🔰نگاهی به «روایت و تجدد در ایران معاصر» نوشته سیدرضا حسینی؛
روایتهایی که مشروطه را ساختند
🔸این کتاب از نقش تخیل اجتماعی در شکلگیری اندیشه سیاسی میگوید
روایت و تجدد در ایران معاصر در نهایت، مخاطب را به تأمل در پرسشهایی فراتر از دوره مشروطه دعوت میکند: آیا سیاستگذاریها و تصمیمهای سیاسی همواره عقلانیاند؟ روایتها چگونه شهروندان را اقناع میکنند؟ و حاکمان و کنشگران سیاسی چگونه با ساختن یا تکیهکردن بر روایتها، واقعیت اجتماعی را توضیح میدهند؟
🔸این کتاب بهجای آنکه تنها به شرح آرا و مفاهیم سیاسی در دوره مشروطه بسنده کند، پرسشی بنیادیتر را دنبال میکند: اندیشمندان دینی و سیاسی آن روزگار، سنت، تجدد، تاریخ و سیاست را چگونه فهمیدند؟ نویسنده با تکیه بر این پرسش، میکوشد نقش روایتها را در پدیدآمدن اندیشه سیاسی مشروطهخواهی، بهویژه در محدوده شریعت، بررسی کند.
🔸یکی از محورهای اصلی کتاب، تأکید بر نقش روایت و تخیل در فهم پدیدههای انسانی است. متن معرفی کتاب با پرسشهایی درباره عقلانیبودن تصمیمهای انسان، نقش احساسات و تصورات در شناخت، و سهم تخیل در فهم جهان آغاز میشود. در این رویکرد، انسانها همیشه پدیدهها را فقط از مسیر استدلال مستقیم درک نمیکنند؛ بلکه گاهی با دیدن شباهتها، ساختن نسبتها و بهکارگرفتن تخیل خلاق، به فهمی از رویدادها میرسند.
🔸یکی از پرسشهای مهم کتاب از اختلاف میان عالمان مشروطهخواه و مشروعهخواه برمیخیزد. هر دو جریان از منابع و مبادی دینی مشترکی بهره میگرفتند و به شریعت ارجاع میدادند، اما به دو نتیجه کاملاً متفاوت درباره مشروطیت رسیدند: گروهی آن را قابل دفاع و مشروع دانستند و گروهی دیگر آن را نامشروع تلقی کردند.
🔸فهرست کتاب نشان میدهد که اثر از مباحث نظری آغاز میکند و سپس به خوانش نمونههای تاریخی و سیاسیibna.ir/x6JRS میرسد. بخش نخست با عنوان «تأملات نظری»، فصلهایی درباره بوطیقای ارسطو، روایت و تخیل، تخیل مولد، مسئله ارجاع، محاکات، نسبت پیکربندیسازی و حکمت عملی، محاکات سهگانه، طرحوارهسازی و سنتمندی، و نیز نسبت تحلیل با وضعیت تاریخی و خاطره جمعی را دربرمیگیرد
ibna.ir/x6JRS
@ibna_official
🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛
زندگی و زمانه عبدالله نورانی؛ ذوفنونِ زاهد
🔸عبدالله نورانی، حکیمی که تندیس فروتنی بود و ترجیح داد در خلوت، میراث مکتوب تمدن اسلامی را از غبار غفلت برکند
🔸️خانهای محقّر و در نهایت سادگی زندگی میکرد. نجفقلی حبیبی میگوید: «به نظر من، او با دنیا زاهدانه برخورد کرد و گرچه بزرگ بود اما کوچک زیست.» ازاسراف پرهیز میکرد. مهدی محقق میگوید: «مرحوم نورانی خود و فرزندانش در ساختن بنائی در آن زمین ]منزل مسکونی[ که تا آخر عمر در آنجا میزیست شرکت داشتند.» احمد بهشتی دربارۀ او میگوید:
🔸️آنچه در ایشان نبود، غرور علمی، شخصیتی، عُجب و تکبّر بود؛ و آنچه در ایشان بود، و نمود شایانی داشت، خلق و خویی بود که باید، بحق، گفت: تجلّی خلق و خوی اسلامی بود. ...ساده زیستی، و به تعبیر حضرت امامره، زیِ طلبگی را کاملاً حفظ کرده بود. اکنون همه مبهوتند که چرا به فرزندان گرامی و همسرشان سفارش کردهاند که حتی برایش مجلس ختم نگیرند، و در گورستان عمومی دفنش کنند، و از برگزاری مراسم تشییع خودداری کنند؟! ولی برای ما که چند سالی با او همکار و معاشر بودهایم، عجیب نیست.
🔸️ما استاد نورانی را اینگونه شناخت هایم. او که عمری از تشریفات ظاهری و تعارفات عرفی حذر کرده بود، چگونه راضی میشد که به بهانۀ ارتحالش تشریفات و تعارفات معمول گردد؟! بارها بهعنوان داور در جلسات دفاع دکتری که در سالن آمفیتئاتر دانشکدۀ الهیات برگزار م یشد، شرکت م یکرد، ولی متواضعانه در صف مستمعین م ینشست و حاضر نم یشد که بر صندل یهایی که برای هیأت ژوری آماده شده بود، تکیه بزند.
🔸عبارت «پس از کتابشناسی» دربارۀ استاد نورانی معنی ندارد، زیرا تا آخرین لحظات زندگی خویش غرق در این وادی بود. مهدی محقق گوید: باید حکمت با نفس انسانی عجین شود، نه اینکه انسان بار حکمت را بر دوش بکشد. مرحوم نورانی، حکیم به معنای واقعی بود. گذشت داشت، قناعت داشت، مناعت طبع داشت. نورانی واقعاً زاهد و عابد بود، صاحب کشف و کرامت بود. من چند حادثه از نورانی دیدهام که معنای کرامت را میدهد.
🔸سیدعبداللّٰه انوار گوید: درگذشت زندهیاد نورانی یکی از ثُلمههایی در علم است که گمان نمیرود جانشین و سادّ و مَسدّی برای ایشان به آسانی در این زمان پُرعوائق امکان وقوع یابد. کارهای علمی باقیمانده از ایشان بهترین گواه بر این است که براحتی نتوان نظیری برای او یافت.
ibna.ir/x6JRP
@ibna_official
🔰نگاه و نظری به «آبشت؛ شرح خبرچینیهای اسرای جاسوس ...»؛
قاشقهای مشکوک؛ ردی از یک تجربه تلخ
🔸کتاب خبرچینی و جاسوسی، بخش تاریک و دردناکی از تجربه اسارت را برجسته میکند. شاید یکی از دلایل اهمیت آبشت باشد؛ زیرا تاریخ تنها از لحظههای قهرمانی و پیروزی تشکیل نشده و شناخت رفتار انسانها در شرایط سخت نیز بخشی از شناخت گذشته است.
🔸یکی از مهمترین نقاط قوت «آبشت»، انتخاب موضوعی خاص و کمتر پرداختهشده است. بسیاری از روایتهای مربوط به دوران جنگ و اسارت، بیشتر بر شکنجه، مقاومت، دلتنگی برای خانواده و خاطرات آزادگان تمرکز دارند؛ اما این کتاب سراغ موضوعی میرود که از زاویهای دیگر فضای اردوگاهها را نشان میدهد. پرداختن به مسئله خبرچینی در میان اسرا باعث میشود مخاطب با پیچیدگیهای انسانی دوران اسارت بیشتر آشنا شود.
🔸عنوان کتاب نیز کنجکاویبرانگیز است. مخاطب با دیدن عنوان و موضوع آن، با پرسشی مهم روبهرو میشود: در شرایط دشوار اسارت، چه عواملی باعث میشد فردی به دیگران خیانت کند و اطلاعات درون اردوگاه را منتقل کند؟ همین پرسش میتواند خواننده را به دنبال کردن روایتها و شناخت شخصیتها و اتفاقات کتاب ترغیب کند.
🔸در مجموع، مهمترین قوت «آبشت» را میتوان در موضوع متفاوت، توجه به ابعاد روانی اسارت، پرداختن به مسئله اعتماد و ثبت بخشی کمتر شناختهشده از تاریخ اسارت ایرانیان دانست. این ویژگیها کتاب را از یک خاطره معمولی درباره جنگ فراتر میبرد و آن را به روایتی درباره رفتار انسانها در شرایط بحرانی تبدیل میکند.
ibna.ir/x6JR6
@ibna_official
🔰گزارش تصویری
همایش روز ملی صنعت چاپ
🔸مراسم روز ملی «صنعت چاپ» با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، جمعی از چهرههای فرهنگی، پیشکسوتان و فعالان صنعت چاپ از سراسر کشور، چهارشنبه ۱۱ شهریورماه ۱۴۰۵ در تالار وحدت برگزار شد.
ibna.ir/x6JS8
@ibna_official