🔰نگاهی به کارنامه ادبی علیرضا طبایی در دومین سالگرد درگذشتش؛
شمایل مردی در تمام فصول
🔸علیرضا طبایی در حوزههای مختلف از جمله شعر، ترانه، روزنامهنگاری، نقد و پژوهش ادبی، تدریس ادبیات، نمایشنامهنویسی و ویراستاری فعالیت کرد و کارنامهای درخشان از خود به یادگار گذاشت.
🔸رویکرد طبایی در اداره صفحات شعر مجله جوانان به گونهای بود که فرصت نشر آثار جوانان بااستعداد از گوشه و کنار کشور و حتی فراتر از مرزهای جغرافیای ایران را فراهم میکرد. او همچون معلمی دلسوز، همه آثار فرستاده شده به مجله را با دقت میخواند، در صورت نیاز تصحیحشان میکرد و بهترینها را برای چاپ در صفحه قرار میداد. در ستونهایی تحت عنوان مشاور ادبی نیز به راهنمایی علاقهمندان به شعر میپرداخت و ضعفها و ایرادات کارشان را توضیح میداد تا با رفع آنها، در مسیر پیشرفت و بالندگی شعرشان گام بردارند. با همین رویکرد بود که صفحات شعر مجله جوانان در آن دوران به پرخوانندهترین صفحات شعر نشریات ایران بدل شد.
🔸علیرضا طبایی اما از چهرههایی بود که در ساحت نقد و نظر هم متعهدانه و مسئولانه رفتار میکرد و دانش و تجربه خود را برای اصلاح ضعفها و کاستیها و تقویت قوتها و تواناییها به کار میگرفت. اگرچه در مقام منتقد و پژوهشگر با کسی تعارف نداشت و هرگز حقیقت و حقانیت را فدای ارتباطات شخصی و دوستیها نکرد، اما رویکرد تخریبگر و بَرخورنده را هم در پیش نگرفت و چونان معلمی جدی و دلسوز – که از ویژگیهای شخصیتی و رفتاری او بود – از ابزار نقد برای تعالی و پیشرفت شعر و ادبیات بهره گرفت.
🔸او افزون بر دهها مقاله و یادداشتی که بر مجموعه اشعار شاعران پیشکسوت و جوان نوشت و در نشریات مختلف به چاپ رساند، مجموعه آثار بزرگانی چون نیما یوشیج، سهراب سپهری، محمد زهری، مهدی اخوان ثالث، هوشنگ ابتهاج، سیاوش کسرایی، فروغ فرخزاد، نادر نادرپور، نوذر پرنگ و... را نیز نقد کرده است.
ibna.ir/x6JYJ
@ibna_official
🔰تصور ایرانیانِ زرتشتیِ ساسانی از زمان و تاریخِ جهان؛
زمان از کجا آمد؟
داستان باستان - ۲
🔸علی نیکویی نوشت: زمان در جهان زرتشتی برای پیروزشدن شر آفریده نشده است؛ زمان میدان موقتیِ نبردی است که از پیش برای پیروزی نهایی خیر محدود شده است. در این معنا پایان زمان تاریخی نه پایان آفرینش، بلکه پایان وضعیت ناقص آن و آغاز جهانی نو، بیمرگ و کامل است.
🔸در بسیاری از سنتهای دینی زمان بهگونهای مستقیم یا غیرمستقیم با آفرینش جهان پیوند دارد؛ جهان در نقطهای آغاز میشود و تاریخ آن در امتداد زمانی مشخص ادامه مییابد. بااینحال در سنت زرتشتی مسئله پیچیدهتر است؛ زیرا در کنار زمان محسوس و متعارف با مفاهیمی چون زروان، زمان کرانمند و زمان بیکران مواجه میشویم که هر یک در شکلگیری تصور زرتشتی از کیهان و تاریخ نقشی متفاوت دارند، ازاینرو نمیتوان مفهوم زمان در این سنت را صرفاً با الگوی رایج زمان تقویمی یا فیزیکی توضیح داد.
🔸در کیهانشناسی زرتشتیِ متأخر جهان مادی درون یک دورهٔ زمانی مشخص و محدود قرار دارد؛ این ویژگی مفهوم زمان کرانمند را از زمان بیکران متمایز میکند و به تاریخ کیهانی ساختاری مشخص میبخشد. در این تلقی آفرینش حادثهای بیزمان و بدون پایان نیست، بلکه در چارچوب زمانی معینی تحقق مییابد و رویدادهای آن از آغاز تا فرجام بر اساس نظمی از پیش تعیینشده پیش میروند. از همین رو زمان در این نظام صرفاً ظرفی برای قرارگرفتن حوادث نیست، بلکه یکی از عناصر ساختاری کیهانشناسی زرتشتی است. مشهورترین صورت این تصور در سنت پهلوی در قالب دورهٔ دوازده هزارساله تاریخ کیهانی بیان شده است.
🔸اگر زمان کیهانی، تاریخ آفرینش و نبرد خیر و شر را در مقیاسی عظیم سامان میدهد انسان در این تاریخ چه جایگاهی دارد؟ پاسخ سنت زرتشتی آن است که انسان صرفاً ناظر این فرایند نیست، بلکه کنش اخلاقی او درون همین زمان کیهانی معنا پیدا میکند؛ انسان در فاصلهٔ میان آفرینش و فرجام در عرصهای زندگی میکند که هر انتخاب او میتواند به استقرار نظم اهورایی یا تقویت آشوب اهریمنی یاری رساند. در این چارچوب، مفهوم اَشَه اهمیت اساسی دارد. اَشَه صرفاً یک اصل انتزاعی اخلاقی نیست، بلکه نظمی است که انسان باید با اندیشه و کردار خویش در آن مشارکت کند.
🔸یکی از پرسشهای مهم در تحلیل کیهانشناسی زرتشتی آن است که آیا زمان در این سنت را باید خطی دانست یا چرخهای؟ پاسخ نخستین ممکن است ساده به نظر برسد، زرتشتیگری دینی با زمان خطی است؛ زیرا جهان آغاز دارد، تاریخ آن در دورهای معین ادامه مییابد و سرانجام به رستاخیز و فرشکرد میرسد.
ibna.ir/x6K2c
@ibna_official
🔰یادداشت حکمتالله ملاصالحی در سالروز درگذشت آیتالله طالقانی؛
مرجع و ملجأ معنوی خاص و عام بود
🔸حکمتالله ملاصالحی، استاد دانشگاه تهران، در یادداشتی به مناسبت چهلوهفتمین سالگشت درگذشت آیتالله سید محمود علایی طالقانی، از او بهعنوان شخصیتی ممتاز و ویژه یاد کرده و نوشته است: «آیتالله طالقانی، هرچند از تبار حوزویان بود و طلبهای از طلبگان درس و بحث و دانشآموخته حوزه، لیکن جان و وجدان، روان و رفتار، اندیشه و زبان، اسلام و مسلمانی او پیراسته از جزم و جمود بود.»
🔸سید بزرگوار و محمود فقید و مرحوم، آیتالله طالقانی، با آنکه از مبارزان دلیر و مجاهدان بزرگ در صف مقدم انقلاب بود؛ جان و وجدانش منزه و پاکیزه و پیراسته از اوصاف انقلابیون و جامعه انقلابی که در وصفش سخن رفت، بود.
🔸نه هوای کسب نان در سر، نه هوس و وسوسه فتح جاه در جان داشت. جان و وجدانش پیراسته از چنین وسوسههای «انقلابی» بود. راست و رسا سخن میگفت.
🔸شخصیتی ممتاز و ویژه بود. ممتاز و ویژه و ستودنی بود که حتی آنها که در جان و وجدانشان و روان و رفتارشان و اندیشه و زبانشان، حسی و باوری به دین و آموزههای دینی نبود؛ در نمازهای جمعه پرشور و پرشکوه و پرجمعیتِ سال آغازین انقلاب، در پشت قامت بلند ایمان ستبر و استوار و انقلابی او ایستادند و به او اقتدا کردند.
🔸او شکوه ایمان، سنت و میراثی معنوی بود که زنده و گرم در جان و وجدان و ایمان ملتی دیرینه و دیرپا زیسته و احساس میشد. و همچنان زنده و گرم زیسته و احساس میشود.
ibna.ir/x6K2b
@ibna_official
🔰گزارش تصویری
مراسم بدرقه جواد مجابی
🔸مراسم تشییع پیکر جواد مجابی، نویسنده و شاعر فقید، صبح امروز چهارشنبه ۱۸ شهریور با حضور جمعی از نویسندگان، شاعران و فعالان فرهنگی، از مقابل منزل او در کوی نویسندگان برگزار شد.
📸عکاس:معصومه احمدی
ibna.ir/x6K2q
@ibna_official
🔰گزارش ایبنا از مشهد؛
«کتاب» به بازار گلستان برگشت
🔸 سرانجام پس از کشوقوسهای فراوان و پیگیریهای رسانهای و اهالی فرهنگ و کتاب، بازار گلستان مشهد با محوریت کتاب و کتابخوانی فعالیت خواهد کرد.
🔸️ایجاد گذر فرهنگی، عقد تفاهمنامه برای ورود صنایع خلاق، زمزمههای فعالیتهای اقتصادی و حتی برپایی رویداد تخصصی «مد و لباس ایرانی ـ اسلامی» از جمله مواردی بود که طی سالهای اخیر درباره گذر گلستان مشهد انجام گرفت.
🔸️اکنون اما به نظر میرسد مدیریت شهری مشهد کوتاه آمده و کتاب را به این گذر بازگردانده است. در این راسته بازار، فرهنگسرای کتاب و انتشارات شهر بوی بهشت که متعلق به شهرداری مشهد هستند، مستقر شدهاند و قرار است سایر غرفهها نیز به فعالیتهای آموزشی و ترویجی کتابمحور و همچنین عرضه و فروش کتاب و محصولات مرتبط با آن اختصاص یابد.
🔸موقعیت گلستان در محدودهای فرهنگی، در مجاورت دانشکده ادبیات سابق مشهد و جهاد دانشگاهی فعلی، پردیس سینمایی هویزه و کتابفروشیهای قدیمی شهر همچون فلسطین، آبان، بهنشر، قلم و انتشارات امام، اهمیت ویژهای به این مجموعه داده است.
ibna.ir/x6JXj
@ibna_official