🔰نگاهی به کتاب «ارسطو در جامه‌ی عربی» نوشته‌ی عمار العساف؛ وقتی ارسطو در بغداد به زبان عربی سخن گفت 🔸روزنامه‌ی «الشرق الأوسط» در گزارشی درباره‌ی کتاب «ارسطو در جامه‌ی عربی: تأثیر ارسطو در نثر عباسی» نوشته‌ی عمار العساف، به بررسی مسیر ورود اندیشه‌های فیلسوف یونانی به فرهنگ عربی پرداخته است؛ کتابی که نشان می‌دهد چگونه ترجمه‌های عصر عباسی، ارسطو را از چهره‌ای اسطوره‌ای به یکی از منابع مهم منطق، جدل و تفکر عقلانی در میان نویسندگان و اندیشمندان این دوره تبدیل کرد. 🔸عمار العساف در کتاب خود نشان می‌دهد که جاحظ در اثر مهمش «البیان و التبیین»، که در آن بر ویژگی‌های بلاغت عربی و برتری آن تأکید می‌کند، شناخت کافی از اندیشه‌های ارسطو داشت؛ تا جایی که به نقد شخص او پرداخت و گفت: «یونانیان فلسفه، صنعت و منطق دارند؛ اما صاحب علم منطق خود، زبانی ناتوان داشت و به فصاحت شناخته نمی‌شد، با وجود آن‌که در تشخیص سخن، تقسیم‌بندی آن، معناها و ویژگی‌هایش دانش داشت.» 🔸از نگاه جاحظ، ارسطو مانند افلاطون به زیبایی هنری نوشته‌هایش توجه نداشت، بلکه پیش از هر چیز یک دانشمند بود. او مستقیماً به موضوع مورد نظر می‌پرداخت و بیش از آن‌که به شیوه‌ی بیان و پرداخت زبانی اهمیت دهد، به اندیشه‌ای که منتقل می‌کرد توجه داشت. به همین دلیل، آثار ارسطو مانند نوشته‌های افلاطون الگوی بلاغی و هنری به شمار نمی‌آمدند، اما نمونه‌ای ماندگار از پژوهش عقلی بودند. ibna.ir/x6K4h @ibna_official

🔰سیدآبادی در خانه هنر نیماژ: حافظه جمعی می‌تواند فصل مشترک همه ایرانیان باشد 🔸علی اصغر سیدآبادی گفت: حافظه جمعی ایران فعال است و هیچ‌کس نمی‌تواند مانع از کارکرد آن شود. هرچند در اوایل انقلاب، تلاش‌هایی صورت گرفت تا فردوسی حذف یا کمرنگ شود، تخت‌جمشید با بلدوزر تخریب گردد، برگزاری چهارشنبه‌سوری و جشن نوروز متوقف شود و خلیج‌فارس به "خلیج اسلامی" تغییر نام یابد، اما مردم مانع این اقدامات شدند. همان مردمی که علیه شاه تظاهرات کردند و جمهوری اسلامی را به قدرت رساندند، در برابر این تلاش‌ها مقاومت کردند و سنت‌هایی چون نوروز و سیزده‌بدر را پاس داشتند. 🔸وقتی از سرزمین حرف می‌زنیم، ترجیح می‌دهم از مفهوم «آب و خاک» استفاده کنم. آب و خاک، اولاً همزیست‌های ما را در خود دارند؛ یعنی آب و خاک را می‌توان موجود زنده در نظر گرفت. ثانیاً آب و خاک، محمل یا فضای شکل‌گیری فرهنگ هستند. یعنی شما وقتی ایران را می‌بینید، در ایران تولیدات فرهنگی بسیاری وجود داشته است. این تولیدات در این جغرافیا اتفاق افتاده‌اند؛ البته ثابت شده که بخشی از آن‌ها در جای دیگری نیز وجود داشته‌اند. این جغرافیا هم کوچک و بزرگ شده و ما یک جغرافیای فرهنگی ایران داریم که بسیار بزرگ‌تر است. به زبان فنی زمین‌شناسی یا جغرافیا، مثلاً فلات ایران را داریم که بسیار بزرگ است. الان مطالعات جدید باستان‌شناسان را داریم؛ نمونه آن کارهای حامد وحدتی‌نسب که از ژنتیک در باستان‌شناسی استفاده می‌کند در یافته‌هایش نشان داده که ۵۰ هزار سال زیست مستمر در این سرزمین وجود داشته است. این خیلی فرق می‌کند با کشوری که دیروز تشکیل شده است. 🔸وقتی می‌خواهیم در حال حاضر درباره ایران صحبت کنیم، دوستانی که می‌گویند ایران عمر دویست‌ساله دارد، در واقع به این نکات توجه ندارند. بله، اگر ما ملت را به شکل امروزی و اروپایی تعریف کنیم، ما هم مانند آن‌ها می‌توانیم بگوییم ملت مدرن تشکیل داده‌ایم. اما اگر مفهوم ایران را در نظر بگیریم و مرز اسمی آن را از دوره ساسانی در نظر داشته باشیم، در این صورت ما جغرافیای سیاسی داریم؛ یعنی معلوم است که دولتی وجود داشته و جغرافیایی مشخص با اسامی معین وجود داشته است. نکته جالب این است که تا پیش از اسلام، تقریباً می‌توانیم بگوییم اوستا مجموعه داستان‌های مردم فلات ایران از سوی کسانی که به ایران مهاجرت یا حمله کردند، گرداروی کرده است. ibna.ir/x6K7x @ibna_official

🔰وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در اختتامیه جایزه فیروزه تاکید کرد؛ «جایزه فیروزه» در مسیر تبدیل شدن به نشانی از صنایع فرهنگی ایران 🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با تأکید بر ضرورت بازخوانی و توسعه جایزه فیروزه در دهه دوم فعالیت خود گفت: این جایزه باید از یک رویداد مقطعی به یک پلتفرم و شبکه پیوسته تولیدکنندگان و بازار تبدیل شود. 🔸هدف این بود که حافظه تاریخی هویت ایرانی به هنر وصل شود؛ هم در فرهنگ ملی و هم در خرده‌فرهنگ‌ها و حوزه‌های مختلفی مانند آداب و رسوم، پوشش، قصه، ضرب‌المثل و تاریخ ایران، تا بتوانیم از طریق هنر کاربردی، تاریخ ایران را به نسل‌های حاضر، آینده و همچنین جهانیان معرفی کنیم. 🔸️جایزه فیروزه، همچنین فرصت یک رصد ملی، استانی، منطقه‌ای و شهرستانی را فراهم کرده است. بعد از ۱۰ سال، در حوزه‌هایی که جایزه در آن‌ها فعالیت کرده، اکنون می‌توانیم تصویری داشته باشیم که استان‌ها و شهرستان‌های مختلف در چه نقطه‌ای قرار دارند. 🔸️این جایزه نیازمند بازخوانی و بازنگری است و اکنون می‌توان به اتکای این ۱۰ سال، به توسعه و تقویت آن فکر کرد. ibna.ir/x6K83 @ibna_official

🔰چهره‌هایی که اصفهان را نوشتند-۱۴ سیروس شفقی؛ جغرافی‌دانی که اصفهان را به روایت علمی تبدیل کرد 🔸محمد عیدی نجف‌آبادی، پژوهشگر و اصفهان‌پژوه گفت: سیروس شفقی از پیشگامان مطالعه روشمند شهر اصفهان بود که با آثاری چون جغرافیای اصفهان و بازار بزرگ اصفهان، شناخت این شهر را از توصیف صرف فراتر برد و با مستندسازی، نگاه میان‌رشته‌ای و حضور در عرصه مدنی، روایت اصفهان را به موضوعی برای پژوهش و بازخوانی تبدیل کرد. 🔸پرداختن به شخصیتی مانند سیروس شفقی، ابتدا باید سوانح را بررسی کنیم؛ یعنی اتفاقاتی که در محیط رخ داده و بر آن شخص تأثیر گذاشته است و اثری که فرد از محیط گرفته است. دوم، احوال است که به جنبه‌های شخصی شخصیت دلالت دارد. در واقع، یک محقق یا یک شخصیت، حاصل کنش متقابل احوال و سوانح است. 🔸بنابراین اگر بخواهیم تحلیلی از یک شخصیت ارائه کنیم، باید احوال و سوانح و در کنار آنها آثاری را که از تعامل این دو شکل گرفته است، مورد بررسی قرار دهیم. 🔸شفقی در اصفهان برای نخستین‌بار گروه جغرافیا را تأسیس کرد و بسیار کوشا بود. اعتقاد من این است که او یک پرگار آهنین بود؛ با آن رویکرد جغرافیایl کاربردی که از دانشگاه کلن گرفته بود و با توجه به بن‌مایه‌های فرهنگی و سنت عاشقی، بسیاری از مشکلات را از سر راه خود برداشت. 🔸تقریباً در بسیاری از دانشگاه‌های ایران استادانی بودند که در محضر درس او نشسته بودند و از او علم آموخته بودند. 🔸سیروس شفقی از آن جنس محققانی بود که دل و عقل، هر دو، در شناخت پدیده مورد علاقه‌اش با هم کار می‌کردند. فقط یک موضوع علمی صرف را بررسی نمی‌کرد. یادمان نرود که جای احساس هم در عقل است و ما همیشه این وجه از مقولات را مورد توجه قرار نمی‌دهیم. اینکه انسان با موضوع رابطه عاطفی برقرار کند، اهمیت دارد. 🔸سیروس شفقی بیش از هشتاد سال عمر کرد و در مدت طولانی که در اصفهان بود، اصفهان را زیست. خیلی از اصفهانی‌ها ممکن است اصفهان را زیسته باشند یا نباشند، اما او اصفهان را زیست. تا آخرین لحظه در دانشگاه، میان دانشگاهیان، تشکل‌های مدنی و علاقه‌مندان به اصفهان بود و آنها را تحریک و تشویق می‌کرد که بیشتر و بیشتر بشناسند. 🔸بزرگی سیروس شفقی و کسانی مانند او در این است که در زمانی که بسیاری قلم برنمی‌داشتند تا کاری انجام دهند، اینها روایتگر اصفهان شدند. ما از زاویه دید آنها می‌توانیم روایت‌ها را بخوانیم، سطح شهر را بفهمیم، فرم آن را بفهمیم، حجمش را بفهمیم و مقایسه کنیم. ibna.ir/x6K8v @ibna_official

🔰مدیر انتشارات آبان در گفت‌وگو با ایبنا تاکید کرد؛ «نه» ناشر به هوش مصنوعی نشانه اصالت است 🔸ناشران چگونه هزینه کتاب را مدیریت می‌کنند؟ مدیر انتشارات آبان، با رد استفاده از هوش مصنوعی در طراحی کتاب معتقد است؛ فشارهای اقتصادی نباید کیفیت را قربانی کند، چون ماشین هرگز جایگزینِ تفکر و خلاقیتِ بصری طراحان نخواهد شد. 🔸️ناشران حرفه‌ای تلاش دارند، با ایجاد یک ساختار یا یونیفرم ثابت برای مجموعه‌های مختلف خود اعم از ادبیات داستانی ایرانی و خارجی، هنر، مباحث آموزشی و نظریه، هویتی مشخص به آثارشان ببخشند. تفاوت اصلی یک ناشر حرفه‌ای با دیگران در کیفیت ساختاری، کیفیت ترجمه، تألیف و صفحه‌آرایی است. 🔸اینکه وقتی ناشری از سیستم یونیفرم بهره می‌برد، هوش مصنوعی عملاً کارایی خود را از دست می‌دهد، گفت: در این سیستم، استایل حروف، کادرها و ترکیب‌بندی کلی از پیش از سوی هنرمند طراحی شده و برای کتاب‌های بعدی فقط رنگ یا جزئیات تغییر می‌کند. هوش مصنوعی حتی قادر به ساختن یک یونیفرم اولیه هم نیست و حتی اگر این امکان فراهم شود هرگز این کار انجام نخواهیم داد. ibna.ir/x6GV2 @ibna_official

🔰در بخش دوم میزگرد بررسی بحران نقد ادبی مطرح شد؛ دانشجوی دکتری؛ ابزاری برای تأمین بودجه و ارتقای استاد 🔸در نشستی با حضور قدرت الله طاهری، عیسی امن‌خانی و محمد راغب، از تبدیل شدن دانشجویان تحصیلات تکمیلی به ابزاری برای ارتقای شغلی اساتید و تأمین بودجه‌های دانشگاهی سخن گفته شد. در این میزگرد، بحث‌هایی درباره «تجارت مقاله»، اجبار دانشجویان به تولید اثر برای دریافت نمره و تبدیل شدن جایگاه دکتری به یک «رانت اداری» مطرح شد که در آن، رشد علمی دانشجو در حاشیه و منافع شخصی استاد در اولویت قرار گرفته است. 🔸مسئله‌ی اساسی این است که آیا وزارت علوم می‌تواند مستقل عمل کند؟ این وزارتخانه استقلال ندارد. در خوش‌بینانه‌ترین حالت هم در مقامات رسمی گفته شده که بخش قابل‌توجهی از امور وزارت علوم بیرون از این وزارتخانه تعیین و تکلیف می‌شود. اصلاً چیزی به نام تفاوت در مأموریت‌های دانشگاهی میان دانشگاه‌های شمال و جنوب و مرکز، یا دانشگاه‌های درجه‌ی یک، دو و سه وجود ندارد. همه‌چیز یک‌شکل است. 🔸یک بحث دیگر هم هست و آن تسلسل نسلی است. ما استادانی داریم که یک زنجیره‌ی استاد ــ شاگرد را در طول نسل‌ها ادامه داده‌اند. مثلاً استادی را می‌شناسم که در یک دانشگاه خارجی تدریس می‌کند. در حوزه‌ی روایت‌شناسی کار می‌کند و سه نسل استاد و شاگرد در همان حوزه وجود دارند؛ یک استاد، شاگردی تربیت کرده و آن شاگرد هم استاد شده و نسل بعدی را تربیت کرده است. 🔸وقتی برای یک استاد کرسی علمی تعریف می‌کنیم، صاحب کرسی فقط نباید خودش کار کند. باید بتواند شبکه‌سازی کند و درون آن شبکه، نسل بعدی پژوهشگران را تربیت کند و دست‌کم جهت و مسیر پژوهشی آن‌ها را مشخص کند. 🔸در سنت فرهنگی خودمان، به‌خصوص در عرصه‌ی فلسفه، چنین چیزی وجود داشت. فیلسوفان، فیلسوفان دیگری را تربیت می‌کردند و این زنجیره ادامه پیدا می‌کرد. 🔸شاید این مسئله به همان وضعیت فردی ما و دلهره‌ها و نگرانی‌هایمان برگردد؛ اینکه مبادا جایگاه من مورد خدشه قرار بگیرد، مبادا شاگرد من بیاید و جای من را بگیرد. در نتیجه، آن نظام تسلسل و انتقال دانش شکل نمی‌گیرد. 🔸متأسفانه مسئله این است که در فرهنگ عمومی ما، منافع فردی، منافع خانوادگی، قبیله‌ای، ایلی و طبقاتی و نسبت‌های مختلف، گاهی در اولویت قرار می‌گیرند و علم به حاشیه می‌رود. 🔸️در دانشگاه‌های مختلف، گاهی هیچ شانسی برای جذب فارغ‌التحصیل وجود ندارد و تنها چیزی که می‌ماند رابطه است؛ اینکه استاد خودش بتواند دانشجویش را در جایی به کار بگیرد یا برایش موقعیتی فراهم کند. این‌جاست که مسائل مالی و مناسبات شخصی وارد ماجرا می‌شود. ibna.ir/x6JyK @ibna_official

🔰اقتصاد تازه‌ اقتباس ادبی؛ چه کسی تصمیم می‌گیرد کدام کتاب فیلم شود؟ 🔸اقتباس ادبی در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین مسیرهای تولید فیلم و سریال تبدیل شده است؛ مسیری که در آن انتخاب کتاب دیگر صرفاً به ناشر و تهیه‌کننده محدود نمی‌ماند و رفتار مخاطبان نیز به بخشی از معادله تبدیل شده است. 🔸رابطه‌ سینما و ادبیات چیز تازه‌ای نیست. از اقتباس‌های کلاسیک هالیوود تا سریال‌های امروزی، کتاب همیشه یکی از منابع اصلی داستان برای صنعت تصویر بوده است. تفاوت امروز در مقیاس و سازوکار انتخاب است. 🔸برای صنعت تصویر، کتاب یک منبع داستانی امتحان‌ پس‌داده است. کتاب پیش از تبدیل‌شدن به فیلم، فرصتی برای آزموده‌ شدن داشته است. نویسنده، ناشر و بازار کتاب بخشی از مسیر را طی کرده‌اند و واکنش خوانندگان اطلاعاتی درباره‌ جذابیت اثر در اختیار صنعت قرار داده است. البته موفقیت یک کتاب به‌ تنهایی برای خرید حقوق اقتباس کافی نیست. تهیه‌کننده باید ببیند داستان از نظر تصویری چه ظرفیتی دارد، هزینه‌ تولید آن چقدر است، چه مخاطبی خواهد داشت و آیا می‌توان آن را به یک فیلم یا مجموعه‌ چندقسمتی تبدیل کرد. در این مرحله، شبکه‌های اجتماعی یک لایه‌ اطلاعاتی تازه ایجاد کرده‌اند. 🔸اینکه یک کتاب در شبکه‌های اجتماعی محبوب شده، به این معنا نیست که الگوریتم مستقیماً تصمیم می‌گیرد چه فیلمی ساخته شود. فرایند اقتباس همچنان از مسیر حقوق مالکیت ادبی، نماینده‌ی نویسنده، ناشر، تهیه‌کننده، سرمایه‌گذار، پلتفرم، فیلمنامه‌نویس و کارگردان عبور می‌کند. حتی بازارهایی برای اتصال مستقیم این حلقه‌ها ایجاد شده‌اند. 🔸منطق شبکه‌های اجتماعی با منطق ادبیات یکسان نیست. شبکه‌ی اجتماعی برای جلب توجه کوتاه‌ مدت طراحی شده است. محتوا باید در چند ثانیه مخاطب را متوقف کند. یک جمله‌ عاشقانه، یک پایان غافلگیرکننده، یک شخصیت جذاب یا یک صحنه جنجالی می‌تواند میلیون‌ها بازدید ایجاد کند. ادبیات اما با زمان دیگری کار می‌کند. 🔸در ایران، شرایط با بازارهای بزرگ جهانی متفاوت است. ایران سابقه‌ قابل توجهی در اقتباس دارد از «گاو» و «دایره‌ مینا» تا «شازده احتجاب» و «درخت گلابی». در سال‌های اخیر نیز نمونه‌هایی مانند «بامداد خمار»، «سووشون» و آثار اقتباسی سازمان سینمایی سوره نشان داده‌اند که همچنان ظرفیت‌هایی برای پیوند میان کتاب و تصویر وجود دارد. اما مسئله‌ اصلی هنوز نبود یک زنجیره‌ منسجم میان صنعت نشر و صنعت تصویر است. 🔸آیا می‌توان از «مخاطب» به‌عنوان سرمایه‌ی اقتباس استفاده کرد؟ این شاید یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی باشد که صنعت نشر و سینمای ایران باید به آن پاسخ دهد. وقتی یک ناشر کتابی را منتشر می‌کند، اطلاعاتی درباره‌ فروش آن دارد. اگر همزمان بداند چند نفر درباره‌ کتاب در شبکه‌های اجتماعی حرف می‌زنند، کدام شخصیت‌ها بیشتر مورد توجه‌اند، چه میزان محتوای کاربرساز درباره‌ی اثر تولید شده مخاطبان چه بازیگرانی را برای نقش‌ها پیشنهاد می‌کنند، کدام بخش‌های داستان بیشتر مورد بحث قرار می‌گیرند و چه تعداد مخاطب پس از دیدن یک معرفی، کتاب را می‌خرند، آن‌وقت تصویر دقیق‌تری از ظرفیت اقتباس به دست می‌آورد. این داده‌ها قرار نیست جای نویسنده، فیلمنامه‌نویس یا تهیه‌کننده را بگیرند. کارکرد آنها چیز دیگری است و آن کاهش بخشی از عدم قطعیت در تصمیم‌گیری است. ibna.ir/x6JWD @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «امپراتوری‌های راه ابریشم»؛ امپراتوری‌های کوچ‌نشین روایتی نو و بلندپروازانه از تاریخ اوراسیای مرکزی 🔸کتاب امپراتوری‌های راه ابریشم نخستین تاریخ جامع اوراسیای مرکزی از دوران باستان تا به امروز و روایتی نو و بلندپروازانه از تاریخ اوراسیای مرکزی، از عصر برنز تا باستان است. این کتاب بازاندیشی بنیادینی درباره خاستگاه‌ها تاریخ و اهمیت این منطقه مهم جهان ارائه می‌دهد و صعود و سقوط امپراتوری‌های بزرگ اوراسیای مرکزی از جمله امپراتوری سکاها، اتیلای هون، ترک‌ها ثبتی‌ها و مغول‌ها را بررسی می‌کند. 🔸️امپراتوری‌های راه ابریشم روایتی نو و بلندپروازانه از تاریخ اوراسیای مرکزی، از عصر برنز تا به امروز، ارائه می‌دهد. کریستوفر آی. بک‌ویت، زبان‌شناس آمریکایی و استاد گروه مطالعات اوراسیای مرکزی در دانشگاه ایندیانا، بلومینگتون، ایندیانا با به چالش کشیدن نگاه رایج حاشیه‌ای به این منطقه، نشان می‌دهد که مردمان و امپراتوری‌های راه ابریشم نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری تمدن، اقتصاد، دانش و فرهنگ جهان داشته‌اند 🔸️کتاب امپراتوری‌های راه ابریشم نخستین تاریخ جامع اوراسیای مرکزی از دوران باستان تا به امروز است و بازاندیشی بنیادینی درباره خاستگاه‌ها تاریخ و اهمیت این منطقه مهم جهان ارائه می‌دهد. کریستوفر بکویت صعود و سقوط امپراتوری‌های بزرگ اوراسیای مرکزی از جمله امپراتوری سکاها، اتیلای هون، ترک‌ها ثبتی‌ها و مغول‌ها را بررسی می‌کند و توضیح می‌دهد که چرا و چگونه قلب اوراسیای مرکزی علی رغم تهاجم اقوام مختلف از جمله ایرانیان یونانیان اعراب و چینی‌ها قرن‌ها از نظر اقتصادی علمی و هنری در جهان پیشتاز بود او با روایت داستان جهان کهن از دیدگاه مردمان اوراسیای مرکزی درکی تو از پویایی‌های درونی و بیرونی دولت‌های اوراسیای مرکزی ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که مردم این منطقه بارها تمدن اوراسیایی را متحول کردند. 🔸این کتاب در مجموع به موضوعات، افراد، واحدهای سیاسی، ادوار یا فرهنگ‌های خاص نگاهی عمیق و تخصصی ندارد و نه حتی به «منظومه فرهنگی اوراسیای مرکزی» که سزاوار کتابی مستقل است. کتاب حاضر روایت جامع رویدادها، اسامی و تاریخ‌ها نیست، گرچه خواننده تیزبین متوجه خواهد شد کوشیده شده در مورد همه رویدادها و اقوام مهم اطلاعاتی ارائه شود، هر چند گاه نویسنده مجبور شده برای یافتن این اطلاعات به هر دری بزند و در آخر این‌که کتاب بررسی منبع یا کتاب‌شناسی جامع همراه با شرح و تفسیر نیز نیست. در سالیان اخیر چندین پژوهش عالی درباره برخی از مهم‌ترین اقوام، مکان‌ها، دوران‌ها و موضوعات دیگر با شرح و تفسیر کامل و منابع منتشر شده که مطالعه آنها خالی از لطف نیست. 🔸️این کتاب در کل درباره اوراسیای مرکزی است، درباره سراسر دوران تاریخی آن به سبب گستردگی موضوع در مورد بسیاری از موضوعات صرفاً به اشاراتی بسنده کرده‌ام. با این همه حتی اگر می‌توانستم همه عرصه‌های پژوهشی مطالعات اوراسیای مرکزی را بررسی کنم، به‌رغم پیشرفت‌های محرز اخیر پژوهشگران جوان در مطالعه اوراسیای مرکزی نمی‌توانستم درباره بسیاری از این زمینه‌ها تحقیقات منتشر شده چندانی بیابم، از جمله موضوعات مهم در تاریخ، زبان‌شناسی، مردم‌شناسی، هنر، ادبیات، موسیقی و تقریباً همه زمینه‌های دیگر. هر چند به دیگر مناطق دنیا -به ویژه اروپای غربی و آمریکای شمالی- توجه زیاده از حدی شده است، بیشتر موضوعات اصلی مطالعات اوراسیای مرکزی نادیده گرفته شده‌اند، برخی حتی به طور کامل. بعضی از منابع اصلی، مانند اثر شوان تسانگ با عنوان روایت از نواحی غربی، هنوز تصحیح و ویرایش علمی نقادانه و ترجمه امروزی همراه با شرح و تفسیر ندارند. به بقیه منابع اصلی حتی دست هم نزده‌اند. ibna.ir/x6Jdf @ibna_official

🔰پژوهشگر حقوق بین‌الملل کودکان مطرح کرد؛ آیا کتاب می‌تواند زندگی کودکان را تغییر دهد؟ 🔸پاسخ به این پرسش که «آیا یک کتاب می‌تواند زندگی یک کودک را تغییر دهد؟» بدون تردید مثبت است؛ اما نه به این معنا که هر کتابی و در هر شرایطی چنین قدرتی دارد. تأثیر کتاب بر زندگی کودک به کیفیت اثر، سن و مرحله رشدی او، زمینه خانوادگی و اجتماعی و مهم‌تر از همه، نحوه مواجهه کودک با آن بستگی دارد 🔸کتاب، پیش از آنکه اطلاعات به کودک بدهد، امکان تجربه کردن جهان‌های دیگر را به او می‌دهد. این ویژگی در دوران کودکی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا شخصیت و نظام معنایی کودک هنوز در حال شکل‌گیری است. کودک از طریق داستان‌ها درباره دوستی، عدالت، خانواده، تفاوت، مرگ، شکست، موفقیت، مسئولیت و حتی معنای «خود» پرسش می‌کند. بنابراین ادبیات کودک، بخشی از فرایند جامعه‌پذیری و شکل‌گیری هویت است. 🔸یکی از مهم‌ترین کارکردهای ادبیات کودک، «بازنمایی» است. کودک باید بتواند گاهی خودش را در کتاب پیدا کند. اگر تمام قهرمانان کتاب‌ها از یک طبقه، یک سبک زندگی، یک ظاهر و یک خانواده باشند، کودکانی که با آن تصویر مطابقت ندارند ممکن است احساس کنند در جهان ادبیات جایی برای آنها وجود ندارد. 🔸کتاب خوب می‌تواند به کودک بگوید: «تو دیده می‌شوی.» این پیام برای کودکی که احساس تنهایی، متفاوت بودن یا طردشدگی دارد، اهمیت زیادی دارد. اما کتاب می‌تواند پنجره هم باشد. یعنی کودک را با زندگی انسان‌هایی آشنا کند که شبیه او نیستند. اینجاست که ادبیات می‌تواند همدلی را تقویت کند؛ کودک می‌آموزد جهان فقط از تجربه شخصی خودش تشکیل نشده است. از این منظر، کتاب کودک تنها ابزار آموزش خواندن نیست؛ ابزار آموزش دیدن است. از منظر حقوق کودک، کتاب یک کالای ساده نیست موضوع وقتی جدی‌تر می‌شود که آن را از منظر حقوق کودک نگاه کنیم. 🔸کودک امروز در جهانی زندگی می‌کند که ویدئو، بازی، شبکه اجتماعی و هوش مصنوعی بخش مهمی از تجربه روزمره او هستند. مسئله این نیست که کودک را از این جهان جدا کنیم و به کتاب بازگردانیم. مسئله این است که کتاب همچنان بتواند سهم خود را در ساختن ذهنی عمیق، پرسشگر و خلاق حفظ کند. ibna.ir/x6K6f @ibna_official

🔰معرفی برترین کتاب‌های علمی-ترویجی سپتامبر ۲۰۲۶ از اسرار کوانتوم تا آینده‌ی کشاورزی؛ نگاهی به جدیدترین آثار منتشر شده در دنیای علم 🔸نشریه نیوساینتیست در سپتامبر ۲۰۲۶، برترین کتاب‌های علمی-ترویجی سال را معرفی کرد. این فهرست با پوششی جامع از موضوعات، از پیچیدگی‌های کوانتوم و آینده‌ی روابط انسانی تا شگفتی‌های زیست‌محیطی، دریچه‌ای به دانش روز می‌گشاید. 🔸هاوکینگ: زندگی و آثارش گراهام فارملو در این کتاب، به زندگی‌نامه و سیرِ فکریِ یکی از تاثیرگذارترین دانشمندان قرن بیستم، استیون هاوکینگ، پرداخته است. این اثر با جزئیات بسیار زیاد، نه تنها مسیرِ علمیِ او را از تحقیقاتِ پیشگامانه در مورد سیاه‌چاله‌ها تا نظریه‌ی مهبانگ روایت می‌کند، بلکه جنبه‌های انسانی زندگی او را نیز به تصویر می‌کشد. فارملو با نگاهی منصفانه، چالش‌های عظیمِ او در مواجهه با بیماری ALS و اراده‌ی پولادین وی برای کشفِ اسرارِ جهان را در قالب روایتی جذاب و علمی ارائه می‌دهد. 🔸ابری با احتمال حضور سفینه‌های فضایی سِوِن راسموسن در این اثر، به یکی از جذاب‌ترین و قدیمی‌ترین پرسش‌های بشر، یعنی احتمال وجود حیات در پهنه‌ی بی‌کران کیهان، می‌پردازد. او با استفاده از مفاهیمِ علمی، احتمالات ریاضی و فرضیات‌های جدید، چالش‌های پیش رو در جستجوی نشانه‌های حیات در میان ستارگان را مورد بررسی قرار می‌دهد. این کتاب با نگاهی هیجان‌انگیز به معادلات کیهان‌شناسی، مخاطب را درگیر این پرسش می‌کند که چگونه می‌توانیم در میانِ سکوتِ عظیمِ فضا، ردی از زندگی را بیابیم. 🔸اوتیسم‌ها داریان لیدر، روان‌کاو و پژوهشگر، در این کتاب به بررسی جامع و چندوجهیِ اختلال اوتیسم می‌پردازد. او با تکیه بر سال‌ها تجربه‌ی بالینی و تحلیل‌های علمی، تلاش می‌کند تا پیچیدگی‌های این طیف را از منظر پزشکی، روان‌شناختی و اجتماعی روشن کند. این اثر با بررسی چالش‌های تشخیص و رویکردهای جدید در درمان و حمایت، سعی دارد درکِ جامعه را از تفاوت‌های شناختی و رفتاری افراد اوتیستیک بهبود بخشیده و دیدگاهی روشن‌تر از ماهیتِ این اختلال ارائه دهد. ibna.ir/x6K2H @ibna_official

🔰از طنز تا تراژدی در «۱۳تایی بوکر»؛ مروری بر فهرست منتخبان بوکر 🔸جایزه بوکر ۲۰۲۶ با معرفی فهرست بلند ۱۳‌گانه خود، بار دیگر ویترینی از نبض ادبیات جهان را به نمایش گذاشت. آثاری که از طنز سیاه و دیستوپیا تا درام‌های خانوادگی و ماجراجویی‌های فراواقعی را در بر می‌گیرند 🔸نویسندگان حاضر در این فهرست از کشورهای جامائیکا، مکزیک، ترکیه، انگلستان، اسکاتلند، ایرلند و آمریکا بودند. 🔸طولانی‌ترین کتاب فهرست، رمان ۶۰۰صفحه‌ای مارلون جیمز (ناپدیدشدگان) و کوتاه‌ترین آن‌ها رمان ۱۴۰صفحه‌ای مک‌کنا گودمن (هلن هیچ‌کجا) است. در این فهرست دو برنده سابق بوکر یعنی داگلاس استوارت و مارلون جیمز، در کنار الیزابت استرات که پیش از این نامزد شده بود، رقابت کردند. 🔸ام. جان هریسون که در سال ۲۰۲۲ داور بوکر بود، اکنون در سن ۸۱ سالگی در فهرست نامزدها قرار داشت و در مقابل، جامل وایت با ۲۸ سال سن، جوان‌ترین نامزد امسال بود. بسیاری از این نامزدها پیشینه‌های شغلی عجیبی دارند؛ از مدیریت مغازه تاتو و طراحی مد گرفته تا ژیمناستیک حرفه‌ای در رشته ترامپولین، وکالت ناموفق و بازیگری کودکی که کارنامه درخشانی نداشته است. ibna.ir/x6JDc @ibna_official

🔰نگاهی به لحظه‌ای که یک داستان خسته‌کننده خواندنی می‌شود؛ جادوی پنهان رمان/چرا بعضی رمان‌ها در ابتدا کسل‌کننده هستند؟ 🔸چرا بعضی رمان‌ها در صفحات نخست خسته‌کننده به نظر می‌رسند، اما ناگهان به کتابی تبدیل می‌شوند که نمی‌توانیم زمین بگذاریم؟ شاید پاسخ در لحظه‌ای پنهان باشد که یک داستان ناگهان «می‌چرخد»؛ لحظه‌ای که شخصیت‌ها جان می‌گیرند، روایت معنا پیدا می‌کند و خواننده از صبر کردن برای داستان، به زندگی کردن درون آن می‌رسد. 🔸رمان، برخلاف داستان کوتاه، از خواننده صبر می‌خواهد. قرار نیست در همان چند صفحه نخست، همه چیز را روی میز بگذارد. شخصیت‌ها باید آرام‌آرام وارد ذهن ما شوند، روابط شکل بگیرند، فضا ساخته شود و پرسش‌هایی در ذهنمان کاشته شود. نویسنده گاهی عمداً ما را در سرزمینی نگه می‌دارد که هنوز نمی‌شناسیم. 🔸️یکی از دلایل دور شدن نسل جدید از رمان شاید فقط تلفن همراه، شبکه‌های اجتماعی یا کاهش دامنه توجه نباشد. شاید مسئله ساده‌تر باشد: کسی به آنها نگفته است که رمان‌خواندن گاهی باید در ابتدا سخت و حتی کسل‌کننده باشد. 🔸️خواننده‌ای که از کودکی با رمان زندگی کرده، این راز را به‌تدریج کشف می‌کند. می‌داند که ممکن است پنجاه صفحه اول چندان هیجان‌انگیز نباشد؛ اما همچنان ادامه می‌دهد، چون تجربه به او آموخته است که شاید جایی در ادامه، ناگهان چیزی اتفاق بیفتد. 🔸ما کتاب را باز می‌کنیم، در ابتدا حوصله‌مان سر می‌رود، چند بار وسوسه می‌شویم آن را کنار بگذاریم؛ اما ادامه می‌دهیم. نه فقط برای اینکه بفهمیم داستان به کجا می‌رسد، بلکه برای اینکه ببینیم آیا آن لحظه فراخواهد رسید یا نه. ibna.ir/x6JyM @ibna_official