🔰از سوی نشر نگاه معاصر منتشر شد؛ نگاهی انتقادی به تاریخ‌نگاری ابن‌شهرآشوب   🔸شیوه‌ شهرآشوبی در بررسی انتقادی جنبه‌های تاریخ‌نگارانه‌ی آثار ابن‌شهرآشوب منبعی ارزشمند به‌شمار می‌رود. این پژوهش نشان می‌دهد ابن‌شهرآشوب بسیار بیش از آن‌که مورخی دقیق و ضابطه‌مند باشد، با رویکردی خطابی و پراغراق سراغ منابع تاریخی رفته و در موارد نه‌چندان معدودی، با سوگیری‌ها و گرایش‌های گوناگون، از رویکرد روشمند فاصله‌ گرفته است. 🔸محمدصادق حسین‌زاده در پژوهش حاضر در پی پر کردن این خلأ پژوهشی برآمده است؛ او که پیش از این در سال ۱۴۰۲ کتاب تاریخ‌یار: درآمدی بر پژوهش در تاریخ اسلام (منطق پژوهش، آسیب‌شناسی) را منتشر کرده بود، در کتاب حاضر می‌کوشد به‌بررسی انتقادی روش‌شناسی تاریخی ابن‌شهرآشوب مازندرانی بپردازد و مسائلی همچون وثاقت تاریخی آثار او، میزان امانت‌داری‌اش در نقل گزارش‌ها و پدیده‌هایی همچون تقطیع روایات، ارجاع‌های نادرست، «مناقب‌بافی»ها و «مثالب‌تراشی»ها را در آثار ابن‌شهرآشوب آشکار سازد. 🔸او در مواجهه‌ با شخصیت‌های تاریخی‌ای که از آنان نفرت دارد صرفاً به نقد آن‌ها براساس گزارش‌های تاریخی نمی‌پردازد، بلکه می‌کوشد با ارائه‌ی شواهد و دلایل ناپذیرفتنی، به‌تعبیر نویسنده «مثالب‌تراشی» کند. در نمونه‌ای جالب توجه از «مناقب‌بافی»های ابن‌شهرآشوب که توسط نویسنده بررسی شده است، او برآن است که تعداد امامان در اصول فقه یافتنی است؛ چرا که «بنیان این علم بر دوازده مطلب نهاده شده است: خطاب، اوامر، نواهی، عموم، خصوص، مجمل، بیان، نسخ، اخبار، اجماع، افعال، قیاس، اجتهاد، حظر و اباحت»، که البته پانزده مورد هستند! ابن‌شهرآشوب همچنین در بیانی «ذوقی»، این‌که در نحو افعال ثلاثی مجرد واجد دوازده بنا هستند را نیز نه‌تنها دال بر تعداد امامان، که به‌نحو خاص دال بر امام دوازدهم (ع) نیز برمی‌شمارد، چه این‌که به‌باور او، یازده بنا از این دوازده مورد مستعمل هستند و یکی از آن‌ها مهمل است؛ نمونه‌ای که ابن‌شهرآشوب آن را دال بر امام دوازدهم (ع) برمی‌شمارد. 🔸شیوه‌ی شهرآشوبی در بررسی انتقادی جنبه‌های تاریخ‌نگارانه‌ی آثار ابن‌شهرآشوب منبعی ارزشمند به‌شمار می‌رود. این پژوهش نشان می‌دهد ابن‌شهرآشوب بسیار بیش از آن‌که مورخی دقیق و ضابطه‌مند باشد، با رویکردی خطابی و پراغراق سراغ منابع تاریخی رفته و در موارد نه‌چندان معدودی، با سوگیری‌ها و گرایش‌های گوناگون، از رویکرد روشمند فاصله‌ گرفته است. با این‌حال، چنان‌که نویسنده خود در مقدمه‌ی کتاب اشاره می‌کند، نقد علمی گزارش‌های فردی مانند ابن‌شهرآشوب نه‌تنها به‌معنای نقد شخصیت او نیست، بلکه نقد وثاقت تاریخی برخی از مناقب نقل‌شده توسط او نیز، هرگز دال بر نفی مناقب و فضائل پیامبر (ص) و امامان (ع) نیست. ibna.ir/x6JGK @ibna_official

🔰تأملی بر واپسین ایستادگی‌های انسان در آثار اشتفان تسوایگ؛ میان شطرنج و شمشیر 🔸«حدیث شطرنج» واپسین فریاد انسانی است که از تنهایی و سرکوب سخن می‌گوید و «آخرین روزهای سیسرو» یادآوری این حقیقت که تاریخ، بارها و بارها، خرد را به مسلخ قدرت برده است. 🔸«حدیث شطرنج» را می‌توان استعاره‌ای از وضعیت روشنفکر اروپایی در برابر توتالیتاریسم دانست. شطرنج، با قوانین سخت و حرکت‌های حساب‌شده‌اش، در برابر بی‌رحمی بی‌قاعده‌ استبداد قرار می‌گیرد. اما همین نظم ذهنی نیز اگر از جهان واقعی جدا شود، به نوعی دوپاره‌گی و اسکیزوفرنی می‌انجامد. گویی سوایگ در شخصیت دکتر ب. تصویری از خود نیز ترسیم کرده است: نویسنده‌ای در تبعید، جداافتاده از وطن و زبان مادری، که برای حفظ تعادل روانی به خاطره‌ها و فرهنگ گذشته چنگ می‌زند. 🔸اگر «حدیث شطرنج» تصویر ذهنی فردی منزوی در برابر ماشین سرکوب مدرن است، «آخرین روزهای سیسرو» تأملی است بر ناتوانی خرد و بلاغت در برابر خشونت سیاست. هر دو اثر، با فاصله‌ای دوهزارساله از یکدیگر، به یک پرسش مشترک می‌رسند: انسانِ اندیشمند در برابر قدرت عریان چه می‌تواند بکند؟ آیا عقل و فرهنگ می‌توانند در برابر خشونت دوام آورند؟ 🔸اهمیت گردآمدن این دو رمان کوتاه در یک کتاب، در همین هم‌نشینیِ تماتیک است. تسوایگ با عبور از مرز زمان، نشان می‌دهد که تراژدی روشنفکر و اهل فرهنگ، محدود به قرنی خاص نیست. از روم باستان تا اروپای فاشیستی، همواره لحظه‌ای فرامی‌رسد که در آن، اندیشه باید بهای ایستادگی را بپردازد ibna.ir/x6HVt @ibna_official

🔰به مناسبت صد و دومین سالروز تولد اسلامی ندوشن؛ نقش پررنگ دکتر اسلامی ندوشن در گسترۀ شاهنامه پژوهی 🔸در سوم شهریور، یاد و خاطره‌ی دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن، تبلور شکوه ادبیات و فرهنگ ایران، زنده می‌شود. مردی که با وجود تخصص در رشته حقوق، قلبش همواره با ضرب‌آهنگ شاهنامه می‌تپید و عمری را وقف پژوهش در تبار فردوسی‌شناسی کرد. از نخستین مواجهه با نسخه‌های سنگی هند در یزد تا سال‌ها تدریس در جایگاه عالی دانشگاه تهران، اسلامی ندوشن پیوندی ناگسستنی میان «روح ایران» و «حماسه فردوسی» برقرار کرد. در این یادداشت، به بررسی سیره‌ی این استاد فرهخته و میراث ماندگار او در دنیای جستار و شعر می‌پردازیم. 🔸سوم شهریور برابر است با زادروز دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن (۱۳۰۳ – ۱۴۰۱ خ) بزرگ‌مردی از تبار فرهنگ و ادب ایران که خدمات بس بزرگی به جستار شاهنامه پژوهی و فردوسی شناسی در ایران کرد، وی از همان نوجوانی که در «کتاب‌فروشی یزد» شاهنامه بزرگ و سنگین چاپ سنگی هند را از دوستش استاد مهدی آذر یزدی خرید و ترک دوچرخه گذاشت و به خانه آمد و روزها دلبرانه آن را می‌خواند، دوستدار شاهنامه شد، آن روزها به‌ویژه پس از برگزاری هزارۀ فردوسی در مهر ۱۳۱۳ خ در تهران و سراسر ایران، جنبش بزرگی در این زمینه به راه افتاده بود، چند کتاب از آزاد همدانی، احمد اشتری یکتا، احمد بهارمست، محمّد حجازی و... همگی در سال ۱۳۱۳ خ چاپ‌شده بود و شاهنامه‌هایی به کوشش و یا دیباچۀ آموزنده، ترنر ماکان، اولیا سمیع و غیره با پایمردی پارسیان (زرتشتیان) هند در بمبئی چاپ‌شده و بیشتر از سوی همین زرتشتیان به یزد و کتابخانۀ شخصی غلامعلی رئیس می‌رسید و اسلامی هم توسط دبیر عربی خود، استاد محمّدعلی فرهمند آن را به امانت می‌گرفت، پس آن همشهری‌اش اردشیر خاضع، شاهنامه را با دیباچه‌ای به سال ۱۳۲۲ خ در بمبئی چاپ کرد و همشهری دیگرش فتح‌الله مفتون یزدی، کتاب ارجمند «حقیقت فردوسی و فردوسی» را به سال ۱۳۲۷ خ در حیدرآباد دکن هند چاپ کرد و این برابر بود با ادامۀ تحصیل او در کالج البرز تهران و همکاری با مجلۀ سخن به سردبیری دکتر پرویز ناتل خانلری و شرکت در جشن‌های فردوسی که هرساله در تهران و ایران برگزار می‌شد. ibna.ir/x6JHz @ibna_official

🔰صد سال با وینی‌پو؛ خرس کوچکی که صد ساله شد 🔸صد سال از ورود وینی‌پو به ادبیات کودک می‌گذرد؛ خرسی که از یک اسباب‌بازی شروع شد و به یکی از ماندگارترین شخصیت‌های ادبیات کودک جهان تبدیل شد. اما راز ماندگاری او چیست و وینی‌پو در ایران چه مسیری را طی کرده است؟ 🔸اگر بخواهیم تولد وینی‌پو را دقیق حساب کنیم، باید به ۱۴ اکتبر ۱۹۲۶ برگردیم؛ روزی که نخستین مجموعه داستان‌های Winnie-the-Pooh نوشته‌ی آلن الکساندر میلن و تصویرگری ارنست اچ. شپرد منتشر شد. البته خود خرس کمی زودتر متولد شده بود: ریشه‌های او به کتاب شعر When We Were Very Young در سال ۱۹۲۴ می‌رسید و بعد در سال ۱۹۲۶ بود که مجموعه داستان مستقلش منتشر شد. کتاب در همان سال نخست حدود ۱۵۰ هزار نسخه فروخت؛ رقمی که برای یک کتاب کودک در آن زمان، موفقیتی چشمگیر بود. 🔸وینی‌پو خیلی زود از مرزهای کتاب عبور کرد. دیزنی در دهه ۱۹۶۰ وارد ماجرا شد و با انیمیشن، شخصیت‌های جنگل صد جریب را به مخاطبانی بسیار گسترده‌تر معرفی کرد. نخستین فیلم کوتاه دیزنی درباره وینی‌پو، Winnie the Pooh and the Honey Tree، در سال ۱۹۶۶ منتشر شد. از آن زمان، وینی‌پو دیگر فقط شخصیت کتاب‌های میلن نبود؛ به یک شخصیت جهانی در سینما، تلویزیون، اسباب‌بازی، محصولات فرهنگی و سرگرمی تبدیل شد. 🔸وینی‌پو در ایران البته غریبه نیست. رد او را می‌توان در ترجمه‌های فارسی و مجموعه‌های مختلف پیدا کرد؛ از کتاب‌هایی با عنوان «وینی پو» تا مجموعه‌هایی مانند «قصه‌های وینی پو». 🔸برای نمونه، در بازار نشر ایران آثاری از میلن با ترجمه‌ی فرید کرمی و انتشار انتشارات قدیانی دیده می‌شود و کتاب‌هایی از داستان‌های وینی‌پو نیز با ترجمه‌های مژگان شیخی، زهره خداپرست و دیگر مترجمان منتشر شده‌اند. فهرست‌های کتاب فارسی همچنین عنوان‌هایی مانند «وینی پو»، «زندگی در سیلاب»، «کندوی عسل»، «یک عالمه عسل»، «گمشده در جنگل» و «سفر به قطب شمال» را ثبت کرده‌اند. ibna.ir/x6JHK @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با مدیر قدیمی‌ترین انتشاراتی میاندوآب؛ نشر شهرستان‌ها؛ از محدودیت امکانات تا خلق فرصت 🔸در روزگاری که بخش مهمی از امکانات و ظرفیت‌های صنعت نشر در پایتخت و سپس در مرکز هر استان متمرکز شده، فعالیت برای ناشران شهرستانی که در مرکز استان نیستند، بیش از انتشار کتاب، تلاشی برای حفظ و گسترش زیست فرهنگی در خارج از مرکز است. 🔸نشر در ایران، به‌ویژه در شهرستان‌ها، نوعی زیست‌ مقاومتی است. اما من همیشه باور داشته‌ام که مرکزیت، یک جغرافیاست نه یک سرنوشت. در شطرنج یاد گرفتیم که امکانات را خلق کنیم، نه اینکه در انتظارشان بمانیم. از شبکه‌سازی با نویسندگان بومی تا همکاری با دانشگاه‌ها، از پیوند با هنرمندان تا استفاده از ظرفیت رسانه‌های محلی. در واقع، ما در شطرنج تلاش کردیم که حاشیه را به کانون تبدیل کنیم. 🔸جامعه امروز نیازمند گفت‌وگو و تعامل در حوزه‌های گوناگون است. به همین دلیل شطرنج در حوزه‌های مختلف از جمله مطالعات زنان و خانواده، کتاب‌های تخصصی و دانشگاهی، ادبیات داستانی و غیرداستانی، کودک و نوجوان، پژوهش‌های اجتماعی و فرهنگی، بومی‌نگاری و تاریخ محلی و توجه ویژه به ادبیات و زبان آذری فعالیت کرده است. این تنوع به ما اجازه داده با طیف گسترده‌ای از مخاطبان ارتباط برقرار کنیم. ibna.ir/x6Jvs @ibna_official

🔰اندیشه سیاسی جان لاک در گفت‌وگو با کاوه حسین‌زاده راد؛ لیبرال عقل‌بنیاد یا مسیحی پیوریتن از دید دان دغدغه اصلی لاک مشروعیت انقلاب بود، نه دموکراسی مدرن یا حقوق بشر 🔸کاوه حسین‌زاده راد گفت:‌ مروجین لیبرالیسم عمدتاً در فضای فکری ما به‌گونه‌ای رفتار می‌کنند که گویی لیبرالیسم درختی است که هیچ ریشه‌ و تنه‌ای نداشته است. یعنی فقط می‌خواهند میوه آن را بچینند و تنها با محصول نهایی برخورد کنند و به ریشه‌های آن، که می‌توانیم بگوییم اندیشمندان کلاسیک و پدران بنیادگذار لیبرالیسم هستند، بی‌توجهی می‌شود. از این لحاظ فکر می‌کنم که نفس پرداختن به کسانی مثل جان لاک برای ما ضرورت دارد. 🔸جریان اصلی لاک‌پژوهی در دهه ۱۹۶۰ میلادی در سیطره خوانش‌های لیبرال‌-سکولار مانند خوانش‌های «سی.بی مک‌فرسون» و «لئو اشتراوس» قرار داشت. دان رویکردی جدید در تحلیل اندیشه‌های لاک اتخاذ کرد که توانست در تحلیل اندیشه سیاسی راهگشا باشد. حاصل کار، یعنی همین کتاب، امروزه به عنوان یکی از معتبرترین و تاثیرگذارترین تفسیرهای مدرن از اندیشه سیاسی لاک شناخته می‌شود. 🔸به باور دان لاک را نمی‌توان صرفا به عنوان فیلسوفی تجربه‌گرا یا بنیانگذار لیبرالیسم سکولار فهمید، بلکه باید او را اندیشمندی دانست که در کانون نظام فکری‌اش دغدغه‌های اخلاقی و الهیاتی عمیقی قرار داشت. امروزه کتاب دان به عنوان منبعی اساسی برای پژوهشگرانی شناخته می‌شود که به دنبال درک رابطه پیچیده و چندلایه بین دین و فلسفه در اندیشه سیاسی غرب هستند. 🔸لاک در طول زندگی‌اش مواضعش را تغییر داد؛ مثلاً در جوانی بیشتر محافظه‌کار بود و بعدها به لیبرالیسم گرایش یافت. برخی هم معتقدند دان، لاک متأخر - به‌ویژه لاک «نامه‌هایی در باب مدارا» و «دو رساله» را- با لاک اولیه که دغدغه‌های الهیاتی پررنگ‌تری داشت، خلط می‌کند . 🔸زبان لاک با زبان امروز متفاوت است. هنگامی که لاک از آزادی یا برابری سخن می‌گوید، با آنچه برداشت‌های سکولار امروزی مراد می‌کنند تفاوت بنیادی دارد. برای مثال، برابری نزد لاک، لزوما به معنای برابری اقتصادی و اجتماعی نیست بلکه به این معناست که همه انسان‌ها در پیشگاه خدا برابرند. آزادی مدنظر لاک، حق اطاعت نکردن از حکومتی است که قوانین طبیعی-الهی و، نه آزادی فردی مطلق را، نقض می‌کند. دان هشدار می‌دهد اگر لاک را صرفاً به‌عنوان لیبرال مدرن بخوانیم، بخش‌های اساسی اندیشه‌اش را نادیده گرفته‌ایم. ibna.ir/x6JHt @ibna_official

🔰گفت‌وگو با محمد ترکمان به مناسبت اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰؛ استبداد مطلقه رضاخانی در عرض چند ساعت فرو ریخت ارتش برای سرکوب داخل بود، نه برای دفاع از مرزها 🔸محمد ترکمان گفت: انگلیسی‌ها و روسیه تزاری نتوانستند تمام  ایران را به تصرف دربیاورند. بخش‌هایی از ایران را تصرف کردند و آن بخش‌ها هم شب‌ها در اختیار خود مردم بود؛ به دلیل اینکه رجال حضور داشتند. رضاخان در طول ۲۰ سال استبداد مطلقه‌اش، بزرگ‌ترین خیانتش این بود که رجال ایران را نابود کرد. سوم شهریور، در عرض چند ساعت، کشور در دست قوای خارجی قرار گرفت. 🔸رضاخان و دولت ایران تلاش داشتند بپرسند هدف اصلی شما چیست؟ چون برای آنها مشخص بود که آلمانی‌هایی که در ایران حضور داشتند، عموماً در بخش‌های صنعتی مشغول به کار بودند و خطری برای انگلستان محسوب نمی‌شدند؛ اما هدف، تصرف ایران بود.در این موضوع، انگلیسی‌ها روس‌ها را نیز شریک خود کردند و از آنها خواستند در این عملیات شرکت کنند. در اسناد و مدارک می‌توان مشاهده کرد که این انگلیسی‌ها بودند که به روس‌ها پیشنهاد می‌کنند و روسیه سیاست پیروی از انگلستان را در این موضوع پیش می‌گیرد. چنان‌که در گذشته نیز، در قضایای مشروطه، باز می‌بینیم که روسیه تزاری دنباله‌رو سیاست انگلیس در ایران است. در قرارداد ۱۹۰۷ و جنگ «جهانی» اول و قرارداد ۱۹۱۵ ایضا. سفیر ایران در مسکو، که در آن زمان محمد ساعد مراغه‌ای بود، در گزارش‌هایی که به ایران ارسال می‌کرد این مطلب را عنوان می‌کند که این انگلیسی‌ها هستند که روس‌ها را نیز به تقابل و برخورد با ایران تشویق می‌کنند. 🔸رضاخان به دلیل اینکه در کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ توسط انگلیسی‌ها و ژنرال آیرونساید فرمانده قوای نظامی انگلیس در شمال ایران به قدرت رسیده بود و فاقد پایگاه داخلی بود، توان برخورد و اتخاذ یک موضع فعال و مستقل و در چارچوب منافع ملی را نداشت و مطالب و مسائل کشور نیز تحت تأثیر استبداد مطلقه یک فرد بود. وزرا کاره‌ای نبودند، نخست‌وزیر هم کاره‌ای نبود، مجلس بی‌اطلاع و بیکار بود؛ یعنی قضیه آن‌چنان در هاله‌ای از ابهام قرار داشت که هیچ‌کس جرئت نمی‌کرد حرفی بزند. رضاخان هم وقت می‌گذراند و خود او نیز نمی‌دانست چه خواهد شد!چندین‌بار درخواست کرد، از طریق وزیر خارجه‌اش یا سفرا، که «شما چه می‌خواهید و هدف اصلی‌تان چیست؟ 🔸به دلیل موقعیت استراتژیک ایران بود که کشور به اشغال درآمد و این نکته اهمیت داشت؛ یعنی مسئله اشغال نظامی، مؤخر بر این ویژگی‌ها بود. به دلیل موقعیت راهبردی، اقتصادی، منابع نفتی و همچنین مسیر مواصلاتی، ایران اشغال شد؛ مسیری که از جنوب به شمال و مرزهای روسیه شوروی متصل می‌شد. هدف بنده از انتشار این کتاب همین بود. درباره سوم شهریور مطالب و مقالات زیادی منتشر شده و در سال‌های بعد نیز کتاب‌های متعددی درباره این موضوع به چاپ رسیده است ibna.ir/x6JHJ @ibna_official

🔰مدیر کتابفروشی بزنگاه در گفت‌وگو با ایبنا تاکید کرد؛ طبقه‌بندی اجتماعی با روح باشگاه‌های کتابخوانی ناسازگار است گروهی کتاب بخوانیم 🔸مدیر کتابفروشی بزنگاه، معتقد است، باشگاه‌های کتابخوانی باید امن باشد، فرد بتواند آزادانه صحبت کند و نظر خودش را بگوید، بدون اینکه فکر کند قرار است قضاوت شود. 🔸وی با این توضیح که در باشگاه‌های کتابخوانی با آدم‌های مختلف و دیدگاه‌ها و تفکرات متفاوتی از یک کتاب آشنا می‌شویم، افزود: ممکن است از یک کتاب به دستاوردی رسیده باشیم که شخص دیگری به آن نرسیده باشد یا برعکس، فرد دیگری به فهمی دست پیدا کرده باشد که برای ما تازگی داشته باشد. گاهی ابعاد پنهانی در شخصیت یک کتاب، مثلاً یک رمان یا داستان، یا حتی روایت آن داستان، در همین گفت‌وگوها برای مخاطب آشکار می‌شود. همین مسئله موجب می‌شود به فهمی عمیق‌تر، جامع‌تر و غنی‌تر از کتابی که مطالعه می‌کنیم برسیم. به‌نظرم این اولین دریافتی است که از برگزاری باشگاه‌های کتابخوانی می‌توان داشت. 🔸وی یکی از رویکردهای پنهان باشگاه‌های کتابخوانی را تشویق و تمرین برای کار جمعی و گروهی دانست و ادامه داد: در جامعه فعلی، اگر به رفتارها و کنش‌های روزمره نگاه کنیم، می‌بینیم که آدم‌ها به سمت خودمحوری می‌روند. بخشی از این مسئله به مسائل مالی مربوط می‌شود و بخشی هم به مسائل بزرگتر جامعه. اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، انسان امروز ایرانی دوست دارد مدرن شود و دوست دارد فردگرا شود، اما این فردگرایی (individualism) گاهی به‌شکل نامتعارفی به خودمحوری و خودمداری (egoism) تبدیل شده و این برای جامعه خطرناک است. 🔸نوتاش با بیان اینکه باشگاه‌های کتابخوانی می‌توانند باعث تغییر سبک زندگی شوند، افزود: وقتی قرار است در هفته در یک جلسه کتابخوانی شرکت کنم، در زندگی روزمره باید برای خواندن کتاب وقت بگذارم. وقتی در طول روز برای کتابخوانی وقت گذاشته می‌شود، کتابخوانی به سبک زندگی تبدیل می‌شود. اگر کتابخوانی سبک زندگی شود، خرید کتاب دیگر اولویت هزارم و یک کالای لوکس نیست؛ بلکه به یک کالای ضروری تبدیل می‌شود. ibna.ir/x6JF8 @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با نویسنده کتاب‌های «هالیو» و «جادوی قهوه ترک»؛ «دیپلماسی عمومی» یعنی فتح جهان بدون شلیک یک گلوله/ پشت «کی‌پاپ» و سریال‌های ترکی، راهبردی بزرگ پنهان است 🔸سوهانی گفت: دیپلماسی عمومی نوعی فتح بدون جنگ و خون‌ریزی است. شاید بهترین مثال برای توضیح آن، اسب تروا باشد؛ ظاهراً با فیلم، سریال، موسیقی، ورزش، غذا یا دیگر جلوه‌های فرهنگی مواجه هستیم، اما در لایه‌های عمیق‌تر، این محصولات حامل ارزش‌ها، هویت و اهداف راهبردی یک کشور هستند و می‌توانند افکار عمومی را در مسیری مشخص هدایت کنند. 🔸به باور من، دیپلماسی عمومی امروز یکی از مهم‌ترین عرصه‌های رقابت کشورها و یکی از منابع اصلی تولید قدرت در جهان است اما ما هنوز آن را آن‌گونه که باید جدی نگرفته‌ایم. 🔸در جریان جنگ اخیر نیز بار دیگر این بحث مطرح شد که روابط بین‌الملل، فارغ از نهادها و ساختارهای رسمی، تا حد زیادی بر پایه قدرت شکل می‌گیرد. اینکه در نهایت، کشوری که قدرت بیشتری دارد، دست برتر را خواهد داشت. اما مشکلی که در کشور ما وجود دارد، برداشت محدود از مفهوم قدرت است. معمولاً قدرت را فقط در حوزه نظامی، موشکی یا هسته‌ای تعریف می‌کنیم، در حالی که این‌ها تنها بخشی از قدرت هستند. بی‌تردید قدرت سخت اهمیت دارد و نقش بازدارندگی ایفا می‌کند، اما شرط کافی نیست. از اواخر قرن بیستم، زمانی که جوزف نای مفهوم «قدرت نرم» را مطرح کرد و آن را یکی از پایه‌های اصلی قدرت آمریکا دانست، نگاه به مفهوم قدرت نیز دگرگون شد. 🔸دیپلماسی عمومی نوعی فتح بدون جنگ و خون‌ریزی است. شاید بهترین مثال برای توضیح آن، اسب تروا باشد؛ ظاهراً با فیلم، سریال، موسیقی، ورزش، غذا یا دیگر جلوه‌های فرهنگی مواجه هستیم، اما در لایه‌های عمیق‌تر، این محصولات حامل ارزش‌ها، هویت و اهداف راهبردی یک کشور هستند و می‌توانند افکار عمومی را در مسیری مشخص هدایت کنند. 🔸متأسفانه در کشور ما دیپلماسی عمومی عملاً متولی مشخصی ندارد. نهادها و سازمان‌های مختلف شاید این عنوان را بر سردر خود داشته باشند. برای مثال در وزارت امور خارجه مرکزی با عنوان «دیپلماسی عمومی» وجود دارد، اما بخش عمده فعالیت آن به روابط عمومی و امور رسانه‌ای محدود می‌شود. در حالی که دیپلماسی عمومی به معنای اثرگذاری هدفمند بر افکار عمومی ملت‌های دیگر است و این رویکرد کمتر دیده می‌شود. ibna.ir/x6JH9 @ibna_official

🔰وقتی آینده در جست‌وجوی انسان تازه است؛ ژانر علمی‌تخیلی چگونه به بحران جمعیت پاسخ می‌دهد؟ 🔸روزی نه‌چندان دور، شاید بزرگ‌ترین نگرانی بشر نه انفجار جمعیت، بلکه خاموش شدن تدریجی چراغ شهرها و خالی ماندن خانه‌ها باشد. در جهانی که تولدها کمتر و نسل‌ها پیرتر می‌شوند، سیاست‌های معمول دیگر همیشه پاسخگو نیستند. حالا خیال‌پردازان ژانر علمی‌تخیلی پرسشی جسورانه مطرح می‌کنند: اگر راه‌های طبیعی افزایش جمعیت کافی نباشد، آیا فناوری می‌تواند انسان تازه‌ای برای آینده بسازد؟ 🔸در جهان داستان‌ها، انسان حتی به فکر ساختن انسان افتاده است؛ تولید موجوداتی که نه از مسیر طبیعی تولد، بلکه در آزمایشگاه‌ها و فناوری‌های پیشرفته شکل می‌گیرند. ایده‌ای که امروز بیشتر شبیه خیال است، اما مانند بسیاری از رویاهای ژانر علمی‌تخیلی، مرز میان ناممکن و ممکن را به چالش می‌کشد. 🔸اما شاید مهم‌ترین درس این داستان‌ها، نه در فناوری‌های عجیب آنها، بلکه در یک پرسش ساده باشد: آیا مشکل بشر فقط کمبود انسان است یا ناتوانی در ساختن جامعه‌ای که انسان‌ها در آن بخواهند زندگی کنند؟ شاید پیش از آنکه به فکر تولید انسان‌های بیشتر باشیم، باید به این فکر کنیم که چرا بسیاری از انسان‌های امروز کمتر به آینده امیدوارند. چرا در برخی جوامع، داشتن فرزند به جای آنکه نشانه امید باشد، به تصمیمی پرهزینه تبدیل شده است. ibna.ir/x6Jjb @ibna_official

🔰در سالروز سوم شهریور 1320؛ دریاداری که برای خلیج فارس قلم زد و جان داد 🔸در مقدمه کتاب «خلیج فارس: همراه سه نقشه»، دریادار غلامعلی بایندر بر اهمیت خلیج فارس برای ایران تأکید می‌کند و هدف خود را افزایش آگاهی ایرانیان، به‌خصوص افسران و کارمندان دولت، درباره این منطقه می‌داند. 🔸غلامعلی بایندر از چهره‌های مهم تاریخ نظامی ایران در دوره پهلوی اول و از پیشگامان شکل‌گیری نیروی دریایی نوین ایران بود. او در ۲۳ آذر ۱۲۷۷ در تهران متولد شد و پس از تحصیل در دارالفنون و مدرسه نظام مشیرالدوله، در سال ۱۲۹۹ وارد خدمت نظامی شد. بایندر در سال‌های نخست خدمت در عملیات‌های نظامی در تنکابن، گیلان و مناطق غربی کشور شرکت کرد و پس از آن برای فراگیری علوم و فنون نظامی به فرانسه اعزام شد. او دوره‌های توپخانه و سپس دانشکده نظام را در فرانسه گذراند و پس از بازگشت به ایران در سمت‌های مختلف نظامی فعالیت کرد. 🔸یکی از جنبه‌های مهم فعالیت بایندر، پیگیری حقوق ایران در خلیج فارس بود. او در مذاکرات و کمیسیون‌های مربوط به اروندرود حضور داشت و در اختلافات مربوط به جزایر خلیج فارس نیز فعال بود. در سال ۱۳۱۳، در رأس نیرویی ایرانی در جزیره تنب حاضر شد و بر حق مالکیت ایران تأکید کرد؛ اقدامی که با اعتراض بریتانیا مواجه شد. این فعالیت‌ها نشان می‌دهد که برای بایندر، مطالعه خلیج فارس با مسئله حاکمیت و امنیت ملی ایران ارتباطی مستقیم داشت. 🔸اهمیت کتاب در این است که آن را می‌توان یکی از نخستین پژوهش‌های فارسی دانست که درباره خلیج فارس با رویکردی نسبتاً منظم و بر پایه روش‌های جدید تحقیق تاریخی و جغرافیایی نوشته شده است. به نوشته کاوه بیات، این اثر محصول دوره‌ای است که توجه ایرانیان به خلیج فارس، هم‌زمان با تلاش برای ایجاد یک نیروی دریایی مدرن و تقویت حاکمیت ملی در این منطقه، افزایش یافته بود. 🔸از نکات قابل توجه کتاب، توجه ویژه به بحرین است. این موضوع در فضای سیاسی ایران دهه ۱۳۱۰ اهمیت فراوان داشت و نشان می‌دهد که مطالعه خلیج فارس برای بایندر تنها یک موضوع جغرافیایی نبود، بلکه با مسائل مربوط به حاکمیت، امنیت و منافع ملی ایران ارتباط داشت. کاوه بیات نیز تأکید می‌کند که بخش مربوط به بحرین نشان‌دهنده توجه خاصی است که در آن دوره به این مسئله در حال شکل‌گیری بود. ibna.ir/x6JHQ @ibna_official

🔰گفت‌وگو با محمد احمدی در نگاهی به کتابی تازه در حوزه سلامت؛ کژکاری‌ جنسی؛ از ارزیابی زیست‌پزشکی تا درمان‌های روانی-اجتماعی 🔸کتاب (کژکاری‌ جنسی) با هدف ارائه الگویی جامع برای ارزیابی و درمان این اختلالات منتشر شد. این اثر چهاربخشی، ضمن بررسی دقیق تابلوی بالینی و سبب‌شناسی، راهکارهای علمی زیست‌پزشکی و روانی-اجتماعی را به‌عنوان راهنمایی کاربردی در اختیار متخصصان و درمانگران قرار می‌دهد 🔸احمدی با اشاره به ضرورت پرداختن به این حوزه افزود: مسائل جنسی با وجود جایگاه ویژه‌شان در زیست انسان، آن‌گونه که شایسته است مورد بررسی علمی قرار نگرفته‌اند. با وجود اینکه آثار علمی شاخص در زمینه درمان مشکلات جنسی در مقایسه با سایر مشکلات زیستی-روانی مانند اضطراب یا افسردگی چندان زیاد نیست، اما در ۵ سال اخیر انتشارات ارجمند دست به انتشار چند کتاب در این حوزه زده است که این اقدام ارزشمند با چاپ کتاب حاضر تداوم یافته است. همین کمبود منابع در حوزه زیست جنسی، انگیزه اصلی من برای ترجمه این کتاب بود. 🔸تا ۴ یا ۵ سال پیش تعداد کتاب‌هایی که به مسائل جنسی پرداخته بودند بسیار کم بود؛ اما در سالهای اخیر شاهد توجه ناشران به این موضوع بوده‌ایم و این کمبود تا حدودی جبران شده است. با این وجود، جامعه علمی و عمومی همچنان نیازمند منابع معتبر و شواهد محور در حوزه زیست جنسی است. ibna.ir/x6JGz @ibna_official