🔰تحلیل «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» به روایت نجف لکزایی؛
نوآوریهای تفسیری رهبر شهید
🔸بازخوانی مکتب اجتماعی اسلام
به گفته نجف لکزایی: رهبر شهید در «طرح کلی»، بر بازگشت به «مرجعیت علمی قرآن» تأکید ویژهای دارد. ایشان قرآن را نه بهعنوان یک کتابِ نمادین که صرفاً باید خوانده و ثواب برده شود، بلکه بهعنوانِ یک «برنامه عملیاتی» و «کتابِ زندگی» معرفی میکند.
🔸آنچه این کتاب را به نقطه عطفی در تاریخ تفکر اسلامی تبدیل میکند، ضرورت بازگشت به منابع اصلی دین با رویکردی کاربردی و اجتماعی است؛ چنانکه مؤلف در پیشگفتار بر سه اصل اساسی تأکید میکند: پیوند میان مباحث نظری و عمل روزمره، ارائه ساختاری منسجم برای تعالیم اعتقادی و اتکا به قرآن و احادیث معتبر بهعنوان تنها منابع قطعی.
🔸نوآوری رهبر شهید در این مباحث این بود که «اسلام را به مثابه یک مکتب اجتماعی» بازتعریف کرد. لکزایی تأکید میکند که وقتی از مکتب سخن میگوییم، به معنای یک «نظام فکری منسجم» است. در این دیدگاه، اسلام صرفاً مجموعهای از احکام پراکنده نیست، بلکه یک «ایدئولوژی» (به معنای نظامِ بایدها و نبایدها) است که برای تمامِ ساحتهای زندگی بشری، از اقتصاد و سیاست گرفته تا مناسبات خانوادگی، برنامه دارد.
🔸رهبر شهید در «طرح کلی»، بر بازگشت به «مرجعیت علمی قرآن» تأکید ویژهای دارد. ایشان قرآن را نه بهعنوان یک کتابِ نمادین که صرفاً باید خوانده و ثواب برده شود، بلکه بهعنوانِ یک «برنامه عملیاتی» و «کتابِ زندگی» معرفی میکند. لکزایی در تبیین این رویکرد اشاره میکند که اگرچه در کنار قرآن از روایات صحیح نیز بهره گرفته شده است، اما مبنای اصلی، «نصِ قرآن» است.
ibna.ir/x6HMQ
@ibna_official
🔰«آی باکلاه، آی بیکلاه» و ارجاعاتی که رهبر انقلاب به آن داشت
نمایشنامهای که روشنفکران را به محاکمه کشید
🔸«آی بیکلاه، آی باکلاه» یکی از انتقادیترین و کناییترین آثاری است که وضعیت و عملکرد روشنفکران در جامعه را نقد میکند. در این نمایشنامه شخصیت «آقای روی ایوان» به یکی از ماندگارترین نمادهای روشنفکری منفعل در ادبیات نمایشی ایران تبدیل شده است.
🔸️اهمیت این نمایشنامه زمانی بیش از پیش آشکار میشود که رهبر انقلاب نیز در یکی از دیدارهای مردمی، برای تبیین تفاوت میان روشنفکر منزوی و روشنفکر مسئول، به یکی از شخصیتهای همین نمایشنامه اشاره میکند؛ همان شخصیت معروف «آقای روی ایوان» که از بالا فقط نظارهگر است، سخن میگوید و هشدار میدهد، اما هرگز به میان مردم نمیآید.
🔸️ایشان در دیدار اعضای ستاد نکوداشت آیتالله طالقانی در اسفند سال ۱۳۸۹، با مثالی از نمایشنامه «آی بیکلاه، آی باکلاه» به انتقاد از عملکرد منفعلانه برخی روشنفکران میپردازند و میگویند: «من یک وقت از یک نمایشنامهای نقل کردم آقای روی ایوان [را] که پائین نمیآید توی مردم نمیآید... بالای ایوان مینشیند تماشا میکند حرف میزند!... خیلی از روشنفکرهای دینی اینجوری بودند؛ اما آقای طالقانی نه، اهل عمل بود؛ یعنی توی میدان بود.»
🔸️رهبر انقلاب در سال ۱۳۹۱ نیز با اشاره به این نمایشنامه از روشنفکرانی که خودشان را از مردم نمیدانند و حسابشان را از مردم کوچه و خیابان جدا میکنند، انتقاد کرده بود.
ibna.ir/x6HPJ
@ibna_official
🔰ایبنا مرور کرد؛
تاکید رهبر شهید درباره تولید کاغذ و کتاب ارزان
🔸رهبر شهید در بازدیدهای مختلف از نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، همواره یکی از مهمترین دغدغههای حوزه نشر را موضوع کاغذ دانستهاند؛ از توصیه به چاپ مردمی کتابها روی کاغذ کاهی تا تأکید بر صرفهجویی، بازیافت و توسعه تولید داخلی کاغذ.
🔸نخستین تأکید جدی ایشان بر این موضوع به ۱۹ اردیبهشت ۱۳۶۹ و بازدید از سومین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران بازمیگردد. آیتالله خامنهای در گفتوگو با خبرنگار صدا و سیما، ضمن توصیه به ناشران برای عرضه نسخههای ارزانقیمت کتاب، فرمودند:
«یک سفارش دیگر هم به ناشرین بکنم. کتاب را اگر چه در کاغذها و جلدهای اعلا خوب است که چاپ کنند، امّا بعضی از کتابهایی که مشتری زیادی دارد، چاپ عمومی و مردمی هم برای آن داشته باشند؛ البتّه چاپ باید خوانا و خوب باشد؛ امّا روی کاغذ کاهی به میزان زیادی بزنند تا افراد متعدّدی، افراد زیادتری بتوانند از آنها استفاده کنند و بتوانند ارزانتر بخرند آنها را.»
🔸موضوع تولید داخلی کاغذ، سالها بعد نیز در سخنان ایشان تکرار شد. آیتالله خامنهای در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۱ و در جریان بازدید دو ساعت و نیمه از بیستوپنجمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، با تأکید بر رفع موانع تولید و نشر کتاب فرمودند: «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید با کمک دولت، این موانع، بهویژه موضوع گرانی کاغذ را برطرف کند.»
🔸ایشان همچنین تولید کاغذ را ازجمله تولیدات راهبردی کشور دانسته و خاطرنشان کردند: «مهمترین تولید ملی، تولید امتداددار است و با برطرف شدن مشکلات کارخانههای کاغذ، قطعاً راه برای کتابخوانیِ بیشتر و ارزان شدن قیمت کتاب باز میشود.»
ibna.ir/x6HLg
@ibna_official
🔰در آستانه تشییع رهبر شهید؛
حوضِ خون خیابان کشوردوست
🔸شهر رختخوابش را تکانده و به خیابانها آمده. از در و دیوار و پنجره و همه جایش، پارچههای عزا آویزان است. چیزی تا تشییع رهبر نمانده و همه از خودشان بیرون زدهاند در جستوجوی خاکی که روی تابوت دردهایشان بریزند تا شاید آرام بگیرند.
🔸حوضِ خون؟ به جلد سُرخش دست میکشم. چه اسم دلخراشی برای کتابی با این حجم از صفحات فراوان. شاید نویسندهاش میخواهد دست ما را بگیرد و بکشاند تا پای قتلگاه! به ساعتم نگاهی میاندازم. شهر رختخوابش را تکانده و به خیابانها آمده. از در و دیوار و پنجره و همه جایش، پارچههای عزا آویزان است. چیزی تا تشییع رهبر نمانده و همه از خودشان بیرون زدهاند در جستوجوی خاکی که روی تابوت دردهایشان بریزند تا شاید آرام بگیرند.
🔸کتاب سطر به سطر، روایتی سیال و گاهی مواج است؛ از غم و اشک و صبر و زنانگی. چه کسی باورش میشود در آن سر خوزستان، در یک شهر کوچک، شصت و چهار زن، چنان شاهدانِ عینیِ یک فاجعه باشند که هر مخاطبی با خواندن کتابشان از غصه به خودش بپیچد؟ و از خودش بپرسد «آیا این حوضهای خون تمام شد؟»
🔸کتاب را از هر فصلش که باز میکنم بند دلم میلرزد. روایتها کاملا انسانی و زنانهاند اما با زجرهایی عمیق و اتفاقا کاملا قابل لمس. کنار یک خانه فرو ریخته در خیابان انقلاب میایستم. تیرآهنهایش توی هم رفته و از پهلوهای دیوار شکم زدهاند. مرد همسایه میگوید: «خودم تیکههای له شده بدن ساکنای خونه رو با امدادگرا از زیر آوار کشیدم بیرون.» تعجب نمیکنم. بعد از حمله اسرائیل و آمریکا دیگر کدام دهه از نسل فرزندان ایران است که رد گوشت و پوست و استخوان متلاشی انسان را روی در و دیوار ویرانهها ندیده باشد؟ رسیدهام جلوی ایستگاه صلواتی دختران نوجوان. یک لیوان شربت آبلیمو تعارف میدهند. دختری که پذیرایی میکند چشمش به کتاب میافتد. میپرسم: «خوندیش؟» سینی را روی پیشخوان میگذارد و گوشیاش را باز میکند: «فقط تا صفحه بیست و شیش. اونجا دیگه نتونستم ادامه بدم. شبا فقط کابوسش رو میدیدم!»
ibna.ir/x6HPm
@ibna_official
🔰پیش از ظهر ۱۲ تیرماه انجام شد؛
حضور وزیر فرهنگ در مراسم ادای احترام به پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب
🔸آیین وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی، با حضور مقامات و مسئولان داخلی و خارجی برگزار شد.
ibna.ir/x6HPF
@ibna_official
🔰از «قصه آقا» تا ایستگاه مطالعه؛ روایت فرهنگی یک وداع
🔸مدیریت امور کتابخانهها و ترویج فرهنگ کتابخوانی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران همزمان با آییین وداع و تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی، مجموعهای از برنامههای فرهنگی کتابمحور را در زائرشهرها و مراکز اسکان زائران برگزار میکند
🔸یکی از بخشهای اصلی این برنامه، اجرای مجموعه روایتگری «قصه آقا» با عنوان «روایت زندگی مردی که ایران را ساخت» است. این مجموعه شامل ۳۷ روایت از زندگی رهبر شهید است که هر یک با یکی از آیات قرآن کریم پیوند خورده و ابعاد مختلف شخصیت، سیره و سبک زندگی ایشان را برای مخاطبان روایت میکند. این روایتها در زائرشهرها و مراکز اسکان اجرا میشود و امکان حضور گروههای روایتگر نیز با هماهنگی فرهنگسرای انقلاب اسلامی فراهم شده است.
ibna.ir/x6HPC
@ibna_official
🔰شاپور پساوند درگذشت
شاپور پساوند شاعر شیرازی درگذشت.
🔸سرودههای او در کتابی با نام «ای عشق» در قالب چارانه یک بار در سال ۱۳۷۷ خورشیدی و در سال ۱۳۹۰ خورشیدی از سوی انتشارات نوید شیراز روانه بازار شد.
از دیگر دفترهای چاپشده شاپور پساوند میتوان به «فریادها» مجموعه شعر ۱۳۵۴ خورشیدی، «هر کس حکایتی» مجموعه شعر(جُنگ شعر) ۱۳۷۱ خورشیدی، فیروز نشر سپاهان، «گلوی زخمی شعر» مجموعه شعر ۱۳۸۲ خورشیدی انتشارات دهش. «صدای سوختن» مجموعه شعر ۱۳۸۸ خورشیدی، انتشارات نوید شیراز، «این آب از بالا گل آلود است» مجموعه شعر، انتشارات نوید شیراز. «ای میهنم» مجموعه شعر۱۳۹۹ خورشیدی، انتشارات نوید شیراز. و «این هم بهار» مجموعه شعر، انتشارات نوید شیراز اشاره کرد. همچنین از آثار آماده و زیر چاپ شاپور پساوند میتوان به شعر معاصر، مقالاتی پیرامون چند و چون شعر معاصر، «نامم بر لبان تو» مجموعه شعر و اثر ارزشمند و پژوهشی با نام خیام و هفت قرن در محاق اندیشههای سنتی اشاره کرد.
ibna.ir/x6HPD
@ibna_official
🔰در پی سکته قلبی؛
شهرنوش پارسیپور در ۸۱ سالگی درگذشت
🔸شهرنوش پارسیپور، نویسنده معاصر ایران، جمعه شب در پی سکته قلبی در سانفرانسیسکو درگذشت. او آثاری چون «طوبا و معنای شب» و «سگ و زمستان بلند» از خود به جای گذاشت.
ibna.ir/x6HPN
@ibna_official
🔰از ستایش ترجمه تا نقد جهانبینی؛
«خانوادهٔ تیبو» در آیینهٔ نگاه رهبر شهید
🔸رمان «خانوادهٔ تیبو» نوشتهٔ روژه مارتن دوگار، با ترجمهٔ فاخر ابوالحسن نجفی، در ایران سرگذشتی دارد که آن را از یک اثر ادبی صرف فراتر برده است. این کتاب که در مقطعی توقیف شد، با دستور مستقیم رهبر معظم انقلاب از توقیف خارج شد و ایشان در طول سالها، بارها در محافل مختلف از آن سخن گفتهاند. نگاه رهبر انقلاب به این اثر، از یک سو ستایش ترجمهای ممتاز و از سوی دیگر نقد عمیق جهانبینی اومانیستی حاکم بر آن است. نوشته پیشرو، با تکیه بر بیانات و خاطرات مستند، به بررسی این مواجههٔ منحصربهفرد میپردازد.
🔸نکته شایانتأمل آنکه رهبر انقلاب در بازهای کوتاه (مهر و آذر ۱۳۷۰) دستکم سه بار در محافل مختلف از جمله جلسه تفسیر سوره بقره، دیدار با مجمع نویسندگان مسلمان و نشست با اعضای شورای عالی ویرایش از این کتاب سخن گفتهاند. این اشارات مکرر، از یک سو بیانگر ستایش ایشان از کیفیت ترجمه و توصیف آن به عنوان یکی از ترجمههای ممتاز فارسی است، و از سوی دیگر نشاندهنده نقد عمیق محتوایی بر جهانبینی حاکم بر رمان، یعنی اومانیسم بیپشتوانه دینی است.
🔸نخستین و برجستهترین نکتهای که در بیانات رهبر انقلاب به چشم میخورد، ستایش از ترجمه ابوالحسن نجفی است. ایشان در دیدار با اعضای شورای عالی ویرایش زبان فارسی (۱۸ آذر ۱۳۷۰)، با اشارهای صریح به مترجم کتاب، فرمودند: «من ضمناً یک نکتهای به جناب آقای نجفی عرض بکنم. آن کتاب ترجمه جنابعالی ـ خانواده تیبو ـ این کتاب بسیار ترجمه خوبی است؛ واقعاً از آن ترجمههای ممتاز فارسی است. من البتّه، هم فرانسه نمیدانم، هم ندیدهام متن را، امّا خود ترجمه، آن استواری ترجمه و رسایی ترجمه خودش را نشان میدهد. با اینکه کتاب سختی هم هست، یعنی جزو کتابهایی است که سخت است و مفصّل هم هست؛ خوب حوصله کردهاید.»
🔸️رهبر انقلاب در دیدار با مجمع نویسندگان مسلمان (۲۸ مهر ۱۳۷۰)، با اشاره به چاپ دوم این کتاب چهارجلدی بیش از دو هزار صفحهای، از استقبال چشمگیر مخاطبان ابراز شگفتی کردند و آن را با وضعیت کتابهای دیگر مقایسه نمودند: «حدود سال 69 یک رمان فرانسوی به نام «خانوادهی تیبو» منتشر شد... این رمان چهار جلدی که بیش از دو هزار صفحه است، در ظرف مدت کوتاهی دو بار چاپ شد - که من چاپ دومش را دارم - لابد جاذبه داشته است که برای بار دوم چاپ میشود. ما باید برای کتاب مثلاً صدوبیست صفحهیی کلی تلاش بکنیم، تا یک مشتری پیدا بشود!»
ibna.ir/x6HKb
@ibna_official
🔰نگاهی به «سیاست از منظر آیتاللهالعظمی خامنهای مدظلهالعالی»؛
منظومه سیاسی رهبر شهید
🔸کتاب میکوشد نشان دهد که مفاهیمی همچون انتخابات، مشارکت عمومی، مسئولیتپذیری دولت، قانونگرایی و پاسخگویی، نه مفاهیمی وارداتی، بلکه دارای ریشههایی در اندیشه اسلامی هستند. این رویکرد، تفاوت خود را با الگوهای لیبرال دموکراسی و همچنین حکومتهای اقتدارگرا برجسته میکند و از «مردمسالاری دینی» بهعنوان الگوی متمایز جمهوری اسلامی یاد میکند.
🔸سیاهپوش در این اثر میکوشد ارائه تصویری از «منظومه فکری» رهبر شهید را در دستور کار قرار دهد. در سالهای اخیر، این اصطلاح بارها درباره اندیشه آیتالله خامنهای به کار رفته است؛ یعنی این فرض که دیدگاههای ایشان را نباید به صورت گزارههای منفرد یا واکنش به رویدادهای روز فهمید، بلکه باید آنها را اجزای یک نظام فکری دانست که میان دین، سیاست، فرهنگ، اقتصاد، عدالت، امنیت و اخلاق پیوند برقرار میکند. کتاب که دقیقاً بر اساس همین فرض تدوین شده، تلاش دارد نشان دهد مفاهیمی همچون عدالت، استقلال، مردمسالاری، آزادی، وحدت، مقاومت و پیشرفت، اجزای یک چارچوب نظری واحد هستند و موضوعاتی پراکنده قلمداد نمیشوند. به همین دلیل است که مطالعه کتاب تنها برای مخاطبانی که به سیاست روز ایران علاقه دارند سودمند نیست، بلکه برای کسانی که بر آن هستند منطق درونی گفتمان رسمی جمهوری اسلامی را بشناسند نیز اهمیت دارد.
🔸️در واقع، این اثر را میتوان نوعی «نقشه مفهومی» اندیشه سیاسی رهبر شهید جمهوری اسلامی دانست که تلاش میکند میان مبانی دینی، تجربه انقلاب اسلامی و مسائل حکمرانی معاصر ارتباط برقرار کند.
🔸در رویکرد رهبر شهید آنگونهکه سیاهپوش نشان میدهد، سیاست هرگز به رقابت برای کسب قدرت تقلیل نمییابد. تقریباً در سراسر اثر، سیاست با اخلاق، معنویت و مسئولیت اجتماعی پیوند خورده است. به همین دلیل، مباحثی مانند اخلاص، تقوا، سادهزیستی، تواضع، انصاف، پاسخگویی، نقدپذیری، خدمت به مردم، مبارزه با فساد و رعایت عدالت، نه صرف توصیههای اخلاقی جداگانه، بلکه بخشی از الزامات حکمرانی معرفی میشوند.
ibna.ir/x6HNQ
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
بازخوانی میراث مکتوب استرآباد در روز قلم
🔸همزمان با فرا رسیدن روز قلم، بازخوانی میراث مکتوب استرآباد بار دیگر نشان میدهد که آثار برجا مانده از دانشمندان این دیار، تنها نوشتههایی تاریخی نیستند؛ بلکه گنجینهای زنده از اندیشه، دانش و جریانهای علمیاند که در شکلگیری تمدن ایرانی نقشی ماندگار داشتهاند.
🔸خطه گرگان و استرآباد بهعنوان یکی از بسترهای دیرینِ تمدن ساز، میراثی مکتوب و غنی را در بطن خود پرورانده است. شواهدِ موجود و پژوهشهای تخصصی، از جمله یافتههای محمد انصار در اثر ارزشمند «کتابشناسی استان گلستان»، گویای حقیقتی انکارناپذیر است.
🔸️بررسی میراث علمی دانشمندان گرگان و استرآباد، در توسعه علوم منطق، کلام، پزشکی و تاریخ، حائز اهمیت ویژه است. آثار آنها نهتنها در دوران خود، بلکه در تاریخ دانش اسلامی مرجع هستند. همچنین در حوزه علم منطق، میرسید شریف جرجانی با سه رساله به نامهای «صغری»، «وسطی» و «کبری» نوشت آن از دروس آموزشی طلاب است و شرحهای زیادی بر آن نوشتهشده است.
🔸دستاوردهای پزشکی این منطقه در سطح جهانی شناختهشده است. کتاب «ذخیره خوارزمشاهی» اثر حکیم جرجانی، بهعنوان یکی از نخستین و جامعترین متون پزشکی، در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. همچنین اثر ابوروح محمد جرجانی موسوم به «زریندست» با عنوان «نورالعیون» در زمینه چشمپزشکی، از دیگر آثار بنیادین این حوزه است.
ibna.ir/x6HQ6
@ibna_official
🔰رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی:
رهبر شهید تاریخخوان بودند
🔸حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی گفت: رهبر شهید به تاریخ توجه ویژهای داشتند و خودشان تاریخخوان بودند. هم نفس تاریخ و به خصوص تاریخ انقلاب و تاریخ مستند و دقیق مورد تاکید ایشان بود. مرکز اسناد انقلاب اسلامی و جاهایی مشابه آن به شدت مورد تایید و تاکید مقام معظم رهبری بود و انتظار بسیاری از این مراکز تاریخی داشتند.
🔸️انتشار وصیتنامه رهبر شهید انقلاب اسلامی برای نخستینبار از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است. این وصیتنامه برای سال ۱۳۴۲ است و شخصیت و زندگی ایشان را از دوران کودکی، نوجوانی و جوانی تا به روزگار انقلاب اسلامی به تصویر میکشد. در این وصیتنامه آیتالله سید علی خامنهای رهبر شهید انقلاب در خاطرات خود که در گنجینه تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی ثبت و ضبط شده است، اولین وصیتنامه خود را که در دوران مبارزات نهضت اسلامی در دهه چهل نگاشته شده است، قرائت کردهاند. این وصیتنامه برای نخستینبار در آیین رونمایی و افتتاح نمایشگاه خمینی خراسان در مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است.
🔸️پورمحمدی با اشاره به اینکه آیا دیدگاه مقام معظم رهبری به تاریخ ایران باستان در طول مسیر زندگیشان تغییری داشته است یا نه، گفت: دیدگاه رهبر شهید به تاریخ ایران باستان در طول مسیر تغییر نکرد بلکه در فضاهایی اقتضای گفتوگو به گونهای فراهم شده است. بعضی اوقات فضا مناسب نبوده و تحلیلهای منفی از آن میشده و فهم درستی از آن استخراج نمیشده است. برخی چیزها هم کاملا مکشوف نبوده و اکنون که تحقیق و پژوهش بسیاری صورت گرفته جزئیات آن بهتر دریافت شده است.
ibna.ir/x6HN9
@ibna_official