایی با استقبال و انتقادات متفاوتی در جامعه‌ فرهنگی کشور مواجه شد. ibna.ir/x6Hf8 @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب«رخت شو»؛ دستانی که خون سربازان را شست 🔸«رخت‌شو»، روایتگر جهاد زنانی است که در پشت جبهه، در سکوت و در خفا، لباس‌های خونین سربازان را می‌شویند و دستانشان در برابر زخم‌های جنگ تسلیم می‌شود. 🔸رمان «رخت‌شو» از جمله آثاری است که روایتگر همین جهادگران بیرون از میدان نبرد است؛ زنانی که در شرایطی سخت و به دور از هیاهوی جنگ، سهم خود را در پیروزی کشورشان ادا می‌کنند. این رمان به طور خاص به زنانی می‌پردازد که در کنار تشت‌های رخت‌شویی، در حال شستن لباس‌های خونین سربازان و وصله کردن لباس‌های آسیب‌دیده‌ی آنان هستند. این زنان، با تلاش و فداکاری بی‌وقفه‌ی خود، در شرایطی دشوار و در دل بمباران‌ها در حال جنگی دیگر هستند. 🔸رمان «رخت‌شو»، داستانی است پر از عشق، فداکاری، وفاداری و خیانت. در این رمان، تردیدها، حسدها، دوستی‌ها و دشمنی‌ها نیز حضور دارند و ترکیب تمامی این احساسات انسانی، تصویری واقعی از برهه‌ای پرالتهاب از تاریخ ایران و عراق را به نمایش می‌گذارد. مخاطب با شخصیت‌هایی مواجه می‌شود که هر یک از آنان به نوعی درگیر بحران‌های عاطفی و انسانی هستند و در عین حال، در شرایط جنگی، همگی در تلاش برای ایفای نقش خود در این برهه تاریخی هستند. 🔸نویسنده در این اثر، از فرم خاصی برای روایت استفاده کرده است. کتاب به‌طور غیرخطی و با چندین راوی مختلف نگاشته شده است. هر فصل از منظر یک شخصیت جدید روایت می‌شود؛ از شیوا گرفته تا عدنان و عباس و حتی ننه بشیر، هر یک از این شخصیت‌ها در فصل‌های مختلف، داستان‌ها و تجارب خود را بازگو می‌کنند. علاوه بر این، گاهی نویسنده به‌عنوان یک راوی مستقیم وارد داستان می‌شود و درباره وقایع و شخصیت‌ها نظر می‌دهد که این امر به درک عمیق‌تر مخاطب از رخدادها کمک می‌کند. ibna.ir/x6xrY @ibna_official

🔰نگاهی به «در ستایش بطالت» اثر برتراند راسل؛ تمدن ما مدیون فراغت است 🔸بدون طبقۀ فراغت‌پیشه، بشر هرگز از توحش بیرون نمی‌آمد 🔸از نظر راسل تمدن ما مدیون فراغت است. البته، مع‌الأسف، این فراغت تنها نصیب طبقۀ خاصی از مردم شده. بااین‌حال، حسن این امتیاز طبقاتی آن بوده که فراغت‌پیشگان فرصت شکوفا کردن تمدن را یافته‌اند. از نظر راسل حتی گشایش در شرایط زندگی طبقۀ ستمدیده نیز از بالا و از طریق همین طبقه شکل گرفته است. به تعبیر او «بدون طبقۀ فراغت‌پیشه، بشر هرگز از توحش بیرون نمی‌آمد.» 🔸در جهانی که راسل تصویر می‌کند، هرکس که مجبور نباشد بیش از چهار ساعت در شبانه‌روز کار کند و همچنین صاحب ذوق علمی یا هنری باشد، مجال می‌یابد ذوق خود را پرورش دهد، بی‌آنکه لازم باشد معاش خویش را قربانی کند. اما بالاتر از همه، در چنین جهانی انسان‌ها فرسوده نمی‌شوند و جسم و روحشان با طراوت باقی می‌ماند. لذت فراگیرتر می‌شود و در این شرایط حتی اگر درصد کوچکی از مردم فراغت خود را صرف امور پراهمیت اجتماعی کنند، می‌توانند این کار را بدون ترس از به خطر افتادن معاششان، با ابتکار و آزادی عمل انجام دهند. اوج نتیجه‌گیری مقاله را می‌توان در بند زیر یافت: 🔸«مردان و زنان عادی، اگر فرصتِ داشتنِ یک زندگیِ خوشبخت را پیدا کنند، مهربان‌تر خواهند شد، کمتر دیگران را آزار خواهند داد و با سوءظن کمتری به دیگران نظر خواهند کرد. میل به جنگ از میان خواهد رفت؛ بخشی به دلیل رونق گرفتن مهربانی، و بخشی به این خاطر که جنگ مستلزم کارِ طولانی و طاقت‌فرسای همگانی خواهد بود.» ibna.ir/x6Hds @ibna_official

🔰انتشارات علمی و فرهنگی عرضه کرده است؛ شاهکارهای ادبیات روس از نویسندگان و مترجمان نامدار 🔸شاهکارهای ادبیات روسیه همواره از پرفروش‌ترین کتاب‌ها در ایران بوده‌اند. این یادداشت نگاهی دارد به کتاب‌های انتشارات علمی و فرهنگی که هفت اثر کلاسیک از تورگنیف و داستایفسکی را با ترجمه مترجمان نامداری چون محمد قاضی، محمدجعفر محجوب، مهری آهی و یلدا بیدختی‌نژاد منتشر کرده است. این مجموعه شامل «خاک بکر»، «نیه توچکا»، «یادداشت‌های زیرزمینی»، «خاطرات خانهٔ مردگان»، «داستایفسکی به آنا»، «نازنین و بوبوک» و «پدران و پسران» است. 🔸ادبیات روسیه همواره یکی از تأثیرگذارترین و پرمخاطب‌ترین جریان‌های ادبی در جهان بوده است. در ایران نیز، از دوران نهضت ترجمه در سده چهاردهم هجری، آثار نویسندگان بزرگ روسی با استقبالی بی‌نظیر روبه‌رو شده‌اند. بررسی‌های میدانی در کتابفروشی‌های تهران، گزارش‌های آمار نمایشگاه مجازی کتاب تهران، حاکی از آن است که شاهکارهای ادبیات روسیه، به‌ویژه آثار فئودور داستایفسکی و لئو تولستوی، همواره در صدر فهرست پرفروش‌ها قرار دارند. یکی از دلایل این محبوبیت پایدار، نزدیکی جغرافیایی و پیوندهای فرهنگی دیرینه میان ایران و روسیه و نیز انطباق مضامین عمیق انسانی و اجتماعی این آثار با فضای فکری و فرهنگی جامعه ایرانی است. 🔸انتشارات علمی و فرهنگی سال‌هاست با درک این نیاز و استقبال، مجموعه‌ای ارزشمند از شاهکارهای ادبیات کلاسیک روسیه را با برگردانی از مترجمان نامدار و صاحب‌سبک ایرانی منتشر می‌کند. این آثار از نظر ادبی دارای اعتباری جهانی هستند و به واسطه ترجمه‌های دقیق و ادبیِ این پیشکسوتان، به گنجینه‌ای بی‌بدیل برای علاقه‌مندان به ادبیات داستانی در ایران تبدیل شده‌اند. ibna.ir/x6Hdz @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ زنجیره نشر زیر فشار مواد اولیه/هشدار فعالان صنعت از کمبود زینک 🔸بازار مواد اولیه صنعت چاپ حاکی از نوسان قیمت کاغذ تحریر و گلاسه، افزایش قیمت مرکب‌های خارجی و هشدار فعالان این حوزه نسبت به کمبود و نوسان شدید قیمت زینک در هفته جاری است. 🔸کارشناسان فرهنگی تأکید می‌کنند که نوسانات قیمت و کمبود مواد اولیه مانند کاغذ، مرکب و زینک، نه‌تنها هزینه‌های تولید را افزایش می‌دهد، بلکه موجب تأخیر در انتشار آثار، کاهش شمارگان کتاب‌ و در نهایت گران‌تر شدن محصول نهایی برای مصرف‌کننده می‌شود. این روند در بلندمدت می‌تواند به کاهش سرانه مطالعه و محدود شدن دسترسی اقشار کم‌درآمد به منابع آموزشی و فرهنگی منجر شود. 🔸فعالان صنعت چاپ و نشر خواستار تدوین سیاست‌های حمایتی هدفمند از سوی نهادهای متولی هستند؛ ازجمله این راهکارها می‌توان به تخصیص ارز ترجیحی برای واردات مواد اولیه ضروری، تسهیل فرآیندهای گمرکی، ایجاد صندوق تضمین قیمت برای تولیدکنندگان داخلی و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای برای تأمین پایدار مواد اولیه اشاره کرد. ibna.ir/x6Hdy @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «تاریخ فشرده مصر» نوشته رابرت لی.تیگنور؛ از روزگار فراعنه تا انقلاب قاهره 🔸نخستین گزارش از اهرام مصر را هرودوت نوشت 🔸کتاب «تاریخ فشرده مصر» روایت اجمالی اما همه‌جانبه‌ای از سرگذشت این کشور از آغاز سکونت انسان در دره‌ رود نیل، در ۵۰۰۰ سال پیش، تا امروز است. رابرت تیگنور، که در طول پنجاه سال بارها در مصر زندگی کرده، همه‌ حوزه‌های مهم تاریخ باستان و نوین و کنونی مصر را در این اثر کاویده است. 🔸اوصافی که او از مصر در کتاب جنگ‌های ایران آورده است بیشتر برگرفته از گفت‌وگوهایش با کاهنان مصری در سفرهایش به ممفیس و هلیوپولیس و تبس در سده پنجم پ م است. کاهنان به او اطمینان داده‌اند که مصر دیار «کهن‌ترین مردم جهان» است. بی‌گمان این سرزمین و مردمانش هوش از سر وی ربوده‌اند. هرودوت مصر را کشوری توصیف می‌کند که «شگفتی‌های بسیار دارد. هیچ کشور دیگری به این اندازه آثار وصف‌ناپذیر ندارد. نه تنها آب و هوای مصر با همه جای دنیا تفاوت دارد و رودخانه‌اش با هیچ رودخانه دیگری قابل مقایسه نیست، بلکه بیشتر آداب و رسوم مردمش هم درست برعکس راه و رسم دیگر مردمان جهان است.» او می‌بیند آن‌جا زنان برای خرید از خانه بیرون می‌روند و مردان در خانه پارچه می‌بافند. فقط مردان می‌توانند روحانی شوند، ولی نه تنها موی سرشان را بلند نمی‌کنند- در حالی که در زادگاه هرودوت بلند می‌کردند- بلکه از ته می‌تراشند. نکته عجیب‌تر از نظر هرودوت این است که مصری‌ها بیرون غذا می‌خورند و در اندرونی قضای حاجت می‌کنند. ibna.ir/x6GzG @ibna_official