🔰جنگنامه امام علی(ع) و محمد حنیفه با کفار
🔸️کتاب «جنگنامه امام علی علیهالسلام و محمد حنیفه با کفار» که بازسرایی و کتابت آن توسط محیالدین پسر سیدعبدالقادر در سال 1325 هجری قمری انجام شده است، توسط دکتر فؤاد مولودی تالیف و منتشر شده است.
🔸️این منظومه، روایتی ادبی و شاعرانه از تولد محمد حنیفه و کار و کردار اوست. در روایات و منظومههای ادبی فارسی و عربی، تخیل قصه را چاشنی اصل وقایع تاریخی کرده و این منظومه نیز از این اصل مبرا نیست. اثر حاضر با دقتی ستودنی به بررسی تاریخی موضوع پرداخته و مشخص کرده است که ناظمان جنگنامههای محمد حنیفه، با حفظ جنبه دینی قصه و مقبولیت آن در میان مخاطبان، توانستهاند بخشی از رسالت خود را در پرورش مضامین دینی در ادبیات به فرجام برسانند.
🔸️این اثر، سرایش یک منظومه به زبان کردی در ستایش امام علی(ع) و فرزند ایشان، محمد حنیفه، و به دست شاعری یا ناظمی اهل تسنن و ساکن در کردستان امروزی بوده است و نشاندهنده نفوذ قصص مربوط به امیرالمؤمنین و اهل بیت ایشان در آن نواحی بوده است. با تأمل در ساخت و فرم روایی این منظومه میتوان دریافت که به احتمال قریب به یقین، این منظومه تنها یکی از موارد در سنت قصهپردازی در باب امام علی(ع) و فرزندان ایشان بوده است.
ibna.ir/x6JVL
@ibna_official
🔰یادداشت رسول جعفریان بهمناسبت انتشار «ارجنامه و فریدشناخت»
مردِ اسناد؛ از مطبوعات تا لرستانشناسی
🔸رسول جعفریان، بهمناسبت سالروز تولد استاد سیدفرید قاسمی و انتشار کتاب «ارجنامه و فریدشناخت» درباره این پژوهشگر تاریخ مطبوعات و لرستانپژوه نوشت.
🔸️دست و دلباز هم هست، از هر جهت؛ و کتابخانه تاریخ ما بیش از همه از این دست و دلبازی بهره برده است. هزاران کتاب اهدا کرده و هر بار هم چنان بیسر و صدا که انگار نه انگار این کتابها روزی جزئی از کتابخانه شخصی خودش بودهاند.
🔸️بارها از دانش او، حافظهاش و تسلط حیرتانگیزش بر حوزهای که در آن کار میکند شگفتزده شدهام. کافی است موضوعی را پیش بکشید؛ هنوز شما جملهتان را تمام نکردهاید که او تاریخ، نام، نشریه، شماره، آدمها و حواشی ماجرا را ردیف کرده است. آدم گاهی شک میکند که حافظه فرید، حافظه انسانی است یا یک جور آرشیو دیجیتال که هنوز به ما نگفته کجا سرورش را گذاشته است.
ibna.ir/x6K4W
@ibna_official
🔰اندیشه مهاجرت در گفتوگو با امید آسایش؛
جستوجوی فردا، شاید در «جایی دیگر»
🔸«آثاری که در داخل ایران تولید شدهاند، عمدتاً به توضیح علل مهاجرت و عوامل مؤثر بر تصمیم افراد برای خروج از کشور محدود ماندهاند و کمتر به پیامدهای میل و تصمیم به مهاجرت بر زندگی روزمره افراد پیش از خروج توجه کردهاند. در مقابل، بسیاری از پژوهشهایی که در خارج از ایران انجام شدهاند، بر تجربه مهاجران ایرانی در کشورهای مقصد تمرکز دارند. در نتیجه، زندگی افرادی که هنوز در ایران حضور دارند، اما اندیشه و امکان مهاجرت به یکی از محورهای اصلی زندگی آنان تبدیل شده است، کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است.»
🔸طرح اصلی کتاب از یک پرسش نسبتاً ساده آغاز میشود: مهاجرت پیش از آنکه عملاً اتفاق بیفتد، چه تأثیری بر زندگی افراد و جامعه میگذارد؟ ما در سالهای اخیر شاهد رشد میل به مهاجرت در ایران بودهایم، درصورتیکه که امکان مهاجرت برای ایرانیان روزبهروز کمتر شده است. پرسشی که ما را به نگاشتن این کتاب واداشت این بود که چگونه این میل فراگیر به مهاجرت و تلاش روزافزون برای رفتن از ایران در میان اقشار مختلف جامعه، زندگی روزمره و رفتار سیاسی و اجتماعی آنها را تحت تأثیر قرار داده است. کتاب سعی دارد نشان دهد که چطور تجمع عوامل دافعه در جامعه ایران که شامل مشکلات اقتصادی، محدودیتهای فرهنگی، و نبود آزادیهای مدنی میشود، باعث شکلگیری باوری جمعی به سودمندی مهاجرت شده است و فرهنگ مهاجرت را شکل داده است. اکنون باور به سودمندی مهاجرت دیگر موضوعی فردی نیست بلکه به توافقی جمعی تبدیل شده است. در چنین شرایطی کسانی که میخواهند مهاجرت کنند نیازی نیست که به پرسشی درباره چرایی مهاجرت پاسخ دهند، بلکه افرادی که به هر دلیلی ممکن است با مهاجرت مخالف باشند مورد سؤال قرار گرفته و گاهی اوقات متهم به بهرهمندی از شرایط موجود در کشور میشوند.
🔸️بخش اصلی کتاب بر یک پژوهش کیفی استوار است. در طی ۹ سال، بیش از نود مصاحبه عمیق و نیمهساختاریافته با افرادی از هر یک از گروههای معرفی شده انجام شده است تا وجه جمعی آنچه به صورت فردی در قالب میل به مهاجرت توسط بسیاری تجربه میشود نشان داده شده و تأثیرات گسترش چنین میلی در جامعه مورد مطالعه قرار گیرد. هدف این بوده است که روایتهای شخصی افراد در زمینه اجتماعی گستردهتری قرار گیرند؛ زیرا میل فراگیر به مهاجرت را نمیتوان صرفاً به انگیزهها یا خصوصیات فردی تقلیل داد. این میل فراگیر در شرایط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مشخصی شکل گرفته است.
🔸️کتاب از ادبیات نظری جدید در حوزه جامعهشناسی مهاجرت، عدم تحرک یا ناتوانی در مهاجرت، فرهنگ مهاجرت و رابطه میان «خواست مهاجرت» و «توانایی مهاجرت» بهره میگیرد و میکوشد این ادبیات را در چارچوب جامعه ایران توسعه دهد. مرور پژوهشهای موجود درباره مهاجرت ایرانیان نشان میدهد که بخش مهمی از آثاری که در داخل ایران تولید شدهاند، عمدتاً به توضیح علل مهاجرت و عوامل مؤثر بر تصمیم افراد برای خروج از کشور محدود ماندهاند و کمتر به پیامدهای میل و تصمیم به مهاجرت بر زندگی روزمره افراد پیش از خروج توجه کردهاند. در مقابل، بسیاری از پژوهشهایی که در خارج از ایران انجام شدهاند، بر تجربه مهاجران ایرانی در کشورهای مقصد تمرکز دارند؛ مهاجرانی که در موارد بسیاری سالها یا حتی دههها پیش کشور را ترک کردهاند. در نتیجه، زندگی افرادی که هنوز در ایران حضور دارند، اما اندیشه و امکان مهاجرت به یکی از محورهای اصلی زندگی آنان تبدیل شده است، کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. کتاب حاضر میکوشد با تمرکز بر این خلأ، نشان دهد که مهاجرت پیش از جابهجایی فیزیکی آغاز میشود و حتی در صورت محققنشدن، میتواند تأثیرات عمیقی بر زندگی فردی و اجتماعی برجای بگذارد.
ibna.ir/x6K4j
@ibna_official
🔰نویسنده «خیام؛ پرومته ایران» در گفتوگو با ایبنا تأکید کرد؛
دور باطل محققان در یافتن رباعیات اصیل خیام
🔸️سینا جهاندیده، نویسنده کتاب جدید انتشارات مروارید با عنوان «خیام؛ پرومته ایران» با موضوع تحلیل گفتمان خیامیت تاکید کرد: درباره رباعیات خیام میتوانیم عنوان قدیمتر و جدیدتر را به کار ببریم چراکه تمام رباعیات خیام منسوب به او هستند اما نمیتوان واژه اصیل را برای هیچ کدامشان به کار برد.
🔸در این کتاب، برخلاف روال رایج در اغلب تحلیلها، چندین نظریه را با هم ترکیب کردم که شامل نظریههای برساختگرایی، تبارشناسی فوکویی، تاریخگرایی نو و مطالعات فرهنگی است؛ یعنی رباعیات خیام را نیز به مثابه یک موضوع مطالعات فرهنگی بررسی کردهام. نظریه محوری و برتر در این مطالعه، برساختگرایی است و من به این نتیجه رسیدهام که «خیامیت» یک برساخت تاریخی است یعنی در دوره پیشامدرن، مثلاً در قرنهای هفتم، هشتم و نهم، یک نوع تحلیل و تلقی از خیام وجود داشته که با تلقی غرب مدرن از او متفاوت است و در ایران مدرن نیز به تلقی دیگری از خیام رسیدهایم. همه این تلقیها برساختهایی تاریخی هستند و نمیتوان آنها را به یک «خیام اصیل» و ثابت بازگرداند. در واقع، ما با یک تفکر جمعی مواجه هستیم، نه صرفاً یک تفکر فردی. به عبارت دیگر، میتوان با جرئت گفت فلان غزل حافظ را خود حافظ سروده است، اما درباره رباعیات خیام با وضعیت متفاوتی مواجهیم؛ تکتک این رباعیات منسوباند و در طول تاریخ نام دهها شاعر در نسبت با آنها مطرح شده است.
🔸️ما با دو خیام مواجهایم. بخشی از روایتها و توصیفها تاریخیاند و بخشی دیگر استعاری و اگرچه روایتهای تاریخی قرن ششم بدون بازنماییهای استعاری نیست اما شخصیت یکدستی از عمر خیام ریاضیدان و منجم بزرگ قرن پنج و شش ارائه میدهند. از قرن هفتم به بعد با فرض شاعر بودن خیام خیام دیگری برساخته میَود که پر از تاویلات استعاری و جدالهای گفتمانی است و با نشانهشناسی روایی میتوان تشخیص داد که خیام دوم چه ارتباطی یا خیام اول دارد. توصیفکنندگان خیام دوم، هم عناصر روایی و توصیف شده از خیام اول را به شکلی گزینشی تاویل میکنند و هم به شکل گفتمانی بازنمایی بنابراین خیام اول همیشه در خیام دوم حضور دارد.
ibna.ir/x6K4m
@ibna_official
🔰گفتوگو با سیدعلی کاشفی خوانساری درباره تاریخ کودکی در ایران؛
کودکی همیشه بوده و هست
🔸گلستان در تمام طول تاریخ یک متن درسی بود
مولف کتاب «از باب قرائت اطفال» گفت: در دهه هفتاد وقتی کتاب آقای نیل پستمن با عنوان «زوال کودکی» به ترجمه مرحوم صادق طباطبایی که منتشر شد، من در مجله کتاب ماه علوم اجتماعی نقدی با عنوان «این میت را نام دیگری است» نوشتم و عرض کردم آنچه که دارد میمیرد، کودکی نیست، بلکه تلقی مدرن از کودکی است که دارد به تلقی پستمدرن از کودکی تبدیل میشود. کودکی همیشه بوده و هست، نه به دنیا آمده و نه میمیرد
🔸 تاریخ و جستوجو در تاریخ را صرفا مقولهای مربوط به گذشته، فاقد تاریخ مصرف و تزئینی نمیدانم. مثلا اطلاعات تاریخی را از صنف اطلاعات عمومی تلقی نمیکنم. به باور من گذشته یک چیز قطعی و به پایان رسیده نیست، گذشته همچنان امروز زنده و در جریان است و من نه از باب یک جمله شاعرانه، بلکه بر اساس یک باور قطعی، نگاهم این است که ما میتوانیم با خواندن تاریخ و مطالعات تاریخی گذشته را تغییر بدهیم. به عبارتی با مطالعات دوباره و تعمق در خصوص گذشته، میشود گذشته را از نو نوشت و با تغییر گذشته میشود امروز و فردای متفاوتی داشت. به باور من اولین گام برای ساختن فردایی متفاوت رسیدن به تعریف دوباره و متفاوتی از گذشته از مسیر بازخوانی گذشته است، یعنی گذشته نهتنها قابل تغییر است بلکه مطالعه گذشته میتواند فردای متفاوتی را رقم بزند.
🔸در مورد قدیم بودن یا مدرن و حادث بودن کودکی دو نظریه متفاوت وجود دارد، که نه تنها تا امروز هیچ یک بر دیگری غلبه نکرده است، بلکه به نظر من هیچگاه این غلبه اتفاق نمیافتد. این دو تلقی به صورت همزمان همیشه وجود خواهد داشت و هر یک از این دو نظریه میتواند جایی به کار بیاید و کمک کند تا برخی از اتفاقات و رویدادها بهتر تفسیر شود. دوستانی مانند آقای دکتر علیرضا کرمانی و دیگرانی که از حوزه جامعهشناسی به این حوزه ورود کردند، کودکی را مقولهای مدرن و نو میدانند، اما در عرصههای دیگری که خیلی از محققان تاریخ و تمدن ایرانی اسلامی، مطالعات دینی و غیره کودکی را یک مقوله پیوسته و همیشگی دانستهاند که در هر دورهای تفاسیر و نمودهای متفاوتی پیدا کرده است.
🔸 منظرهای مختلف و در علوم مختلف میتوان تعاریف متفاوتی از کودک ارائه داد. تعاریف کودک در علوم مختلف و در حوزههای مختلف و در طول تاریخ متفاوت بوده و اگر بخواهیم یک واژهای که مشترک و جامع باشد در بین همه اینها را به کار ببریم، کودک کسی است که بزرگسال نیست، یا به انسان در سنین اولیه زندگی خود کودک گفته میشود. اما برای اینکه کسی مجاز باشد که در آمریکا گواهینامه رانندگی بگیرد، تا ۱۶ سالگی کودک است و در ایران تا هیجده سالگی کودک است. در انتخابات سوئد تا ۲۱ سالگی کودک است و نمیتواند رای بدهد. در ایران تا ۱۶ سالگی بود که الان از ۱۸ سالگی میتواند رای بدهد. در فقه سن بلوغ دختران و پسران و در بین مراجع مختلف متفاوت است.
🔸بخشی از این را در کتاب «از باب قرائت اطفال» مرور کردهام. ویراست دوم آن اواخر سال گذشته از سوی نشر فراهم منتشر شد و حدود سی تا چهل درصد نسبت به نسخه قبلی این کتاب که در سال ۸۲ از سوی نشر قدیانی منتشر شد و در آن سال برگزیده شد و نقدهای خوبی بر این کتاب نوشته شد، متفاوت است. من در آن ردپای کودکان را در مطبوعات ایران از دوره محمدشاه قاجار و با اشاراتی به نشریات فارسی هند و اروپا مرور کردم تا در دوره ناصری و مطبوعاتی که مخاطب آنها کودک و نوجوان بودند در دوره مظفرالدین شاه قاجار و این آگاهی از زحمات گذشتگان خیلی به ما در اصلاح و برنامهریزی امروز کمک میکند. زحمات افرادی مثل محمود مفتاحالملک، میرزا حسن رشدیه، ناظمالاسلام کرمانی، محمدصادق ادیب فراهانی، مرحوم ذکاءالملک فروغی پدر، میرزا محمدحسین خان و دیگران نباید نادیده گرفته شود.
ibna.ir/x6JPC
@ibna_official
🔰ایبنا از مرگ تدریجی یه گویش میگوید؛
میراثی که از زبانمان افتاد/ «پَ شی شد به زِوانِمان»!
🔸 این روزها همدانی گپ زدن، لابهلای هیاهوی زندگی مدرن، غریبه شده، داریم طوری کلمات را پس میزنیم که انگار اصالتمان را فراموش کردهایم، شناسنامهای که دارد آرامآرام در غبار زمان گم میشود
🔸️بر اساس شاخصهای علمی، گویش فعلی همدان در معرض خطر شدید قرار دارد و تنها یک پله با انقراض فاصله دارد، بنابراین مهمترین راه برای حفظ آن، انتقال این گویش از نسلی به نسل دیگر است.
🔸️این گویش در شاخص انتقال زبانی دارای ضریب ۲ است که این موضوع نشاندهنده اهمیت و ضرورت توجه جدی به حفظ آن است و اگر کودکان و نسل جدید به سمت استفاده از گویش همدانی نروند، این گویش بهصورت خودکار به سمت حذف و انقراض پیش خواهد رفت.
🔸در بررسی آثار تاریخی و ادبی، از جمله آثار باباطاهر و عینالقضات همدانی، میتوان نشانههایی از گونههای زبانی قدیم همدان را مشاهده کرد که ما را به پیشینه زبانی این منطقه نزدیک میکند.
🔸گویش فعلی همدان از فارسی مشتق شده و تفاوتهای آن با زبان فارسی به اندازهای نیست که بتوان آن را در تقابل با زبان ملی تعریف کرد، بلکه باید آن را به عنوان یکی از گونههای ارزشمند زبانی و فرهنگی مورد توجه قرار داد.
ibna.ir/x6JMR
@ibna_official
🔰محمدرضا شمس، نویسنده «بزغاله عینکی» در گفتوگو با ایبنا؛
ادبیات کودک باید دوران کودکی را طولانیتر کند
🔸محمدرضا شمس گفت: مدرسه و مهدکودک تخیل بچهها را میگیرد. کلاس تخیل در دبستان داشته باشیم که از الفبا هم مهمتر است. الفبا را هم با داستان یاد بدهیم. اوایل انقلاب پیرمردی بود که الفبا را ریتمیک یاد میداد؛ بچهها عاشقش بودند. اگر داستان آموزش دارد، باید غیرمستقیم باشد که بچه متوجه بشود. مثلاً در یک خانه، وقتی پدر بلند میشود و بگوید «یا علی»، دستور نمیدهد؛ به آنها نشان میدهد. آموزش اینجوری باشد؛ غیرمستقیم و همراه با لذت.
🔸ادبیات کودک از نظر من کودک است؛ خود کودک است. کودک بازیگوش است، شیطنت دارد، قهر و آشتی میکند، مهربان است، شوخ است و دوست دارد با جملات بازی کند. چون به زبان مسلط نیست، زبان آهنگین را دوست دارد. در گذشته هم بوده، مثل «کدو قلقلهزن». از ابزارهایی که من استفاده میکنم، تکرار، آهنگین بودن، شیطنت، شادی و خندههای بچگانه و جملات کوتاه است. بچههایی که میخوانند، نمیشود برایشان جمله بلند گفت؛ چون خودشان احاطه به زبان ندارند. من آنها را در ادبیات کودک و داستان میبینم.
🔸اعتقادم این است که ادبیات کودک مثل خود کودک است. کودک بلند حرف نمیزند، شیطنت دارد، خیلی جدی نیست. جدی بودنش هم خندهدار است. توجه به اینها باعث میشود به همان سمتوسو برود.
🔸خواندن به بچهها کتاب خوب بدهی، کتاب را زمین نمیگذارند، ولی کتاب بد به آنها بدهی، دیگر سراغ کتاب کلاً نمیروند. خانوادهها باید به خوبی کتاب توجه کنند. اینها چیزهای کلی است. قصه و جلد و تصاویر خوب در انتخاب باید تأثیر داشته باشد. اگر بلد هم نیستند، کمک بگیرند از یک نویسندهای که بلد است یا هر کسی که تخصص دارد. در هر صورت، کتاب خوب بگیریم برای بچه.
ibna.ir/x6K4Z
@ibna_official
🔰شهری که با داده تصمیم میگیرد؛
نگاهی به کتاب «هوش مصنوعی در شهرسازی و مدیریت شهری»
🔸کتاب «هوش مصنوعی در شهرسازی و مدیریت شهری» با زبانی کاربردی به تبیین نقش هوش مصنوعی در برنامهریزی و مدیریت شهری پرداخته و مفاهیم پیچیده این حوزه را برای برنامهریزان شهری روشن میکند
🔸️در بخشی از کتاب با عنوان «کاربردهای هوش مصنوعی در دانش شهری» آمده است: کاربردهای هوش مصنوعی در شهرسازی معمولاً به سه حوزه اصلی تقسیم میشوند: تحلیل فضایی و پایش شهری، پیشبینی و بهینهسازی شبکه حملونقل همگانی. هوش مصنوعی در حوزه نخست، تشخیص کاربری زمین و نقشهبرداری دقیق را مورد توجه قرار داده است. با استفاده از شبکههای عصبی کانولوشنال در حوزه بینایی کامپیوتر، میتوان تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا را برای طبقهبندی خودکار و دقیق کاربری زمین و شناسایی تغییرات شهری در طول زمان تجزیهوتحلیل کرد. این امر فرایندهای بهروزرسانی نقشهها و نظارت بر گسترش شهری را بهشدت تسریع میکند. در همین زمینه، نمونههای موفق جهانی مانند سامانههای پایش گسترش شهری با تصاویر ماهوارهای و کاربرد یادگیری عمیق در بهروزرسانی نقشههای کاربری زمین نشان دادهاند که فرایندهایی که پیشتر ماهها زمان میبرد، اکنون در چند ساعت قابل انجام است.
ibna.ir/x6JZk
@ibna_official
🔰تاملی درباره ادبیات، بازار و تنوع؛
وقتی رمانها شبیه هم میشوند
🔸در روزگاری که صنعت نشر بیش از هر زمان دیگری از تنوع و فراگیری سخن میگوید، آیا داستانهای معاصر واقعاً متنوعتر شدهاند یا فقط شکل تازهای از یکدستی را تجربه میکنند
🔸رمان بزرگ همیشه قرار نیست آراممان کند. گاهی باید ما را آشفته کند، با پیشداوریهایمان درگیر شود، چیزی را که دوست نداریم جلوی چشممان بگذارد و حتی مجبورمان کند چند صفحه کتاب را ببندیم و به زندگی خودمان فکر کنیم.
🔸حضور بیشتر زنان در صنعت نشر لزوماً به معنای حذف مردان یا کاهش کیفیت ادبیات نیست. بازار کتاب پیچیدهتر از آن است که بتوان همه تغییرات ادبی را به جنسیت ویراستاران و کارگزاران نسبت داد. سلیقه خوانندگان، اقتصاد نشر، تغییرات فرهنگی، شبکههای اجتماعی و حتی دگرگونی شیوه خواندن، همگی در شکل دادن به ادبیات امروز سهم دارند.
🔸️شاید تنوع واقعی ادبیات فقط در این نیست که چه کسی کتاب را نوشته است؛ زن یا مرد، سفیدپوست یا رنگینپوست، محافظهکار یا لیبرال. تنوع واقعی آنجاست که داستانها اجازه داشته باشند متفاوت باشند؛ حتی وقتی با سلیقه غالب بازار جور درنمیآیند.
🔸️ادبیات بزرگ از جایی آغاز میشود که نویسنده جرئت کند چیزی را بنویسد که هنوز قالب آمادهای برای آن وجود ندارد.
ibna.ir/x6JxW
@ibna_official
🔰جایزه جدیدی به نام «اندرو پایپر»:
جایزه ۲۰ هزار دلاری برای حمایت از ادبیات وحشت
🔸همزمان با انتشار آخرین رمانِ اندرو پایپر، نویسنده فقید کانادایی، دوستان و خانواده او از تاسیس جایزهای ۲۰ هزار دلاری برای تقدیر از نویسندگان ژانر وحشت و دلهرهآور خبر دادند. این جایزه که برای حمایت از نویسندگان فعال در ژانرهای گمانهزن طراحی شده، تلاشی برای پر کردن خلأ جوایز تخصصی در این حوزه است
🔸اعلام این جایزه همزمان با انتشار آخرین رمان اندرو با عنوان راندهشده (Driven) است. او به عنوان خواننده و نویسنده آثار وحشت، معتقد بود که این ژانر میتواند درک انسان از وضعیت بشری را گسترش دهد. پایپر گفت که امیدوار است این جایزه به حمایت و تشویق نویسندگانی مانند اندرو کمک کند. او با مت گالووی، مجری برنامه جریان (The Current)، درباره این جایزه و میراثی که میخواهد از خود بر جای بگذارد صحبت کرد.
ibna.ir/x6K4V
@ibna_official
🔰نگاهی به «اگر نمیتوانی بگویی: نسلکشی» نوشته یحیی لبابیدی؛
وقتی وجدان میبیند و زبان از نامیدن میگریزد
🔸ترجمه معرفی کتاب «اگر نمیتوانی بگویی: نسلکشی» اثر یحیی لبابیدی، برگرفته از سایت العربی الجدید و مقاله «وزن کلمات» در Bazaar.town است؛ مجموعهای که با ۴۷ جستار نوشتهشده میان سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶، از گذار نویسنده از شعر به نثر و از ناتوانی گفتمان غربی در نامیدن صریح نسلکشی غزه میگوید
🔸️عنوان کتاب شاید مستقیمترین بیانیه آن باشد. لبابیدی میگوید: «نامگذاری مهم است. وقتی واژههایی که وحشتهای روی زمین را توصیف میکنند با جایگزینهای ملایمتر عوض میشوند، چیزی اساسی از دست میرود.» برای او، زبان هرگز بیطرف نیست. واژههایی که جوامع برمیگزینند یا از به کار بردنشان سر باز میزنند، در نهایت حافظه عمومی، پاسخگویی سیاسی و وجدان جمعی را شکل میدهند. او استدلال میکند پرهیز از برخی واژهها اغلب به معنای ملایم کردن واقعیتی است که آن واژهها توصیف میکنند.
🔸️لبابیدی همچنین به عبارات تلطیفشدهای چون «منازعه»، «حادثه غمانگیز» و «پاسخ امنیتی» اشاره میکند که میتوانند میان خواننده و واقعیت فاصله بیندازند، در حالی که نامیدن جنایت با نام صریحش وجدان را در برابر مسئولیتهایش قرار میدهد، بدون محو کردن حقیقت.
🔸کتاب به نقد گفتمان رسانهای و سیاسی غربی نیز میپردازد. لبابیدی از شیوهای انتقاد میکند که در برخی رسانهها اظهارات اسرائیلی بهعنوان واقعیت ارائه میشوند، در حالی که روایتهای فلسطینی بهعنوان ادعاهایی تلقی میشوند که همیشه نیازمند راستیآزماییاند. او در عبارتهایی چون «دفاع از خود» و «نظام مبتنی بر قواعد» درنگ میکند و میپرسد معنایشان چیست هنگامی که زندگی غیرنظامیان یا قواعدی که قرار است از آنها محافظت کند نادیده گرفته میشود.
🔸️در عصری که بهطور فزاینده با قطبیشدن تعریف میشود، «اگر نمیتوانی بگویی: نسلکشی» نه پاسخهای آسان ارائه میدهد و نه یقین ایدئولوژیک. در عوض، از خوانندگان میخواهد رابطه میان زبان و مسئولیت را در نظر بگیرند و اینکه آیا گواهی دادن با چیزی به همین سادگی، و همین دشواری، آغاز میشود: امتناع از سکوت. برای لبابیدی، ادبیات همیشه جستوجویی برای حقیقت بوده است. این بار، به عملی از وجدان تبدیل شد.
ibna.ir/x6K4c
@ibna_official
🔰از داستانی خودانتشار تا تبدیل شدن به سریال پرمخاطب اپل؛
«Silo»
چگونه از یک کتاب گمنام به
سریالی پرطرفدار تبدیل شد؟
🔸موفقیت «Wool» باعث شد اقتباس سینمایی آن خیلی زود مطرح شود. ریدلی اسکات و استیو زایلیان از جمله نخستین نامهای بزرگی بودند که به پروژه پیوستند. هاوی بعدها از آن دوره به عنوان بخشی از مسیر عجیب و طولانی اقتباس یاد کرد، مسیری که از زمانی آغاز شد که هنوز در کتابفروشی کار میکرد.
🔸️هیچکس دقیقاً نمیداند سیلو چه زمانی ساخته شده، چه کسی آن را ساخته و چرا مردم باید برای همیشه در آن بمانند. پرسیدن درباره بیرون هم بیهزینه نیست. کسی که خواهان خروج باشد، باید «تمیزکاری» کند؛ یعنی به بیرون فرستاده شود تا شیشه دوربینهایی را پاک کند که تنها تصویر باقیمانده از جهان بیرون را به مردم داخل نشان میدهند. همین تناقض، هسته داستان را میسازد. مردم جهان بیرون را از پشت شیشه میبینند، اما حتی نمیدانند تصویری که میبینند واقعی است یا ساخته شده.
🔸️موفقیت «Wool» باعث شد اقتباس سینمایی آن خیلی زود مطرح شود. ریدلی اسکات و استیو زایلیان از جمله نخستین نامهای بزرگی بودند که به پروژه پیوستند. هاوی بعدها از آن دوره به عنوان بخشی از مسیر عجیب و طولانی اقتباس یاد کرد، مسیری که از زمانی آغاز شد که هنوز در کتابفروشی کار میکرد.
🔸️اما «Wool» در قالب فیلم سینمایی به پرده نرسید. این شکست یا توقف، از آن اتفاقهایی بود که میتوانست سرنوشت یک اثر را برای همیشه تغییر دهد. پروژهای که زمانی مورد توجه یکی از مشهورترین کارگردانان سینمای علمیـتخیلی قرار گرفته بود، سالها در مرحله توسعه باقی ماند.
🔸️یکی از نکات جالب «Silo» این است که هاوی برخلاف بعضی نویسندگان اقتباسشده، از تغییرات سریال ناراضی نیست. او در سال ۲۰۲۶ نوشت که اقتباس یک رمان برای تلویزیون یا سینما ناگزیر با تغییر همراه است. تعداد شخصیتها، لوکیشنها، میزانسنها و حتی ساختار روایت باید با رسانه جدید سازگار شود. اما از نظر او دو چیز نباید از بین برود، شخصیت اصلی و مضمون اثر. این دقیقاً همان روشی است که سریال در پیش گرفته است.
ibna.ir/x6K59
@ibna_official