🔰نگاهی به جایگاه حماسه هومر و چالش اقتباس از یک میراث جهانی؛
بازگشت بزرگترین سفر ادبی تاریخ به سینما
🔸اهمیت «اودیسه» در تاریخ ادبیات تنها به قدمت آن محدود نمیشود، بسیاری از پژوهشگران آن را یکی از نخستین نمونههای رمانس سفر و یکی از پایههای شکلگیری روایت مدرن میدانند.
🔸در تاریخ سینما، آثار متعددی با تکیه بر روایتهای حماسی ساخته شدهاند که برخی از آنها به نقاط عطف این هنر تبدیل شدهاند. سهگانه «ارباب حلقهها» ساخته پیتر جکسون، یکی از نمونههای موفق سینمای حماسی مدرن است که جهان اسطورهای خلقشده توسط تالکین را به تصویری ماندگار تبدیل کرد. «بنهور» ساخته ویلیام وایلر نیز از مهمترین نمونههای سینمای حماسی کلاسیک محسوب میشود که با بازسازی عظمت تاریخی و مذهبی دوران باستان، استانداردهای تازهای برای این ژانر به وجود آورد. آثاری مانند «گلادیاتور» ساخته ریدلی اسکات نیز نشان دادند که داستانهای مربوط به امپراتوریها و قهرمانان تاریخی همچنان توانایی جذب مخاطبان جهانی را دارند.
🔸اقتباس از چنین آثاری همیشه با یک چالش اساسی همراه است، چگونه میتوان اثری متعلق به چند هزار سال قبل را برای مخاطب امروز دوباره طراحی کرد، بدون آنکه روح اصلی آن از بین برود؟ فیلمساز باید میان وفاداری به متن اصلی و خلق اثری مستقل تعادل برقرار کند، مسئلهای که بسیاری از اقتباسهای ادبی بزرگ با آن مواجه بودهاند
🔸«اودیسه» پیش از نولان بارها به سینما و تلویزیون راه یافته است. یکی از نخستین اقتباسهای مهم سینمایی از این اثر، فیلم «اولیس » به کارگردانی ماریو کامرینی در سال ۱۹۵۴ بود که تقریبا تمام مسیر بازگشت اودیسئوس را روایت میکرد و تلاش داشت جهان اسطورهای هومر را برای مخاطب سینما بازسازی کند.
ibna.ir/x6HXk
@ibna_official
🔰مجید مصطفوی در گفتوگو با ایبنا:
ادبیات کلاسیک تاریخ مصرف ندارد
🔸مجید مصطفوی، مترجم مجموعه «جان کلام» شامل خلاصه و تحلیل رمانهای شاخص ادبیات کلاسیک جهان گفت: آثار ادبیات کلاسیک علاوه بر اینکه داستانهای جذاب و خواندنی و سرگرمکنندهای دارند، در عین حال نگاهی عمیق و روانکاوانه به سرشت انسان و رویدادهای مهم زندگی هر شخصی دارند که برای هرکسی در هر زمان میتواند مفید و خواندنی باشد.
🔸ادبیات کلاسیک همیشه جایگاه محکم و ثابتی داشته و همواره طرفداران زیادی، چه در ایران و چه در سایر کشورها دارند. در برخی کشورها، هر چند سال یک بار ترجمه جدیدی از این آثار منتشر میشود و هنوز هم فروش فوقالعادهای دارند. در ایران هم این گونه کتابها طرفداران زیادی دارند و علاوه بر ترجمههای متعدد (که متأسفانه خیلیهایشان هم با کیفیت نیستند) به چاپهای متعددی هم میرسند و بسیاری از آنها به صورت کتاب الکترونیکی و صوتی فروش خوبی دارند.
🔸 البته به دلیل همهگیریِ رسانههای دیجیتال و همچنین گرانی غیرقابل کنترل کتاب و مشکلات متعددی که ناشران با آنها سروکار دارند، ممکن است از خوانندگان این گونه کتابها کاسته شده باشد، امّا آثار کلاسیک همچنان طرفدار دارند و نسلهای زیادی این گونه کتابها را میخوانند. به تازگی هم در خبرگزاری ایبنا، گزارشی درمورد پنج جریان اصلیِ بازار کتاب در ایران منتشر شد که یکی از این جریانها، بازخوانی کلاسیکهای ادبیات جهان است و خبر از بازگشت پُررنگ آثار کلاسیک داده است. به این ترتیب میبینیم که خوشبختانه کتاب هنوز از سبد فرهنگی خانوار حذف نشده است و بازار کتاب، اگرچه نه مثل سابق، امّا همچنان رونق دارد.
🔸ادبیات کلاسیک بهقدری پُرمحتوا هستند که نیازی به آوردن دلیل ندارد و یکی از دلایل انتشار مجموعه «جان کلام» هم شناساندنِ این آثار گرانقدر به نسل جوان و تفهیم اهمیت آن به آنان است. این آثار، علاوه بر اینکه داستانهای جذاب و خواندنی و سرگرمکنندهای دارند، در عین حال نگاهی عمیق و روانکاوانه به سرشت انسان و رویدادهای مهم زندگی هر شخصی دارند که برای هرکسی در هر زمان میتواند مفید و خواندنی باشد. پیشنهاد میکنم کسانی که تاکنون هیچ رمان کلاسیکی نخواندهاند، با رمانهای روانتر و خوشخوانتری مانند خوشههای خشم شروع به مطالعه کنند و با مشورت اهل فن، سایر آثار ادبی مهم را بخوانند.
ibna.ir/x6HTN
@ibna_official
🔰گفتوگو با مریم محمودیمقدم پس از کسب جایزه جهانی تصویرگری؛
تصویر خوب، قصه را کامل میکند
🔸مریم محمودیمقدم گفت: تصویر و داستان در کنار هم میتواند کودک را جذب کند. تصویرسازی میتواند مکمل یا حتی معکوسِ داستان باشد و در مجموع، هر دو یکدیگر را تکمیل کنند تا کلیتی جذاب برای کودک شکل بگیرد.
🔸محمودیمقدم در پاسخ به این پرسش که مهمترین چالش امروز تصویرگری چیست و آیا ملاحظات نظارتی دستوپای تصویرگران را بسته است، با تأکید بر تأثیر محدودیتها گفت: «بله، به نظرم تأثیر زیادی دارد؛ چون مدام تصویرگر در ذهنش به مانع میخورد.» او در ادامه کیفیت پایین چاپ را نیز از دیگر مشکلات این حوزه دانست و افزود: «کیفیت پایین چاپ نیز مؤثر است.»
🔸محمودیمقدم در پاسخ به این پرسش که در ادبیات کودک و نوجوان، تصویر یا داستان نقش پررنگتری دارد، تأکید کرد که این دو را نمیتوان از یکدیگر جدا دانست. او گفت: «فکر میکنم ترکیب هر دو در کنار هم میتواند کودک را جذب کند. تصویرسازی میتواند مکمل یا حتی معکوسِ داستان باشد و در مجموع، هر دو یکدیگر را تکمیل کنند تا کلیتی جذاب برای کودک شکل بگیرد.»
🔸او همچنین درباره تأثیر کیفیت تصویرسازی بر سرنوشت یک کتاب گفت اگرچه متن و تصویر مکمل یکدیگرند، اما ضعف تصویرگری میتواند به اثر آسیب بزند. محمودیمقدم تصریح کرد: «تصویرسازی سخیف میتواند تأثیر منفی بر داستان داشته باشد و حتی باعث شود کودک از خواندن آن امتناع کند.»
ibna.ir/x6HST
@ibna_official
🔰پنجرهای از تهران به آبهای جنوب؛
جزیرهای که وطن را دوباره معنا میکند
🔸از ویژگیهای جنوب است؛ که دور است اما وقتی پا روی خاکش بگذاری حتی از دیوارهای خانه هم نزدیکتر و صمیمیتر به بغلت میگیرد و آنقدر روی سینه داغدارش فشارت میدهد که از شدت لمس دردهایش، چشمهایت پر از اشک و آه و شاید، گاهی، خون میشوند! و به قول نویسنده در اولین جمله کتابش: «آدم وقتی مرام را از هفتپشت غریبه میبیند، بیشتر به جانش مینشیند تا از دوست و آشنا.»
.
🔸 اولینبار بود اسم «علیرضا رافتی» را میخواندم و همین ناآشنایی کنجکاوم کرد ببینم چه حرفی از جنوب برای گفتن دارد. کتاب را برگرداندم و پشت جلدش را خواندم: «در این کتاب روایتی از چند سفر به جزایر تمب و بوموسی را میخوانید اما این یک سفرنامه نیست. این صفحات قرار است کاغذهایی باشند که میبُرند. چه حکمتی است در بریدن کاغذ که زخمی که میاندازد دردناکتر از زخم چاقو است؟ این کاغذها قرار است روی یک خونمردگی قدیمی را خراش بدهند تا دهن باز کند و حرفهایی که سالها به دل داشته را بیرون بریزد.»
🔸رافتی مثل یک آدم غریبه، پا به جزیرهای گذاشته بود که نه تنها برای او، که برای خیلی از مردم ایران، بیشتر از اسمش که در کتابهای جغرافیا دیدهاند، شناخته شده نیست. او معتقد است این کتابش که در دست ماست: «حاصل دو سفر موازی است. یک سفر فیزیکی به جزایر که طی بازهای حدودا یک ساله، دو بار به جزیره بوموسی و یکبار به جزایر تمب انجام شد و دیگری سفری در دل تاریخ که از کنج کتابخانه و کاوش و تعمق در کتابها و منابع و اسناد مختلف صورت گرفت.» من اما کتابش را تند تند میخواندم و معتقد بودم که «ایران نرسیده به امارات یک سند است، یک صداست، یک پنجره است که وسط تهران باز شده به سمت آبهای جنوب! آن هم برای تماشا و فهمیدن وطن. وطنی که مردمش مردانه پای آن ایستادهاند و حتی وقتی پای پول هم به معامله باز میشود دست از سرش برنمیدارند: «عموم مردم کاری به اسناد تاریخی ندارند. عموم مردم کاری به مرزبندیهای سیاسی و مذاکرات دیپلماتیک ندارند. عموم مردم میخواهند زندگی کنند و هرکسی راه زندگی کردنشان را هموار کند، از نظر آنها حاکم بهتری است. باز هم گلی به شرافت اهالی بوموسی که با آن همه بی محلی حکومت ایران و رسیدگی حاکم شارجه، اغلبشان حق حاکمیت را با ایران میدانند.»
ibna.ir/x6HXB
@ibna_official
🔰تأملی در مفهوم رنج با نگاه به کتابی از «ماریان پارتینگتون»؛
حقیقت در جهان میدرخشد
ساعات وبگردی را مدیریت کنید. اخبار را خاموش کنید
🔸به نوشته مارک ورنون «روش مناسب برای رویارویی با درد فهم معنای ژرفای آن است. فاجعه دردآور است چرا که عشق وجود دارد. غم و ترس یادآور حقیقت حیات روح انسان است. تاریکی فراگیر سبب تأکید بر منبع نور است. جسد آویزان بر روی صلیب به ما میگوید: حقیقت در جهان میدرخشد، حتی اگر جهان از درک آن عاجز باشد و یا حتی آن را طلب نکند.»
🔸ماریان در این کتاب تجربیات ژرف خود از درماندگی و تغییری را که در طی سالهای طولانی بیاطلاعی از سرنوشت خواهرش متحمل شده بود و همچنین مسیری را توصیف میکند که پس از آشکار شدن حقیقت طی کرده بود. خشم. غم. رخوت. میل به کشتار. بیحسی. عذاب. عشق. آنچه او "سکوت یخزده" مینامد به تدریج به "سکوت درخشان" تبدیل میشود. ناپدید شدن معنایی پیدا میکند که با گذشت زمان - مدتی طولانی - ماریان را کاملاً متحول میکند.
🔸بخش مهمی از این تغییر با مواجهه با رنج بوقوع پیوست - رنج او و آنچه تصور میکرد بر لوسی گذشته است. او میگوید: "انکار بخش مهمی از نجات است، اما در مقام یک موضع قطعی، تلاشی برای اجتناب، بیاهمیت جلوه دادن و نفی یا به تأخیر انداختن درد فرآیند درمان است. انکار میتواند منجر به روندهایی مرگبار و سرکوبگر شود... قدرت منحرف کنندهای دارد که میتواند نشاط را سرکوب و گاهی از بین ببرد."
ibna.ir/x6HX2
@ibna_official
🔰زنگ خطر تغییر هویت کتابفروشیهای شهرکرد به صدا درآمد؛
تلاش کتابفروشیها برای بقا در بام ایران
🔸شرایط اقتصادی ویژهای که اکنون در کشور حکمفرماست، کتابفروشیها را هم تحت تاثیر قرار داده به نحوی که این مراکز برای بقا، به سمت تغییر هویت گام برداشتهاند. بسیاری از کتابفروشیهای شهرکرد برای اینکه خرج و دخلشان نزدیک بههم شود، به فروش نوشتافزار روی آوردهاند و این یعنی زنگ خطر تغییر هویت کتابفروشیها در بام ایران به صدا درآمده است.
🔸در دهههای گذشته، شور و اشتیاق برای خرید تازههای نشر بسیار بالا بود، اما امروز کاهش سرانه مطالعه از یک سو و هجوم محتواهای سطحی در فضای مجازی از سوی دیگر، عطش خواندن را کم کرده است. همچنین رقابت نابرابر پلتفرمهای آنلاین با تخفیفهای نامتعارف، رمق را از کتابفروشیهای سنتی و فیزیکی گرفته است.
🔸در سالهای دور، تیراژ چند هزار نسخهای برای یک اثر عادی بود، اما اکنون شاهد انتشار آثاری با تیراژهای نگرانکننده ۲۰۰ تا ۳۰۰ نسخهای هستیم. این یعنی ما با یک بحران جدی در تولید و مصرف محتوای مکتوب مواجهیم.
ibna.ir/x6Hcb
@ibna_official
🔰یکصدویکمین شماره ماهنامه «اندیشه پویا» منتشر شد؛
از آیزایا برلین تا عبدالکریم سروش
🔸گفتوگوی ویژه این شماره از اندیشه پویا به عبدالکریم سروش اختصاص یافته است.
🔸«رودررو» گفتوگوی ماه رضا خجستهرحیمی سردبیر با عبدالکریم سروش است. این گفتوگو که شرح زندگی فکری سروش است، در ۱۰ فصل تدوین شده: «توسط کمال خرازی جذب انجمن حجتیه شدم»، «به مجاهدین گفتم همهکس نباید اسلحه بهدست گیرند»، «حدادعادل، نام و عنوان عبدالکریم سروش را پیشنهاد کرد»، «با افشا کن افشا کن هیچ سرسازگاری نداشتم»، «امضای من پای هیچکدام از اخراجها نیست»، «هیچوقت ایدئولوگ نظام نبودم»، «منتقد ایدئولوژی چپ بودهام و اکنون هم هستم»، «به مکتب پوپر نزدیک بودهام ولی دربست پوپری نشدم»، «از شانزدهسالگی بالای همه کتابهایم مینوشتم مرگ» و «پیوندم با ایران با هیچ اسیدی ذوبشدنی نیست».
🔸سردبیر اندیشه پویا معتقد است «ایران فقط ایران دلواپسان تحریم نیست، ایران دلواپسان جنگ و تحریم و نومیدان نسبت به آینده نیز هست».
🔸نقدها و نظرهای ماه خود را به گفتوگو با ولی نصر مولف «بر لبه تنهایی» اختصاص داده است. نصر در این کتاب که بههمت وحید عابدینی و فاطمهسادات موسویکریمی ترجمه شده، میاندیشد «در جنگ اخیر، موضعگیری منطقه در مقابل ایران نشان داد ایران همانقدر تنهاست که در دهه چهل شمسی به ایران فشار میآوردند و از هر نوع نقشآفرینی ایران در جهان عرب ممانعت میکردند. تنهایی استراتژیک ایران یک واقعیت است. در خاورمیانه هیچ کشور دیگری وجود ندارد که از نظر زبان و فرهنگ و مذهب با ما یکی باشد». نصر در این گفتوگو بر آن است که «این جنگ از هر نظر جنگ بزرگی بود. از نظر سمبولیک، ایران به نبرد با بزرگترین ابرقدرت جهان پرداخت و در معرض آزمون بقا قرار گرفت. حتی در طول این جنگ، گزینه تجزیه ایران روی میز بود. سمبولیسم این جنگ، اینکه ایران توانست خودش را حفظ کند واقعاً تاریخی و حماسی است».
ibna.ir/x6HWV
@ibna_official
🔰یادداشت؛
از سکوت کاغذ تا هیاهوی دیجیتال
🔸کتابهای تعاملی مبتنی بر واقعیت افزوده و واقعیت مجازی، نه برای جایگزینی ادبیات، بلکه برای افزودن لایههای تازهای از درک و تجربه به متن پا به عرصه گذاشتهاند.
🔸تصور کنید دانشآموزی در حال مطالعه رمانی تاریخی درباره تهران قدیم است؛ با اسکن کردن یک صفحه توسط گوشی هوشمند، ناگهان صدای ارابهچیان و تصاویر آرشیوی میدان توپخانه زنده میشوند. یا دانشجویی که کتاب آناتومی میخواند و با استفاده از واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)، ساختار سهبعدی قلب انسان را دقیقاً همانطور که در متن توصیف شده، در فضای اتاق خود میبیند و میچرخاند. این یعنی تبدیل «اطلاعات انتزاعی» به «تجربه ملموس».
🔸کتابهای تعاملی این فرصت را به نسل Z میدهند که قهرمان داستان باشند. در برخی رمانهای مدرن دیجیتال، خواننده میتواند پایان داستان را انتخاب کند یا وارد ذهن شخصیتها شود و افکار پنهان آنها را بشنود. این سطح از درگیری چیزی است که رسانههای سنتی به سختی میتوانند ارائه دهند.
ibna.ir/x6HWp
@ibna_official
🔰یادداشتی برای کتاب «قره باغ، باغی بزرگ»؛
قرهباغ دیگر میدان نبرد نیست
🔸کتاب «قره باغ، باغی بزرگ» روایتی است از سفر به آذربایجان، از یک آذری زبان ایرانی. «حامد خسروشاهی» در سفرنامهاش، سفری دیگر به ما هدیه میدهد و سعی میکند سفری کند به عمق آنچه در ورای تیترها پنهان مانده است. سفری که در آن، قرهباغ دیگر میدان نبرد نیست؛ باغی است با لایههای متعدد تاریخ، فرهنگ، موسیقی و زندگی.
🔸️کتاب «قره باغ، باغی بزرگ» روایتی است از سفر به آذربایجان، از یک آذری زبان ایرانی. «حامد خسروشاهی» در سفرنامهاش، سفری دیگر به ما هدیه میدهد و سعی میکند سفری کند به عمق آنچه در ورای تیترها پنهان مانده است. سفری که در آن، قرهباغ دیگر میدان نبرد نیست؛ باغی است با لایههای متعدد تاریخ، فرهنگ، موسیقی و زندگی.
🔸️کتاب با همراهی خواننده از تبریز آغاز میشود و مسیر اردبیل را از پایانه مرزی بیله سوار تا باکو طی میکند. آنچه در این مسیر رخ میدهد، یک گزارش خشک سیاسی یا یک مقالۀ تخصصی دربارۀ قفقاز نیست. این کتاب، از دل خیابانهای باکو، گفتوگوهای کوتاه با مردم، موزهها، زیارتگاههای قدیمی و حتی طعم غذاها شکل گرفته است.
🔸شاید مهمترین دستاورد این کتاب، تلاش برای شکستن کلیشههاست. ما معمولاً همسایۀ شمالیمان را از خلال تحلیلهای امنیتی و اخبار کوتاه میشناسیم. خسروشاهی اما در «قرهباغ، باغی بزرگ» تلاش میکند این فاصلۀ شناختی را پر کند. او به ما نشان میدهد که با وجود همسایگی جغرافیایی و اشتراکات تاریخی و زبانی، چقدر از زیست روزمرۀ مردم آذربایجان بیخبریم.
🔸یکی از نقدهای جدی به ساحت مفهومی کتاب نیز، سعی خفیف نویسنده در کمرنگ جلوه دادن نقش و تاثیر رژیم منحوس صهیونیستی در حکومت جمهوری آذربایجان است. گرچه اشارههایی به حضور رژیم در آذربایجان میشود اما انگار تلاشی عمدی برای نادیده گرفتن اثرات مخرب و سراسر مضرّ آن در آذربایجان و در بغل گوش کشورمان دیده میشود که به نوعی تطهیر حکومت الهام علی اف به حساب میآید و دلیل آن را نمیدانیم.
ibna.ir/x6HKL
@ibna_official
🔰صالحی در اختتامیه نخستین دوره جایزه جهانی شعر امام شهید؛
رهبر شهید انقلاب را بدون شعر ناتمام میدانستند
🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر نقش امام شهید در شکلدهی شعر انقلاب و مقاومت گفت: ایشان اعتقاد داشتند انقلاب بدون شعر ناتمام و ناقص است و از اول انقلاب از اوستا و اخوان خواستند برای انقلاب شعر بسرایند. اعتقاد داشتند انقلاب به دلیل ذات فرهنگی و هویت ایرانی خود اگر با شعر همراه نباشد ماندگاری ندارد و این تعلق ایشان به شعر چه قبل و چه بعد از رهبر شدنشان همواره بوده است.
🔸حداد عادل : شعرسرودن برای امام شهیدمان شعر سرودن برای نماد مجسم و روشن ارزشهای انسانی است، در تاریخ ادب فارسی شاعران مداح زیادی داشتهایم که مجیز سلاطین ستمگر را میگفتند ولی سکوت در برابر عظمت رهبری که تمام عمرش را برای خدمت به مردم و مبارزه با سلطه جهانی صرف کرده مذموم است؛ قهرمانی که جانش را بر سر ایمان و آرمانش نهاد و شعر را ترویج کرد. در دنیای امروز که رسانهها در خدمت دروغ هستند شعر باید آیینه دار حقیقت باشد و شعر در دست شاعر یک رسانه باشد. شعر رسانهای کمخرج است که نمیتوان تعریفش کرد ولی شاعر امروز میتواند با شعر جهان را برابر موج رسانههای دروغ پرداز آگاه کند. وی سخنانش را با شعری در وصف امام شهدمان به پایان رساند.
ibna.ir/x6HYc
@ibna_official