🔰نگاهی به روایت داستانی امانوئل بوو؛
درخشش سقوط در «شب آخر»
🔸بوو در «شب آخر» با همان جزییاتنگاری وسواسی و بیرحمانهای که در «اَرمان» و «بِکُن-لِبرویر» دیده بودیم، هذیانها، تغییر رنگ لبها و بوی گاز را ثبت میکند تا تعلیق داستان را به اوج برساند.
🔸رمان کوتاه «شب آخر» را که در سال ۱۹۳۹ نوشته شده، میتوان عصاره و اوج تمام دغدغههای وجودی امانوئل بوو دانست. داستان در یک روز غمانگیز و بارانی نوامبر، در اتاق تاریک یک هتل کوچک در محله مونمارتر پاریس آغاز میشود. شخصیت اصلی داستان، مردی به نام آرنولد است که در اوج تنهایی، انزوا و بحرانِ شدیدِ ناامیدی، منتظر معشوقه خود نشسته است.
🔸بوو در «شب آخر» با همان جزییاتنگاریِ وسواسی و بیرحمانهای که در «اَرمان» و «بِکُن-لِبرویر» دیده بودیم، هذیانها، تغییر رنگ لبها و بوی گاز را ثبت میکند تا تعلیق داستان را به اوج برساند.
🔸نبوغ بوو در این رمان کوتاه، دراماتیزهکردن فضای مبهم میان مرگ و بیداری است. آرنولد درگیر یک بحران متعارف بیرونی نیست؛ دشمن اصلی او در درونِ ذهن مضطرب خودش نشسته است. او از قضاوت، تنهایی و بالاتر از همه، از مواجهه با حقیقتِ عریان وجود خودش وحشت دارد
ibna.ir/x6JkP
@ibna_official
🔰نگاهی به ماندگارترین اجرای تاریخ تئاتر؛
«تلهموش»؛ نمایشی که قرار بود ۸ ماه دوام بیاورد و ۷۴ ساله شد
🔸اجرای دوبارهی «تلهموش» آگاتا کریستی در شهری کوچک در آلاسکا، بار دیگر نام نمایشی را به میان آورده که بیش از هفت دهه است در برابر تغییر سلیقهی تماشاگران، ظهور سینما و تلویزیون و حتی تعطیلی سالنهای تئاتر دوام آورده است؛ نمایشی که نویسندهاش تصور میکرد بیشتر از هشت ماه روی صحنه نماند، اما اکنون در هفتاد و چهارمین سال اجرای خود قرار دارد.
🔸«تلهموش» یک معمای قتل کلاسیک است: مهمانخانهای در حومهی انگلستان، گروهی از آدمهای غریبه، هوای برفی و دشوار شدن رفتوآمد، ورود یک پلیس و قتلی که فضای بستهی مهمانخانه را به صحنهی بازجویی تبدیل میکند. خبر KYUK نیز اجرای بتل را با همین فضای برفی و مهمانخانهی Monkswell Manor معرفی میکند.
🔸اما راز ماندگاری نمایش احتمالاً فقط در داستان آن نیست. کریستی مخاطب را به جای یک تماشاگر منفعل، به کارآگاه تبدیل میکند. هر شخصیت میتواند مظنون باشد، هر جمله ممکن است سرنخ باشد و هر اطلاعاتی که در طول نمایش داده میشود، میتواند معنای دیگری پیدا کند. مخاطب باید تا پایان همراه نمایش بماند تا بتواند حدس بزند چه کسی قاتل است.
🔸یکی از عجیبترین بخشهای تاریخ «تلهموش» به رابطهی آن با سینما مربوط باشد. با وجود شهرت جهانی آگاتا کریستی و اقتباسهای متعدد آثار او برای سینما، «تلهموش» هیچ اقتباس سینمایی رسمی مستقیمی ندارد. قرارداد اثر مقرر کرده است که فیلم سینمایی آن تنها پس از بسته شدن اجرای وستاند و گذشت دستکم شش ماه از آن ساخته شود. بنابراین تا وقتی نمایش ادامه دارد، این قفل حقوقی نیز پابرجاست.
ibna.ir/x6Jqv
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «فلسفه تنهایی» اثرِ لارس اِسونسن؛
روکردن به دیگری
کتاب خوب – زندگی سعادتمند - ۸
🔸انسان در عشق، از توجه به خود فراتر رفته و از خود گذشتگی را مبنای ارتباط قرار داده و به تمامی به دیگری رو میکند. تجربهیِ تنهایی نیز در شکلگیریِ ارتباطی عمیق نقش فراوانی دارد. زیرا تجربهیِ تنهایی، اگر با هوشیاری همراه شود و انسان نسبت به تنهاییِ خود در هستی آگاهی یابد، به تنهاییِ دیگران نیز پی خواهد برد، و این میتواند سرآغازی برایِ عشقی پایدار باشد.
🔸اِسونسن مینویسد:«وقتی به کسی اعتماد میکنید ممکن است آسیب ببینید، و وقتی به چیزی یا کسی اعتماد میورزید که برایتان مهم است شما بینهایت آسیبپذیر میشوید. اگر با کسی درددل کنید و رازی را به او بگویید، دیگر آن راز در چنگ شما نیست و شما اسیر آن راز میشوید. وقتی دلبسته کسانی میشوید این خطر طردشدگی است که مدام تهدیدتان میکند. برای همین آدم وسوسه میشود بگوید هر کس که به دیگران اعتماد میکند سادهلوح است. حال آن که شواهد متعددی نشان میدهند آدمهای خوشبین و اهل اعتماد عملاً شخصیت و نیت دیگران را دقیقتر درک میکنند و میفهمند... آیا این کماعتمادیست که باعث تنهاییِ بیشتر میشود؟ یا برعکس این تنهاییست که کماعتمادی را سبب میشود؟ یا تنهایی و کماعتمادی متقابلاً همدیگر را پروبال میدهند؟ پاسخ دقیق به این سوال دشوار است، ولی انگار شواهد و یافتهها این فرضیه را تأیید میکنند که کماعتمادی باعث تنهایی میشود... بیاعتمادی نمیگذارد از لاک خودتان بیرون بیایید. در که به روی دیگران میبندید، در حقیقت خودتان را درون خودتان جبس میکنید. و یحتمل در این زندان این تنهاییست که همدم شما خواهد شد.»
🔸به نظرِ لارس اِسونسن خالی یا پُربودنِ اطرافِ انسان نشانهیِ تنهایی یا عدمتنهایی نیست، و تفرد و دور ماندن از دیگران (که در خلوت تجربه میکنیم و نقشی سازنده دارد) نیز با تنهایی متفاوت است. «مهم نیست تا چه حد دوروبرِ کسی شلوغ است و با آدمها –و در بعضی موارد حیوانها- در تماس است، بلکه مهم احساسی است که آن شخص از روابطش با دیگران تجربه میکند.» به نظرِ او «تنهایی پدیدهای ذهنی است، و به شکل نارضایتی از روابط با دیگران تجربه میشود؛ حالا یا به این علت که آن روابط بسیار محدود و کم است، یا هم به این سبب که روابط فعلی آن صمیمیت و گرمایی را که باید ندارند.» بنابراین تعدادِ انسانهایی که با آنها در ارتباط هستیم ملاکِ تنهایی یا عدمتنهایی نیست بلکه کیفیتِ ارتباطها ملاک است.
🔸اِسونسن، انسان را بدون رابطه و عشق، نسخهای رنگپریده از خویش میداند که بخشی از وجود خویش را ناشکوفا و معطل گذاشته، و در پاسخ به اینکه چرا باید با فلانی دوست شویم یا با بهمانی رابطه عاشقانه داشته باشیم، مینویسد:«تنها یک پاسخ باقی میماند؛ فلانی و بهمانی میتوانند من را به نسخهی دلپذیرتری از خودم ارتقا دهند، که در غیر این صورت برایم چنین چیزی ممکن نبود. از همین روی ممکن است بگویند انگیزههای خودخواهانه همیشه چاشنی دوستی و عشق هستند، اما این را هم میتوان گفت که نیکوترین بخشهای وجود آدمی داشتن نیّت خیر و انجامدادن کار نیک برای دیگران است، بیآنکه پای منفعت خود در میان باشد.»
ibna.ir/x6JLz
@ibna_official
🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛
زندگی و زمانۀ عبدالحمید ابوالحمد؛ کتاب، قانون، سیاست
🔸عبدالحمید ابوالحمد، حقوقدانِ سیاستپژوه و شیفته کتاب، از آخرین بازماندگان نسل استادان جامعالاطراف دانشگاه تهران بود که متون درسی حقوق و سیاست ایران را دگرگون کرد.
🔸اهمیت ابوالحمد تنها به فعالیت دانشگاهی او محدود نمیشود. زندگی او با کتاب، کتابشناسی و حقوق مؤلف پیوندی عمیق داشت. در سالهای اقامت در فرانسه، به گردآوری فهرست کتابها و مقالات فرانسوی درباره ایران پرداخت و همزمان در حوزههای سیاست، حقوق، تاریخ، فرهنگ و ادبیات مطالعه کرد.
🔸این علاقه بعدها در سه مسیر ادامه یافت: فهرستنگاری و چکیدهنویسی آثار، نقد کتابهای بازار و دفاع از حقوق مؤلف. از همین منظر، زندگی او را میتوان روایتی از حرکت «کتاب خواندن» به «کتاب شناختن» و سرانجام «دفاع از حقوق کتاب» دانست؛ مسیری که دانشگاه، کتابشناسی و دغدغههای اجتماعی را به هم پیوند زد.
🔸زندگی عبدالحمید ابوالحمد با کتاب، کتابشناسی و دفاع از حقوق صنفی مؤلفین و مصنفین و جامعۀ فرهنگی کشور گره خورده بود. ابوالحمد در تمامی دوران اقامت در پاریس به یادداشتبرداری وسیعی از فهرست کتابها و مقالات فرانسوی، با موضوعات ایرانی، در کتابخانهها و مرا کز فرهنگی آن دیار همت گماشت؛ در عین حال خود به مطالعه در گسترۀ وسیعی از موضوعات سیاست، حقوق، تاریخ، فرهنگ، و ادبیات داشت، و در تشویق دانشجویان برای جس توجوی علمی و مطالعه بسیارکوشا بود. از همین روی آشنایی بسیاری با سنت نقد به دست آورده بود و نقد را با رویکرد عالم مآبانهای در نوشتارهای خویش به کار میبست. هرچند شمار آثارش در این زمینه محدود است، لیکن چگونگی تحلیل او از موضوعات در کلاسهای درس یا گفت و شنودهای چهره به چهره، دانش او در این زمینه را آشکار میساخت. در نهایت اینکه تسلط او بر حقوق عمومی، و ازجمله حقوق اداری، موجب میشد تا تخصص او با مقولۀ حقوق مؤلف نزدیک باشد، و در چهارچوب فکری خویش به طرح این موضوع در جامعۀ فرهنگی بپردازد.
🔸آنچنان که آشکار است، ابوالحمد در زندگی حرفهای خود به سمینار و همایش ویژهای مقاله ارسال نکرد، و در مجامع به سخنرانی تعلق خاطری نداشت. در همکاری با مجلات، بجز چاپ مقاله در نشریۀ دانشکده حقوق و علوم سیاسی (دانشگاه تهران) و مجلۀ آدینه، بسیار ممسک بود؛ بهنحوی که فقط به دو مقالۀ «پیرامون یک رأی، وحدت رویۀ هیئت عمومی دیوان عالی کشور» و «رمان سیاسی در ایران» در مجلههای کانون وکلا و نقد و بررسی کتاب تهران اجازۀ بازچاپ داد، و مقالتی کوتاه، با عنوان «انقلاب و ارتش» را در هفتهنامۀ آزادی، به فاصلۀ اندکی پس از انقلاب اسلامی، نشر داد.
ibna.ir/x6JLB
@ibna_official
🔰گزارش ایبنا؛
«نبضِ کتاب» در خوی میزند
🔸شهرستان تاریخی خوی در عصر شتابزده فضای مجازی، با اتکا به پیشینه کهن فرهنگی خود شاهد دمیده شدن روحی تازه در کالبد مطالعه و اندیشهورزی است؛ حرکتی که مؤسسه فرهنگی «نبض کتاب شهر» با برگزاری ۷ دوره تخصصی جمعخوانی و با گردآوردن اهالی ادب و هنر، آن را به جریانی زنده و پویا برای بازگرداندن یار مهربان به متن زندگی روزمره مردم بدل کرده است.
🔸رحیم یوسفنژاد، مدیر مؤسسه فرهنگی «نبض کتاب شهر» شهرستان خوی:
مؤسسه نبض کتاب همواره افتخار میزبانی از اهالی فرهنگ و ادب، بهویژه نویسندگان و شعرای برجسته شهرستان خوی را داشته است. همچنین پیوند میان حوزههای مختلف اجتماعی و فرهنگی از اهداف ما بوده و در همین راستا، در مناسبتهایی نظیر هفته تربیتبدنی سال ۱۴۰۴، میزبان چهرههای ورزشی از جمله اعضای تیم فوتسال بانوان خاتون خوی بودهایم.
🔸از نهادهای مختلف شهرستان و استان درخواست داریم که همکاری و حمایتهای لازم مادی و معنوی را از جریانات فرهنگی از جمله موسسه ما را داشته باشند تا بتوانیم بیشتر از این درخدمت اهالی فرهنگ باشیم و قدمی در راستای ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی داشته باشیم.
ibna.ir/x6JKV
@ibna_official
🔰چند سطر از کتاب «علیه اشباح»؛
من جاسوس بودم؛ جاسوسِ اسرائیل!
🔸خب، هر کس خربزه میخورد باید پای لرزش هم بنشیند دیگر! قبول کردم که گرای برادرم و اطلاعات پراکندهای را که از فرماندهان دیگر به دستم میرسد بدهم بهشان. قرارهایمان توی خاک اسرائیل بود.
🔸محسن حسنزاده در «علیه اشباح» درصدد است تا تصویری نزدیک از بیروت ترسیم کند؛ تصویری که زندگی مردم زیر سایه جنگ را نشان میدهد و بر اساس آن وضعیت زندگی مردم لبنان پس از فقدان رهبر آن سید حسن نصرالله و حضور موثر نیروهای حزبالله در نزدیکی مرزهای رژیم اسرائیل است.
🔸حاصل سفر راوی در «علیه اشباح» به ثبت موقعیتهای جنگی، تجربه انسانی در بحبوحه نبرد نیز توجه ویژهای دارد. اضطراب، تنهایی، ناامنی، ترس، امید و مسئولیت، از ارکان اصلی فضای حاکم بر این روایت هستند. لحظاتی که بر آن است که نشان دهد چگونه جنگ برای انسانهایی که هر لحظه میان مرگ و زندگی قرار دارند، به تجربهای روزمره تبدیل میشود و چگونه این فشارها بر روان و زیست انسان اثر میگذارد.
ibna.ir/x6JLF
@ibna_official
🔰جلد سوم «از عشقاباد تا عشقآباد» منتشر شد؛
پایانی خوش برای عشق و ارادت غیرمسلمانان به امام رضا (ع)
🔸جلد سوم و نهایی رمان «از عشقاباد تا عشقآباد» نوشته منصور انوری در روایت داستانی علاقه و ارادت غیرمسلمانان به امام رضا (ع) منتشر شد.
🔸رمان «از عشقاباد تا عشقآباد» براساس داستانی مستند از یک اتفاق در سال ۱۳۴۲ نوشته شده که در آن سال فرزند کوچک دبیر اول حزب کمونیست ترکمنستان فعلی دچار سرطان خون میشود و پدربزرگ این بچه که در دوران جنگ جهانی دوم در ایران سرباز بوده و با چشم خود شفای چند بیمار را در حرم امام هشتم (ع) دیده تصمیم میگیرد او را برای شفا به بارگاه امام رضا بیاورد. پدر بچه که کمونیست است به شدت با ایده پدربزرگ مخالفت میکند تا اینکه پدربزرگ همراه با دوست دیگرش که او نیز در جنگ جهانی دوم در ایران بوده، نوهاش را از بیمارستان ربوده و به مرز ایران میآیند و در ادامه راه برایشان اتفاقات زیادی میافتد که در نهایت مانع از ورود مسافران به مشهد میشود. پدربزرگ با دیدن شرایط، به حالت تضرع، از امام رضاشفای کودک را درخواست میکند و شفا میگیرد.
🔸جلد سوم این کتاب مجلد نهایی اثر است و ماجرا در آن به اتمام میرسد. عشقاباد اول نام شهر عشق آباد در ترکمنستان است و عشق آباد دوم کنایه از مشهد است.
ibna.ir/x6Jyk
@ibna_official
🔰با حضور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی؛
تولید خمیر کاغذ از باگاس نیشکر در یاسوج آغاز شد
🔸 فاز نخست کارخانه خمیر کاغذ از باگاس نیشکر در شهرک صنعتی یاسوج با حضور احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، افتتاح و وارد مدار تولید شد.
🔸بهرهبرداری از این واحد میتواند بخشی از نیاز داخلی به این محصول را تامین کند
ibna.ir/x6JLG
@ibna_official
🔰ویژهنامۀ روشن رحمانی؛
دهمین شمارۀ فصلنامۀ سمرقند منتشر شد
🔸دهمین شمارۀ فصلنامۀ سمرقند در ۲۲۴ صفحه منتشر شد و از صبح شنبه هفتم شهریورماه ۱۴۰۵ در کتابفروشیها در دسترس است. این شماره به زندگی و آثار روشن رحمانی، نویسنده، پژوهشگر و فولکلورشناس پرآوازۀ تاجیکستان، اختصاص یافته است.
ibna.ir/x6JLK
@ibna_official
🔰قصهای از عشق به کتاب؛
«کوچه کتاب»؛ مقصدِ کتابدوستان کرمانشاه
🔸در محله نوبهار کرمانشاه، جایی که صدای ورق خوردن کتابها با صدای پای عابران در هم میآمیزد، «کوچه کتاب» فراتر از یک فروشگاه، به خانهای برای پناه آوردنِ کتابدوستان تبدیل شده است. مدیر این مجموعه با نگاهی فراتر از تجارت تلاش میکند با برگزاری نشستهای تخصصی و ایجاد فضایی برای گفتوگو، نسل جوان را دوباره با جادوی کتاب و اصالت کلمات آشتی دهد.
🔸آنچه «کوچه کتاب» را از یک فروشگاه ساده متمایز میکند، روحی است که صاحب این کتابفروشی در آن دمیده است، او که خود سالهاست با کتاب زندگی کرده، برای هر مشتری وقت میگذارد، کتابی متناسب با سلیقه و حال و هوایش پیشنهاد میکند و گاه چنان گفتوگویی میان او و خریدار شکل میگیرد که گویی دو دوست قدیمی درباره یک رفیق مشترک سخن میگویند. در این کتابفروشی، کتاب فقط کالایی برای فروش نیست بلکه پلی است برای گفتوگو، تبادل اندیشه و پیوند نسلها.
🔸«کوچه کتاب» در واقع پایگاهی فرهنگی در دل محله نوبهار است؛ جایی که نشستهای کتابخوانی برگزار میشود، نویسندگان تازهکار آثارشان را برای نخستین بار در آن معرفی میکنند و نسل تازهای از کتابخوانها قدم به دنیای خواندن میگذارند. در روزگاری که فضای مجازی و مشغلههای روزمره فاصله آدمها را از یکدیگر و از کتاب بیشتر کرده است، وجود چنین جایی در یک محله قدیمی یادآور این حقیقت است که کتاب همچنان میتواند گردهمآورنده دلها باشد و کوچههای شهر اگر کتابی در خود داشته باشند، هرگز نمیمیرند.
🔸مدیر کوچه کتاب با بیان اینکه این مکان صرفا فروشگاه کتاب نیست و برنامههای مختلف کتابخوانی با مدیریت افراد متخصص برگزار میشود، خاطرنشان کرد: من از بدو تأسیس اینجا و حتی زمانی که در کتابفروشی دیگر بودم، جز اولین کسانی بودم که نشستهای فرهنگی را در کتابفروشیها ایجاد کردم و اکنون از شنبه تا آخر هفته، بدون استثنا نشستهای حافظ خوانی، مولانا خوانی، نشست روانشناسی، کسب و کار، افلاطونخوانی و تئاتر و گاهی سینما برگزار میشود و بهعلاوه نشستهای شاهنامهخوانی بچهها، نقاشی و یکسری کارهای فرهنگی دیگر هم داریم و برای اجرای این برنامهها، افرادی را انتخاب میکنیم که هم سواد آکادمیک داشته باشند و هم بر موضوع تسلط کامل داشته باشند. برای نمونه حافظخوانی با آقای رادفر، مولاناخوانی با آقای مروتی، نقد رمان فارسی با آقای احمدوندی که دکترای ادبیات دارند و افلاطونخوانی با آقای حاتمی است و همه این افراد از اساتید دانشگاه آزاد هستند. اینها آدمهای باسواد و دغدغهمندی هستند، همانطور که من هیچ هزینهای از مردم نمیگیرم آنها هم به همان شیوه عمل میکنند. کار آنها بسیار ارزشمندتر از کار من است، همدل با من هستند و واقعاً وقت میگذارند
ibna.ir/x6JBY
@ibna_official
🔰معیارهای پیشبینی دقیق در بازار کتاب - ۶
پیشبینیهای غلط؛ قمارِ مرگبارِ ناشران
🔸مدیر انتشارات جامعهنگر، با اشاره به افزایش نااطمینانیهای اقتصادی، سیاسی و فناورانه در بازار نشر گفت: معیارهایی که ناشران درگذشته برای پیشبینی فروش و تعیین شمارگان کتاب به کار میگرفتند، دیگر بهتنهایی پاسخگو نیستند.
🔸پیشبینی میزان فروش و تعیین شمارگان مناسب، یکی از مهمترین تصمیمهای ناشران در فرآیند تولید و عرضه کتاب است؛ تصمیمی که مستقیماً با میزان سرمایه درگیر در تولید، هزینههای چاپ و احتمال بازگشت سرمایه ارتباط دارد. ناشران درگذشته با تکیه بر عواملی مانند سابقه فروش عناوین مشابه، میزان مخاطبان، پُرفروش بودن آثار و میزان شناختهشدن نویسنده یا مترجم، تلاش میکردند، تصویری از میزان استقبال بازار به دست آورند و براساس آن برای چاپ کتابهای جدید تصمیم بگیرند.
🔸نااطمینانیها در بازار بسیار زیاد شده است. در واقع، تدوین استراتژی و راهبرد به شکل گذشته دیگر جواب نمیدهد. این مسئله در همه بازارها وجود دارد، اما در بازار کتاب، شدت بیشتری دارد. نااطمینانیهای ناشی از مسائل سیاسی و اقتصادی با تغییراتی که در فناوریهای مرتبط با انتشار کتاب رخ داده، همزمان شده است. برای مثال، حرکت بازار کتاب و کتابخانهها به سمت نسخههای الکترونیکی و کتابهای صوتی، خودش عامل دیگری است که موجب شده معیارهای گذشته دیگر کارایی لازم را نداشته باشند.
🔸یکی از مهمترین راهبردهایی که بسیاری از ناشران حرفهای استفاده میکنند، بهرهگیری از ظرفیت چاپ براساس تقاضاست. ناشران میتوانند از این روش برای سنجش مخاطبان کتابهای جدید خود استفاده کنند.
🔸در ایران نیز بسیاری از ناشران، بهویژه درباره چاپ اول کتاب، اگر پیشبینی کنند که مخاطبانِ نسبتاً زیادی برای یک اثر وجود دارد، به جای اینکه از ابتدا تعداد زیادی منتشر کنند، کتاب را با شمارگان محدود چاپ میکنند، بازار را میسنجند و اگر کشش بازار مناسب بود، برای افزایش شمارگان اقدام میکنند. در واقع، چاپ براساس تقاضا میتواند از تعداد بسیار معدود، مثلاً ۱۰ نسخه، تا شمارگان بیشتر مانند ۳۰۰ نسخه استفاده شود. ناشر با این روش ابتدا بازار و مخاطب را آزمایش میکنند و بعد از کسب اطلاعات دقیقتر درباره میزان تقاضا، برای انتشار شمارگان بیشتر تصمیم میگیرد.
ibna.ir/x6JvM
@ibna_official
🔰شباهتها و تفاوتهای کتاب «لوته و همتایش» با فیلم «خواهران غریب»؛
سرنوشت شگفتانگیز دو نیمه سیب
🔸پوراحمد در «خواهران غریب» نیز هسته داستانی کتاب اریش کستنر را به سینمای ایران آورد، ولی آن را فقط به یک بازسازی ایرانی از رمان آلمانی تبدیل نکرد. فیلم او، در میانه دهه ۷۰، داستان را به فضای اجتماعی و خانوادگی ایران منتقل میکند.
🔸طرح اصلی داستان کستنر، ساده و در عین حال بسیار هوشمندانه است، دو کودک میخواهند چیزی را که بزرگترها از آنها گرفتهاند، پس بگیرند. آنها نه فقط میخواهند یکدیگر را بشناسند، بلکه قصد دارند به دلیل جدایی پدر و مادرشان از هم پی ببرند و بدانند آیا هنوز امکان بازگشت آنها به سوی یکدیگر و تشکیل خانواده وجود دارد؟ بنابراین ایدهی تعویض هویت برای آنها صرفاً یک ماجراجویی کودکانه نیست؛ راهیست برای بازسازی خانوادهای که خودشان در فروپاشی آن نقشی نداشتهاند.
🔸بر اساس این رمان کوتاه، تاکنون فیلمهای متعددی در سینمای ایران و جهان ساخته شدهاند. در سینمای ایران، مشهورترین نمونه از اقتباس سینمایی داستان نام بُرده را میتوان فیلم «خواهران غریب» دانست که زندهیاد کیومرث پوراحمد آن را در سال ۱۳۷۴ ساخت. هرچند که «خواهران غریب» نخستین مواجهه سینمای ایران با این داستان نبود. کیانوش عیاری پیش از پوراحمد، فیلم «دو نیمه سیب» را با الهام از ایدهی همین رمان ساخته بود.
🔸پوراحمد در اقتباس سینمایی خود، ضمن وفاداری به اصل داستان، از بسیاری لحظههای اضافی و فانتزی کتاب کاسته و بر فضای واقعگرا و باورپذیر زندگی ایرانی در فیلم افزوده است. او علاوه بر نگاه کودکانه به مشکلات بزرگترها، عنصر بسیار مهم دیگری را هم پررنگتر از رمان کرده؛ موسیقی. با مروری بر فیلمهای این کارگردان، میتوان علاقه و تعلق خاطر او به موسیقی را در اغلب آثارش، از جمله «خواهران غریب»،«گل یخ» و «شب یلدا» دید.
🔸️تعلق خاطر پوراحمد به موسیقیهای خاطرهانگیز و قدیمی، فضای ملودرام فیلم را با موسیقیها عجین و هماهنگ کرده است. برای نمونه، به خاطر بیاورید صحنههایی را که استاد منصور خسروی (مرحوم خسرو شکیبایی) در استودیو مشغول ضبط آهنگهایی برای کودکان است. ترانههایی مثل «باز باران...» و «انار»، علاوه بر اینکه ریتم شاد و جذابی برای بخشی از مخاطبِ هدف فیلم دارند، حالوهوایی نوستالژیک را در دل و ذهن تماشاگر بزرگسال دیروز و امروز زنده میکنند. حتی در جایی از فیلم، وقتی آهنگ «باز باران» بازپخش میشود و ثریا (لادن طباطبایی) میگوید:«شعرِ محبوب بچگیهای منه»، منصور حرف او را تصحیح میکند که:«این شعرِ محبوب همهی بچههای ایرانه» و ثریا، انگار در تایید حرف او، میگوید:«تو حق مطلب رو ادا کردی».
ibna.ir/x6JM2
@ibna_official