🔰در واکنش به اعتراض نویسندگان و خوانندگان؛ چین برای مقابله با سیل رمان‌های هوش مصنوعی دست به کار شد 🔸هم‌زمان با گسترش استفاده نویسندگان چینی از ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید انبوه رمان‌های اینترنتی، پلتفرم‌های بزرگ نشر دیجیتال این کشور سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری برای مقابله با انتشار آثار کم‌کیفیت و حفاظت از اصالت آثار ادبی در پیش گرفته‌اند 🔸پلتفرم‌های رمان اینترنتی از نخستین مجموعه‌هایی بودند که به‌طور گسترده از هوش مصنوعی در فرآیند تولید محتوا استفاده کردند. بخش ادبی تنسنت در سال ۲۰۲۳ ابزاری معرفی کرد که می‌توانست نام شخصیت‌ها را پیشنهاد دهد و طرح اولیه داستان را به روایتی کامل‌تر تبدیل کند. 🔸نگرانی نویسندگان نیز تنها به کیفیت آثار محدود نمی‌شود. بسیاری از آنان نسبت به نقض حقوق مالکیت فکری هشدار داده‌اند. سال گذشته گروهی از نویسندگان به سیاست پلتفرم «توماتو ناول» برای استفاده از آثارشان در آموزش مدل‌های هوش مصنوعی اعتراض کردند؛ اعتراضی که در نهایت باعث شد این پلتفرم امکان انصراف از این طرح را برای نویسندگان فراهم کند. ibna.ir/x6HTn @ibna_official

🔰الفبایی با شناسنامه؛ داستان تنها خط مهندسی‌شده در تاریخ بشر 🔸درحالی‌که سیستم‌های نوشتاری جهان طی قرن‌ها تکامل یافته‌اند، الفبای کره‌ای موسوم به هانگول به شکلی بی‌سابقه توسط یک پادشاه طراحی شد. پادشاه سجونگ در سال ۱۴۴۳ میلادی، نه تنها الفبایی جدید، بلکه ابزاری برای دموکراسی سواد خلق کرد که مستندات طراحی آن تا امروز باقی مانده است. 🔸آنچه هانگول را از نظر علمی شگفت‌انگیز می‌کند، طراحی بصری حروف آن است. صامت‌های این زبان در واقع نمودارهایی از وضعیت دهان و زبان هنگام صحبت کردن هستند. مثلاً حرف ㄱ نشان‌دهنده ریشه زبان است که ته گلو را می‌بندد و حرف ㄴ شکل نوک زبان است که به سقف دهان می‌خورد. این یعنی شما با نگاه کردن به شکل حرف، متوجه می‌شوید که بدنتان باید چه شکلی به خود بگیرد تا آن صدا را تولید کند؛ ویژگی نادری که زبان‌شناسان به آن «نوشتار مشخصه‌بنیاد» می‌گویند. ibna.ir/x6HSN @ibna_official

🔰در پی تخریب عمدی کتاب‌های مرتبط با فلسطین با قهوه! نخستین کتاب‌فروشی تخصصی فرهنگ و تاریخ فلسطین در اروپا افتتاح شد 🔸نخستین کتاب‌فروشی اروپا که به‌طور اختصاصی به فرهنگ، تاریخ و ادبیات فلسطین می‌پردازد، در محله تاریخی گراسیا در شهر بارسلونا اسپانیا افتتاح شد؛ مرکزی فرهنگی که هدف آن معرفی روایت فلسطینی، ترویج آثار نویسندگان فلسطینی و گسترش گفت‌وگوی فرهنگی درباره فلسطین عنوان شده است. 🔸برگزارکنندگان تأکید کردند این پروژه با هدف حفاظت از صدای نویسندگان فلسطینی و فراهم کردن دسترسی مستقیم مخاطبان به آثار آنان، چه آثار منتشرشده پیش از اشغال فلسطین و چه پس از آن، راه‌اندازی شده است. به گفته مسئولان این مرکز، کتاب‌فروشی از زمان افتتاح با استقبال پژوهشگران، نویسندگان، شهروندان محلی و گردشگران روبه‌رو شده و ناشران مختلف نیز با ارسال تازه‌ترین آثار مرتبط با فلسطین، از این ابتکار فرهنگی حمایت کرده‌اند. ibna.ir/x6HQg @ibna_official

🔰کتاب «مانعةالجمع» از کاوه لاجوردی منتشر شد؛ فلسفه هنر اندیشیدن است، نه چیزی بیشتر و نه چیزی کمتر 🔸در فضایی که گاه فلسفه به میدان رقابت برچسب‌ها و هویت‌های فکری تبدیل می‌شود، «مانعةالجمع» یادآور این نکته ساده اما مهم است که فلسفه پیش از هر چیز هنر پرسیدن، استدلال کردن و اندیشیدن است؛ نه چیزی بیشتر و نه چیزی کمتر. 🔸«مانعةالجمع» صرفاً نمایشگاهی از دانش فلسفی نویسنده نیست. این کتاب بیش از آنکه حاصل گردآوری چند مقاله مستقل باشد، نوعی روایت فکری از شیوه مواجهه او با فلسفه است. خواننده در خلال فصل‌های مختلف کتاب نه فقط با چند مسئله فلسفی، بلکه با نوعی منش فلسفی روبه‌رو می‌شود؛ منشی که بر وضوح، استدلال و مواجهه مستقیم با مسئله تأکید دارد. 🔸«مانعةالجمع» مجموعه‌ای از نوشته‌های متنوع است. برخی فصل‌ها به موضوعات کلاسیک فلسفی می‌پردازند. فصل دوم به واقع‌گرایی اخلاقی اختصاص دارد؛ یکی از مهم‌ترین مناقشات فلسفه اخلاق معاصر که می‌پرسد آیا ارزش‌های اخلاقی مستقل از باورها و ترجیحات ما وجود دارند یا نه. فصل چهارم خواننده را به جهان پوزیتیویسم منطقی می‌برد؛ جریانی که در قرن بیستم نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری فلسفه تحلیلی داشت و بر تجربه‌گرایی، علم و تحلیل منطقی زبان تأکید می‌کرد. 🔸«مانعةالجمع» را می‌توان کتابی درباره فلسفه و در عین حال کتابی درباره موانع فلسفه دانست. اثری که از خلال مباحثی متنوع در اخلاق، زبان، علم، منطق و ریاضیات، از نوعی منش فلسفی دفاع می‌کند؛ منشی که به جای شیفتگی به مکاتب، به مسائل می‌اندیشد؛ به جای ستایش شخصیت‌ها، استدلال‌ها را می‌سنجد؛ و به جای غرق شدن در حاشیه‌ها، مستقیماً به سراغ پرسش‌های اصلی می‌رود. ibna.ir/x6HhB @ibna_official

🔰دومین سال پیاپی؛ استاد دانشگاه بهشتی به ریاست کمیته کتاب‌شناسی مطالعات ادبیات ایرلند انتخاب شد 🔸شهریار منصوری، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، دومین دوره متوالی با رأی اعضای کمیته، برای سه سال به ریاست کمیته کتاب‌شناسی انجمن بین‌المللی مطالعات ادبیات ایرلند انتخاب شد. 🔸انتخاب مجدد منصوری به ریاست این کمیته، می‌تواند زمینه‌ساز توسعه همکاری‌های پژوهشی با مراکز علمی معتبر جهان و افزایش حضور مؤثر پژوهشگران ایرانی در شبکه‌های علمی بین‌المللی باشد. ibna.ir/x6HWb @ibna_official

🔰واکاوی میراث زبانی محمداعظم رهنورد زریاب در نشست بخارا؛ «زر ناب فارسی»؛ سرمایه‌ای بزرگ برای همه فارسی‌زبانان 🔸یازدهمین نشست از سلسله‌جلسات مجله بخارا با حضور علی دهباشی و جمعی از پژوهشگران، به مناسبت انتشار کتاب «زر ناب فارسی» برگزار شد. در این نشست، سخنرانان ضمن بررسی آثار زنده‌یاد رهنورد زریاب، بر ضرورت شناخت علمی ادبیات افغانستان و تقویت تعاملات فرهنگی میان ایران و افغانستان تأکید کردند. 🔸علی دهباشی:«استاد زریاب به علت مطالعات گسترده‌ای که داشت، هرگز در سخنانش این نبود که من افغانستانی هستم و شما ایرانی هستید. نگاه او این بود که ما وارثان زبان فارسی و این حوزه بزرگ تمدنی هستیم.» 🔸سید عسکر موسوی: «زریاب از دل همین نسل برخاست؛ نسلی که در برابر تبعیض زبانی، تبعیض فرهنگی و تبعیض سیاسی ایستادگی کرد. او بارها می‌گفت هیچ‌کس حق ندارد برای من سید عسکر موسویتعیین کند که به چه زبانی بنویسم یا سخن بگویم.» 🔸یامان حکمت: «ادبیات فارسی فقط محدود به تجربه تاریخی ایران نیست. نویسندگان افغانستان بخش مهمی از فرهنگ هند، چین، تبت و ماوراءالنهر را وارد این زبان کرده‌اند و این یک سرمایه بزرگ برای همه فارسی‌زبانان است.» ibna.ir/x6HWD @ibna_official

🔰مدیر انتشارات اساطیر پارسی در گفت‌وگو با ایبنا؛ دانشجو پول و انگیزه کتاب خواندن ندارد ناشران احتیاط می‌کنند 🔸مدیر انتشارات اساطیر پارسی، معتقد است دانشجو برای خرید و خواند کتاب نه پول دارد نه انگیزه. 🔸وقتی دانشجو حتی کتاب درسی اصلی را مطالعه نمی‌کند و به مطالب خلاصه‌شده استاد اکتفا دارد، طبیعی است که انگیزه‌ای برای تهیه منابع تکمیلی و تخصصی نداشته باشد. در بسیاری از کلاس‌ها، استاد به بیان نکات کلی اکتفا می‌کند و دانشجو نیز همان مطالب محدود را برای گذراندن امتحان کافی می‌داند. 🔸امروزه دانشجویان ترجیح می‌دهند اطلاعات مورد نیاز خود را از منابع برخط و شبکه‌های اینترنتی به دست آورند و کمتر به سراغ کتاب فیزیکی می‌روند. این تغییر الگو، هرچند در ظاهر دسترسی را آسان‌تر کرده، اما عمق مطالعه و انسجام یادگیری را کاهش داده است. 🔸اگر استادان در کنار کتاب درسی، چندین منبع معتبر و مکمل معرفی کنند و دانشجویان را به مطالعه مستمر کتاب تشویق کنند، می‌توان انتظار داشت که بازار کتاب نیز رونق بگیرد. ibna.ir/x6G5m @ibna_official

🔰تحلیل احمد مبلغی از تشییع امام شهید امت؛ نظریه قرآنیِ تحول تاریخی 🔸عضو مجلس خبرگان رهبری نوشت:‌ تشییع تاریخی رهبر شهید، تجلی تمدنی بود که پیش‌تر در درون انسانِ نوشده ایرانی شکل گرفته بود و اکنون در تاریخ ایران صورتی آشکار و قدرتمند یافته است. 🔸تشییع فقط نمایش اندوه نبود؛ نمایش رهایی بود؛ رهایی دل از اسارت ترس. جامعه‌ای که از ترس عبور کند، در آستانه ورود به تاریخی تازه ایستاده است. 🔸شهادت، چون نوری ناگهانی، بسیاری از حقیقت‌های پنهان را آشکار کرد؛ ارزش راه، عمق این تقابل، جایگاه امام شهید، چهره واقعی دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی و سهم ملت و امت در این میدان، همگی در پرتو آن واقعه، خوانشی تازه یافتند. 🔸در چنین لحظه‌هایی، ملت‌های منطقه زیر سایه هویتی بزرگ‌تر قرار می‌گیرند. شرکت‌کنندگان در تشییع، خود را تنها اعضای یک جامعه سیاسی نمی‌یابند، بلکه خویش را جزئی از پیکره امت اسلامی احساس می‌کنند؛ امتی که گذشته، حال و آینده آن در یک حقیقت تنفس می‌کند. ibna.ir/x6HWN @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ ناشران در تاریکی تیراژ می‌زنند 🔸چرا پیش‌بینی فروش کتاب همچنان به «حس بازار» وابسته است تا داده؟ خطای پیش‌بینی فروش، اتفاق جدیدی در صنعت نشر نیست، اما در سال‌های اخیر افزایش هزینه کاغذ، چاپ، انبارداری و توزیع، این خطا را گران‌تر از همیشه کرده است. 🔸بازار کتاب در ایران، پیچیده است؛ سلیقه مخاطب تغییر می‌کند، ساخت سریال از یک کتاب و شبکه‌های اجتماعی می‌توانند ناگهان یک عنوان قدیمی را به مرکز توجه بیاورند، حتی اتفاقات سیاسی، اجتماعی یا فرهنگی بر تقاضای برخی موضوعات اثر بگذارند. اما آیا هر پیش‌بینی اشتباهی را می‌توان با غیرقابل پیش‌بینی بودن بازار توضیح داد؟ 🔸اگر یک ناشر بارها فروش آثار جدید را بیش از واقعیت برآورد کند، مسئله دیگر فقط نوسان بازار نیست، ممکن است روش پیش‌بینی مشکل داشته باشد. در بسیاری از صنایع، فاصله میان پیش‌بینی و فروش واقعی اندازه‌گیری می‌شود. شرکت می‌داند پیش‌بینی‌هایش به‌طور متوسط چند درصد خطا دارند و آیا این خطا معمولاً خوش‌بینانه است یا بدبینانه. 🔸هر چند وقت یک‌بار، یک اثر بازار را غافلگیر می‌کند؛ کتابی با موضوع روان‌شناسی، توسعه فردی، تاریخ، اقتصاد یا ادبیات به فروش بالا می‌رسد و ناگهان ناشران بیشتری به همان موضوع علاقه‌مند می‌شوند، کتاب‌های مشابه انتخاب، ترجمه و منتشر می‌شوند. اما آیا این موضوع نشان‌دهنده این است که اگر آن کتاب فروخت، بازار برای این موضوع تقاضا دارد؟ در این میان اما و اگرهای زیادی وجود دارد، مثل اینکه ممکن است یک کتاب پرفروش نماینده یک بازار نباشد و فقط یک استثنا باشد. ibna.ir/x6HTM @ibna_official

🔰پریسا کدیور در گفت‌وگو با ایبنا از حُسن‌جهان گفت؛ روبنده‌پوشی که زیر مقنعه کلاهداری کرد 🔸روبنده‌پوش مسندنشین به زندگی حُسن جهان، دختر فتحعلی‌شاه قاجار، که پس از مرگ همسرش به مدت ده سال زمامداری ایالت وسیع و مهم کردستان را برعهده داشت، می‌پردازد. او آخرین نماینده از نسل انگشت‌شمار زنان حکمران در نظم سیاسی کهن است که در دوره قاجار تحت عنوان نایب‌السلطنگی «زیر مقنعه کلاهداری کردند». 🔸نخستین بار ضرورت پرداختن به زنان در نگارش تاریخ ذیل گفتمان فمنیستی و در واکنش به تاریخ‌نگاری مردسالار در اروپا مطرح شد. در دهه ۶۰ میلادی با اوج گرفتن موج دوم فمنیسم، پرسش‌های آوانگاردی از سوی چهره‌های برجسته‌ای چون سیمون دوبوار و بتی فریدان مطرح شد که ناظر بر چرایی غیبت زنان به عنوان آبژه در پژوهش‌های تاریخی بودند. این پرسش‌ها به این واقعیت اشاره داشتند که چرا تجربه زیسته زنان و کنشگری و فعالیت‌های اجتماعی و چه بسا سیاسی آنان در ثبت رخدادها و وقایع تاریخی بسامد ندارد. این مستوری چنان پررنگ بود که سیستماتیک و هرمونیک به نظر می‌رسید. در موج سوم فمنیسم، مطالبات به سوی افزایش عاملیت زنان در مدیریت تولید دانش در عرصه علوم اجتماعی کشیده شد. در این جریان سطح مطالبه از آبژه بودن زنان در تاریخ‌نگاری به سوژگی زنان در نگارش تاریخ با ذهنیت زنانه بالا رفت. 🔸عمده تفاوت تاریخ‌نگاری سیاسی زنان با مورد متناظرش در رابطه با مردان و حتی نحله‌های دیگر تاریخ‌نگاری زنان آن است که در این حوزه جفا بر زنان بیشتر رفته است. اگرچه زنان از نظر افتادگان تاریخ‌نگاری مردسالار و نخبه‌گرا می‌باشند، اما از آنجا که عرصه سیاست در انحصار مطلق مردان بوده است، در معدود مواردی هم که زنان در مناسبات قدرت تأثیرگذار بوده‌اند، راویان و مورخان آنان را در سایه مردان قرار داده و جز در مواقعی که تصمیم و عملشان مستوجب ملامت و شماتت بوده است، عاملیت این زنان را به پای رجال پیرامونشان گذاشته‌اند. 🔸در منابع تاریخ‌نگاری کردستان همچون تاریخ اردلان، حدیقه ناصریه، تحفه ناصری و غیره از تدبیر و تمشیت والیه و خدمات او در حفاظت ازسرحدات غربی و حدود کردستان، امور عام‌المنفعه و توسعه مراکز علمی و ادبی در قلمروی حکمرانی‌اش یاد شده است. در زمان او ایالت کردستان به کانون تجمع ادبا و شعرا درآمد و به« دارالعلم» شهرت یافت. با این وجود، والیه خسته از نافرمانی‌های پسرارشدش و منازعات میان دو پسرش، از امور حکومت و سیاست کناره گرفت و باقی عمرش را در وادی عرفان و غزلسرایی گذراند ibna.ir/x6HtP @ibna_official

🔰سعادت در دو سنت حکمی در گفت‌وگو با سیدمحمدجواد بنی‌سعیدلنگرودی؛ مواجهه علامه و آکوئیناس جایی‌که دیگر پرسش «برای چه؟» به مقصد نمی‌رسد 🔸به‌گفته مولف: «تأکید من بر فلسفه غایت‌گرایانه از این جهت بود که نشان دهم انسان نباید خواسته‌های موقت، کوتاه‌مدت یا میانی را با مقصد نهایی زندگی اشتباه بگیرد. بسیاری از اهدافی که انسان عمر خود را صرف آن‌ها می‌کند، پس از تحقق، نشان می‌دهند که غایت نهایی نبوده‌اند و انسان تازه بعد از رسیدن به آن‌ها متوجه می‌شود که مطلوب عمیق‌تری در کار بوده است؛ اما ممکن است در آن زمان، فرصت و توان کافی برای حرکت به سوی آن مقصد اصلی باقی نمانده باشد». 🔸من «غایت نهایی» را آخرین مقصدی می‌فهمم که فعل انسانی باید به آن منتهی ‌شود؛ یعنی جایی‌که دیگر پرسشِ «برای چه؟» به مقصدی فراتر از آن نمی‌رسد. تأکید من بر فلسفه غایت‌گرایانه از این جهت بود که نشان دهم انسان نباید خواسته‌های موقت، کوتاه‌مدت یا میانی را با مقصد نهایی زندگی اشتباه بگیرد. بسیاری از اهدافی که انسان عمر خود را صرف آن‌ها می‌کند، پس از تحقق، نشان می‌دهند که غایت نهایی نبوده‌اند و انسان تازه بعد از رسیدن به آن‌ها متوجه می‌شود که مطلوب عمیق‌تری در کار بوده است؛ اما ممکن است در آن زمان، فرصت و توان کافی برای حرکت به سوی آن مقصد اصلی باقی نمانده باشد. 🔸در نگاه عرفی، خوشبختی معمولاً با لذت، رفاه، تمتعات حسی، یا کامیابی‌های دنیوی سنجیده می‌شود. اما در نگاه فلسفیِ این رساله، خوشبختی امری عمیق‌تر است: کمال نفس، فعلیت‌یافتن قوه‌های انسانی، و نهایتاً وصول به خیر اعلی. نکته بنیادین این‌جاست که خوشبختی اساساً بر پایه «فهم و دریافت» انسان از کمال معنا می‌یابد. هرچه سطح فهم و معرفت شخص بالاتر باشد، به کمالاتی توجه می‌کند که پیش‌تر اصلاً در افق دید او نبوده است. بنابراین، تفاوت نگاه عرفی و فلسفی در «عمقِ نگاه» است؛ خوشبختی فلسفی چیزی فراتر از خوشی‌های گذراست و با حقیقت وجود انسان و غایت نهایی او گره می‌خورد. 🔸نوآوری اصلی این رساله در قرار دادن اندیشه آکوئیناس درباره سعادت در مواجهه با حکمت نوصدرایی، به‌ویژه در تقریر علامه‌طباطبایی است. اهمیت این مقایسه در آن است که نشان می‌دهد با وجود تفاوت‌های تاریخی و فرهنگی دو سنت، نتایج آن‌ها در تعریف سعادت و راه وصول به آن در موارد مهمی به شکل عمیق و حتی شگفت‌آوری به یکدیگر نزدیک است و حتی مطابقت کامل دارد. از این رو، نوآوری این تحقیق بیش از هر چیز در نشان دادن این هم‌گرایی قابل‌توجه میان دو سنت بزرگ فلسفی ـ الهیاتی است. افزون بر این، چنین مقایسه‌ای می‌تواند زمینه‌ای برای تقویت گفت‌وگو میان سنت‌های فکری و فرهنگی مختلف در جهان معاصر فراهم کند و نشان دهد که در پس تفاوت‌های ظاهری، افق‌های مشترکی در فهم انسان، کمال و خوشبختی وجود دارد که می‌تواند مبنایی برای نزدیکی و تفاهم بیشتر میان ملت‌ها باشد. ibna.ir/x6HX4 @ibna_official

🔰انتشار قسمت اول پادکست خبرگزاری کتاب ایران از این هفته؛ «ایبنا پلاس»؛ هر سه‌شنبه از دل تحریریه ایبنا 🔸پادکست هفتگی «ایبنا پلاس» با انتشار نخستین قسمت خود آغاز به کار کرد. این پادکست که از این پس هر سه‌شنبه منتشر می‌شود، به مرور و تحلیل مهم‌ترین خبرها و رویدادهای حوزه کتاب و نشر می‌پردازد. در نخستین قسمت، ساجده سلیمی و بهاءالدین مرشدی اجرای برنامه را بر عهده دارند؛ محسن آزموده در استودیو حضور دارد، بابک شهاب و محمد دهقانی نیز در گفت‌وگوهایی با «ایبنا پلاس» به موضوعات این هفته دنیای کتاب می‌پردازند ibna.ir/x6HXm @ibna_official