🔰کتابخانه‌ای که مبهوت بورخس شد؛ خاطرات سفر جاده‌ای با بورخس 🔸خاطرات سفر جاده‌ای جی پارینی با خورخه لوئیس بورخس، نویسنده شهیر آرژانتینی، در سال ۱۹۷۱ حالا به فیلمی سینمایی تبدیل شده که اسکاتلند را در قابی نو به تصویر می‌کشد. روایتی ناب از شیفتگی به واژه‌ها و کتاب‌هایی که بوی جاودانگی می‌دهند 🔸یکی از عجیب‌ترین و ماندگارترین لحظات این سفر، در کتابخانه تاریخی کارنگی در دانفرملین رخ داد. پارینی تعریف می‌کند: «وقتی وارد کتابخانه شدیم، بورخس خواست دایره‌المعارف بریتانیکا را برایش ببرم. او پرسید سال چند است؟ وقتی گفتم ۱۹۱۱، با خوشحالی آن را گرفت و شروع کرد به لیسیدن کتاب! کتابدارِ سالخورده با وحشت فریاد زد: آقا، شما نباید کتاب‌ها را لیس بزنید!» ibna.ir/x6JJW @ibna_official

🔰وقتی درمان از بیماری خطرناک‌تر بود؛ پزشکی در غرب وحشی چگونه جان آدم‌ها را تهدید می‌کرد؟ 🔸از پزشکان بی‌مدرک و داروهای افیونی تا جراحی بدون ضدعفونی؛ تاریخ پزشکی در آمریکای مرزی، روایتی از بیماری، آزمون‌وخطا و شکل‌گیری تدریجی پزشکی مدرن است. 🔸یکی از بزرگ‌ترین مشکلات، بیماری‌های عفونی بودند. در زمانی که نظریه‌ی میکروبی بیماری هنوز به شکل امروزی تثبیت نشده بود و استانداردهای بهداشتی بسیار ابتدایی بودند، بیماری می‌توانست در مدت کوتاهی یک شهر یا اردوگاه را درگیر کند. آب آلوده، ازدحام جمعیت، نبود سیستم فاضلاب و شرایط نامناسب زندگی، زمینه را برای شیوع بیماری‌هایی مانند وبا، دیفتری، اسهال خونی و سل فراهم می‌کرد. کتاب آگنیو حتی فصل مستقلی را به «شهرها و مردم کثیف» اختصاص داده و پس از آن سراغ «بیماری‌های شایع» و بیماری‌های کمتر گفته‌شده می‌رود. همین ترتیب فصل‌ها نشان می‌دهد که بهداشت محیط و بیماری‌های عفونی را نمی‌توان از تاریخ پزشکی غرب جدا کرد. 🔸در چنین شرایطی، پزشک حتی اگر دانش کافی هم داشت، ابزار چندانی برای مقابله با بیماری‌ها در اختیار نداشت. بسیاری از چیزهایی که امروز ابتدایی به نظر می‌رسند ــ از ضدعفونی ابزار جراحی تا شناخت دقیق عامل بیماری ــ هنوز به بخشی از استانداردهای پزشکی تبدیل نشده بودند. به همین دلیل، پزشکی آن دوره گاهی بیشتر شبیه مدیریت خطر بود تا درمان قطعی بیماری. 🔸این یکی از عجیب‌ترین جنبه‌های تاریخ پزشکی مرزی است، بسیاری از داروها با ادعاهایی بسیار گسترده فروخته می‌شدند. در کتاب بثارد حتی فصل‌هایی با عنوان‌هایی مربوط به شکل‌های مختلف دارویی وجود دارد و پس از آن، فهرستی از مواد و داروهای مورد استفاده در پزشکی مرزی ارائه می‌شود. این ساختار نشان می‌دهد که داروهای آن دوره فقط مجموعه‌ای از «معجون‌های عجیب» نبودند؛ پشت آن‌ها یک فرهنگ دارویی کامل وجود داشت. ibna.ir/x6JDk @ibna_official

🔰دیپلمات سابق عنوان کرد: دیپلماسی در لبه پرتگاه؛ تلاشی برای عبور از جنگ با تکیه بر تجربه و تحلیل 🔸سید حسین موسویان گفت: علی‌رغم عجله‌ای که در انتشار کتاب بود (به دلیل شرایط بحرانی)، زمانی که کتاب در شهریور ۱۴۰۴ منتشر شد، ما هنوز به [مرحله] جنگ دوم نرسیده بودیم؛ یعنی تقریباً چهار پنج ماه پیش از جنگ بود که اگر مسئولین به راهکارهای ذکر شده در فصل آخر کتاب توجه می‌کردند، شاید [با این رویکرد] کمک می‌شد تا دیپلماسی موفق‌تر گردد، می‌توانستند تأثیر شخصیت‌ها را تغییر دهند 🔸محور اساسی من در این اثر، برجسته کردن نقش انسانی و تأثیر چهره‌ها و شخصیت‌های مختلف در روابط دوجانبه بود. نگران بودم که اگر روند فعلی ادامه یابد و فشار حداکثری تداوم پیدا کند، چه پیامدهایی خواهد داشت؛ بنابراین به بررسی شخصیت خود اوباما و افرادی پرداختم که در دوره دوم [ریاست او] اثرات منفی داشتند. 🔸استاد دانشگاه پرینستون عنوان کرد: علی‌رغم عجله‌ای که در انتشار کتاب بود (به دلیل شرایط بحرانی)، زمانی که کتاب در شهریور ۱۴۰۴ منتشر شد، ما هنوز به [مرحله] جنگ دوم نرسیده بودیم؛ یعنی تقریباً چهار پنج ماه پیش از جنگ بود که اگر مسئولین به راهکارهای ذکر شده در فصل آخر کتاب توجه می‌کردند، شاید [با این رویکرد] کمک می‌شد تا دیپلماسی موفق‌تر گردد، می‌توانستند تأثیر شخصیت‌ها را تغییر دهند؛ به‌خصوص شخصیت ترامپ که دوست دارد مذاکرات مستقیماً با خودش باشد. مذاکره مستقیم با او بسیار تعیین‌کننده است، اما تنها جواب نخواهد داد؛ بلکه راهی وجود دارد که یک راه حل مرجع و متناسب را پیش روی او بگذاریم تا به توافق برسند. البته تضمینی نبود، اما من به عنوان یک آکادمیک سعی کردم این موضوع را عرضه کنم. بنابراین، من در کتاب از دو طرز تفکر در دو دوران مختلف استفاده کردم. ibna.ir/x6JPT @ibna_official

🔰تاریخ و رمزورازهای یکی از ماندگارترین متون روایی جهان؛ «هزار و یک شب» نوشته‌ی چه کسی است؟ 🔸وب‌سایت «العربی الجدید» در مطلبی با عنوان «آیا اخوان‌الصفا هزار و یک شب را نوشته‌اند؟» به بررسی کتاب «شِفرة اللیالی العربیة: قراءة فی إحدی أهم السردیات الکبری» نوشته‌ی بلال موسی العلی پرداخته است؛ کتابی که با طرح فرضیه‌ای بحث‌برانگیز، اخوان‌الصفا را پدیدآورندگان روایت عربی «هزار و یک شب» می‌داند و درباره‌ی پیوند میان داستان‌های این مجموعه، فلسفه و اندیشه‌های «رسائل اخوان‌الصفا» بحث می‌کند. 🔸کتاب بر فرضیه‌ای جسورانه بنا شده است که بلال العلی با تکیه بر آن می‌خواهد به پرسش‌هایی که سال‌ها درباره‌ی خاستگاه «هزار و یک شب» و نویسندگان آن مطرح بوده پایان دهد. او معتقد است گروه اخوان‌الصفا در قرن دهم میلادی، پدیدآورندگان واقعی داستان‌هایی بوده‌اند که این مجموعه را در قالب فرهنگی عربی شکل داده‌اند؛ زیرا این داستان‌ها سرشار از نمادها و معانی فلسفی و معرفتی هستند که این گروه عامدانه آنها را در قصه‌ها و جزئیات روایی پنهان کرده است. از نظر او، خود داستان‌ها و جزئیاتشان هدف اصلی نبوده‌اند، بلکه ظرفی برای محافظت از این اندیشه‌ها و زنده نگه داشتن آنها در میان مردم بوده‌اند. 🔸این فرضیه، انگیزه‌ای تازه برای بازخوانی «هزار و یک شب» فراهم می‌کند و خواننده را با این احتمال مواجه می‌سازد که پشت این روایت‌ها واقعیتی تاریخی وجود داشته باشد. نویسنده همچنین به جنبه‌های مشترک میان «هزار و یک شب» و «رسائل اخوان‌الصفا» اشاره می‌کند؛ از جمله ناشناخته بودن فرد یا افرادی که این دو اثر را پدید آورده‌اند و گستردگی موضوعات آنها. هر دو اثر به موضوعاتی مانند کشمکش میان اخلاق و امیال می‌پردازند و این مسئله در ساختار فکری، داوری‌ها و داستان‌های آنها حضور دارد. شیوه‌های روایت نیز گاهی به یکدیگر نزدیک می‌شوند؛ برای نمونه، داستان‌ها ممکن است از زبان حیوانات روایت شوند و درونمایه‌ی اخلاقی آنها، جنبه‌های عمیق دینی و انسانی داشته باشد. ibna.ir/x6JP4 @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ یک دهه بلاتکلیفی مجموعه چندمنظوره‌ «کوشکنار» 🔸رئیس شورای اسلامی شهر کوشکنار گفت: پروژه مجموعه چندمنظوره‌ این منطقه که مشکل زیرساخت‌های کتابخوانی کوشکنار را حل می‌کند، طی یک دهه اخیر بلاتکلیف مانده است. 🔸سؤال مردم کوشکنار این است که چرا پروژه‌ای که یک خیر برای آن پای کار آمده و سهم خود را انجام داده، پس از گذشت نزدیک به یک دهه هنوز به سرانجام نرسیده است؟ زیرا امروز اسکلت احداث‌شده این پروژه، به دلیل گذشت سال‌های طولانی، در معرض فرسودگی و آسیب قرار دارد و هر روز تأخیر می‌تواند هزینه‌های بیشتری را برای تکمیل یا احیای آن به دنبال داشته باشد. 🔸رئیس شورای اسلامی شهر کوشکنار اضافه کرد: این موضوع فقط یک پروژه عمرانی نیست؛ اعتماد خیرین به دستگاه‌های اجرایی و انگیزه آنان برای انجام کارهای خیر و عام‌المنفعه نیز در میان است. وقتی یک خیر با اعتماد و نیت خیرخواهانه وارد یک پروژه عمومی می‌شود و در مدت یک سال به تعهد خود عمل می‌کند، انتظار می‌رود دستگاه متولی نیز در قبال تعهدات خود پاسخگو باشد. ibna.ir/x6JQK @ibna_official

🔰چهره‌هایی که اصفهان را نوشتند-۱۲ مصلح‌الدین مهدوی؛ مردی که از دل مزارات، تاریخ اصفهان را خواند 🔸یک دکترای تاریخ و اصفهان‌پژوه، گفت: سید مصلح‌الدین مهدوی بخش قابل توجهی از پژوهش‌های خود را به مزارات و شخصیت‌های مدفون در اصفهان اختصاص داد؛ مسیری که از تذکره قبور و مزارات اصفهان تا پژوهش‌های گسترده درباره تخت فولاد امتداد یافت و اطلاعاتی درباره رجال، خاندان‌ها و چهره‌های علمی و فرهنگی شهر در اختیار پژوهشگران قرار داد. 🔸مرحوم مهدوی از آن دسته افرادی بود که بیشتر شیوه و روش کارش حالت سنتی داشت. زمینه‌هایی که در منزل ایشان وجود داشت و کتاب‌های خانوادگی که در اختیارش بود، در این مسیر مؤثر بود. برای مثال، کتاب مختصری مانند تذکره القبور، از مرحوم آخوند گزی، را تبدیل به کاری بزرگ‌تر کرد، مطالبی به آن افزود و توضیحاتش را بیشتر کرد و بعد نیز به آثار متعددی پرداخت. 🔸وی درباره محله خواجو، که به نوعی با برخی آبا و اجدادش ارتباط داشت، درباره شعرای اصفهان و به‌خصوص مزارات اصفهان و تخت فولاد آثاری منتشر کرد. البته بعدها برخی از کتاب‌های ایشان، از جمله مزارات اصفهان و اعلام اصفهان، با تحقیق و اضافاتی از سوی پژوهشگران دیگر توسعه پیدا کرد و تغییراتی نسبت به سیاق اصلی کار ایشان در آنها ایجاد شد. 🔸طبیعتاً با شناختی که آقای مهدوی داشت و با توجه به زحماتی که کشیده بود، بخشی از این مواد می‌تواند برای تاریخ اصفهان مفید باشد. من بعضی از بزرگان اصفهان را به یاد دارم. زمانی که مرحوم استاد دکتر لطف‌الله هنرفر نیز مشغول کار روی کتاب ارزشمند گنجینه آثار اصفهان بود، در بعضی موارد، خصوصاً درباره کتیبه‌ها، از مرحوم مهدوی تشکر کرده بود. این نشان می‌دهد که چنین همکاری‌هایی وجود داشته است. ibna.ir/x6JQM @ibna_official

🔰روایت ۶۰سال زندگی منصور دادوند با مرکب، کاغذ و ماشین‌های چاپ؛ زندگی به آهنگ چاپخانه 🔸قد بلند و چهره آفتاب‌سوخته‌اش، تصویری کم‌حرف از او ساخته، اما پای صحبتش از چاپ و چاپخانه که بنشینی پشت آن چهره استخوانی، مردی ایستاده که بیش از ۶دهه عمرش با کاغذ، مرکب، صدا و بوی ماشین‌های چاپ سپری شده است 🔸اما «توفیق» فقط یک نشریه معمولی نبود. طنز و فکاهی آن بارها موجب توقیفش می‌شد و همین موضوع، کار چاپخانه را هم تغییر می‌داد. دادوند می‌گوید که گاهی چند ساعت بعد از چاپ، کارکنان همچنان در چاپخانه می‌ماندند تا صفحه توقیف‌شده را تغییر دهند و مطلب دیگری جایگزین کنند. 🔸منصور دادوند از آن آدم‌هایی است که سختی را بیشتر از آنکه روایت کند، زندگی کرده‌ است. از شب‌هایی که تا صبح پای دستگاه مانده، از روزهایی که دستمزدش دیر شده، از پیاده‌روی طولانی برای رسیدن به خانه، از تنگناهای مالی چاپخانه می‌گوید، اما در هیچ‌کدام اثری از گلایه نیست. انگار برای او سختی‌ها هم بخشی از مسیر بوده‌اند؛ چیزی که باید از میانش عبور می‌کرد، نه چیزی که قرار باشد او را متوقف کند. 🔸و شاید همین روحیه است که در تمام زندگی‌اش تکرار می‌شود؛ ایستادن. وقتی دستگاه خراب شد، ایستاد و تعمیرش کرد؛ وقتی پول نداشت، کار کرد؛ وقتی شریکش ورشکسته شد، راه دیگری پیدا کرد و وقتی چاپخانه هنوز یک رؤیا بود، برایش نامی انتخاب کرده که معنای قله می‌داد. ibna.ir/x6JP8 @ibna_official

🔰وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تاکید کرد؛ فعالان صنعت چاپ در دو جنگ تحمیلی، پای کارِ ایران ایستادند 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تقدیر از نقش صنعت چاپ در تقویت تولید ملی، بر اهمیت کاهش ۶۰ درصدی واردات و رشد ۵۵ درصدی صادرات محصولات چاپی در سال ۱۴۰۴، به‌عنوان نشانه‌ای از توانمندی این صنعت تاکید کرد. 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در ادامه با اشاره به کاهش واردات و افزایش صادرات محصولات چاپی گفت: اینکه واردات تقلیل پیدا می‌کند و صادرات افزایش پیدا می‌کند، نتیجه یک همکاری و هم‌افزایی میان‌ بخش دولتی و حوزه صنعت چاپ است که برای اقتصاد صنعت چاپ فرصت‌سازی می‌کند. فاصله زیادی میان آنچه هست و آنچه باید باشد وجود دارد. 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود صنعت چاپ را صنعتی حیاتی و پایه برای کشور دانست و گفت: این صنعت با فرهنگ، هنر و اقتصاد ارتباط دارد و به‌عنوان یک حوزه فرهنگی و صنعت پایه و مادر، جایگاه مهمی در کشور دارد. همه صنایع به صنعت چاپ وصل هستند و به چاپ، بسته‌بندی و تبلیغات وابستگی دارند. ibna.ir/x6JS7 @ibna_official

🔰روایت یک قرن چاپ و نشر در اردبیل؛ ناگفته‌های چاپخانه «جودت» و تاریخ فرهنگی اردبیل 🔸 یک پژوهشگر اردبیلی به تازگی اقدام به چاپ کتابی با عنوان «تاریخ جودت، ناگفته‌‌های چاپخانه و روزنامه اردبیل» کرده که این اثر با تبیین تاریخ اردبیل از چاپ و چاپخانه بین سال‌های ۱۳۰۶ تا ۱۳۲۵، می‌تواند در زمره منابع مهم و دست اول از رویدادهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اردبیل باشد. 🔸«حسن جودت» از مهم‌ترین بازیگران تاریخ معاصر اردبیل در تیرماه ۱۲۷۴ خورشیدی در کوچه میزان محله قنبلان اردبیل به دنیا آمد. چاپخانه‌دار و روزنامه‌نگاری بود که حدود بیست سال «چاپخانه جودت و روزنامه جودت» را در اردبیل اداره کرد و برای مردم راه و آینده‌ای روشن را متصور شد و در پایان همه هستی خود را در قمار فرقه دمکرات آذربایجان باخت و در نهایت غریبانه و دور از زادگاهش چشم از جهان فرو بست. در برخی از کتاب‌ها و مقالات، نویسندگان و سخنرانان‌ درباره دو شخصیت «حسن جودت و حسین جودت» دچار اشتباه فاحشی می‌شوند و متاسفانه در تناقض حرف‌هایی می‌نویسند و می‌گویند که با واقعیت بسیار متفاوت است. هر دو آقایان «حسن و حسین جودت» تقریباً در یک مسیر مشابه هم به دنبال حزب توده و فرقه دمکرات آذربایجان بودند و سرنوشت ناگواری را برای خود رقم زدند. «حسین جودت» نویسنده، روزنامه‌نگار، مترجم و فعال سیاسی و از ارکان مهم حزب توده ایران بود که زندگی پرماجرایی داشت و تا آخر عمر در مرامش ایستادگی کرد و پس از انحلال و غیرقانونی شدن فعالیت حزب توده در اردیبهشت ۱۳۶۱ دستگیر شد و در ۹۶ سالگی (۱۳ بهمن ۱۳۶۸) در زندان اوین از دنیا رفت. 🔸مستندات و مطالب این کتاب به حتم مدیون مرحوم رحمت حبیب‌الهی و پرویز جوادخانی و عظیم محمودی ارشادی است که شرایط را برای گردآوری مطالب فراهم آوردند و باید که به نیکی از این عزیزان یاد کرد. با نهایت احترام از دوست محترم و علاقمند تاریخ و فرهنگ، اسدالله فرجی‌الهی (حجت‌آقا) که تصاویر جدیدی را در اختیار راقم این سطور قرار دادند، از صمیم قلب تشکر ‌می‌کنم. آنچه که نباید از آن چشم پوشید، گفت‌وگوهای مداوم چند ساله با شادروان محمد ذکری مدیر روزنامه دامن‌حق و سردفتر دفترخانه شماره ۱۷ است که به عنوان مرجع مهم و مطلع قابل اعتماد مطالبی از وی نقل شده و به حتم بر مستندات تاریخ شفاهی کتاب حاضر افزوده است. در ضمن همکاری‌های دو برادر آقایان غلامرضا و طه قاضی‌زاده و همچنین علی چشمه‌نور مدیر انتشارات چشمه‌نور که زحمت چاپ این اثر را کشیده اند، قابل تقدیر است. ibna.ir/x6JQy @ibna_official

🔰خاموشی راوی خاک و اصالت؛ وندل بری درگذشت 🔸وندل بری، نویسنده، شاعر و کشاورز آمریکایی، در ۹۲ سالگی در مزرعه خانوادگی‌اش آرام گرفت. متفکری که نیم قرن علیه مصرف‌گرایی و فراموشی زمین جنگید، جهان کشاورزی زادگاه خود را ستود و نسبت به افراط‌گرایی‌های جامعه صنعتی هشدار داد. او اکنون به همان خاکی پیوسته که عمری از رازهایش می‌نوشت. 🔸رمان‌هایی چون ناتان کولتر (Nathan Coulter) و جایی روی زمین (A Place on Earth)، در کنار مجموعه داستان کنار من بایست (Stand By Me) و گلچین شعر هم‌سرایی چوبی: اشعار سبت ۱۹۷۹–۱۹۹۷ (A Timbered Choir: The Sabbath Poems 1979-1997)، کارنامه ادبی مردی را ساختند که تاثیرش فراتر از حلقه‌های ادبی رفت. مایکل پولان، مولف پرفروش کتاب معمای همه‌چیزخوار (The Omnivore’s Dilemma)، زندگی فکری خود را دگرگون‌شده با این جمله معروف بری می‌دانست: «غذا خوردن یک کنش کشاورزی است.» آلیس واترز، سرآشپز جریان‌ساز، نیز با شوریدگی مقدمه‌ای بر جستار مشهور او، لذت‌های غذا خوردن (The Pleasures of Eating)، نوشت. ibna.ir/x6JS2 @ibna_official

🔰نقدی به مستند «بچه اودلاجان»؛ اکتفا به یک کتاب برای روایت یک زندگی تاریخی! 🔸فیلم مستند «بچه اودلاجان» به کارگردانی منوچهر مشیری و تهیه‌کنندگی سعید رشتیان، پرتره‌ای از زندگی حسین شاه حسینی است. کسی که سوابق مبارزاتی او در قبل و بعد از انقلاب او را به شخصیتی قابل مطالعه بدل کرده است. 🔸این کتاب در دو جلد حاصل بیش از ۴۰ جلسه گفت‌وگو در قالب تاریخ شفاهی است. جلد نخست آن به خاطرات او از دوران کودکی تا سال ۱۳۶۰ اختصاص دارد که در سال ۱۳۸۶ از سوی انتشارات چاپخش منتشر شد. جلد دوم این کتاب نیز به روایت خاطرات چهره‌های سیاسی از زبان شاه حسینی پرداخته است. درواقع تنها منبع قابل استناد فیلم، استفاده برخی اطلاعاتی است که از کتاب طیرانی گرفته شده است. بهره‌گیری از تنها یک منبع برای روایت پرتره شخصیتی که حوزه فعالیت و اقداماتش محدود به جریان و تاریخ مشخصی نمی‌شود، نقطه ضعف دیگری است که شناخت مخاطب را نسبت به سوژه ناقص می‌گذارد. 🔸شاید این کتاب یکی از مهم‌ترین منابع قابل رجوع برای استفاده در روایت باشد، اما اکتفا به یک کتاب در بررسی شخصیتی تاریخی و سیاسی به اشباع در شناخت آن نمی‌انجامد. ضمن اینکه فرصت کوتاه فیلم در استفاده از این منبع نیز عامل دیگری در روایت تک بعدی مستندساز است. در این میان آنچه در فرصت کم حائز اهمیت خواهد بود، انتخاب و گزیده گویی از میان انبوه اطلاعاتی است که در میان خاطرات و گفتارهای شاه حسینی و اطرافیانش مطرح می‌شود. بیشتر این گفته‌ها و شنیده‌ها بدون بهره‌برداری درست و توضیح کافی به شکلی شتاب‌زده طرح می‌شود. مسائلی مانند گرایش پدر شاه حسینی به سوسیالیست‌ها و در ادامه علاقه شخص او به این ایدئولوژی، در حد چند روایت از زبان نریتور بیان شده و به سرعت موضوعات دیگر مطرح می‌شود. ibna.ir/x6JRs @ibna_official