🔰محمد احصایی و روایت مدرن از یک سنت کهن
🔸محمد احصایی هنرمندی است که توانست با وفاداری به سبک سنتی و وارد کردن قواعد آن به سبک مدرن، پلی میان سنت و مدرنیته بزند و آثار ماندگاری از ماحصل این ترکیب خلق کند.
🔸️آثار احصایی برخاسته از اعتقاد به مفاهیم عرفانی، آیات قرآن و احادیث است و نه تنها شکل حروف، بلکه معنای کلمات نیز برایش مهم است.
🔸️یکی از ویژگیهایی که احصایی را از سایر هنرمندان متمایز میکند، پیشه او در هنر گرافیک است که تجلی آن را در آثار هنرمند میبینیم؛ طراحی گرافیکی، تعادل بصری و ترکیببندی حساب شده در تابلوهای او گواهی بر این امر است.
🔸️هرچند نام احصایی معمولاً در کنار هنرمندان مکتب سقاخانه مطرح میشود، اما تفاوت مهمی میان او و بسیاری از چهرههای این جریان وجود دارد. هنرمندانی مانند حسین زندهرودی بیش از آنکه دغدغه خوشنویسی داشته باشند، از حروف و نشانههای مذهبی به عنوان عناصر بصری استفاده میکردند. در آثار آنان، گاه خوانایی کلمات کاملاً از میان میرود و خط به بخشی از ترکیببندی نقاشی تبدیل میشود
ibna.ir/x6Jmq
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «ایران و جهان عرب» تالیف محمد سلطانینژاد؛
بازخوانی هویت جمهوری اسلامی؛ تلاقی مذهب شیعه و مناسبات با جهان عرب
🔸 از آنجا که تاریخ شیعه مشحون از مظالمی است که شیعیان به عنوان یک اقلیت متحمل شدهاند، حسی از همدردی با شیعیان را در ایران با یادآوری مظالمی که در گذشته متحمل شدهاند تولید و بازتولید میکند
🔸در این اثر مولف بر آن است که در قالبی تحلیلی و انتقادی، دلایل همکاری و رقابت میان ایران و جهان عرب را در نگاهی کلان شرح دهد به گونهای که بتوان به میانگینی در رفتارها و سیاستهای ایران و کشورهای عربی دست یافت. مبنای کار مولف، تحولات اخیر با بهرهگیری از نظریه سازهانگاری در روابط بینالملل و رویکردی مرکب از تحلیل سیاست خارجی شناختی بوده است. مجموعهای از عوامل هیجانی، عاطفی و نگرشی بررسیشده در این اثر گویای این واقعیت است که نگرشهای منفی میان ایران و بخش مهمی از جهان عرب به تفسیر بدبینانه رفتارها و اقدامهای این دو در قبال هم انجامیده است.
🔸️تحلیل گفتمان شخصیتهای اصلی تصمیمساز در سیاست خارجی ایران همدردی با هر دو دسته نیروهای شیعی و غیرشیعی در منطقه که مورد هجمه آمریکا و برخی دولتهای عربی نیزهراس از ایران دارند نیز نشان میدهد. در کلام سران برخی دولتهای عربی نیز هراس از ایران به اشکال مختلف و در قالب گزارههایی هشدار دهنده نسبت به اعمال و رفتارهای آن قابل ردگیری است. عبارات القاء کننده هراس نسبت به ایران دو دستهاند؛ برخی منعکسکننده ترسهای واقعی برخی سران عرب از ایرانند که از ضعفهای داخلیشان و نوع روابط متشنج آنها با شهروندانشان نشأت میگیرد. برخی نیز بخشی از یک پروژه امنیتیسازی ایرانند که توسط برخی سران جهان عرب به ویژه حاکمان سعودی پی گرفته میشود و تأمینکننده منافع سیاسی داخلی و خارجی آنها است. مجموع دلبستگیهای هیجانی و عاطفی و نگرشهای مثبت و منفی از راه سازوکارهایی چون استدلال مبتنی بر تشبیه یا بر پایه طرحوارههایی که از دیگری در ذهن هر کدام از ایرانیان و نخبگان جهان عرب ایجاد میکنند، ادراک عقلانی و منطقی از طرف مقابل را معنی میبخشند.
ibna.ir/x6Jmy
@ibna_official
🔰بازخوانی یک شاهکار کلاسیک به بهانه اقتباس تازه نتفلیکس؛
«شرق بهشت» جان اشتاینبک رمانی که پرسش خلق میکند
🔸بیش از هفتاد سال از انتشار شرق بهشت میگذرد، اما این شاهکار جان اشتاینبک همچنان همانقدر که تحسین میشود، محل مناقشه نیز هست. رمانی که نویسندهاش آن را مهمترین اثر عمر خود میدانست، امروز هم بهدلیل دفاع سرسختانه از آزادی فردی و هم بهخاطر نگاهش به جنسیت و نژاد، موضوع بحث منتقدان است؛ اثری که با اقتباس تازه نتفلیکس بار دیگر به مرکز توجه بازگشته است.
🔸️در قلب داستان، بازآفرینی مدرنی از روایت هابیل و قابیل جریان دارد؛ روایتی که اشتاینبک از دل آن به این پرسش میرسد که آیا انسان اسیر سرنوشت است یا میتواند مسیر دیگری را انتخاب کند. پاسخ او روشن است؛ انسان باید در برابر هر اندیشه، مذهب یا حکومتی که آزادی فرد را محدود میکند، بایستد و از حق انتخاب خود دفاع کند.
🔸️با این حال، همین نگاه آزادیخواهانه امروز با نقدهای جدی روبهرو است. پژوهشگران معاصر معتقدند تصویری که اشتاینبک از برخی اقوام و همچنین زنان ارائه میدهد، با معیارهای امروز تبعیضآمیز و کلیشهای است؛ تناقضی که باعث شده «شرق بهشت» همزمان ستایش و نقد شود.
ibna.ir/x6J4D
@ibna_official
🔰ادبیات مقاومت فلسطین در اروپا؛
کتابی از غسان کنفانی در دسترس انگلیسیزبانها
🔸️«ادبیات مقاومت فلسطین در اشغال: ۱۹۴۸ تا ۱۹۶۸» از آثار پژوهشی برجسته غسان کنفانی است که اکنون با ترجمه انگلیسی در دسترس مخاطبان انگلیسیزبان قرار گرفته است؛ کتابی که با مرور آثار شاعران و نویسندگان فلسطینی، سیر شکلگیری ادبیات مقاومت را در دو دهه نخست پس از اشغال فلسطین تحلیل میکند.
🔸️کنفانی درباره ادبیات مقاومت فلسطین مینویسد: «ادبیات مقاومت در فلسطین اشغالی به دلیل ژرفای نگاه خود، در بیش از یک جبهه میجنگد.» او با بررسی آثار دیگر نویسندگان فلسطینی نشان میدهد که ابعاد اجتماعی و سیاسی در این آثار به یکدیگر گره خوردهاند و ادبیات فلسطین از همان آغاز، این پیوند را برای تحقق مقاومت و آزادی به رسمیت شناخته است.
🔸️به اعتقاد او، نویسندگان فلسطینی بهتدریج از مضامین رایج عاشقانه و اجتماعی فاصله گرفتند و به موضوعاتی پرداختند که تاریخ، واقعیتهای سیاسی و اجتماعی و مسئله سرزمین را در بر میگرفت. این تحول را میتوان در آثار محمود درویش و سمیح القاسم مشاهده کرد؛ شاعرانی که پیوند میان مردم و سرزمین را در برابر اشغال به تصویر کشیدند. کنفانی همچنین معتقد است شعر، بیش از داستان کوتاه، توانسته است شرایط متغیر زندگی فلسطینیان زیر اشغال را بازتاب دهد.
ibna.ir/x6Jkx
@ibna_official
🔰بازخوانی یک میراث ادبی؛
کلاه کهنهای که همینگوی را به نویسندهای بزرگ تبدیل کرد
🔸بازخوانی یکی از نوشتههای فراموششده ارنست همینگوی در روزنامه تورنتو استار نشان میدهد نویسنده آمریکایی سالها پیش از خلق شاهکارهایش، در دل یک گزارش طنز روزنامهای، مشغول ساختن شخصیت ادبی و آزمودن شیوه روایت داستانی خود بوده است.
🔸️این مطلب نه با نام همینگوی، بلکه با نام مستعار «جان هادلی» چاپ شد؛ نامی که از پسر نوزاد او گرفته شده بود. سالها بعد، پژوهشگران با بررسی اسناد شخصی همینگوی ثابت کردند که نویسنده واقعی این گزارش، خود او بوده است؛ یکی از دهها مطلبی که برای افزایش درآمد خانواده جوانش با نامهای مستعار منتشر میکرد.
🔸️اما اهمیت این نوشته تنها در کشف نویسنده واقعی آن نیست. منتقدان ادبی امروز «فدورای فرایبورگ» را نقطهای میدانند که در آن، گزارشنویسی آرامآرام به ادبیات تبدیل میشود. همینگوی در این روایت، یک برخورد ساده در تراموا را به رویارویی شخصیتها و نمایش قدرت اراده تبدیل میکند؛ همان الگویی که بعدها در بسیاری از داستانها و رمانهایش تکرار شد.
ibna.ir/x6J4C
@ibna_official
🔰بازخوانی میراث ادبی پناهی در کهگیلویه و بویراحمد؛
حسین پناهی هنوز خوانده میشود
🔸️ حسین پناهی، نویسنده، شاعر و هنرمند برخاسته از کهگیلویه و بویراحمد با وجود گذشت سالها از درگذشتش همچنان در حافظه ادبی مخاطبان حضور دارد. پژوهشگران و نویسندگان، آثار او را فراتر از شعر و نمایشنامه، بازتابی از جهانبینی فلسفی، زیستبوم جنوب زاگرس و نگاهی متفاوت به انسان و زندگی میدانند؛ میراثی که هنوز خوانده، پژوهش و بازتفسیر میشود.
🔸️پناهی در نگاه عرفانی خود از شریعت به طریقت میرسید و خدا را در نزدیکترین ساحت به انسان میدید. این نگاه در آثار او حضوری جدی دارد و بخشی از ظرفیت ادبیات عرفانی ایران را گسترش داده است. کشف لایههای جهان شعری حسین پناهی همچنان ادامه دارد و زمان بیشتری لازم است تا ابعاد مختلف شعر و اندیشه او شناخته شود.
🔸️او نشان داد جغرافیا، اگر با استعداد و نگاه انسانی پیوند بخورد، میتواند ادبیاتی بیافریند که مرزهای زمان و مکان را پشت سر بگذارد. امروز نیز نام حسین پناهی نه فقط در حافظه دوستداران شعر و هنر، که در تاریخ ادبیات معاصر ایران، بهعنوان نویسندهای برخاسته از کهگیلویه و بویراحمد، ماندگار مانده است.
ibna.ir/x6JmQ
@ibna_official
🔰عضو هیئت علمی دانشگاه شهیدچمران به ایبنا گفت؛
علم اطلاعات و دانششناسی در گذرگاه بازآفرینی منابع
🔸عضو هیئت علمی دانشگاه شهیدچمران معتقد است، آینده علم اطلاعات و دانششناسی به تولید منابع آموزشی آیندهنگر، کاربردی و همگام با تحولات فناوری وابسته است.
🔸️امروزه دیگر نمیتوان در جامعه درباره اطلاعات صحبت کرد اما نقش کلاندادهها، هوش مصنوعی، تحلیل داده، مدیریت دادههای پژوهشی، سواد داده، سواد رسانهای و فناوریهای نوین اطلاعاتی را نباید نادیده گرفت. به همین دلیل، درسهایی طراحی یا بازطراحی شدهاند که بهطور مستقیم و غیرمستقیم به این تحولات پرداختهاند؛ درسهایی که دانشجو را با مفاهیم و کاربردهای آنها در خدمات مختلف اطلاعاتی آشنا میکند. در واقع تلاشها بر این بوده که دانشجو تنها با چهارچوبهای سنتی کتابداری مواجه نباشد و بتواند در فضایی دیجیتال و دادهمحور نقش خود را ایفا کند.
🔸️در حوزههای نوظهور، مانند مدیریت دادههای پژوهشی، کلانداده و دادهکاوی، هوش مصنوعی و کاربرد آن، معماری اطلاعات، تجربه کاربری، سیاستگذاری و حکمرانی اطلاعات، اخلاق اطلاعات، آیندهپژوهی، سواد رسانهای، تولید محتوای الکترونیکی، مشاوره اطلاعاتی، مهارتهای شغلی و کارآفرینی، تعداد آثار تألیفی بسیار محدود است یا اصلاً شاید اثری وجود نداشته باشد. همچنین در حوزهها و زمینههای میان رشتهای، بیش از پیش، نیازمند تولید آثاری عمیق و ساختارمند احساس میشود.
ibna.ir/x6Hb4
@ibna_official
🔰گفتوگو با مترجم رمان «رفقای من» درباره جهان ادبی هشام مطر؛
روایت آدمهایی که تبعید را زندگی کردهاند
🔸احسان کرمویسی، مترجم رمان «رفقای من» نوشته هشام مطر گفت: اگر رفقای من نامزد جایزه بوکر شد، دلیلش فقط موضوع رمان نبود؛ ادبیات معاصر پُر از رمانهایی است که به تبعید، دیکتاتوری یا بحرانهای سیاسی میپردازند. آنچه این کتاب را از بسیاری آثار مشابه متمایز میکند، شیوه روایت هشام مطر است؛ اینکه چگونه بدون شعار دادن و بدون قضاوت کردن، داستانش را پیش میبرد و اجازه میدهد خود زندگی و شخصیتها حرفشان را بزنند.
🔸️یکی از مهمترین ویژگیهای قلم هشام مطر، سادگیِ فریبنده آن است؛ وقتی آثارش را میخوانید، ممکن است در نگاه اول نثرش خیلی ساده به نظر برسد، اما این سادگی حاصل دقت و تسلط بالای او بر زبان است. او اهل خودنمایی با کلمات نیست و جملههایش کوتاه، شفاف و دقیقاند و همین باعث میشود خواننده کاملاً درگیر شخصیتها و روایت شود، نه بازیهای زبانی نویسنده و ویژگی دیگر نثر او، ریتم آرام و تأملبرانگیز آن است. هشام مطر عجلهای برای پیش بردن داستان ندارد؛ او به شخصیتها فرصت میدهد تا خودشان را نشان بدهند و به خواننده هم فرصت میدهد که با آنها زندگی کند
🔸️نکته مهم این است که آثارش را نباید زندگینامه او دانست؛ او از تجربه شخصی شروع میکند، اما آن را به ادبیات تبدیل میکند یعنی رنجی که خودش از سر گذرانده، فقط نقطه آغاز نوشتن است، نه خودِ داستان. در رفقای من هم این موضوع کاملاً دیده میشود؛ شخصیتهای رمان با دوری از وطن، تبعید، دوستی، امید و زخمهای به جا مانده از یک حکومت سرکوبگر دستوپنجه نرم میکنند؛ تجربههایی که خود هشام مطر هم آنها را از نزدیک لمس کرده؛ اما شخصیتها و اتفاقات کتاب، بازسازی زندگی او نیستند؛ او از واقعیت الهام گرفته، اما اثری خلق کرده که هویت مستقل خودش را دارد. همین ویژگی یکی از نقاط قوت هشام مطر است؛ او از درد شخصی برای روایت یک درد عمومی استفاده میکند. وقتی رفقای من را میخوانیم، احساس نمیکنیم نویسنده فقط دارد از زندگی خودش حرف میزند؛ احساس میکنیم دارد از تجربهای انسانی مینویسد که آدمهای زیادی در گوشهوکنار دنیا آن را با شکلهای مختلف از سر گذراندهاند.
🔸️ اگر این رمان به فیلم تبدیل شود، احتمال دارد بخشی از مهمترین ویژگیاش، یعنی صدای خاص نویسنده از بین برود. نکته دیگر این است که رفقای من رمانی پر از خاطره و رفتوآمد میان گذشته و حال است؛ زمان در این رمان خطی حرکت نمیکند و گذشته مدام در زمان حال حضور پیدا میکند؛ این ساختار در ادبیات کاملاً طبیعی است، اما در سینما اگر با مهارت فوقالعادهای اجرا نشود، ممکن است روایت را پراکنده یا پیچیده جلوه دهد و از تأثیر احساسی آن کم کند
ibna.ir/x6Jhg
@ibna_official
🔰۱۴ مرداد؛ سالروز صدور فرمان مشروطیت؛
درسی از مشروطه
🔸رضا مختاری اصفهانی، دانشآموخته تاریخ و سندپژوه نوشت: داستان مشروطه تجربهای گرانبها در تاریخ معاصر ایران است؛ هرگاه انسجام و اتحاد شکل گرفت، اکثریت فعال توانست اراده خود را حاکم کند، اما با اختلاف و انشقاق، ناکامی و انفعال جایگزین آن شد.
نزاع در جامعه ایران به نزاع مشروطه و مشروعه محدود نماند. در میان مشروطهخواهان جدی و وفادار نیز شکاف میانهرو و تندرو به انشقاق دیگری دامن زد. زمانی این شکاف موجب شد بعضی از مشروطهخواهان به رهبری سیدعبدالله بهبهانی با میرزاعلیاصغرخان امینالسلطان همراه شوند. این همراهی با ترور امینالسلطان ناتمام ماند. اختلاف و انشقاق میان انقلابیون تندرو و میانهروها اما همچنان باقی ماند. تندروها که به پشتیبانی انجمنهای مشروطهخواه دلگرم بودند، کار تهدید را به رئیس مجلس، میرزامحمودخان احتشامالسلطنه، رساندند؛ تهدیدی که کارساز بود و به استعفای یکی از مقتدرترین رؤسای تاریخ مجلس در ایران منجر شد. همین اختلافات و جداییها به مرور جبهه مشروطهخواهان را نحیف کرد.
🔸️اگر انسجام در جنبش تحریم تنباکو تجربهای ارزنده برای آزادیخواهان ایرانی شد تا در جنبش مشروطه به کار گیرند، اختلافات و انشقاقهای دوره مشروطه نیز تجربهای برای نسلهای بعدی گردید تا برای توسعه کشور از تکرار چنین وضعیتی بپرهیزند.
ibna.ir/x6JmL
@ibna_official
🔰واکاوی ریشه ترسها و اضطرابها در گفتوگو با بنفشه شریفیخو؛
راهی برای آزادتر زندگیکردن در زمان حال
فاصله زیادی میان فهمیدن و دگرگونشدن وجود دارد
🔸️بنفشه شریفیخو گفت:یکی از زیباترین پیامهای این کتاب همین است که شناخت گذشته قرار نیست ما را در گذشته نگه دارد؛ برعکس، میتواند راهی باشد برای آزادتر زندگیکردن در زمان حال. وقتی ریشهی بعضی احساسها، ترسها یا واکنشهای خودمان را بهتر میشناسیم، شاید بتوانیم با خودمان و با کسانی که پیش از ما زندگی کردهاند، با درک و شفقت بیشتری روبهرو شویم.
🔹️کتاب کار با تو شروع نشده بر این ایده استوار است که برخی از رنجها، ترسها و الگوهای تکرارشوندهی زندگی ما ممکن است فقط به تجربههای شخصیمان مربوط نباشند، بلکه ریشه در زخمهای حلنشده نسلهای پیش از ما داشته باشند. مارک ولن در این کتاب، خواننده را قدمبهقدم همراهی میکند تا با کمک تمرینها، پرسشها و فعالیتهای عملی، این الگوها را در زندگی خودش شناسایی کند و آگاهانه برای تغییر آنها گام بردارد.
🔹️یکی از بخشهای الهامبخش کتاب تأکید مارک ولن بر توجه به تجربههای بدنی بود؛ اینکه گاهی بدن ما چیزهایی را به یاد دارد که ذهن آگاه ما از آنها بیخبر است. او ما را دعوت میکند صرفاً به داستانهایی که دربارهی خودمان تعریف میکنیم گوش ندهیم، بلکه به احساسهایی که در بدنمان شکل میگیرند نیز توجه کنیم؛ به تنشها، واکنشها، احساسهای مبهم یا لحظههایی که بدون دلیل مشخصی در ما اضطراب یا ناراحتی ایجاد میکنند.
🔹️این کتاب فرصتی است برای دیدن بخشهایی از زندگیمان که شاید سالها از کنارشان گذشتهایم، بیآنکه بدانیم از کجا آمدهاند. «با تو شروع نشده» به ما یادآوری میکند که همیشه لازم نیست رنجهایمان را فقط در تجربههای شخصی خودمان جستوجو کنیم؛ گاهی داستان ما ادامهی داستان کسانی است که پیش از ما زندگی کردهاند. ارزش این کتاب برای من در این است که این نگاه را نه برای سرزنش گذشته، بلکه برای ایجاد درک، همدلی و امکان تغییر پیش پای ما میگذارد.
ibna.ir/x6JbR
@ibna_official
🔰مهرانگیز قهرمانی در گفتوگو با ایبنا:
«دیانای» نمایشنامهای در مرز میان سکوت، ترس و همدستی
🔸مهرانگیز قهرمانی گفت: به نظرم یکی از جذابترین ویژگیهای «دیانای» این است که اینجا قهرمان اصلی یک نفر نیست؛ بلکه خودِ گروه است. تصمیمها، ترسها و حتی اشتباهها میان همه شخصیتها تقسیم شدهاند. همین باعث میشود مخاطب مدام از خودش بپرسد که واقعاً چه کسی مسئول است. از نظر اجرایی هم این ویژگی خیلی جذاب است، چون کارگردان میتواند روی روابط بین شخصیتها، حرکتهای گروهی و فضای جمعی بیشتر کار کند و این موضوع اجرا را زندهتر و تأثیرگذارتر میکند
🔸️این نمایشنامه فقط یک متن نمایشی نیست؛ بلکه متنی قابل بحث است. دانشآموزان بعد از خواندن آن درباره اخلاق، مسئولیت، قدرت، خشونت، سکوت و انتخابهای انسان گفتوگو میکنند. از طرف دیگر، از نظر ساختار نمایشی هم متن بسیار دقیقی است و برای تحلیل و اجرا امکانات زیادی در اختیار معلمها و دانشجویان قرار میدهد. همین ترکیب باعث شده است در فضای آموزشی جایگاه ویژهای پیدا کند.
🔸 «دیانای» نمایشنامهای است درباره لحظهای که انسان میان وجدان، ترس و فشار جمعی مجبور به انتخاب میشود. فکر میکنم خواندن این اثر فقط لذت بردن از یک نمایشنامه نیست، بلکه فرصتی است تا هر کدام از ما از خودمان بپرسیم اگر جای شخصیتهای این داستان بودیم، واقعاً چه تصمیمی میگرفتیم.
ibna.ir/x6JmF
@ibna_official
🔰رسول نجفیان در گفتوگو با ایبنا:
نگاه حسین پناهی به پدیدهها روزمره نبود، اسطورهای و جهانبینانه بود
همیشه به حسین پناهی میگفتم «تو یک گردنبندی، آویزان به گردن غربت»
🔸رسول نجفیان گفت: حسین پناهی انسان بسیار شریفی بود، هیچگاه ادا درنمیآورد و همیشه خودش بود. تلویحا جدی بود ولی به ظاهر شوخ.
🔸️خیلیها حسین را بازیگر میدانند، اما حسین پناهی علاوه بر اینکه مینوشت، شوریدگی شاعرانگی هم داشت و یک شاعر منحصربهفرد بود. حسین هیچگاه از کسی تقلید نمیکرد و خودش ویژگیهای ارزشمندی داشت. خیلی از دیالوگهای متنهای نمایشهایش هم شعر است و من این شاعرانگی او را بیش از بازیگری و نویسندگیاش میدانم.
🔸️حسین نگاه روزمره نداشت، نگاه اسطورهای و جهانبینانه به هر پدیده داشت. از یک سفره نان، یک راننده تاکسی، سادهترین موارد روزمرگی را میگرفت اما هیچگاه اسیر روزمرگی نمیشد. نگاه والایی به پدیدههای اطرافش داشت و همین نگاه به او ویژگی ارزشمندی میبخشید. به یک نوع بیهودگی رسیده بود که نگاه جهانبینانه هر شاعر فهیمی همین است که آدمها دل به چه بستند که در یک دور باطل به دور خود میچرخند و هیچ تمهید معنوی و معناییای در وجود آنها نیست. من همیشه درباره او میگفتم که «تو یک گردنبندی، آویزان به گردن غربت.»
ibna.ir/x6JmS
@ibna_official