🔰روایتی از پیوند رنج و جستار در آثار شمیم مستقیمی و همکارانش؛
بازپرسی حقیقت در مرز واقعیت و تفسیر
🔸در فضای ادبیات معاصر ایران، ناداستاننویسی در حال گذار از گزارشهای صرف به سوی روایتهای تحلیلی و جستارگونه است. مجموعه کتابهای «بازپرسی» با رویکردی جسورانه، پروندههای واقعی را نه به عنوان خبر، بلکه به عنوان مادهای برای تأمل اجتماعی و انسانی بازخوانی میکند. به بهانه انتشار جلد تازه این مجموعه با نام «ایستاده جان دادی» نوشته مزده سالار کیا با شمیم مستقیمی دبیر این مجموعه به گفتوگو نشستهایم.
🔸️او معتقد است که همواره این پرسش برایش جذاب بوده که چرا برخی رویدادها، با وجود گذشت سالها، هنوز برای ما جذابیت دارند و چه چیزی در دل این اتفاقات است که مانند تلنگری، ما را دوباره به سوی خود فرا میخواند. مستقیمی در تبیین ایدهی این مجموعه میگوید: «بازپرسی در واقع نتیجهی سروکله زدن با موضوعاتی در گذشته است که هنوز برای ما معنا دارند.» به باور او، این مجموعه پاسخی به خلأ موجود در ناداستاننویسی ایران است تا از طریق روایت مستند پروندههای واقعی، پیوند میان رخدادهای پیشین و زیستِ امروزین انسان را کشف کند.»
🔸️مستقیمی توضیح میدهد که در این رویکرد، نویسنده مرکز ثقل کار است و توان تحلیلی، تفسیری و حتی قضاوتهای شخصی خود را نادیده نمیگیرد. او تأکید میکند که متن نهایی باید رنگ و اثر نویسندهاش را به خود بگیرد، تا جایی که «اگر دو نفر همزمان روی یک موضوع کار کنند، دو نتیجهی کاملاً متفاوت به دست خواهد آمد.» در واقع، از دیدگاه او، نقطه تعادل در این آثار، دقیقاً میان «واقعیت» و «تفسیر نویسنده از آن واقعیت» شکل میگیرد و هنر نویسنده در این است که این دو را در نسبتی درست با هم مخلوط کند.
ibna.ir/x6HDq
@ibna_official
🔰محرم به روایت آیین و ادبیات/ خراسان شمالی؛
محرم در سرزمین گنجینهفرهنگها؛ از مرثیههای کرمانجی تا تعزیههای عاشورایی
🔸️در ماه محرم، نوای مرثیههای کهن، مقتلخوانیها و نوحههای محلی در کنار آیینهای دیرینه عزاداری، در کوچهها و حسینیههای خراسان شمالی به گوش میرسد و در این سرزمین که به گنجینه فرهنگها شهرت دارد، فرهنگ عاشورایی نه تنها در مراسم و آیینها، بلکه در ادبیات شفاهی، اشعار آیینی و باورهای مردمانش جاری است و نسل به نسل انتقال مییابد.
🔸️در این خطه از ایران، محرم تنها یک آیین و مراسم مذهبی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی مردم به شمار میرود. از علمگردانیهای تاریخی جاجرم تا آیین «حسن، حسین» در روستاهای استان، از حلیمپزانهای نذری تا مقتلخوانیها و تعزیههای سنتی، محرم در خراسان شمالی تنها یادآور یک واقعه تاریخی نیست.
🔸️در این خطه که کرد، ترک، تات، ترکمن و فارس قرنها در کنار یکدیگر زیستهاند، آیینهای سوگواری سیدالشهدا(ع) نه تنها جلوهای از ارادت به اهل بیت(ع) بلکه نمادی از همبستگی فرهنگی و هویت دینی مردمان این دیار است. ماه محرم در این دیار، عرصهای برای بازآفرینی میراثی ارزشمند از باورها، سنتها و ادبیات شفاهی است که نسل به نسل منتقل شده و امروز به بخشی از هویت فرهنگی این استان تبدیل شده است.
🔸نوحهها، مرثیهها، مقتلخوانیها و اشعار مذهبی که به زبانها و گویشهای مختلف محلی اجرا میشوند، بخش مهمی از میراث ناملموس این استان را تشکیل میدهند.
نوحههای کردی کرمانجی، اشعار ترکی و مراثی فارسی که سینه به سینه منتقل شدهاند، روایتگر عشق و ارادت مردم این سرزمین به امام حسین(ع) و یاران باوفایش هستند. این آثار ادبی علاوه بر کارکرد مذهبی، نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی اقوام استان نیز ایفا میکنند.
ibna.ir/x6HGr
@ibna_official
🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛
زندگی و زمانه ایرج افشار؛بیپروا، بیحاشیه، بینظیر
🔸افشار، گله از روزگار و نامهربانی ها نداشت و همواره نوشته های علیه خود را شاداب می خواند و می خندید. او در این باره می گـفــت: «ضـربــه ها از عـوام نـیســت از رقبای علـمـی و فرهنگی است.»
🔸️شصت سال از عمر هشتاد و پنجسالهی ایرج افشار، با کتابآفرینی و تلاشهای بیوقفه در عرصه ایرانشناسی سپری شد. کارنامهی او خیرهکننده است: از فهرستنویسی نسخههای خطی در کتابخانههای بزرگ جهان گرفته تا انتشار دهها مجله و کتاب. اما آنچه او را از دیگران متمایز میکرد، «موقوفه» دانستنِ خودش بود. او نهتنها کتابخانه شخصیاش را به مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی اهدا کرد، بلکه تمام عمرش را وقف گسترش زبان فارسی و ایرانشناسی نمود. افشار از نامه نگاریهای بیشمارش تا مدیریت انتشارات دانشگاه تهران، همیشه یک «حلقه وصل» بود؛ پلی میان نسلهای مختلف پژوهشگران. او تا آخرین روزهای حیات در اسفند ۱۳۸۹، خستگیناپذیر باقی ماند. ایرج افشار در تاریخ فرهنگ ایران ماندگار شد، نه فقط برای کتابهایش، بلکه برای آن نظم آهنین و آن عشق بیپایانی که به خاک و فرهنگ این سرزمین داشت.
🔸️او در کتابداری و کتابشناسی به خوشایند دیگران توجه نمی کرد و اصولی داشت. وی «شوق» را بر «تحصیل» ارجح می دانست و بر این باور بود که «اصل تعلیم به وجود آوردن شوق است و شوق کار باید در کتابدار وجود داشته باشد». او «هدف»، «علاقه»، «ممارست»، «بصیرت»، «نظم» و «تفکر کتابدارانه» را لازمۀ کتابداری قلمداد می کرد و می گفت:
«تفکر اجتماعی و عمومی کتابدارانه اگر نباشد هدف درست و برنامه صحیح نخواهد بود و نقطۀ روشنی به وجود نخواهد آمد. عادی ترین مرحلۀ تفکر این است که آدم یک چیزی نوشته باشد کتابدار یأس زده آفت کتابخانه است».
🔸️سخن از کتابداری ایرج افشار، بی اشاره به کتابخانۀ شخصی اش ناتمام است. مجموعه ای که یکی از غنی ترین کتابخانه ها در زمینۀ کتاب و کتاب شناسی و بهطور کلی ایران شناسی است. این مجموعه با یک نامه و ضمیمه با عنوان «گنجینه پژوهشی ایرج افشار» ظرف ۱۱ سال و اندی از پاییز ۱۳۷۸ تا بهار ۱۳۹۰ به کتابخانۀ مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی ملحق شد. با خواندن متن واگذارنامۀ کتابخانۀ شخصی اش بار دیگر ضمن وقوف به دقت نظر کتابدارانه و کتابشناسانۀ افشار، متوجه می شویم که وی بنیاد دیگری را ذره ذره برپا کرده و آنچه هیچیک از پژوهشیان نمی توانند زیر یک سقف بیابند در گنجینه اش می یابند و بهره یاب خواهند شد.
ibna.ir/x6HP9
@ibna_official
🔰به مناسبت چهلمین روز خاموشی پرویز خرسند؛
غریب زمانه
🔸همزمان با چهلمین روز خاموشی پرویز خرسند، سیدخلیل حسینیعطار در یادداشتی، از زندگی و قلم پرویز خرسند نوشته و با مرور نخستین دیدار خرسند و دکتر علی شریعتی، روایتی از دوستی، شاگردی و همراهی چند دههای این دو چهره فرهنگی ارائه کرده است.
🔸️آشنایی پرویز خرسند با کانون نشر حقایق اسلامی و دکتر علی شریعتی، به زندگی او رنگ دیگری میزند و زندگیاش معنای دیگری مییابد:
و راستی را که اگر شما «خدایمردان» نبودید، برای این چند لحظه زیستن بر این خاکدان و این کویری که جز تیغ و گز و تاغ، میوهای ندارد چه دلیلی وجود داشت؟ (خرسند، ۱۳۷۳: ۱۴۲)
🔸️خرسند در هر چهار سال تحصیل با علی شریعتی درس داشت. سال دوم و سوم به دلیل فعالیتهای سیاسی چند بار دستگیر و زندانی میشود. یک بار ساواک او را در لباس ورزشی دانشگاه، در پیش چشم استادان و دانشجویان دستگیر میکند که بازتاب وسیعی دارد.
🔸️سالهای ۵۰ - ۴۹ در مقام ویراستار با حسینیه ارشاد همکاری میکند. در این سالها هرچه از دکتر منتشر میشود، با ویرایش اوست. وی به یاد میآورد کتاب «جاذبه و دافعه علی(ع)» استاد مرتضی مطهری را نیز در همان ایام ویرایش کرده است.
ibna.ir/x6HNW
@ibna_official
🔰در نشست یاد بار مهربان مطرح شد؛
دو دفترچه شعری که رهبر شهید برای سایه فرستاد
🔸در این مستند صحبت از پیدا شدن دو دفتر شعر بود و به دست آقا رسیده بود. این دفترها نام نداشتند، اما آقا با تکیه بر قدرت نقد و شناخت ادبی خود حدس زده بودند که متعلق به آقای سایه است.
🔸️محسن مومنیشریف:اجازه بدهید به مرحوم هوشنگ ابتهاج (سایه) اشاره کنم. همانطور که در مستند «غیررسمی» هم دیدید، در این مستند صحبت از پیدا شدن دو دفتر شعر بود و به دست آقا رسیده بود. این دفترها نام نداشتند، اما آقا با تکیه بر قدرت نقد و شناخت ادبی خود حدس زده بودند که متعلق به آقای سایه است. قرار شد هماهنگیهای لازم انجام شود تا من ایشان را ببینم. آن زمان سایه مدتی در ایران بودند و مدتی هم در آلمان اقامت داشتند. من به دیدارشان رفتم و ایشان بسیار خوشحال شدند. درباره این موضوع گفتوگو کردیم و این دیدار، به نظر من، بسیار ارزشمند بود.
🔸️در آن دیدار فاضل نظری، شاعر و پسر من هم حضور داشتند. سایه در این دیدار بیش از نیم ساعت درباره آقا صحبت کردند! من متعجب بودم که چرا سایه این صحبتها را بیرون نمیگفتند. روشنفکران سایه را در بیرون بهعنوان یک فرد منتقد نظام معرفی میکردند. اما من از پیش از انقلاب، از طریق دکتر شفیعی کدکنی، ایشان را میشناختم. همیشه پیگیر احوالش بودم و همیشه دوستش داشتم. هرچند هیچگاه فرصتی برای دیدار پیش نیامد؛ چون ایشان در زندان بودند و ملاحظاتی هم وجود داشت. با این حال، همواره از طریق آقای شفیعی پیگیر وضعیت ایشان بودم. اما شفیعی کدکنی هم تا کنون درباره رهبر شهید صحبتی نکردند، در حالی مدتهای زیادی با ایشان مصاحبت داشتند.
ibna.ir/x6HPb
@ibna_official
🔰با صدور بیانیه اعلام کرد؛
دعوت معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ برای حضور در آیین وداع و تشییع رهبر شهید
🔸معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ از اهالی قلم و اندیشه، نویسندگان، شاعران، مترجمان، ناشران، فعالان صنعت چاپ، پیروان ادیان توحیدی، کتابداران، کتابفروشان، اصحاب رسانه و مردم فرهنگدوست ایران برای حضور در آیین وداع و تشییع رهبر شهید امت دعوت کرد.
🔸️این خطه حماسهساز، اکنون در آستانه رویدادی است که روزهای وقوع آن با ایام سوگواری سالار شهیدان و روز قلم، تقارن یافته است. اگرچه هر ساله ۱۴ تیرماه با برنامههای گوناگون گرامی داشته میشود، اما این تقارن چندروزه، فرصتی بینظیر برای ثبت شکوه و استواری ملت ایران به زبان واژگان است؛ تکاپویی به وسعت تاریخ که میتواند روز قلم سال ۱۴۰۵ را به عنوان درخشانترین و ماندگارترین روز قلم در شناسنامه این سرزمین جاودانه سازد.
🔸️ اکنون وظیفه ملی ما اهالی قلم است که با ایستادگی بیدریغ خود در این روزهای تاریخی، امضای محکمی پای سند عزت این کشور بزنیم تا خیال و آرزوی محال تصرف این خاک، هرگز به سر هیچ بدخواهی خطور نکند.
ibna.ir/x6HNZ
@ibna_official
🔰در نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید»؛
زبان فارسی در اندیشه رهبر شهید جایگاهی راهبردی داشت
🔸عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در نشست افتتاحیه نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» گفت: زبان فارسی در اندیشه رهبر شهید جایگاهی راهبردی داشت و ایشان آن را یکی از ارکان اصلی هویت ملی ایرانی میدانستند.
🔸️رهبر شهید خود شاعری توانا بودند و با شعر و ادبیات فارسی انس عمیقی داشتند. ایشان به خوبی از ظرفیت شعر و ادبیات برای انتقال ارزشها، بیدارسازی افکار عمومی و برانگیختن احساسات اجتماعی آگاه بودند.
🔸️ شاعران همواره مورد تشویق و حمایت ایشان قرار داشتند و محافل ادبی رهبر شهید به پناهگاه و مأمن شاعران از سراسر کشور و حتی خارج از کشور تبدیل شده بود.
🔸برخی صاحبنظران از رهبر شهید به عنوان کتابخوانترین رهبر جهان یاد کردهاند و میتوان گفت در میان انواع کتابها، علاقه ویژهای به آثار ادبی و شاهکارهای ادبیات جهان داشتند.
ibna.ir/x6D3n
ibna.ir/x6HGr
🔰خطاب به اهالی قلم و نشر صادر شد؛
بیانیه خانه کتاب و ادبیات ایران برای حضور در آیین وداع با قائد شهید امت
🔸خانه کتاب و ادبیات ایران با صدور بیانیهای از اهالی قلم و نشر ایران دعوت کرد تا با شرکت در آیین وداع با شهید آیتالله خامنهای در پاسداشت یاد و نام ایشان بکوشند.
🔸️خانه کتاب و ادبیات ایران به عنوان نهادی که دغدغه صیانت از میراث مکتوب این سرزمین را دارد، از تمامی اهالی قلم و نشر و عموم مردم ایران عزیز دعوت میکند تا با حضور پرشور خود در مراسم وداع و تشییع، برگ زرین دیگری در ایران مکتوب رقم زنند و نشان دهند که فرهنگ ایران، همواره با حضور مردمش، پویا و جاودان است. همچنین از همه اهالی فرهنگ، اندیشه و رسانه دعوت میشود، تا با اطلاعرسانی گسترده زمینهساز حضور حداکثری مردم در این آیین تاریخی شوند.
🔸️مقاومت نامی است که بر تارک این سرزمین نقش بسته و قائد شهید امت خود اسوه این مقاومت بود. بیایید تا با حضور در آیین بدرقه بر استمرار این راه تاکید کنیم. این وداع تجدید میثاقی است با راهی که او ترسیم کرد و ما برای همیشه بر آن پایدار خواهیم ماند.
ibna.ir/x6HNX
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «مغز توانمند من»
راهنمایی برای تقویت ذهن و مدیریت احساسات
🔸«مغز توانمند من» اثری است که میتواند برای دانشجویان، والدین، مربیان، معلمان و همه افرادی که به دنبال افزایش خودآگاهی و ارتقای مهارتهای ذهنی خود هستند، مفید باشد. این کتاب تلاش میکند نشان دهد که بسیاری از چالشهای رفتاری و هیجانی، با شناخت بهتر مغز و تمرین مستمر قابل مدیریت و بهبود هستند.
🔸کتاب بر این ایده استوار است که مغز انسان، همانند سایر تواناییهای جسمی، با آموزش و تمرین قابلیت تقویت دارد. از این رو، خواننده با تمرینها و راهکارهایی آشنا میشود که میتواند به بهبود توجه و تمرکز، افزایش قدرت تصمیمگیری، مدیریت اهداف و اولویتها و همچنین کنترل احساسات و تمایلات کمک کند. مطالب کتاب به گونهای تنظیم شدهاند که علاوه بر تکیه بر یافتههای علمی، برای عموم مخاطبان نیز قابل فهم و کاربردی باشند.
ibna.ir/x6HMj
@ibna_official
🔰بیانیه اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بستهبندی
دعوت برای حضور در آیین وداع و مراسم تشییع رهبر شهید امت
🔸اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بستهبندی ایران با صدور بیانیه از پیشکسوتان، مدیران واحدهای تولیدی، کارآفرینان، صادرکنندگان و کارکنان این صنعت دعوت کرد، در آیین وداع و تشییع رهبر شهید حاضر شوند.
🔸️اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بستهبندی ایران، ضمن ابراز همدردی با عموم هموطنان، از تمامی اعضا، پیشکسوتان، مدیران واحدهای تولیدی، کارآفرینان، صادرکنندگان و کارکنان شریف این صنعت دعوت مینماید تا با حضور گسترده، باشکوه و منسجم خود در آیین وداع و مراسم تشییع رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران، همگام با سایر اقشار جامعه، جلوهای از همدلی، وفاق ملی و پاسداشت این رویداد تاریخی را به نمایش بگذارند.
ibna.ir/x6HNV
@ibna_official
🔰مدیر خانه آفرینشهای ادبی به ایبنا خبر داد:
برگزاری پویش «من و رهبر شهیدم»/مردم درباره قائد شهید مینویسند
🔸مدیر خانه آفرینشهای ادبی از برگزاری پویش ادبی «من و رهبر شهیدم»، روایتگری نویسندگان از آیین وداع و تشییع و همچنین برنامه شعرخوانی ۴۸ ساعته با عنوان «آخرین دیدار» همزمان با مراسم تشییع رهبر شهید خبر داد.
🔸روایتهای مردمی در قالب داستانک، روایت کوتاه یا خاطره گردآوری، بررسی، گزینش و انتخاب خواهد شد. این آثار میتواند از یک تصویر کوتاه ذهنی تا روایت یک لحظه، جمله، نگاه یا خاطرهای از رهبر شهید را دربر بگیرد.
🔸رویداد «آخرین دیدار» شامل دو شبانهروز شعرخوانی پیوسته برای رهبر شهید، در روزهای ۱۳ و ۱۴ تیرماه برگزار خواهد شد؛ برنامهای که میتوان از آن بهعنوان یکی از طولانیترین شبهای شعر در تاریخ ادبیات ایران و حتی جهان یاد کرد.
ibna.ir/x6HNx
@ibna_official
🔰در به نشر؛
«یک روایت معتبر درباره شهید هاشمینژاد» منتشر شد
🔸در این کتاب تلاش شده با تکیه بر اسناد تاریخی و تصاویر کمتر دیدهشده، بخشی از فضای مبارزات مردمی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی و سالهای فشار و مقاومت روایت شود. نویسنده با نگاهی مستند، به فعالیتهای فکری و اجتماعی شهید هاشمینژاد پرداخته و نقش او را در پیوند دادن دین با مسئولیت اجتماعی و حضور فعال در عرصه مبارزه نشان میدهد.
🔸این اثر همچنین به نقش شهید هاشمینژاد در جریانهای انقلابی مشهد و همراهی او با رهبران نهضت اسلامی، از جمله امام خمینی(ره) و شهید آیتالله سیدعلی خامنهای(رضوانالله تعالی علیه) اشاره میکند و تلاش دارد تصویری روشنتر از جایگاه این روحانی مبارز در تحولات آن دوره ارائه دهد.
ibna.ir/x6HNY
@ibna_official