🔰گزارش تصویری دیدار با امیر مازیار در خانه هنر نیماژ 🔸پانزدهمین نشست از سلسله دیدارهای نویسندگان و خوانندگان به‌همت مجله سیاست‌نامه با همکاری سرای علوم انسانی با عنوان «شهروندی و صلح پایدار، دیدگاهی در فلسفه کانت» با سخنرانی امیر مازیار در خانه هنر نیماژ برگزار شد. 📸عکاس :نیلوفرعباسی ibna.ir/x6JYr @ibna_official

🔰فشرده اما ویرانگر؛ معرفی چند رمان کوتاه کمتر از 150 صفحه 🔸ادبیات بزرگ نیازی به هزار صفحه سیاهه ندارد. اگر زمان کافی برای خواندن آثار کلاسیک قطور ندارید، این چند رمان کمتر از ۱۵۰ صفحه‌ای، بهترین گزینه برای آخر هفته شما هستند؛ آثاری که به انتخاب متخصصان ادبیات، در حجمی اندک، جهانی بزرگ ساخته‌اند. 🔸یک رمان برای آنکه زندگی شما را زیر و رو کند، نیازی به حجم حجیم جنگ و صلح یا بینوایان ندارد. گاهی ایجاز، قدرت کلمات را دوچندان می‌کند. کارشناسان ادبی 9 رمان کوتاه برتر زیر ۱۵۰ صفحه را معرفی کرده‌اند که می‌توان در یک آخر هفته آن‌ها را بلعید و تا مدت‌ها در فضای اثیری‌شان نفس کشید. 🔸شهرهای نامرئی شاهکاری رویاگونه است که در آن مارکو پولو ۵۵ شهر خیالی را برای امپراتور مغول توصیف می‌کند. ایتالو کالوینو با بهره‌گیری از فرم‌های ریاضی مکتب «اولیپو»، متنی خلق کرده که می‌توان قطعاتش را به هر ترتیبی خواند. این رمان کوتاه تجربه‌ای عمیق و فلسفی از خلاقیت بی‌مرز نویسنده است که هر توصیف آن، دریچه‌ای به یک جهان فکری تازه می‌گشاید. 🔸کلر کیگان در این رمان کوتاه و فصیح، به افشای بی‌رحمی‌های تاریخی کلیسای کاتولیک در ایرلند نسبت به زنان می‌پردازد. داستان از دریچه چشم مردی به نام بیل فرلانگ روایت می‌شود که در میان روزمرگی‌هایش، متوجه ظلمی غیرقابل‌توضیح در صومعه محلی می‌گردد. این اثر ستایشی از قهرمانان خاموشی است که در برابر سکوت تحمیلی جامعه می‌ایستند و هزینه‌های شخصی سنگینی می‌پردازند. ibna.ir/x6JxH @ibna_official

🔰شعر نمرده است؛ نسل تازه شاعران با کمک شبکه‌های اجتماعی رکورد فروش را شکسته‌اند 🔸افزایش چشمگیر فروش «اودیسه» پس از فیلم کریستوفر نولان، بار دیگر شعر را به صدر بازار کتاب رسانده و نسل جدیدی از شاعران را به پدیده‌ای پرفروش تبدیل کرده است. 🔸نویسنده مقاله گاردین معتقد است این موج تازه، برخلاف تصور رایج، پدیده‌ای کاملا جدید نیست، بلکه به سنت‌های کهن شعر نزدیک است. همان‌گونه که «اودیسه» در اصل برای روایت شفاهی و اشتراک‌گذاری میان مردم سروده شده بود، شعرهای امروز نیز بر ارتباط مستقیم میان شاعر و مخاطب تکیه دارند و بیشتر برای همدلی، امید، سوگواری، عشق و احساس جمعی نوشته می‌شوند تا صرفا نوآوری فرمی. 🔸به باور گاردین، شبکه‌های اجتماعی برای شاعران نقش «گردهم‌آوردن مردم دور آتش» را ایفا می‌کنند؛ فضایی که در آن شاعرانی از طبقات اجتماعی، هویت‌ها و تجربه‌های متفاوت می‌توانند مستقیما با مخاطبان خود سخن بگویند. در نتیجه، موفقیت تجاری شعر بیش از آنکه نشانه دگرگونی ماهیت شعر باشد، نشانه احیای یکی از قدیمی‌ترین کارکردهای آن است: پیوند دادن انسان‌ها از طریق داستان‌های مشترک عشق، اندوه، امید و جامعه. ibna.ir/x6Jsq @ibna_official

🔰برگزاری دوره هفدهم آیین ملی بزرگداشت حامیان نسخ خطی؛ رنج‌های مصححان و نجات‌دهندگان خاموش حافظه یک ملت 🔸حدادعادل گفت: بسیاری فکر می‌کنند تألیف، دشوارتر از تصحیح نسخه خطی است؛ در حالی که اگر قرار باشد نسخه‌ای به‌درستی تصحیح شود، بسا که چند برابر عمر یک انسان صرف شود تا یک نسخه خطی به صورت قابل عرضه درآید. کسانی که در این وادی گام گذاشته‌اند، به‌خوبی می‌دانند که چه رنجی برای این کار کشیده می‌شود. ما نسخه‌های تصحیح‌شده را می‌بینیم، اما نمی‌دانیم بر سر آن نسخه چه آمده و چه مراحلی طی شده تا از یک نسخه خطی، متنی قابل استفاده و چاپی به دست آمده است. 🔸برگزاری دوره هفدهم آیین ملی بزرگداشت حامیان نسخ خطی با شعار «میراث دیروز، اندیشه امروز» تلاشی بود برای تقدیر از پاسداران میراث گذشتگان این سرزمین اهورایی؛ آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی، در راستای تکریم و تقدیر از تمامی افراد حقیقی و نهادهای حقوقی که در حوزه‌های گوناگون برای حفظ، حراست، تسهیل دسترسی به متون نسخ خطی، تصحیح متون، پژوهش‌های موضوعی سندشناسی و نسخه‌شناسی که از متون نسخ خطی برگرفته شده‌اند برگزار می‌شود. 🔸رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با بیان اینکه این برنامه در واقع نوعی اختتامیه برای ماه‌ها بررسی و داوری است، بیان کرد: ماه‌ها این بررسی‌ها و داوری‌ها انجام شده و نتایج آن را خواهیم دید. نسخه‌های خطی صرفاً مباحث تاریخی و گذشته را دربر نمی‌گیرند. مدتی پیش یکی از سخنرانی‌ها و مطالب دکتر حداد عادل را می‌خواندم که در آن به فواید تاریخ علم اشاره شده بود. فایده آخر که بسیار جالب بود تفحص در تاریخ علم است که مبنای اصلی مورد نظر در نسخه‌های خطی خواهد بود و مرحوم استاد حائری نیز بر آن تأکید داشتند و می‌تواند نوعی غرور ملی و مایه افتخار باشد. 🔸امیرخانی در بخش دیگری از سخنان خود درباره چهره ویژه این دوره از بزرگداشت حامیان نسخ خطی، گفت: بسیار خوشحالیم که از چهره‌ای مانند جناب آقای صدرایی خویی که در جمع ما هستند، قدردانی می‌شود. قطعاً سالیان سال همه ما از برکات علمی ایشان برخوردار خواهیم بود. چیزی که درباره این عزیز واقعاً قابل گفتن است، فروتنی و تواضعی است که دارند و این از نکات بسیار برجسته ایشان است. 🔸حدادعادل گفت: شاید مفهوم «میراث فرهنگی» مفهومی جدید باشد؛ دست‌کم در لفظ، در تاریخ فرهنگ ما پیش از این اصطلاحی با این عنوان نداشتیم، چون مردم در خود فرهنگ زندگی می‌کردند و به همین دلیل نامی بر آن نمی‌گذاشتند. مثل اینکه گفته‌اند: «ماهی آب را نمی‌بیند.» آن‌ها غیر از آب چیز دیگری ندیده بودند؛ آن آب، همان فرهنگ بود. از روزی که ما از فرهنگ خودمان فاصله گرفتیم، به جای علم حضوری، علم حصولی پیدا کردیم و گفتیم چیزی به نام میراث فرهنگی وجود دارد که باید آن را بشناسیم. بنابراین، این پرسش مطرح می‌شود که راه‌های شناخت میراث فرهنگی، که جان‌مایه هویت یک ملت است، چیست؟ 🔸رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: تصحیح کتاب‌های قدیمی، دانش بسیار وسیعی لازم دارد. کسی که می‌خواهد به تصحیح کتاب‌های قدیمی بپردازد، علاوه بر تسلط بر ادبیات و زبان فارسی، باید بر ادبیات و زبان عربی نیز مسلط باشد، معارف اسلامی را بداند و با تاریخ، جغرافیا و بسیاری از حوزه‌های دیگر آشنایی داشته باشد. نویسنده هرچه می‌دانسته، در کتاب آورده است و اگر جایی مطلبی نادرست یا اشتباه نوشته باشد، این مصحح است که باید بتواند آن را تشخیص دهد. بنابراین، مصحح باید جامعیت علمی داشته باشد. به همین دلیل است که باید مصححان درجه‌ یک را قدر دانست و ارزش کارشان را شناخت ibna.ir/x6JYt @ibna_official

🔰کتابخانه‌های تخصصی استان‌ها- ۵ کتابخانه کودک؛ سهم بچه‌های بافت قدیم مشهد از دنیای کتاب 🔸کتابخانه تخصصی کودک و نوجوان «مکتب»، که در بافت کهن اطراف حرم مطهر رضوی برای کودکانی که کتابخانه نداشتند شکل گرفته، تلاشی است برای اینکه کودکان امروز، با کتاب، تخیل و شناخت، بتوانند فردای این شهر را تصور و برای ساختنش مشارکت کنند. 🔸اشتیاق و محبتی که کودکان و نوجوانان بافت تاریخی مشهد نسبت به کتابخانه تخصصی مکتب بافت از خود نشان می‌دهند، گواهی بر ضرورت حیاتی این مجموعه و اثربخشی رویکرد آن است. این گزارش بر آن است تا ضمن معرفی جزئیات این کتابخانه‌ تخصصی، به بررسی نقش آن در غنی‌سازی فرهنگی و اجتماعی کودکان و نوجوانان بافت تاریخی مشهد بپردازد و نشان دهد که چگونه مکتب بافت، با تکیه بر دانش، خلاقیت و مشارکت جمعی، بذری از امید را در دل این گستره‌ تاریخی کاشته است. 🔸کتابخانه کودک و نوجوان مکتب بافت، علاوه بر نقش خود به‌عنوان یک مرکز مطالعه و امانت، مجموعه‌ای از برنامه‌های فرهنگی و آموزشی را نیز دنبال می‌کند. عضویت کودکان و نوجوانان در کتابخانه رایگان است و منابع بر اساس گروه‌های سنی دسته‌بندی شده‌اند تا انتخاب کتاب برای کودکان، والدین و مربیان آسان‌تر باشد. 🔸«آبادانی و روایت سازندگی بافت تاریخی مشهد از رهگذر تخیل و رویاهای کودکان مشهدی می‌گذرد. این کودکان هستند که می‌توانند با تخیل خود آینده شهر را رقم بزنند، نه ساخت‌وساز و آجر و کالبد.» از نگاه او، اگر قرار است آینده بافت تاریخی مشهد ساخته شود، سرمایه‌گذاری فرهنگی بر روی کودکان باید یکی از مهم‌ترین هدف‌گذاری‌های توسعه باشد؛ چرا که کودک امروز، شهروند و روایتگر آینده این بافت است. ibna.ir/x6Jy7 @ibna_official

🔰مترجم کتاب «به تاریکی شب» در گفت‌وگو با ایبنا: اگر نویسنده کتاب بودم، خشونتش را کم می‌کردم 🔸فرزاد مرادی، مترجم کتاب «به تاریکی شب» نوشته لوران پتیمانژن گفت: کتاب حاوی دغدغه‌های سیاسی اجتماعی نویسنده است و گره داستان نیز حول همین دغدغه‌ها و تضاد آن با ارزش‌های پسر بزرگ خانواده شکل می‌گیرد؛ در واقع هدف نویسنده نه اثبات برحق بودن یک دیدگاه خاص بلکه به چالش کشیدن حدومرز اهمیت این دغدغه‌هاست. 🔸کتاب زبان سرراستی دارد، روایت اول شخص است و راوی هم کارگر راه‌آهن است و پیچیده حرف نمی‌زند. زبان در خدمت پیش‌بردن داستان است و در سراسر کتاب شاید فقط یک جا حس کردم نویسنده توصیف طبیعت می‌کند. از اصطلاحات منطقه‌ای که داستان در آن می‌گذرد استفاده می‌کند، اما قصد ندارد زبان نامأنوسی داشته باشد؛ حتی بعضی ویژگی‌های زبان محلی، مثلاً استفاده از حرف تعریف در ابتدای اسم‌ها، که احتمالاً متأثر از زبان آلمانی است، در خود رمان بازتاب دارد و موضوع صحبت راوی می‌شود. جدا از این موارد مشکل ترجمه عنوان کتاب بود. عنوان کتاب بخشی از شعری است از ژول سوپرویل با عنوان «همچنان زیستن» (vivre encore): «آن مقدار از شب که بر فراز درختان نیاز است / آن مقدار از میوه که بر میزهای مرمرین نیاز است / آن مقدار از تاریکی که خون بتپد…» و ترجمه دقیق عنوان کتاب می‌شد «آن مقدار از شب که نیاز است» به این معنا که برای زندگی مقداری هم تاریکی یا شر نیاز است. در کتاب اما مسئله ضرورت یا نیاز به شر مطرح نیست، مسئله ناگزیری و اجتناب‌ناپذیری شر است و نحوه مواجهه با شری که دست خود آدم نیست. با تمام این تفاصیل و اینکه ترجمه دقیق عنوان کتاب در زبان فارسی نامتجانس بود، عنوان «به تاریکی شب» توسط ناشر برای کتاب انتخاب شد. 🔸در این یکی دو ماهی که از انتشار کتاب گذشته، بر اساس بازخوردهایی که در فضای مجازی دیده‌ام، خواننده‌ها معمولاً از کتاب خوششان آمده است؛ ظاهراً شکاف بین آدم‌ها و حتی اعضای یک خانواده به دلیل اختلاف‌های ایدئولوژیک موضوع ملموسی است و مخاطب فارسی آن را درک می‌کند. در کل حین ترجمه کتاب به این فکر می‌کردم که مخاطب اگر بر اساس کتاب‌هایی که قبلاً در نشر بیدگل ترجمه کرده‌ام به سراغ این کتاب بیاید، اگر از «سال‌ها» (اثر آنی ارنو) بیاید و از حال‌وهوای جامعه‌شناسانه آن کتاب خوشش آمده باشد، کتاب «به تاریکی شب» را زیادی داستانی خواهد یافت و از سوی دیگر اگر با نگاه به «روز رهایی» سراغ این کتاب آمده باشد، ممکن است فضای آن را خشن‌تر و مردانه‌تر بیابد. ibna.ir/x6JDJ @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با مینو خانی، مدرس دانشگاه و منتقد سینما: جلال آل‌احمد می‌تواند دوباره مخاطب را پای سینما و تلویزیون بنشاند 🔸مینو خانی گفت: آشنا کردن مخاطبان در رده‌های سنی مختلف با ادبیات معاصر ایران و با قلم یکی از مهم‌ترین نویسندگان معاصرمان، قطعاً جزو وظایف ساختارها و نهادهای فرهنگی و تصمیم‌گیران فرهنگی است. بنابراین تأکید بر جلال آل‌احمد و به‌طور مشخص‌تر «مدیر مدرسه»، اتفاق فرخنده‌ای است. 🔸وقتی با نویسنده‌ها صحبت می‌کنیم، یکی از نگرانی‌هایی که دارند، عدم موافقت یا عدم رضایت از نحوه اقتباس است. جلال الان زنده نیست و وارثی هم ندارد که آن جذابیت لازم یا آن انتظاری را که مخاطب دارد، مطالبه کند. این موضوع دست عوامل سازنده را خیلی باز می‌گذارد. نویسنده‌هایی که در قید حیات هستند، دغدغه دارند که عوامل سازنده فیلم و سریال چقدر می‌توانند به اصل داستان متعهد بمانند. «سووشون» که خانم آبیار ساخته است، از نظر اقتباس نکاتی دارد و روح اصلی کار در اثر خانم آبیار نیامده است. یک نمونه موفق، «مهمان مامان» است که از داستان هوشنگ مرادی کرمانی، اقتباس شده و اقتباس خیلی متعادل و وفادارانه‌ای به کتاب است. یکی از نگرانی‌های نویسندگان، فروش فیلم یا کتاب برای اقتباس و مسئله حق‌الزحمه است. 🔸شاید تصور اشتباه از «سینماگر مؤلف» یکی از دلایل کم بودن اقتباس باشد. گران بودن حق تألیف یک اثر ادبی، یکی از عوامل است. شاید عدم تمایل به پرداخت هزینه‌های مربوط به اقتباس هم مطرح باشد. به نظر من چند عامل را می‌توان در نظر گرفت، اول، تصمیم‌گیران نهادهای فرهنگی این موضوع را در دستور کار خود قرار نمی‌دهند. دوم، نویسنده‌ها تصور می‌کنند مؤلف بودن یعنی حتماً خودشان بنویسند. سوم، نویسندگان از به تصویر کشیده شدن اثرشان نگران عدم انطباق اقتباس با ایده اصلی خودشان‌اند. چهارم، مسئله مادی می‌تواند مطرح باشد که نکند حقوق مادی و معنوی طرفین در این فرآیند به اندازه کافی رعایت نشود. ibna.ir/x6JDS @ibna_official

🔰منصوره محمدی در گفت‌وگو با ایبنا؛ الهام گرفتن از یک سبک بد نیست، کپی‌برداری ایراد است 🔸منصوره محمدی گفت: بخشی از آثار تصویرگری اصطلاحاً جشنواره‌ای و جشنواره‌پسند هستند. در جشنواره‌ها دیده می‌شوند و بعضاً جایزه دریافت می‌کنند، اما به مخاطب عام که می‌رسند به این حد دیده نمی‌شوند. این به معنای بد بودن یا ضعف این آثار نیست. نکته اصلی نگاه عامه‌پسند مخاطب بازار کتاب و تفاوتش با نگرش داوران و مخاطبان آن جشنواره‌ها است که برخی سبک‌ها مورد اقبال در بازار کتاب واقع نمی‌شود 🔸با توجه به اینکه داستان‌ها و موضوعات نگارش‌شده برای مخاطب نوجوان با کودکان تفاوت دارد، این تفاوت در تصویرگری کتاب‌های آنها نیز وجود دارد. تصویرگر می‌تواند از دست‌خط کلی خود در مورد انتخاب زاویه دید یا ترکیب‌بندی و رویه شخصیت‌پردازی بهره گیرد، ولی جزئیات اعم از انتخاب خطوط و پیچیدگی‌های ترکیب‌بندی و انتخاب رنگ باید به گونه‌ای رفتار کند تا تمایزی بین گروه سنی نوجوان با کودک دیده شود. البته پالت رنگی تصویرگری برای نوجوان خاکستری نیست. رنگ در آثار مربوط به نوجوانان حضور دارد، منتهی انتخاب رنگ‌ها مهم است تا وجه تمایز آنها با آثار مربوط به کودکان دیده شود. 🔸ما در بحث تصویرگری کتاب با دو گروه آثار مواجه می‌شویم. بخشی از آثار تصویرگری اصطلاحاً جشنواره‌ای و جشنواره‌پسند هستند. در جشنواره‌ها دیده می‌شوند و بعضاً جایزه دریافت می‌کنند، اما به مخاطب عام که می‌رسند به این حد دیده نمی‌شوند. این به معنای بد بودن یا ضعف این آثار نیست. نکته اصلی نگاه عامه‌پسند مخاطب بازار کتاب و تفاوتش با نگرش داوران و مخاطبان آن جشنواره‌ها است که برخی سبک‌ها مورد اقبال در بازار کتاب واقع نمی‌شود. ibna.ir/x6JZC @ibna_official