🔰واکاوی پیوند میان تجربه، اخلاق و فلسفه شورش در آثار آلبر کامو؛
از کوچههای فقیر الجزایر تا سردبیری «کُمبا»
🔸آلبر کامو، در گذاری میان تضادهای طبقاتی مستعمرهنشینان در شمال آفریقا و آشوبهای سیاسی اروپا، مفهومی نو از «انسان شورشی» را خلق کرد. او که از کودکی با سکوت و فقر گره خورده بود، در آثارش از نقد استعمار و فاشیزم عبور کرد تا به این نتیجه برسد که در جهانی بدون خدا، تنها پاسخ ممکن به بیمنطقیِ سرنوشت، همبستگی انسانی و دفاع از ارزشهای معنوی اروپا است.
🔸با انتشار بدبختی در کابیلیا، کامو یکی از نخستین روشنفکرانی بود که آشکارا از سیاستهای استعماری فرانسه در سرزمینهای خارج از فرانسه انتقاد میکرد. ولی در مورد کامو، انتقاد شدید او از رفتارهای نامناسب ستمگران استعمارگر علیه کشاوزران همان اثر را بر عموم فرانسویان نداشت که پیشتر آندره ژید به فشار قوانین استعمار در کنگو اعتراض کرده بود و همین طور آندره ویلی بیرحمیهایی را که در ایندوچین مرتکب شده بودند، محکوم کرد. در فرانسه توجه همه به جنگ قریب الوقوعی بود که در اروپا در حال رخ دادن بود.
🔸کامو سالهای جنگ را گاهی در الجزایر و گاهی در فرانسه به سر می برد. در سال ۱۹۴۲، او از بیماری سلی که در سنین نوجوانی به آن مبتلا بود و دوباره عود کرده بود، رنج میبرد و به او توصیه شده بود که دورهای را در کوههای فرانسه بگذراند. او در شامبون سور لینیون، یک روستای اوگونو در منطقهی ویواره به سر میبرد. پس از جنگ (در کل اروپای اشغال شده) ساکنان آنجا تنها گروهی بودند که به طور دستهجمعی یادبود "یاد واشم" را برای پناه دادن یهودیان در زمان اشغال آلمان دریافت کردند. خیلی دور از انتظار نیست که کامو در زمان اقامتش در کوهستان با گروه مقاومت فرانسه همکاری میکرد. به همان مقدار این احتمال نیز وجود دارد که همهی اینها توسط دوستش، پاسکال پیا، انجام میشد (در همان نزدیکیها در شهر لیون زندگی میکرد) که او (از سال ۱۹۴۳) با گروه کُمبا، جنبش مقاومت فرانسه همکاریاش را آغاز کرد.
🔸این یک طنز تلخ است که وقتی کامو در سال ۱۹۵۷، به عنوان برندهی جایزهی نوبل ادبیات شهرت جهانی به دست آورد، در داخل فرانسه و از طرف دوستان نویسندهاش هر چه بیشتر کنار گذاشته شد. مواضع ضد کمونیستیاش و خودداری او از حمایت از ناسیونالیزم الجزایر محبوبیتش را در حلقهی کسانی که جریان روشنفکری پاریس را در آن زمان هدایت میکردند، از دست داد. سخن مشهور اما دردسرساز او به مخاطب الجزایریاش در استکهلم که گفته بود: «من به عدالت اعتقاد دارم، اما قبل از عدالت از مادرم دفاع خواهم کرد»، آخرین ضربه را به شهرت از قبل تخریب شدهاش به عنوان یک روشنفکر ترقیخواه زد. منظور کامو از بیان آن جمله این بود که از نظر او هیچ توجیهی برای اقدامات تروریستی هیچ کدام از طرفین وجود نداشت.
ibna.ir/x6HW3
@ibna_official
🔰راهنمایی به دنیای داستانهای آسیموف؛
از «بنیاد» تا «من، روبات»: از کجا خواندن آثار آیزاک آسیموف را آغاز کنیم؟
🔸آیزاک آسیموف، یکی از بزرگان ادبیات علمیتخیلی و نویسنده بیش از ۳۰۰ کتاب، تاثیر عمیقی بر شکلگیری این ژانر گذاشته است.
🔸آسیموف بیش از هر چیز به خاطر تمرکز بر ایدههای علمی و فلسفی شهرت دارد. هرچند شخصیتپردازی آثار او گاهی ساده و مستقیم توصیف شده است، اما مفاهیمی که در داستانهایش مطرح میکند، از اخلاق هوش مصنوعی گرفته تا سیاست میانستارهای، همچنان موضوع بحث و الهام هستند. او در سال ۱۹۴۲ «سه قانون روباتیک» را مطرح کرد؛ قوانینی که هنوز در بحثهای مربوط به روباتها و هوش مصنوعی به آنها ارجاع داده میشود.
🔸با توجه به اینکه آسیموف در طول زندگی خود بیش از ۳۰۰ کتاب و هزاران داستان کوتاه منتشر کرد، انتخاب نقطه آغاز برای خوانندگان تازهوارد آسان نیست. به همین دلیل بسیاری از منتقدان توصیه میکنند ابتدا سراغ آثار کلیدی او بروند.
ibna.ir/x6HpB
@ibna_official
🔰در رونمایی مثنوی مطرح شد؛
محمدعلی موحد: مثنوی معنوی شرح مقالات شمس است
🔸در نشست رونمایی نسخهی قطع کوچک «مثنوی» محمدعلی موحد که از سوی نشر هرمس منتشر شده است، محمدعلی موحد با نگاهی عمیق به پیوند میان مولانا و شمس تبریزی، بر این نکته تأکید کرد که شناخت درست از «مثنوی معنوی»، تنها از طریق شناخت «مقالات شمس» و پیشینه ارتباطی این دو شخصیت ممکن است.
🔸سخنرانی دکتر موحد بر این محور میچرخید که مولانا را نمیتوان بدون در نظر گرفتن شمس تبریزی شناخت. ایشان بر لزوم گذار از تعاریف کلیشهای و نگاه کردن به آثار مولانا به عنوان یک «شگفتی جهان بشری» تأکید کردند که هر عصر، حقیقتی تازه از آن مییابد.
🔸موحد بیان کرد که ابتدا با منتخباتی از مثنوی در دوران تحصیل آشنا شده است، اما نقطه تحول زمانی رخ داد که با «مقالات شمس» مواجه شد. به گفته وی، بسیاری از پژوهشگران پیش از این، مثنوی را از «پشت عینک ابن عربی» میدیدند و سعی داشتند مولانا را زیر سایه مکتب ابن عربی تعریف کنند. اما دکتر موحد معتقداست که مطالعه مقالات شمس، پژوهشگر را مجبور میکند که دوباره به مثنوی برگردد تا برکات و حقایق جدیدی را در آن کشفی کند. وی اشاره کرد که در مقالات، مولانا به گونهای از ابن عربی و شیخ محمد یاد میکند که نشان میدهد دیدگاه او مستقل و فراتر از تعصبات مکتبی بوده است.
🔸موحد در بخش دیگری از سخنان خود، بر جایگاه والای مولانا به عنوان یک شاعر و عارف درجهیک تأکید کردند. ایشان با اشاره به استعارههای «نی» و «چنگ» در اشعار او، بیان کرد که مولانا در اوج عرفان، به زیباییشناسی ادبی نیز دست یافته است. وی خاطرنشان کرد که در معیارهای امروزین ادبیات و زیباییشناسی، مولانا به دلیل دقت در نظر شعری و توانایی در بیان رمزها، در جایگاه فوقالعادهای قرار دارد.
ibna.ir/x6HYG
@ibna_official
🔰برگرفته از جلد چهارم «ستارههای نبرد هوایی:؛
خلبانی که بیمهری دید اما از ایران رو برنگرداند!
🔸دوستانش میگویند در ساعت ۱۴:۰۵ دقیقه روز ۳۱ شهریور، همزمان با هجوم هوایی عراق به بوشهر، وسایلش بار کامیون بود و عزم خروج از پایگاه را داشت که صدای انفجار بمبها علاوه بر شیشهها و ساختمانها، دل غیرتمندانی چون جدی را نیز لرزاند.
🔸صبح ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، هنگامی که حملات گسترده عراق آغاز شد، غفور جدی دیگر از نظر اداری خلبان فعال نیروی هوایی محسوب نمیشد. اما شنیدن صدای انفجارها، همه برنامههای او را تغییر داد. به جای آنکه مسیر زندگی تازهای را آغاز کند، بیدرنگ راهی پایگاه ششم شکاری بوشهر شد. او خود را به فرماندهان معرفی کرد و با اصرار خواست اجازه دهند دوباره پرواز کند. برای او، در آن لحظه هیچ چیز مهمتر از دفاع از خاک ایران نبود.پافشاری او سرانجام نتیجه داد. غفور بار دیگر لباس پرواز بر تن کرد و در کنار همرزمانش قرار گرفت. اما نقش او تنها به نشستن در کابین فانتوم محدود نبود. تجربه چندین ساله، شناخت دقیق از ساختار پایگاه و تسلط بر امور فنی سبب شد در نخستین روزهای جنگ، سهم مهمی در ساماندهی فعالیتهای پایگاه ششم شکاری بوشهر داشته باشد. پایگاهی که یکی از مهمترین مراکز عملیات هوایی علیه ارتش عراق بود و باید در کوتاهترین زمان ممکن آمادگی کامل خود را بازیابی میکرد.
🔸...چند بار صدایش زدم : «غفور! غفور! ...» جوابی نیامد! احساس کردم نفس نمیکشد. اولین کاری که کردم، نبضش را گرفتم. با کمال ناباوری دیدم نبض ندارد. به دلایل فنی یا ترکش آتش پدافند، مکانیسم جدا شدن خلبان از صندلی و باز شدن آن، خلبان با صندلی به زمین اصابت کرده و روح پاکش به ملکوت اعلا پیوسته بود. اگرچه باید به سرعت خودم را به جایی میرساندم و نجات میدادم، اما دلم راضی نشد شهید را آنجا رها کنم و بروم. ماندم تا ساعتی بعد بالگرد نجات از راه رسید، اعظمی هم با آن آمده بود به پایگاه برگشتیم.»
ibna.ir/x6HYP
@ibna_official
🔰معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفتوگو با ایبنا
جنگ آینده نمایشگاه کتاب ۱۴۰۵ را تعیین میکند
طرح حمایت از کتابفروشیها شاید هفته آخر تیرماه
🔸معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، میگوید: تصمیمگیری درباره مهیا بودن شرایط برگزاری نمایشگاه حضوری، با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیست.
🔸وی با بیان اینکه برای دو حالت آماده میشویم، افزود: بهعبارت دیگر اگر شرایط برگزاری نمایشگاه حضوری بزرگ مهیا باشد، آن مقداری که لازم است را آماده میکنیم. اما همانطور که گفتم، با توجه به اینکه نمیدانیم شرایط چگونه است، نمیخواهیم توقع ایجاد کنیم که حتما باید برگزار شود.
ibna.ir/x6HZ4
@ibna_official
🔰معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب:
سابقه تاریخی سرایش شعر و روایتگری آن برابر است
🔸غلامرضا طریقی، مدیرکل دفتر ادبیات و زبان فارسی معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: سابقه روایت و نقل اقوال شاعران طولانی است و تاریخ آن با زمان سرایش اشعار برابری میکند.
🔸در زمان سرایش شاهنامه سواد عمومی رواج نداشت و برای رسیدن داستانهای شاهنامه به گوش عامه شاهنامهخوانی و نقالی شکل گرفت که ابتدا همراه با موسیقی و بعد با همراهی حرکات نمایشی بود که در قالب هنر نقالی خود را نشان داد؛ البته روایت تنها به نقالی محدود نمیشود.
🔸شاهنامه سند هویت ملی ما ایرانیان است و تمام مفاخر ما از اسطورهها و روایات را در خود جای داده است؛ بنابراین روایت شاهنامه روایت و نقل تمام افتخارات ایرانی است.
🔸معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به اینکه اکنون در زمانه روایت قرار داریم، توضیح داد: دو نوع روایت موجود است؛ یکی روایت خبری که از خبری بدیهی حکایت دارد مانند اینکه «صدای سه انفجار مهیب در بندرعباس شنیده شد» این روایت محصول تجربه عینی است و ارزش آن با خبر بعدی از بین میرود. دیگری روایت ثانویه است که در آن فردی که ساکن بندرعباس است شدت مهیب بودن انفجارها را توضیح میدهد و جزییات را هم بیان میکند به شکلی که عاطفه انسانی درگیر میشود.
ibna.ir/x6HZ8
@ibna_official
🔰با ترجمه امل نبهانی رمانی از احمد سعداوی نویسنده عراقی منتشر شد؛
«سرداب»؛ نمادی از بخشهای پنهان زندگی انسان
🔸️رمان «سرداب» نوشته احمد سعداوی، نویسنده شهیر عراق با ترجمه امل نبهانی به بازار کتاب آمد.
🔸یکی از ویژگیهای مهم این رمان، فضای خاص و چندلایه آن است. نویسنده در کنار روایت زندگی شخصیتها، به مسئله حافظه، فراموشی و تأثیر رویدادهای تاریخی بر زندگی فردی و جمعی میپردازد. شخصیتهای رمان نهتنها با واقعیتهای بیرونی، بلکه با گذشته، ترسها و زخمهای پنهان خود نیز روبهرو هستند؛ گذشتهای که گاه به شکلی غیرمنتظره به زمان حال بازمیگردد.
🔸برای مخاطبان ادبیات عرب، «سرداب» فرصتی برای مواجهه با تازهترین اثر یکی از مهمترین نویسندگان نسل جدید عراق است؛ رمانی که با فضاسازی ویژه، روایت چندلایه و نگاه تأملبرانگیز خود، خواننده را تا پایان با خود همراه میکند و پس از پایان نیز در ذهن او باقی میماند.
ibna.ir/x6HL6
@ibna_official
🔰معاون امور فرهنگی در نشست دبیران مناطق هشتگانه استانها:
فرهنگ، اولین قربانی جنگ است
🔸معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، گفت: اولین فشار جنگ بر فرهنگ است؛ درحالی که بیشترین فعالیت برای التیام در جنگ، نیز برعهده فعالان حوزه فرهنگ است.
🔸مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، از برگزاری دوره جدید «اقلیم قلم» در ۳۰ تیرماه با حضور ۲۰۰ نفر در زنجان خبر داد.
🔸طریقی، با بیان اینکه پرداختن به انجمنهای قلم، از توصیههای رهبر شهید است گفت: پاسداشت زبان و ادبیات فارسی مسئله هویتی ماست. درباره این مقوله، فراتر از نگاههای سلبی مانند ممانعت از نصب تابلوهای غیرفارسی باید توجه کرد؛ باید به بحث ترویجی توجه کنیم.
ibna.ir/x6HZm
@ibna_official
🔰مرور یک کارنامه؛
سناتوری که ارتباط پیچیدهای با ترامپ داشت
🔸سیاستمداری که بیش از سه دهه در مهمترین پروندههای امنیتی آمریکا، از عراق و افغانستان گرفته تا ایران، اسرائیل و اوکراین، حضوری فعال و اثرگذار داشت.
🔸️درمیان سیاستمداران جمهوریخواه دو دهه اخیر آمریکا، کمتر شخصیتی را میتوان یافت که به اندازه لیندزی گراهام، سیاست خارجی را محور اصلی فعالیت سیاسی خود قرار داده باشد. اگرچه او در موضوعات داخلی نیز از مواضع محافظهکارانه دفاع میکرد، اما شهرت و نفوذ واقعیاش به دلیل نقشآفرینی در پروندههای امنیتی و بینالمللی شکل گرفت؛ از حمایت از جنگ عراق و حضور بلندمدت آمریکا در افغانستان گرفته تا دفاع بیقیدوشرط از اسرائیل، حمایت از اوکراین و پشتیبانی از سیاست فشار حداکثری و حتی اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران. از همین رو، بسیاری از ناظران سیاسی، گراهام را نه صرفاً یک سناتور، بلکه یکی از آخرین نمایندگان سنّت جمهوریخواهانی میدانند که معتقد بودند ایالات متحده باید با اتکا به زور نظامی و شبکه متحدان خود، نظم مطلوب واشنگتن را در جهان حفظ کند.
🔸اگر قرار باشد تنها یک پرونده را به عنوان اولین و مهمترین نماد اندیشه سیاسی لیندزی گراهام معرفی کنیم، بیتردید آن پرونده جنگ عراق است. این جنگ نهتنها یکی از پرهزینهترین مداخلات نظامی تاریخ معاصر آمریکا به شمار میرود، بلکه تصویری روشن از جهانبینی سیاستمدارانی همچون گراهام ارائه میدهد. این سیاستمداران معتقد بودند امنیت ایالات متحده با حذف تهدیدها در خارج از مرزهای این کشور تأمین میشود، حتی اگر این امر مستلزم استفاده گسترده از نیروی نظامی باشد.
🔸اگر عراق نقطه آغاز تثبیت دیدگاه امنیتی گراهام بود، ایران به مهمترین محور فعالیت او در سیاست خارجی طی دو دهه بعد تبدیل شد. در اغلب پروندههای مرتبط با جمهوری اسلامی، گراهام از جمله سیاستمدارانی بود که بر اتخاذ سختگیرانهترین گزینهها تأکید میکرد و معتقد بود سیاست مهار ایران باید بر پایه فشار اقتصادی، انزوای سیاسی و در صورت لزوم، اقدام نظامی استوار باشد. چنانچه ذکر شد، از نگاه گراهام تحولات عراق پس از سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۱ ـ ۱۳۸۲) موجب گسترش نفوذ منطقهای ایران شد. از این رو، او بارها استدلال کرد که تهران از خلأ قدرت ایجادشده در عراق برای تقویت شبکه متحدان خود در خاورمیانه بهره برده است. بر همین اساس، سالها از اعمال تحریمهای شدیدتر علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد و در زمره منتقدان اصلی مذاکرات هستهای دولت باراک اوباما قرار گرفت.
ibna.ir/x6HZ7
@ibna_official