🔰هم‌قدم با کوه، هم‌سفر با کتاب؛ چالدران؛ جایی که عشق به کتاب از سخت‌ترین راه‌ها می‌گذرد 🔸 در میان راه‌های سخت و سرددکوه‌های چالدران، ابراهیم تمرزاده تنها با تخته‌سیاه و گچ به کلاس نمی‌رود؛ او با راه انداختن کاروان کتابخوانی در پی پیوند دادن دانش مکتوب با فرهنگ غنی کوهستان است. 🔸️مناطق مرزی اغلب با چالش‌هایی نظیر محدودیت دسترسی به امکانات فرهنگی و آموزشی روبه‌رو هستند. در این میان، کتاب می‌تواند نقش یک پنجره را ایفا کند که از میان مرزهای جغرافیایی عبور کرده و ذهن ساکنان را به دنیای وسیع‌تر علم، هنر و تاریخ متصل می‌سازد. ترویج مطالعه در این مناطق، باعث می‌شود که نسل جوان با دیدگاهی بازتر و آگاهی بیشتر نسبت به مسائل روز جهان، با دنیای پیرامون خود تعامل کنند. 🔸ترویج فرهنگ کتابخوانی در مناطق مرزی، سرمایه‌گذاری روی آینده است. با تبدیل کردن این مناطق از نقاط صرفاً عبوری به مراکز فرهنگی و علمی، می‌توان پویایی و سلامت جامعه را در لایه‌های حساس مرزی تضمین کرد. کتاب، سلاحی نرم برای ساختن ذهنی روشن و جامعه‌ای مستحکم است. ibna.ir/x6HMC @ibna_official

🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛ زندگی و زمانه عبدالحسین حائری؛ از فقهِ اجتهادی تا فقهِ نسخه‌شناسی 🔸عبدالحسین حائری تنها یک کتاب‌شناس نبود؛ او فقیهی بود که نسخه‌شناسی را به جایگاه اصلی‌اش بازگرداند. 🔸طی سالیانی دراز که میراث مکتوب این سرزمین به تاراج می‌رفت، حایری آن‌ها را با عشق و اخلاص گردآوری و با دقت و وسواس معرفی کرده است، و در شیوە شناساندن این آثار مهارت، حوصله و سلیقه‌ای کم‌نظیر به خرج داده، آنچنان که امروز هریک از نمونه‌های کارش الگوی دیگر فهرست‌نویسان است، و معیار اعلای دقت و درایت. وی هرگز در انجام این مهم کیفیت را فدای کمیت نکرد و تا ممکن بوده در بازنمایی ابعاد کتابشناختی و نسخه‌شناختی آثار مورد بررسی، کنکاشی عالمانه به‌خرج داده، تا آنجا که بسیاری از مدخل‌های فهرست‌های تنظیمی از سوی وی حکم یک مقالە تمام عیار علمی را دارد. 🔸حایری خود کمتر می‌نوشت؛ اما نوشتنی‌ها را به دیگران می‌آموخت. در محافل علمی کمتر حاضر می‌شد، ولی گفتنی‌ها را به کسانی که در آن مجالس حضور می‌یافتند، به خوبی می‌سپرد. راهنمای ده‌ها تن از دانش‌پژوهان در سطوح مختلف . و گاه مربی آنان در مسیر دانش و اخلاق و پژوهش شد، بدون این که اصراری داشته باشد که آن پژوهش‌ها را به نام خود ثبت کند. اینگونه آنچه از او باقی ماند بیشتر به نام دیگران و کمتر به نام خود اوست. با این حال همان بخش کمتر هم از بسیاران بسیاری بیشتر است. ibna.ir/x6JnK @ibna_official

🔰درنگی بر «لویناس، مکتب فرانکفورت و روانکاوی»؛ مواجهه با دیگری کتاب خوب – زندگی سعادتمند - ۶ 🔸لویناس از اینجا شروع می‌کند که به نظر من عشق به فلسفه، عشقِ به دانایی نیست، داناییِ ناشی از عشق است و بنابراین گویا این مضاف و مضاف‌الیه را به تعبیری جای‌شان را عوض می‌کند و می‌گوید که من معتقدم که ما نباید در فلسفه به دنبال عشقِ به دانایی باشیم، به دنبالِ داناییِ ناشی از عشق باید باشیم. 🔸️به نظرِ لویناس اینکه من بخواهم با دیگری تماس پیدا بکنم، با دیگری به عنوانِ فرد، یعنی با دیگری به عنوانِ فردِ تنها، نه به عنوانِ عضو (در عضویت که شما تنها نیستید) با فردیتِ شما، با آن وجهی که شما در آن وجه تنهایید، آن هم چه تنهایی‌، تنهایی به معنایِ بی‌نظیری یعنی بی‌همتایی، چه تنهایی‌ای از این بی‌همتایی بیشتر می‌شود که تو نمونه نداری، من باید به این بپردازم. در واقع من باید با توجه به آن عنصری که در شما اختصاصی شما است، به شما خدمت بکنم. من خدمتِ عام نمی‌توانم بکنم، خدمتِ خاص باید بکنم، چون هر موجودی یک موجودِ خاص است. من باید به این خاص‌بودن دیگری توجه کنم... 🔸️یک نکته خیلی جالبی که در لویناس وجود دارد این است که می‌دانید چرا تخیلات و تصوراتِ شما از من با منِ واقعی فاصله دارد؟ به خاطرِ اینکه یک مقدار از پنجره‌یِ وجودِ خودتان مرا تصور می‌کنید... الان یک جمله‌ای خانم دکتر اعلایی خواندند که هرچه بیشتر فاصله بگیر که بفهمی او مثلِ تو نیست. هرچه من بیشتر بفهمم که شما مثلِ من نیستید، بیشتر می‌توانم به شما خدمت بکنم. چون هرچه فکر کنم مثلِ من هستید، خدمت‌هایی که می‌خواهم به شما بکنم به انگاره‌یِ خدمت‌هایی است که یکی گویا می‌خواهد به من بکند با اینکه شما اصلاً موجودِ دیگری با یک نیازها و خواسته‌هایِ دیگری هستید...» ibna.ir/x6JnZ @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «نامه‌هایی از تبریز»؛ نامه‌هایی در روزهای تاریک اشغال ایران اسناد جالبی از همکاری تقی‌زاده و براون در پیشرفت مشروطیت ایران 🔸«نامه‌هایی از تبریز»‌ مدت زیادی از تاریخ مشروطیت را دربرنمی‌گیرد، ولی بادقت زیاد به ذکر جزئیات وقایع یکی از بحرانی‌ترین ادوار مشروطیت در تبریز می‌پردازد. این نامه‌ها در بحبوحه یاس و ناامیدی و در روزهای تاریک اشغال روس‌ها نوشته شده است، به بهترین وجهی احساسات نویسنده و محیط آزادیخواه تبریز را برای ما مجسم می‌سازد. همچنین سند جالبی از همکاری تقی‌زاده و براون در پیشرفت مشروطیت ایران است. 🔸️این نامه‌ها بازتاب‌دهنده‌ وضعیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تبریز و ایران در آستانه و دوران انقلاب مشروطه، و به‌ویژه پس از فتح تهران هستند. براون که دل در گرو شرق داشت، برخلاف بسیاری از مستشرقین، نه‌تنها درک عمیقی از فرهنگ ایرانی یافته بود بلکه از دوست‌داران پرشور مشروطه‌خواهان نیز محسوب می‌شد. او نقش مهمی در معرفی ادبیات، اندیشه‌ها، و جریان‌های سیاسی ایران به جهان غرب داشت. در این کتاب، مخاطب با تحلیل‌ها، نامه‌ها، و گزارش‌هایی مواجه می‌شود که علاوه بر جنبه تاریخی، روح زنده دوران مشروطه را به‌خوبی منتقل می‌کنند. 🔸️قسمت اعظم اطلاعاتی که براون راجع به وقایع دوره مشروطه گردآورد توسط دوستان ایرانی یا انگلیسی برایش فرستاده می‌شد. مثلا رابینو، کنسول انگلیس در رشت، مجموعه بی‌نظیری از مطبوعات دوره مشروطه فراهم آورد و میرزا محمد علی‌خان تربیت کتابی درباره مطبوعات فارسی نوشت این دو آن‌ها را در اختیار براون گذاشتند و او با اضافه کردن متن و ترجمه اشعار زیادی از ملک‌الشعراء بهار، پورداود، عارف، دهخدا و غیره، کتاب «مطبوعات و شعر جدید ایران» را به سال ۱۹۱۴ انتشار داد که می‌توان گفت اولین مطالعه جامعی است درباب شعر جدید و سیاسی ایران در آن دوره بود. خود براون در مقدمه فارسی خویش آن را «تاریخ منظوم انقلاب» می‌خواند و می‌گوید می‌خواسته است به مستشرقان اروپایی نشان دهد که روح شعر و طبع سخن‌پروری در ایران نمرده است، سهل است که به واسطه سوق انقلاب اخیر رونق تازه‌ای یافته و تأثیر بزرگی در آتیه این ملت به‌ظهور خواهد آورد 🔸️در سرآغاز هر نامه یادداشتی است از براون، که در چاپ حاضر چندان مفید فایده نیست ولی در متن انگلیسی چون نامه‌ها امضای مشخص نداشته است ارتباط آنها را روشن می‌ساخته است. در مورد حواشی آنچه از آن ادوارد براون بود با رمز (ا. ب.) و آنچه از آن مترجم بود با (م.) و نکات و حاشیه‌هایی که هیأت دبیران انتشارات خوارزمی بر کتاب افزوده بود با نگذاشتن هیچ امضا و علامت مشخص شد. در پایان نیز فهرست اعلام کاملی تنظیم شد تا مراجعه به مطالب کتاب آسان باشد. ibna.ir/x6JcN @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «محیط زیست از نگاه هنرمندان»؛ روایتی میان‌رشته‌ای از بحران طبیعت در قاب هنر 🔸آنچه «محیط زیست از نگاه هنرمندان» را از یک کتاب تصویری صرف متمایز می‌کند، ماهیت میان‌رشته‌ای آن است. این کتاب در نقطه تلاقی هنر، فرهنگ، جامعه و محیط زیست قرار دارد و می‌کوشد از طریق زبان تصویر، گفت‌وگویی میان هنرمندان، پژوهشگران، فعالان محیط زیست و مخاطبان عمومی شکل دهد. 🔸آثار گردآوری‌شده در این کتاب، هر یک از زاویه‌ای متفاوت به موضوع محیط زیست پرداخته‌اند. برخی با ثبت مستقیم واقعیت‌های تلخ همچون خشکسالی، آلودگی هوا، نابودی جنگل‌ها و بحران آب، نقش مستندساز را بر عهده گرفته‌اند؛ برخی دیگر با بهره‌گیری از ظرفیت‌های طراحی گرافیک و پوستر، مفاهیم پیچیده را به زبانی نمادین و تأثیرگذار ترجمه کرده‌اند و گروهی نیز از طریق کاریکاتور، با استفاده از طنزی گزنده، مناسبات انسانی و مدیریتی مؤثر بر تخریب محیط زیست را نقد کرده‌اند. 🔸️در شرایطی که بسیاری از کتاب‌های هنری صرفاً به معرفی آثار یا مرور کارنامه هنرمندان اختصاص دارند، «محیط زیست از نگاه هنرمندان» افق دیگری را پیش روی نشر هنر می‌گشاید. این کتاب نشان می‌دهد که کتاب هنری می‌تواند هم‌زمان واجد ارزش‌های زیبایی‌شناختی، کارکرد آموزشی و ظرفیت‌های اجتماعی باشد و از همین رو، در زمره آثار میان‌رشته‌ای قابل توجه سال‌های اخیر قرار گیرد. ibna.ir/x6Jg5 @ibna_official

🔰«مرد نامریی» و دعوت به مسئولیت‌پذیری؛ بحران اخلاق و جنون قدرت 🔸️«مرد نامریی» پرسشی هولناک پیش روی ما می‌گذارد که پس از یک قرن هنوز بی‌جواب مانده است: در دنیایی که فناوری‌های نوین هر روز ابزارهای بیشتری برای پنهان‌شدن و گریز از مسئولیت در اختیار ما می‌گذارند، وجدان و اخلاق انسانی تا کجا دوام خواهند آورد؟ 🔸️ولز در این اثر، داستانی به ظاهر ساده را به آینه‌ای تمام‌نما از ترس‌ها، تنهایی و سقوط اخلاقی بشر مدرن بدل می‌سازد که با گذشت بیش از یک قرن، همچنان زنده، دلهره‌آور و به طرز غریبی معاصر به نظر می‌رسد. 🔸️جذابیت ماندگار این رمان در این است که ولز هرگز به سمت یک پایان خوش کلیشه‌ای یا ساده‌انگارانه حرکت نمی‌کند. گریفین نه یک قربانی مظلوم است و نه یک شرورِ تک‌بعدی افسانه‌ای؛ او تبلور عصیان و بیگانگی است. دشمنی و نفرتی که میان او و جامعه شکل می‌گیرد، جاده‌ای دوطرفه است؛ جامعه‌ای که از هر چیز متفاوتی وحشت دارد و گریفین که با بی‌رحمی و تکبر خود، هرگونه امکان همدلی یا عشق را نابود می‌کند. فرجام کار او، با اینکه تراژیک و تلخ است، نوعی آرامش و بازگشت به خویشتن را با خود به همراه دارد؛ گویی مرگ تنها راه رهایی او از این زندانِ بی‌جسم و بازپس‌گیری هویتی است که قربانی بلندپروازی علمی‌اش شده بود. ibna.ir/x6JkF @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ عرضه ۱۰۰۰ جلد کتاب بین زائران اربعین در مرزهای کرمانشاه 🔸مدیر ادبیات و تاریخ اداره‌کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس کرمانشاه گفت: نمایشگاه‌های کتاب در مسیر زائران اربعین در یادمان مرصاد و مرزهای سومار و خسروی برپا و یک هزار جلد کتاب بین زائران توزیع شد. 🔸️مدیر ادبیات و تاریخ دفاع مقدس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان کرمانشاه گفت: بیش از یک‌ هزار جلد از کتاب‌های تولیدی این اداره‌کل در قالب نمایشگاه‌های کتاب، میان زائران عتبات عالیات در نقاط مختلف مرزی استان توزیع شد تا گامی مؤثر در معرفی فرهنگ ایثار، مقاومت و شهادت به اقشار مختلف جامعه برداشته شود. 🔸️وی افزود: تعداد قابل توجهی از آثار منتشرشده این اداره‌کل نیز در اختیار اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه قرار گرفته تا از طریق موکب‌های مستقر در سطح شهر در میان زائران و علاقه‌مندان توزیع شود. ibna.ir/x6JnV @ibna_official

🔰پیام تسلیت وزیر فرهنگ در پی درگذشت ابوالقاسم قاسم‌زاده پیشکسوت موسسه اطلاعات 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیامی درگذشت ابوالقاسم قاسم‌زاده از پیشکسوتان مطبوعات و رسانه و از همکاران قدیمی موسسه اطلاعات را تسلیت گفت. 🔸دربخشی ازاین پیام آمده است: آن فقید سعید، از نسل رسانه و روزنامه‌نگارانی بود که حرمت اندیشه و قلم را با صداقت، اخلاق، خردورزی و دغدغه‌مندی درآمیخت و سالیان متمادی، با نوشتارهای متین و اندیشه‌ورزانه، در اعتلای فرهنگ گفت‌وگو، آگاهی‌بخشی و پاسداشت ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی این سرزمین کوشید. آثار و منش حرفه‌ای او، سرمایه‌ای ماندگار برای اصحاب رسانه و روزنامه‌نگاری و یادگاری ارزشمند برای فرهنگ ایران زمین خواهد بود. ibna.ir/x6Jp8 @ibna_official

🔰مروری بر چند کتاب خاطره؛ چند خاطره خواندنی از جنگ به انتخاب احمد دهقان 🔸کتاب «خاک و خاطره» از یک‌ سو به ریشه‌های تاریخی خاطره‌نویسی در جهان و نسبت آن با مفهوم فردیت می‌پردازد و ازسوی‌دیگر مسیر شکل‌گیری و گسترش خاطره‌نویسی جنگ در ایران را دنبال می‌کند، از سفرنامه‌ها و یادداشت‌های قدیمی تا موج گسترده‌ی خاطرات رزمندگان پس از جنگ 🔸بابانظر بیش از ۱۴۰ ماه در مناطق جنگی بود. او در بستان چشم و گوش چپ خود را از دست داد، در فکه کمرش شکست، در فاو قفسه سینه‌اش شکافت، گازهای شیمیایی به سینه‌اش رسید و وقتی جنگ تمام شد، ۱۶۰ ترکش به بدنش خورده بود. تنها ۵۷ ترکش را از بدنش خارج کردند. با وجود اینکه برایش ۹۵درصد مجروحیت در نظر گرفته شده بود، باز هم در جبهه‌ها حضور پیدا کرد. شهید بابانظر هفده سال بعد، روز ۷ مردادماه سال ۷۵ برای آخرین بار به کردستان رفت. در همان کوه‌ها و ارتفاعاتی که روزگاری جوانی خود را گذرانده بود، به‌خاطر کمبود فشار هوا دچار تنگی نفس شدید می‌شود. همراهیانش او را برای مداوا مقر می‌رسانند؛ اما دیگر دیر شده بود. کتاب «بابا نظر» نوشته‌ محمدحسن نظرنژاد است. 🔸ناشر درباره‌ این کتاب آورده است:«کتاب کم‌نظیر «بابا نظر» که شرح خاطرات شفاهی شهید محمدحسن نظرنژاد در مصاحبه با حسین بیضایی است سندی روشن و قاطع بر این مدعاست که دریچه تازه‌ای به برخی زوایای ناشناخته انقلاب و دفاع مقدس گشوده است.» ibna.ir/x6Jp9 @ibna_official

🔰روایت کتاب‌دوستی در آستارا؛ یک قرن، یک کتابخانه، هزاران قصه 🔸 کتابخانه عمومی شهرستان مرزی بندر آستارا یکی از سه کتابخانه عمومی کشور است با بیش از یکصد سال سابقه فعالیت و ارائه خدمات به دوستداران کتاب، نشانه‌ای از دغدغه‌مندی این شهر برای توسعه دانایی و گواهی بر ریشه‌های کهن و قدیمی علاقه‌مندی مردم آستارا به سوادآموزی و رشد فرهنگی است. 🔸️این کتابخانه در ابتدا به‌صورت انجمنی (و نه ناشی از یک دستور دولتی و حکومتی) تاسیس شد و بزرگان شهر با راه‌اندازی یک انجمن، ساختمانی را با هزینه شخصی اجاره کرده یا به امانت گرفته و قرائت‌خانه را دایر کردند و زمانی که این کتابخانه دایر شد؛ حدود ۱۵۰۰ جلد کتاب در آن بوده و این کتاب‌ها فقط هم محدود به کتاب‌هایی با زبان فارسی نبوده چراکه به دلیل موقعیت جغرافیایی و مرزی آستارا، کتاب‌هایی با زبان‌های دیگر هم وجود داشته و در حال حاضر افزون بر 20 هزار جلد کتاب دارد.. 🔸نسخه‌های خطی موجود در این کتابخانه و کتاب‌هایی به زبان‌های روسی، آلمانی، ارمنی و لاتین در آن، گویای مراودات فرهنگی ایران‌زمین از دروازه آستاراست و کتابخانه از چنان اعتباری برخوردار است که در سال ۱۳۹۰ تعداد ۲۰۰ جلد کتاب و ۶۰ نسخه مجله تاریخی و علمی موجود در کتابخانه مرحوم سرهنگ جلیل بزرگمهر وکیل مدافع دکتر مصدق در دادگاه های نظامی پس از کودتای ۲۸ مرداد، به کتابخانه زادگاهش اهدا شد. ibna.ir/x6HtG @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ پوست‌اندازی قاچاق کتاب؛ ماجرای نشر نی با «بیچارگان» داستایوفسکی 🔸یک کلیک، یک سفارش و یک کتاب قاچاق؛ ماجرای «بیچارگان» داستایوفسکی نشر نی، نشان می‌دهد مسیر دسترسی به کتاب ناسالم، از پیاده‌رو به فضای آنلاین درحال پوست‌اندازی است. 🔸این ناشر اعلام کرده بود، یک نسخه‌ کتاب «بیچارگان» که از اسنپ‌شاپ خریداری کرده، غیرمجاز و نام عرضه کننده دیگری را روی بسته ارسالی دیده است. به نظر می‌رسد، پرسش فقط درباره فروش نسخه قاچاق نیست؛ مسئله، مسیری است که چنین کتابی از تولید تا عرضه آن هم در سکوی برخط، طی کرده است؛ علاوه براین، واکنش‌ها به انتشار این پست در فضای مجازی نیز، چند پرسش جدی را مطرح می‌کند؛ ازجمله اینکه منشا و دلیل واکنش‌های تند به ناشر شناخته‌شده، چیست؟ و اگر کاربران یا مخاطبان پُست اخیر نشر نی، را به دو دسته کتابخوان‌ و غیرکتابخوان تقسیم کنیم، چرا برخی، به پدیده کتاب قاچاق، در عبارت دقیق‌تر آسیب‌های آن به ناشر بی‌توجه‌اند؟ مدیرمسئول نشر نی علاوه بر پاسخ به این پرسش‌ها، درباره چالش کتاب قاچاق گفته است. 🔸️واکنش مدیرمسئول انتشارات نی، به پدیده قاچاق کتاب، مشابه بسیاری از ناشران است که از پیش می‌دانند، اقدام به شکایت و پیگیری حقوقی، به نتیجه نمی‌رسد. ibna.ir/x6Jpn @ibna_official

🔰علیرضا قیامتی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ شاهنامه؛ رگه‌ی جاری هویت ملی در مواجهه با موج «بلعیده شدن» 🔸علیرضا قیامتی، پژوهشگر زبان فارسی گفت: کشوری که پیشینه کهنی دارد، نباید فرهنگ و هویت خود را از دست بدهد. به همین خاطر باور من این است که موج جهانی شدن نباید هویت ملی ما را تحت تأثیر قرار دهد. در این مسیر، شاهنامه و ادبیات پرافتخارمان یکی از بزرگ‌ترین برگ‌های برنده برای ماندگاری ماست. 🔸️شاهنامه را نمی‌توان تنها با ایلیاد و اودیسه مقایسه کرد، بلکه باید آن را در کنار تمام حماسه‌های جهان دید؛ از «مهابهاراتا» و «رامایانا» در هند گرفته تا «گوگوریو» در شبه‌جزیره کره یا آثار ویرژیل. هیچ‌کدام از این‌ها نمی‌توانند با شاهنامه یکی یا هم‌تراز باشند، زیرا شاهنامه متفاوت است؛ چرا که رگه‌های هویت ملی را به‌طور کامل در آن می‌بینید. در اینجا، مفهوم «کشور» و «میهن» تنها به یک جغرافیای خاص خلاصه نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای است از پس‌زمینه‌های آرمانی، فرهنگ، اسطوره، تاریخ، خردورزی، نیک‌منشی، اخلاق، راستی، شیوه حکومتداری و شیوه زندگی. تمام این نمادها را می‌توانید در شاهنامه بیابید، در حالی که در ایلیاد و اودیسه به این شکل نیست. 🔸 بزرگ‌ترین شاخصه «ایران فرهنگی» و «ایرانشهر»، همین زبان و ادبیات فارسی است. اگر بخواهیم بهترین عامل برای گرد هم آمدن ملت‌ها را پیدا کنیم، بدون شک آن را در زبان و ادبیات فارسی می‌یابیم. زبان فارسی در قرن‌های گذشته، فراگیری و شمولی داشت که متأسفانه امروز به دلیل دشمنی‌ها، دیگر از آن شمول و فراگیری برخوردار نیست. زمانی ابن‌بطوطه، جهانگرد مراکشی، که از غربی‌ترین نقطه کشورهای اسلامی به شرقی‌ترین نقطه یعنی اندونزی سفر کرد، می‌گوید هر جایی که می‌رفتم و به هر شهری که می‌رسیدم، چون زبان‌های محلی را بلد نبودم، به زبان فارسی با مردم سخن می‌گفتیم؛ از جمله با حاکم قسطنطنیه (استانبول) به فارسی صحبت می‌کرد. او حتی با پادشاه سیام (تایلند کنونی) و در مالزی نیز به زبان فارسی سخن می‌گفت. این‌ها همگی نشان‌دهنده فراگیری و شمول زبان فارسی در آن دوران بود. ibna.ir/x6JjQ @ibna_official