🔰ده رمان‌نویس زن عرب که باید بشناسیم؛ صدای زن از نیل تا خلیج فارس 🔸از قاهره تا بیروت، از نابلس تا ریاض، زنان نویسنده عرب در نیم قرن اخیر صدایی بی‌سابقه به ادبیات جهان عرب بخشیده‌اند. آنها نه فقط از اشغال و جنگ، که از تنهایی، بدن، عشق و شورش علیه سنت‌های خفه‌کننده نوشته‌اند. با این حال، بسیاری از این صداها در ایران ناشناخته مانده‌اند. این مقاله نقشه‌ای خواندنی از ده رمان‌نویس زن عرب ترسیم می‌کند که آثارشان به فارسی ترجمه شده است؛ از نوال السعداویِ مصری تا جوخه الحارثیِ عمانی، با مروری بر شاخص‌ترین اثر هر یک. 🔸برای دهه‌ها، تصویر زن عرب در ادبیات بیشتر از آن‌که حاصل قلم خود زنان باشد، توسط نویسندگان مرد ترسیم می‌شد: یا تصویری در حاشیه یا موجودی افسانه‌ای درون حرمسرا. اما از نیمه دوم قرن بیستم، نویسندگان زن عرب پا به عرصه‌ای گذاشتند که پیشتر مال آنها نبود. آنها «موضوع» روایت و راوی و آفریننده جهان‌های داستانی شدند؛ زنانی که از تجربه زیسته خود نوشتند، تابوها شکستند و صدایی تازه به ادبیات عرب بخشیدند. 🔸در ایران، آشنایی جدی با این نویسندگان از دهه ۱۳۸۰ به این سو جهش پیدا کرد. مترجمان و ناشران ادبی مستقل آثار این زنان را به فضای خوانش فارسی وارد کردند. ناگهان خواننده ایرانی می‌توانست با نوال السعداوی از مصر همدردی کند، در کوچه‌های بیروت با حنان الشیخ قدم بزند، یا از زندگی زنان ریاض در رمان بدریه البشر سر درآورد. این موج ترجمه، پنجره‌ای تازه به سوی ادبیات پویای جهان عرب گشود. 🔸از رود نیل در مصر تا کرانه‌های خلیج فارس در عمان و عربستان، زنان عرب «یک» صدا ندارند. آنها یک ارکستر چندصدایی خلق کرده‌اند که در آن رمان سیاسی، نقد پدرسالاری، فرم‌شکنی زبانی و روایت‌های درون‌نگرانه همزمان شنیده می‌شود. نوال السعداوی با بدن زنان جنگید، رضوی عاشور تاریخ را از نو نوشت، سحر خلیفه و غاده السمان زخم‌های جنگ و اشغال را روایت کردند، و عدنیه شبلی و جوخه الحارثی مسیرهای تازه‌ای در فرم و محتوا گشودند. 🔸خواندن این آثار برای مخاطب ایرانی، دریچه‌ای به جهان «دیگری» فرهنگی است که آینه‌ای برای دیدن شباهت‌های عمیق در تجربه زیسته زنان خاورمیانه به‌وجود می‌آورد. مبارزه با سنت‌های مردسالارانه، زندگی در سایه جنگ و استبداد، و تلاش برای به دست آوردن صدایی شخصی، اینها دغدغه‌هایی است که از مرزهای جغرافیایی عبور می‌کند. هر یک از این ده کتاب می‌تواند نقطه شروعی باشد برای فروپاشی یک کلیشه. ibna.ir/x6HxC @ibna_official

🔰«شرح زندگانی من» عبدالله مستوفی به روایت رضا مختاری اصفهانی ؛ راوی گمنامان کوچه و بازار 🔸رضا مختاری اصفهانی نوشت:‌ مستوفی در شرح زندگانی خود نام آدم‌‌هایی را هم ثبت کرده که نه از رجال و معاریف که گمنامانی از اهالی کوچه و بازار بودند. مستوفی در شرح زندگانی خود از چهره، حرکات و سکنات مردمانی نوشته که از مردمان عادی بودند؛ مردمانی که از ردۀ نوکران و فروشندگان خرده‌‌پا بودند، اما اخلاقشان نمایانگر اخلاق بخشی از جامعۀ ایران بود. 🔸مستوفی در داوری درباره افراد نیز سعی می‌‌کند جانب انصاف را نگاه دارد. چنانچه محمدشاه را نه شاهی منفور که شاهی متجدد تصویر می‌‌کند: «محمدشاه اول کسی است که خود لباس کوتاه در بر کرده و به درباریان و مردم توصیه نموده است که لباس بلند را که علامت تکبر بی‌‌موضوع است، ترک گویند و همین کار سبب شده است که کهنه‌‌پرست‌‌ها هم که دست از لباس راسته بلند برنداشته‌‌اند، این لباس را از حالت جارویی سابق بیرون آورده، قدری کوتاه‌تر پوشیده‌‌اند.» 🔸کتاب شرح زندگانی من اطلاعات جالبی نیز درباره اصطلاحات مالی و دیوانی دارد. از آن جمله باب‌ شدن اصطلاح «قران» به عنوان واحد پول را چنین شرح می‌‌دهد: «رسیدن سال سی‌ام سلطنت فتحعلی‌‌شاه وسیله شد که یک لقب جدید بر القاب شاه افزوده شود و آن صاحبقران بود. بعد از این تاریخ در سکه‌‌هایی که زده می‌‌شد، صاحبقران را هم به امر شاه گنجاندند و به قدری این لقب تکرار شد و سکه صاحبقران در افواه افتاد که سکه هزار دیناری که ده یک تومان و تا این وقت به یک‌هزار معروف بود، صاحبقران معروف شد و کم‌‌کم به واسطه کثرت استعمال و تخفیف، قران گفتند. 🔸بخش مهمی از توصیفات و تصویرسازی‌‌های عبدالله مستوفی مربوط به مراسم عزاداری اهالی تهران است؛ مراسمی که رقابت و نزاع جزء جدانشدنی آن بود. از برپاکردن چادر و خیمه عزاداری خامس آل‌‌عبا در حیاط خانه‌‌ها تا روضه‌‌خوانی ملایان در توصیفات او جا دارند. 🔸عزاداری محرم برای مستوفی بهانه‌‌‌ای است تا از آداب و مسلک لوطیان بگوید. آنچه او نوشته، مهم‌‌ترین منبع برای شناخت لوطیان است. چه او خود ناظری مستقیم بر اخلاق و رفتار لوطیان بوده است. در این باره نیز قلم مستوفی از مطایبه خالی نیست. مستوفی اما تنها به مراسم عزا و سوگ بسنده نکرده و از سور و شادی‌‌های مردمان مانند جشن نهم ربیع با عنوان «عید خنده»، عید فطر، سیزده بدر و... هم سخن گفته است. ibna.ir/x6Hyp @ibna_official

🔰«آموزش در پاورقی» اثر فاطمه مقدسی در گفت‌وگو با محمود مهرمحمدی؛ کالایی‌شدن آموزش، خروج از خیر عمومی است آموزش را نمی‌توان به پاورقی فرستاد 🔸محمود مهرمحمدی گفت:‌ دولت نمی‌تواند در سند مسئولیت‌های خود، آموزش را به حاشیه یا پاورقی بفرستد؛ بلکه باید در متن باشد. این تعبیر، موضوع خصوصی‌سازی را به ذهن متبادر می‌کند؛ یعنی دولت مسئولیت خود را در حوزه‌ی آموزش عمومی به درستی انجام نمی‌دهد و آموزش به سمت کالایی شدن و خروج از خیر عمومی می‌رود. 🔸هم در مقیاس خرد و هم در مقیاس کلان، نباید به هیچ وجه از توجه به مسئله‌ی آموزش و پرورش و ایجاد تحول در آن غافل شویم، حتی در شرایط نامساعد اقتصادی و اجتماعی. دولت نمی‌تواند از پاسخگویی در قبال عملکرد آموزش و پرورش و انتظارات جامعه شانه خالی کند و آن را موکول به تحقق عدالت اجتماعی در خارج از نظام آموزشی نماید. 🔸نباید تحول در آموزش و پرورش را گروگان جهش در منابع مالی کنیم. گرچه افزایش منابع مالی بدون شک یکی از شریان‌های مهم بهبود عملکرد است، ولی نخبگان باید راه‌حل‌ها و ابتکارعمل‌هایی بیابند که تحول را ممکن کند. 🔸توسعه‌ی مدارس خصوصی و خصوصی‌سازی تا حد زیادی ناشی از همین مأیوس شدن جامعه از مدارس دولتی است. خانواده‌هایی که توان اقتصادی دارند به سمت مدارس خصوصی می‌روند. این پیام را می‌دهد که به تحول در مدارس دولتی امیدی نیست. 🔸برای ارتقای کیفیت در مدارس دولتی نیز نباید موضوع را چنان گره بزنیم به تأمین منابع مالی که بگوییم اگر منابع نرسید، هیچ کاری نمی‌شود کرد. بدترین اتفاق این است که مسئولان نظام آموزشی به این مرحله برسند که بگویند «کاری نمی‌توان کرد». به همین خاطر تأکید می‌کنم که باید برای اندیشه‌ورزی و یافتن راه‌حل، تلاش بیشتری کنیم. ibna.ir/x6Hyq @ibna_official

🔰سمینه خوبی، تصویرگر کودک و نوجوان: آنچه به رشد هنری تصویرگر آسیب می‌زند، تقلید از کلیشه‌هاست 🔸سمینه خوبی گفت: تاثیرگذارترین روش، ارتقای سواد بصری والدین برای انتخاب آگاهانه‌تر کتاب‌های تصویری است؛ که از طریق آشنایی با نقش و اهمیت تصویرگری در کتاب اتفاق می‌افتد. مدارس، کتابخانه‌ها و کتاب‌فروشی‌ها بهترین ظرفیت را برای برگزاری برنامه‌هایی دارند که به والدین توضیح دهد؛ تصویرگری کتاب چگونه به رشد تخیل و سواد بصری کودک کمک می‌کند. 🔸وظیفه تصویرگر لزوما بازنمایی واقعیت‌ عینی نیست. گاهی تصویر: نمادین، شاعرانه، یا از زاویه دید شخصیت‌ داستان روایت شده است. از این رو، میزان وفاداری تصویرگر به واقعیت، بستگی به عوامل گوناگونی دارد. اما اگر تصویر، واقع‌گرایانه باشد؛ باید به قواعد جهان واقعی تا جای امکان پایبند بماند. 🔸تنوع بصری در تصویرگری یک ظرفیت ارزشمند است و تصویرگر می‌تواند از عناصر فرهنگی خود استفاده کند، مشروط بر آن‌که با فضای روایت، نیازهای پروژه و حساسیت‌های فرهنگیِ سفارش دهنده اثر، هماهنگ باشد. در عین حال، ناشر نیز در جایگاه سفارش‌دهنده حق دارد درباره میزان تناسب این عناصر با اهداف کتاب تصمیم‌گیری کند زیرا معیار نهایی باید انسجام روایی و کیفیت اثر باشد. ibna.ir/x6Hwq @ibna_official

🔰معاون کتاب و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران در گفت‌و گو با ایبنا؛ خانه کتاب و ادبیات ایران به‌دنبال تقویت اکوسیستم فناوری کتاب است برنامه‌ریزی برای افتتاح مرکز نوآوری پیش از مرداد ۱۴۰۵ 🔸معاون کتاب و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران می‌گوید، با رشد مخاطبان کتاب الکترونیک، تقویت اکوسیستم فناوری کتاب اساسی و موسسه، برای پاسخ به این نیاز، اقدامات عملی را آغاز کرده است. 🔸معاون کتاب و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران با تاکید بر مرجعیت خانه کتاب و ادبیات ایران، بیان کرد: نگاه ما این است که خانه کتاب و ادبیات ایران، به‌عنوان مرجع و متولی حوزه کتاب که ذیل معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت می‌کند و باید در حوزه فناوری پیشرو باشد و زیرساخت‌های لازم را برای پاسخگویی به نیازهای جامعه، اعم از پلتفرم‌ها، ناشران، کتابفروشان و مخاطبانی که امروز به کتاب‌های الکترونیک نیاز دارند، فراهم کند. 🔸وی درباره لزوم خروج صنعت نشر از پوسته سنتی و آمیخته شدن آن با فناوری‌های جدید نیز گفت: بحث خروج از رویکرد سنتی، موضوعی مفصل است و نیاز به بحث بیشتری دارد، واقعیت این است که اگر سازمان‌ها نتوانند خود را با تغییرات پیش‌رو هماهنگ کنند، به‌تدریج از صحنه کسب‌وکار حذف خواهند شد، در حوزه فناوری و به‌ویژه در صنعت نشر، سرعت تغییرات در سطح بین‌المللی بسیار بالاست و اگر نتوانیم همراه این شرایط حرکت کنیم، ناشران، کتابفروشی‌ها و فعالان این حوزه آسیب خواهند دید. ibna.ir/x6HxZ @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب ترور در تهران/1 ترورهایی که در بایگانی‌ها محو شدند 🔸کتاب «ترور در تهران» اثری که بیش از آنکه یک روایت داستانی باشد، به مجموعه‌ای از مستندات تصویری و خبری شباهت دارد که در کنار هم چیده شده‌اند تا تصویری کلی از آن مقطع تاریخی ارائه دهند. 🔸️در طراحی جلد کتاب، عنوان «ترور در تهران» با فونت مشکی برجسته بر زمینه‌ای از بریده‌های روزنامه قرار گرفته است. این بریده‌ها شامل اخبار مهمی همچون شهادت مرتضی مطهری، شهادت ۱۴ پاسدار، جزئیات حادثه بمب‌گذاری نیاوران، شهادت رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر (رجایی و باهنر) و همچنین خبر مربوط به سوءقصد نافرجام به آیت‌الله خامنه‌ای است. 🔸در صفحات ابتدایی، پیش از شناسنامه کتاب، تصویری بزرگ از بمب‌گذاری خیابان ناصرخسرو در شهریور ۱۳۶۱ دیده می‌شود که عنوان کتاب با رنگ سفید بر آن قرار گرفته است. 🔸در چهار فصل کتاب، ساختار روایت به‌صورت مرحله‌به‌مرحله پیش می‌رود؛ ابتدا با یک گاه‌شمار از فعالیت‌های سازمان مجاهدین خلق آغاز می‌شود و سپس به سراغ ریشه‌ها و چگونگی شکل‌گیری این سازمان می‌رود؛ جایی که نویسنده تلاش می‌کند مسیر پیدایش آن را در بستر تحولات سیاسی و اجتماعی ترسیم کند. ibna.ir/x6sbw @ibna_official

🔰پکن میزبان گفت‌وگوی نویسندگان و ناشران بین‌المللی؛ ادبیات چین در جست‌وجوی مخاطبان جهانی 🔸افزایش علاقه مخاطبان خارجی به روایت‌های معاصر، تاریخی و تخیلی چین، زمینه را برای گسترش نفوذ ادبیات ژانری این کشور در بازارهای جهانی فراهم کرده است. نویسندگان، ناشران و مترجمان از بیش از ۲۰ کشور در نشستی بین‌المللی در پکن بر ظرفیت‌های فزاینده رمان‌های فانتزی تاریخی، ادبیات اینترنتی و داستان‌های معمایی چین برای جذب خوانندگان سراسر جهان تاکید کردند. 🔸این رویداد که با همکاری انجمن نویسندگان چین و شرکت بین‌المللی تجارت کتاب چین برگزار شد، به بررسی ظرفیت‌های جهانی ادبیات فانتزی تاریخی، داستان‌های اینترنتی، آثار معمایی و رمان‌های تعلیقی چین اختصاص داشت. 🔸در بخش «تخیل تاریخی و فانتزی شرقی»، شماری از شناخته‌شده‌ترین نویسندگان ادبیات آنلاین چین از جمله ما بویونگ، تانگ جیا سان‌شائو، آی ایت تومیتوز، کاتلفیش دت لاوز دایوینگ و تاکینگ البو درباره رشد مخاطبان خارجی رمان‌های اینترنتی چینی سخن گفتند. ibna.ir/x6HtW @ibna_official

🔰اگر قبلاً کتاب‌خوان حرفه‌ای بودید؛ چگونه می‌توانید دوباره به مطالعه برگردید؟ 🔸بسیاری از کسانی که زمانی با کتاب‌ها زندگی می‌کردند، امروز می‌گویند تمرکز برای خواندن یک رمان یا حتی چند صفحه کتاب سخت‌تر از گذشته شده است. پژوهشگران و فعالان حوزه کتاب می‌گویند بازگشت به عادت کتاب‌خوانی ممکن است، اما نیازمند تغییر نگاه به «زمان خواندن»، انتخاب کتاب مناسب و بازسازی تدریجی تمرکز است. 🔸یکی از دلایلی که بسیاری از خوانندگان سابق از کتاب فاصله گرفته‌اند، تغییر الگوی توجه در عصر دیجیتال است. 🔸در میان توصیه‌هایی که برای بازگشت به عادت مطالعه مطرح می‌شود، یکی از نکات تکرارشونده ترجیح کتاب کاغذی است. هرچند کتاب‌های الکترونیکی و تلفن‌های همراه دسترسی به متن را آسان کرده‌اند، اما بسیاری از پژوهشگران معتقدند صفحه‌نمایش‌ها تمرکز خواننده را کاهش می‌دهند. 🔸مهم‌ترین نکته برای بازگشت به کتاب‌خوانی کنار گذاشتن انتظار برای شرایط ایده‌آل است. چند صفحه خواندن در زمان‌های کوتاه، انتخاب کتابی که واقعاً جذاب باشد و ایجاد عادت‌های کوچک اما پیوسته می‌تواند به تدریج همان لذت قدیمی را بازگرداند. ibna.ir/x6HxL @ibna_official

🔰قطبی‌زاده: بیضایی از شاهنامه و هیچکاک تاثیر پذیرفته بود 🔸برنامه «کلاسیک‌های کانون» به همت کانون کارگردانان سینمای ایران و موزه سینمای ایران و با همکاری فیلمخانه ملی ایران در سالن سینماتوگراف موزه سینمای ایران برگزار شد و مولفه‌های سینمایی آثار بهرام بیضایی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. 🔸نگاه دیگری که در سینمای بیضایی وجود دارد و کشف دیرهنگام من از سینمای او است، نگاه ژانری او به زنان است. بیضایی تسلط قابل توجهی بر سینما دارد و منظورم از سینما، تاریخ سینماست. بهرام بیضایی عاشق فیلم دیدن بود به طوری که می‌توانستی ساعت‌ها با او راجع به فیلم‌سازان مختلف حرف زد. هر توضیح ایشان راجع به هر گوشه تاریخ سینما یک درس بزرگ بود و مصداقش هم همان کتاب «هیچکاک در قاب» است. این کتاب برگرفته از یک سخنرانی بهرام بیضایی بود که به حالت مکتوب درآمده و می‌توان آن را در کنار بهترین منابع هیچکاک شناسی قرار داد. در «سگ کشی»، شخصیت زن همان شخصیت امیدوار، کوشا و غمگین فیلم نوآر است . ibna.ir/x6Hz4 @ibna_official

🔰در سالروز درگذشت شاعر بخوانید؛ توصیف نصرت رحمانی از زبان خودش 🔸نصرت رحمانی در گفت‌وگوهایی که با وی انجام شده و در کتاب «آیینه‌دار رابطه» به یادگار مانده تعریفی جالب و خواندنی از خود دارد. 🔸رحمانی جست‌وجوگری امیدوار به آینده بود و تأکید می‌کرد که با او از فردا بگویند، چراکه به گذشته نمی‌اندیشید. او در این باره می‌گوید: «من زندگی را هر لحظه تجربه کردم، چنان که باید گذراند، گذراندم؛ دربه‌در، بی‌هدف و لبالب از دلهره. فکر می‌کنم کارنامهٔ زندگی من به آیینهٔ شکسته و پرترک می‌ماند که هر لحظه، شکاف‌های آن عمیق‌تر می‌شود.» 🔸رحمانی دربارهٔ خودش نیز چنین نظر داده است: «من این مرد را می‌شناسم؛ شعر هم نگوید، شاعر است. امید به سرودن و بهتر سرودن، او را زنده نگه داشته است. به هر حال، او بهترین شاعر زمان است، چون خودپسندی لازمهٔ شاعری است و او نیز شیرینی‌اش را دارد. بزرگ‌ترین عیب رحمانی این است که حافظ اصلاح نمی‌کند.» ibna.ir/x6H73 @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «رهیافتی نو به رخداد عاشورا»؛ سرمشق رهایی‌بخش نهضت حسینی 🔸ما نیازمند آن هستیم که نظام علوی را و نهضت حسینی را از منظر یک الگو و یک سرمشق نگاه کنیم، نه به‌عنوان یک موضوع عبرت، زیرا آن نگاه نتایج و پیامدهای بسیار شومی به بار خواهد آورد که دقیقا در مقابل منطق امامان قرار می‌گیرد. 🔸مولف کتاب «رهیافتی نو به رخداد عاشورا؛ پنجره‌ای به اندیشه‌ی امروز» را با عنوان «عاشورا، تقابل دو فلسفه سیاسی» آغاز می‌کند و این معنا را متذکر می‌شود که نگاه ما به امام حسین(ع)، نگاه به یک موضوع عبرت است یا یک اسوه هدایت و رهایی؟ در دیدگاه اسلام راستین و رهایی‌بخش، امامان ما سرمشق و الگوهای رهایی هستند و همان‌طور که از سخن پیامبر گرامی شنیدیم، حسین به عنوان یکی از امامان، مشعل هدایت است و کشتی نجات. 🔸کتاب «رهیافتی نو به رخداد عاشورا؛ پنجره‌ای به اندیشه‌ی امروز» در شش فصل به شرح «عاشورا، تقابل دو فلسفه سیاسی»، «مبانی مشروعیت، حکومت با نگاه ویژه به سه مرحله حرکت حسینی»، «امر به معروف و نقد قدرت»، «امام حسین(ع) مقابل مردم نبود»، «حادثه عاشورا، زمزمه آزادگی است نه خشونت» و «پویایی جامعه و دگرگونی در گفتمان عاشورا» می‌پردازد. البته دو فصل «امام حسین(ع) مقابل مردم نبود»، «حادثه عاشورا، زمزمه آزادگی است نه خشونت» در قالب پرسش و پاسخ آورده شده است و نویسنده نظر خود را در قالب پاسخ به پرسش‌هایی که از او مطرح شد، بیان کرد. ibna.ir/x6Hxf @ibna_official

🔰از سوی پژوهشکده تاریخ اسلام منتشر شد؛ مورخان محافظه‌کارند «دوره‌بندی تاریخ» به روایت تاریخ‌پژوهان 🔸دوره‌بندی اروپامحور، یک دوره‌بندی است که با ناسیونالیسم و نیز با غرب‌گرایی عجین است. حتا با دارالفنون و تأسیس دانشگاه در کشور ما مرتبط است. دانش تاریخ یک دانش بسیار محافظه‌کار است و مورخان معمولاً عالمان محافظه کاری‌اند و خیلی قائل به تغییر نیستند. 🔸️این نخستین متن منسجم و مبسوط در این زمینه است که با انتشار این مجموعه، اندکی از خلأ پژوهشی در این حوزه کاسته خواهد شد. بی‌تردید، ایده‌ها و نظرهایی که در این کتاب آمده است، به بسط و اشاعه مباحث در موضوع یادشده بیشتر دامن خواهد زد و به‌طور طبیعی بر غنای علمی آثار بعدی خواهد افزود. 🔸️محتوای این مجموعه برآیند تلاش و مساعدت استادان و پژوهشگران صاحب‌نظر در موضوع دوره‌بندی است که در شکل جستار، سخنرانی و یا گفت‌وگوی علمی به ارائه دیدگاه‌های خود پرداخته‌اند. برگزاری چند نشست علمی در دانشگاه‌های تهران، تربیت مدرس، پژوهشگاه علوم انسانی، پژوهشکده تاریخ اسلام و نیز برگزاری همایش دو روزه «دوره‌بندی در تاریخ» به همت گروه مطالعات میان‌رشته‌ای پژوهشکده تاریخ اسلام در ۳۰ آبان و اول آذر۱۴۰۳، محتوای‌ اثر حاضر را تشکیل داده است. 🔸️به رغم توجه ویژه پژوهشگاه‌های دنیای غرب به اسلام، به علت ناتوانی ذاتی آنها از شناخت اسلام ناب و حقیقی-به دلیل عدم دسترسی مستقیم و به دور از تحریف به منابع اصیل، و لاجرم اطلاع محدود پژوهشگران از زمینه ها و پس زمینه‌های یک تحقیق علمی جامع، آغاز حرکتی اساسی و همه جانبه از سوی دانشمندان اسلامی به منظور تصحیح و تکمیل تلاش‌های گذشته ضروری است. اگر این حرکت گسترده غنی و متکی بر پیشرفته‌ترین روش‌های پژوهشی آغاز شود، بی‌شک تغییرات بنیادی در مسیر این گونه مطالعات در پژوهشگاه‌های مهم دنیا در زمینه تاریخ اسلام و مسائل مختلف آن دور از دسترس نخواهد بود. ibna.ir/x6HyN @ibna_official