🔰در آستانه هشتم شهریور؛ سالروز انفجار دفتر نخستوزیری؛
«ترور در تهران» میخواهد بخشی از حافظه تاریخی را پس بگیرد
🔸بعضی تاریخها را نباید فقط حفظ کرد، باید همیشه در سینه نگهشان داشت و «ترور در تهران» دقیقا از همین کتابهاست؛ کتابی که تاریخ را از لابهلای آرشیو بیرون میکشد، خاکش را میتکاند و میگذاردش درست روبهروی چشم ما. تا این بار، وقتی میگوییم «هشتم شهریور»، فقط یک تاریخ نگوییم.
🔸محمد گرشاسبی، «ترور در تهران» را نوشته تا ترورهای سیاسی و امنیتی و مسیری که به شکلگیری و دگردیسی سازمان مجاهدین خلق و حوادث تروریستی بعد از انقلاب رسید را دوباره نشانمان بدهد. اما کتاب به جای آنکه فقط روایت نویسنده را جلو چشم خواننده بگذارد، از تصویر، اسناد و بریدههای مطبوعاتی هم به عنوان بخشی از روایت استفاده میکند و همینجاست که کتاب برای من جذاب میشود. چون تاریخ، وقتی فقط با جمله تعریف شود، گاهی زیادی دور و ناملموس به نظر میرسد اما یک روزنامه قدیمی را که میبینی، با همان فونت درشت و تیترهای هیجانزده و عکسهای سیاهوسفید، ناگهان میفهمی آدمهایی که اسمشان را در کتابهای تاریخ خواندهای، یک روز صبح واقعا روزنامه را ورق زدهاند. واقعا جلسه داشتهاند. واقعا از خانه بیرون آمدهاند. واقعا کسی منتظرشان بوده و بعد، «بوووومب»، یک انفجار آمده و همهچیز را عوض کرده.
🔸در بخشهای مختلف کتاب، مسیر یک جریان سیاسی و سازمانی از شکلگیری تا تغییرات و فعالیتهای بعدیاش دنبال میشود و در فصل «شهدای مردمی»، نگاه کتاب از چهرههای سیاسی فاصله میگیرد و به آدمهایی معمولی میرسد که شاید اسمشان کمتر در حافظه عمومی مانده باشد، اما قربانی همین خشونتها شدهاند و من فکر میکنم همین «آدمهای کمتر دیدهشده» یکی از مهمترین دلایلی است که باید این کتاب را ورق زد.
🔸در بخشهای مختلف کتاب، مسیر یک جریان سیاسی و سازمانی از شکلگیری تا تغییرات و فعالیتهای بعدیاش دنبال میشود و در فصل «شهدای مردمی»، نگاه کتاب از چهرههای سیاسی فاصله میگیرد و به آدمهایی معمولی میرسد که شاید اسمشان کمتر در حافظه عمومی مانده باشد، اما قربانی همین خشونتها شدهاند و من فکر میکنم همین «آدمهای کمتر دیدهشده» یکی از مهمترین دلایلی است که باید این کتاب را ورق زد.
ibna.ir/x6JM4
@ibna_official
🔰به مناسبت سالروز ارتحال آیتالله سیدحسن سعادت مصطفوی؛
حافظ سنت برهانی فلسفه اسلامی
🔸سیدحسن سعادت مصطفوی از آن استادانی بود که کوشید حکمت ابنسینا را نه بهعنوان میراثی متعلق به گذشته، بلکه بهعنوان سنتی زنده، عقلانی و قابل گفتوگو با مسائل امروز به نسل معاصر منتقل کند.
🔸ابنسینا و حکمت مشاء جایگاه ویژهای در کار علمی او داشتند. عنوان و محتوای شماری از آثار و مقالات او نشان میدهد که فلسفه سینوی برای وی یک حوزه صرفاً تاریخی نبود. او بهطور جدی با مسائل فلسفه ابنسینا درگیر بود و کوشید آنها را با زبان پژوهش فلسفی معاصر بازخوانی کند.
🔸میتوان یکی از ویژگیهای مهم کارنامه سعادت مصطفوی را تلاش برای حفظ سنت برهانی فلسفه اسلامی دانست. حکمت مشاء، بهویژه در صورت ابنسینایی آن، بر تحلیل مفهومی، استدلال و برهان تکیه دارد و مصطفوی نیز در تدریس و پژوهش خود کوشید این وجه عقلانی فلسفه اسلامی را در فضای معاصر استمرار دهد.
🔸آثار و مقالات سعادت مصطفوی نشان میدهد که او در مواجهه با میراث فلسفی، رویکردی تحلیلی داشت. پژوهشهای او درباره برهان صدیقین ابنسینا، صفات واجبالوجود، ادراک ذات و مسائل حکمت متعالیه، نشاندهنده تلاش برای ورود به خود مسائل فلسفی و بررسی استدلالهاست، نه صرفاً گزارش دیدگاه فیلسوفان.
🔸سعادت مصطفوی را میتوان در امتداد سنتی دید که از حکیمان مکتب تهران به روزگار معاصر رسیده است؛ سنتی که در آن فلسفه، فقه، کلام، عرفان و علوم اسلامی در نسبت با یکدیگر فهم میشوند و حکیم، صرفاً مدرس یک رشته دانشگاهی نیست.
ibna.ir/x6JM6
@ibna_official
🔰در گفتوگو با پژوهشگر علوم اعصاب مطرح شد،
«ذهن حیوان»؛ بازاندیشی مرزهای میان انسان و حیوان
🔸کتاب «ذهن حیوان، مقدمهای بر فلسفه شناخت در حیوانات» با تکیه بر علوم شناختی و علوم اعصاب، این پرسش را بررسی میکند که حیوانات چگونه اطلاعات را پردازش میکنند، تصمیم میگیرند، درد را تجربه میکنند و جهان پیرامون خود را میفهمند
🔸نویسنده کتاب تلاش میکند از نگاهکردن به حیوانات بهعنوان موجوداتی که صرفاً بر پایه غریزه عمل میکنند فاصله بگیرد. در این رویکرد، حیوان موجودی در نظر گرفته میشود که میتواند بر اساس اطلاعات محیطی، تجربههای پیشین و توانمندیهای گونهای خود، تصمیم بگیرد و نوعی فهم عملی از جهان پیرامون داشته باشد.
🔸یکی از نکات محوری کتاب، نقد انسانانگاری است. انسانانگاری زمانی رخ میدهد که انسان احساسات، انگیزهها یا شیوههای فکرکردن خود را بیدلیل به حیوانات نسبت دهد. برای مثال، ممکن است رفتار مراقبتی یک حیوان نسبت به همنوعش، بیدرنگ با مفاهیمی کاملاً انسانی مانند فداکاری یا عشق تفسیر شود؛ درحالیکه برای فهم دقیق آن رفتار باید سازوکارهای شناختی، زیستی و اجتماعیگونه موردنظر بررسی شود.
🔸کتاب اندروز بر این نکته تأکید دارد که نمیتوان از یک الگوی واحد برای ذهن حیوانات سخن گفت. محمدیکیا در اینباره گفت: توانمندیهای ذهنی در گونههای مختلف، تفاوتهای چشمگیری دارد و هر گونه با توجه به تاریخ تکاملی، ساختار عصبی، ژنوم، محیط زیست و شیوه زندگی خود، شکل خاصی از شناخت را توسعه داده است.
🔸 این کتاب مخاطب را به بازنگری در این پیشفرض دعوت میکند که زبان انسانی شرط لازم برای داشتن ذهن است. این اثر یادآوری میکند که تجربه ذهنی ممکن است در قالبهایی بسیار متفاوت از تجربه انسانی وجود داشته باشد و تنوع جهان زنده، به تنوع شکلهای شناخت و ادراک نیز گسترش یابد.
ibna.ir/x6JGk
@ibna_official
🔰نوشته مشترک مهدی سیدی و یامان حکمت تقیآبادی درباره حسنک وزیر؛
«رسم وزیرکشی» منتشر شد
🔸کتاب رسم وزیرکشی (حسنک وزیر و روزگارش) چنانکه از نام آن برمیآید عمدتاً شامل حوادث زمان و زندگی این وزیر ناکام ایرانی است که شرح بردار کردن او بیتالغزل تاریخ گرانقدر بیهقی نیز هست
🔸کتاب در توصیف دو شهر نشابور و بلخ، که یکی زادگاه حسنک و محل زندگی و ریاست وی و دیگری محل بردار کشیدن او بوده، با استناد به منابع مهم جغرافیایی آن زمان و اطلاعات تاریخی عصر غزنویان (خصوصاً تاریخ بیهقی) با دقت و نسبتاً مشروح سخن گفته است، اما توصیف دیگر شهرهای مذکور را که نقشی در زندگی حسنک نداشتهاند (مثل غزنه، تکینآباد، بُست، طابران توس، مشهد و ری) ضروری ندانسته، به همین سبب تنها به ذکر نام آنها بسنده کرده است.
ibna.ir/x6JM7
@ibna_official
🔰نماینده ایران در نشست سالانه ایفلا پاسخ داد؛
ایران در ایفلا؛ چه گذشت؟
گزارش تخریب کتابخانههای ایران در جنگ به جهان وظیفه ایرانیان است
🔸محسن حاجی زین العابدینی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی معتقد است: حضور نمایندگان رسمی ایران به خصوص روسای ملی و مجلس در این گونه مجامع بسیار مهم است؛ زیرا صدای ایران و کتابخانههای آن هیچگاه نباید خاموش شود.
🔸وی با بیان اینکه شعار دادن کافی نیست، افزود: ایفلا، محل بازتاب، واکنش و بهترین فرصت برای پیدا کردن جایگاه فرهنگی و کتابخانهای ایران در جهان است. حتی انجمن کتابداری و اطلاعرسانی هم خوب است که شرکت کند. هرچند این انجمن به شکل رسمی و حقوقی، عضو نیست و در این رویداد شرکت نمیکند. به هر حال برای ارتقا جایگاه کشور ایران باید برای حضور در این رویدادهای علمی، بودجه درنظر گرفت و سرمایهگذاری فرهنگی کرد.
🔸عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، با اشاره به اینکه در این رویداد علمی انتقال تجربیات کتابداران و حرفهمندان بسیار مهم است، اظهار کرد: شبکهسازی علمی و به اشتراک گذاشتن داشتهها و گفتوگوهای علمی و ارتباطاتی که پیرو این تعاملات شکل میگیرد، بسیار مهم است. بهعنوان مثال، موضوع سخنرانی من در ایفلای امسال «مدل محاسبه ردپای آب در کتابخانههای حهان» بود؛ یعنی در یک کتابخانه ملی، آب چه جایگاهی در تولید اطلاعات و کاربران دارد و آب به چه میزان در یک کتابخانه ملی استفاده دارد. این موضوع به مسئله کتابخانه سبز و توسعه پایدار که ایفلا تاکید دارد؛ نیز مرتبط است.
ibna.ir/x6JKj
@ibna_official