🔰ایبنا گزارش میدهد؛
نفستنگی کتابفروشان؛ مطالبه ویتریندارن کتاب چیست؟
مطالبه از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
🔸جمعی از ناشران و کتابفروشان در نامهای خطاب به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره توسعه آسیبزای پدیده قاچاق کتاب به فعالیت ناشران و کتابفروشان هشدار دادند و اقدام عاجلی را مطالبه کردند.
🔸یکی از مهمترین پیامدهای قاچاق کتاب، ایجاد رقابتی نابرابر میان فعالان قانونی نشر و عرضهکنندگان نسخههای غیرمجاز است، ناشر رسمی برای تولید و انتشار یک کتاب، هزینههایی مانند حقالتألیف، ویرایش، صفحهآرایی، طراحی جلد، چاپ، توزیع و تبلیغات را متحمل میشود؛ درحالیکه عرضهکننده نسخه غیرمجاز ممکن است، بدون پرداخت حقوق قانونی پدیدآورنده و ناشر، همان اثر را با قیمتی متفاوت وارد بازار کند.
🔸️نامه جمعی از ناشران و کتابفروشان به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، بار دیگر ضرورت تعیین تکلیف مسئله قاچاق کتاب و ساماندهی عرضه غیررسمی آثار در مراکز مهم فروش کتاب را مطرح کرده است و اکنون یکی از پرسشهای اصلی فعالان نشر این است که پیگیریهای انجامشده تا چه اندازه به برنامهای اجرایی، هماهنگ و مستمر برای مقابله با تخلفات منجر خواهد شد.
ibna.ir/x6KV4
@ibna_official
🔰به مناسبت صدمین سال تولد متفکر فرانسوی؛
فوکو را فراموش نکن
🔸در دهههای هفتاد و هشتاد کسانی که به ایدهها و اندیشههای رادیکال و تندرو گرایش داشتند، فوکو را متفکری رهاییبخش، منتقد، تالی مارکس و نیچه و فروید و صدای حاشیهها و طردشدهها میخواندند. اکنون اما تب فوکو تا حدودی فروکش کرده و نسلهای جوانتر آنقدر فلسفهزده و نظریهخوان نیستند، ضمن آنکه متفکرانی راحتالحلقومتر و سادهفهمتر مثل بیونگ چول هان مد روز شدهاند و دیگر کمتر کسی حوصله میکند، آثار پیچیده و سخت فوکو را بخواند.
🔸میشل فوکو متفکری است که نمیتوان او را نادیده انگاشت. درسها و نکاتی که او به ما آموخته، انکارناپذیر و فراموش ناشدنی هستند. به نظر من بیش از هر چیز سختکوشی او برای تحقیق در آرشیوها و پرهیز از کلیگویی قابل ستایش است. فوکو متفکری بسیار باهوش و با استعداد و در عین حال دغدغهمند است، او با دقتی مثالزدنی ردپای قدرت و مقاومت را در گفتارها و نوشتارها و کردارها و نهادهای مختلف نشان میدهد. شیوه خاص تبارشناسی او بسیار آموزنده و یاریگر است. او نه باری به هر جهت بلکه با جزیینگری، رابطه ظریف و پیچیده دانایی و قدرت را در جاهایی که انتظار نداریم، در به ظاهر خنثیترین کردارها و گفتارها و نهادها، آشکار میسازد و نشان میدهد چرا و چطوری اموری رویتپذیر و گفتنی میشوند و اموری دیگر نه.
ibna.ir/x6KVJ
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
قربانی کتابسازی غافلگیر شد
دیجیکالا و هزار راه نرفته
🔸مدیر داخلی انتشارات ققنوس، هرچند از نتیجه تفاهم اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با دیجیکالا، رضایت ۹۵ درصدی دارد اما به نظر میرسد هنوز هزار راه نرفته برای خلاص شدن از مصائب عرضه کتابهای ناسالم پیشروی این پلتفرم وجود دارد.
🔸مدیر داخلی انتشارات ققنوس، از کاهش شکایتها پس از غیرفعال شدن پنلهای متخلف، گفت بنابراین به نظر میرسد، کاهش شکایتها نشان میدهد، رسیدگی به گزارشهای ناشران و محدود کردن مسیرهای عرضه مورد اعتراض، میتواند تأثیر محسوسی بر تعداد مراجعهها داشته باشد.
🔸حسینزادگان، با تأکید بر ضرورت همکاری نهادهای مسئول برای تلاش مستمر در مبارزه با قاچاق کتاب، اظهار کرد: البته این مسئله، فقط با اقدام یک گروه یا یک نهاد حل نمیشود، اتحادیه ناشران و کتابفروشان، دستگاه قضایی، شهرداری و پلتفرمهای فروش، باید هرکدام در چارچوب وظایف خود نقش ایفا کنند.
🔸مدیر داخلی انتشارات ققنوس، با اشاره به پیگیریهای صنفی این مسئله افزود: امیدواریم این پیگیریها به اقدامهای عملی منجر شود و سازوکاری شکل بگیرد که ناشران بتوانند گزارشهای مستند خود را ارائه کنند و مراجع مربوط نیز امکان رسیدگی مؤثر داشته باشند.
ibna.ir/x6KVw
@ibna_official
🔰داستان کتابداری که مرخصی زایمان نیز کتابخانهاش را تعطیل نکرد؛
از گهواره تا دنیای کتابها
🔸نرگس اسدی کتابدار کتابخانه فرزانگان روستای «فرسش» در لرستان میتوانست در روزهای نخست مادر شدن استراحت کند؛ اما نگرانی از تعطیلی کتابخانه و دور شدن کودکان از کتاب، او را با نوزادش راهی محل کار کرد
🔸️نرگس اسدی، از جمله افرادی است که کتابخانه را فراتر از یک محل برای امانت گرفتن کتاب میداند؛ برای او، کتابخانه بخشی از زندگی مردم روستاست، فضایی برای آشنایی کودکان با جهان کتاب، رشد فکری نسل آینده و برگزاری برنامههای فرهنگی که نبودن آن میتواند بخشی از این مسیر را متوقف کند.
🔸️او در روزهایی که بهتازگی مادر شده، همچنان به فعالیت خود ادامه میدهد و معتقد است تعطیل شدن کتابخانه، بهویژه در یک منطقه روستایی و محروم، میتواند تلاشهای چندینساله را تحت تأثیر قرار دهد و بازگرداندن آن به شرایط پیشین، به معنای آغاز دوباره مسیری دشوار باشد.
🔸برای نرگس اسدی، مادر شدن نه به معنای فاصله گرفتن از کتابخانه؛ بلکه فرصتی برای نشان دادن اهمیت کتابخوانی از نخستین ماههای زندگی نوزاد است. او اکنون با نوزادی حدود سه ماهه به محل کار میرود و در کنار مسئولیتهای کتابداری، تلاش میکند فرزندش را نیز از همان آغاز زندگی با کتاب آشنا کند.
🔸️این کتابدار معتقد است کتابخانه روستایی میتواند بخشی از این کمبود را جبران کند؛ فضایی که در آن کودکان و نوجوانان علاوه بر کتابهای درسی، با ادبیات، قصه، شعر، شاهنامه و دیگر زمینههای فرهنگی آشنا میشوند.
🔸️روایت نرگس اسدی، روایت کتابداری است که در کنار مسئولیت مادری، همچنان به آینده فرهنگی روستای خود فکر میکند. او از یک سو با نیازهای نوزاد چندماهه و فرزند بزرگترش روبهروست و از سوی دیگر، نگران کتابخانهای است که برای شکلگیری آن سالها تلاش کرده است.
ibna.ir/x6KTQ
@ibna_official
🔰بازخوانی مقدمهی خانلری بر آثار پیراندلو در پرتو نقد امروز؛
زهرا خانلری در سال ۱۳۳۵ پیراندلو را چگونه خواند؟
🔸انتشارات علمی و فرهنگی بهتازگی ۲۰ داستان کوتاه از لوئیجی پیراندلو، برندهی نوبل ادبیات ۱۹۳۴، را در سه کتاب مجزا با نامهای «انتقام سگ»، «زن مرده زن زنده» و «بیچاره آن مرحوم» منتشر کرده است. این گزارش با بازخوانی مقدمهی زهرا خانلری، نوشتهشده در فروردین ۱۳۳۵، به بررسی نگاه او به پیراندلو و نسبت آن با خوانشهای معاصر از آثار این نویسندهی ایتالیایی میپردازد.
🔸در مقدمهی خانلری، پیراندلو نویسندهای معرفی میشود که مسیر ادبیاش را میتوان در سه مرحله دنبال کرد، توجه اولیه به واقعیت اجتماعی و زندگی روزمره، حرکت به سوی جهان درونی و پیچیدگیهای روانی انسان، و سپس گسترش این پرسشها در آثار نمایشی و اندیشههای او دربارهی نسبی بودن حقیقت و چندگانگی هویت. خانلری میکوشد تغییرات فکری و هنری نویسنده را در پیوند با تجربهی زیستهی او و شرایط اجتماعی زمانهاش توضیح دهد.
🔸یکی از محورهای اصلی آثار پیراندلو، فاصلهی میان تصویری است که فرد از خودش دارد و تصویری که دیگران به او نسبت میدهند. شخصیت ممکن است خود را انسانی مشخص و یکپارچه بداند، اما در نگاه دیگران چهرههای متفاوتی پیدا کند. از این منظر، هویت چیزی ثابت و مستقل از روابط اجتماعی نیست؛ در برخورد با دیگران شکل میگیرد و ممکن است مدام تغییر کند.
🔸در جهان پیراندلو، آنچه یک شخصیت حقیقت میداند، ممکن است از دید شخصیتی دیگر تصویری نادرست یا ناقص باشد. اختلاف بر سر واقعیت، گاهی از تفاوت اطلاعات ناشی نمیشود؛ هر فرد جهان را از جایگاه و تجربهی خودش میبیند و بر اساس همان تجربه به آن معنا میدهد. در نتیجه، رسیدن به روایتی نهایی که همهی دیدگاهها را کنار بزند و حقیقت را برای همیشه روشن کند، دشوار میشود.
🔸️خواندن پیراندلو بدون توجه به زمینهی سیاسی زندگی او نیز تصویری ناقص به دست میدهد. او در سال ۱۹۲۴، پس از قتل جاکومو ماتئوتی و در دورهای که حکومت موسولینی با سرکوب مخالفان شناخته میشد، به حزب فاشیست پیوست. نسبت او با فاشیسم و معنای این همراهی در زندگی و آثارش، موضوع بحث پژوهشگران بوده است.
ibna.ir/x6KMt
@ibna_official
🔰پرییوش گنجی در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
کتابهای آموزشی، حلقه مفقوده انتقال تجربه در هنرهای تجسمی
🔸پرییوش گنجی معتقد است، هنر زمانی ماندگار میشود که دانش و تجربه آن ثبت و در دسترس نسلهای آینده قرار بگیرد.
🔸پارچه در تاریخ تمدنها جایگاه بسیار مهمی داشته است. اگر به مسیرهای تجاری تاریخی، از جمله جاده ابریشم، نگاه کنیم، میبینیم که پارچه و ابریشم تنها کالاهایی برای خریدوفروش نبودند؛ آنها در کنار خود، شیوههای هنری، نقشمایهها و تأثیرات فرهنگی را نیز منتقل میکردند. ایران نیز در دورههای مختلف تاریخی، از جمله دوره ساسانی و صفوی، در تولید و گسترش هنرهای وابسته به پارچه جایگاه مهمی داشته است. بررسی این آثار نشان میدهد که چگونه نقشها، ترکیببندیها و شیوههای تزئینی در ارتباط با باورها، سلیقهها و شرایط اجتماعی زمان خود شکل گرفتهاند. وقتی یک پارچه تاریخی را بررسی میکنیم، تنها با یک اثر تزئینی مواجه نیستیم با بخشی از تاریخ زندگی انسان روبهرو هستیم. در آن میتوان نشانههایی از جهانبینی، ارتباطات فرهنگی، مهارتهای فنی و حتی جایگاه اجتماعی افراد را مشاهده کرد. برای همین، به دانشجویان توصیه میکنم آثار تاریخی را با دقت مطالعه کنند. بازدید از موزهها و مشاهده مستقیم آثار میتواند درک آنها را عمیقتر کند. دانشجو با دیدن این آثار یاد میگیرد که چگونه از گذشته الهام بگیرد، بدون آنکه صرفاً به تقلید از آن محدود شود.
🔸اگر آثار هنرمندان ثبت و منتشر نشوند، بخش مهمی از تاریخ هنر ممکن است در دسترس نسلهای آینده قرار نگیرد. کتاب این امکان را فراهم میکند که آثار یک هنرمند، دورههای کاری او و مسیر تحول هنریاش مستند شود. برای مثال، وقتی آثار یک هنرمند بزرگ را در قالب کتاب بررسی میکنیم، میتوانیم روند تغییر نگاه او، شیوه استفادهاش از عناصر بصری و تحول تکنیکهایش را بشناسیم. اگر این آثار و اطلاعات مربوط به آنها در دسترس نباشند، شناخت ما از آن هنرمند محدود خواهد ماند. این موضوع درباره هنرمندان ایرانی نیز اهمیت زیادی دارد. باید آثار هنرمندان خود را مستند کنیم، درباره آنها پژوهش انجام دهیم و امکان دسترسی پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان را فراهم آوریم.
ibna.ir/x6KMN
@ibna_official
🔰مدیریت و بهرهبرداری از آب زیرزمینی در گفتوگو با محمد حبوطن؛
ناتوانی در حکمرانی آب
آب زیرزمینی به عنوان یک مسئله بدخیم، عمیقاً سیاسی است
🔸به گفته محمد حبوطن: «دولت و حاکمیت اراده سیاسی چندانی برای احیای آب زیرزمینی نداشته است زیرا از یکسو سیاست خودکفایی کشاورزی برداشت حداکثری از این منابع را توجیه میکرده و از سوی دیگر وابستگی شدید جوامع روستایی به این منبع، هزینه سیاسی و اجتماعی کنترل برداشت آب را برای دولت افزایش میداد.
🔸️مدیریت آب زیرزمینی ناظر بر اقدامات روزمرهای است که برای بهرهبرداری یا حفاظت از این منابع انجام میگیرد. اما حکمرانی ناظر بر تصمیمگیری درباره این است که کدام اقدامات مدیریتی، در چه زمانی، توسط چه کسانی و برای چه هدفی باید انجام شود. به عبارت دیگر، مدیریت دربرگیرنده اقدامات و فعالیتهایی چون پایش، مدلسازی، و اجرای قوانین آب است اما حکمرانی آب کلنگرتر و جامعتر بوده و نیز دغدغههای متخصصان، سیاستگذاران و بهرهبرداران آب را مدنظر قرار میدهد. حکمرانی، کنشگرانِ آب را و نحوه تعامل بین آنها را مشخص میکند؛ فرایند تصمیمگیری را تعیین میکند؛ و سیاستها و برنامههایی را تدوین میکند. طیف کنشگرانی که در حکمرانی آب مشارکت دارند و دامنه فعالیتهایی که در آن انجام میگیرد، وسیعتر و بیشتر، اما در مدیریت آب محدودتر و کمتر است.
🔸️نقش دولت در حکمرانی درست آب زیرزمینی مورد تأکید است اما تا حدود زیادی نیازمند اصلاح مسیر توسعه اقتصادی به سمت توسعه کمآببر، و اصلاح جهتگیریهای سیاسی از جمله در خودکفایی کشاورزی و نیز هماهنگی وزارتخانههای متولی کشاورزی، صنعت، و شهرسازی با نهاد مدیریت آب است. این امر مستلزم یک جراحی سیاستی و تغییر ریلگذاری توسعهای از سوی حاکمیت و هماهنگی سیاستی و سازمانی قوی در بدنه دولت است؛ که با توجه به مغفول بودن امر «هماهنگی بینبخشی» در کشوری نظیر ایران، توجه به این موضوع بیاندازه اهمیت دارد.
🔸️ضرورت نقش و حضور جامعه محلی در تنظیمگری و حکمرانی آب زیرزمینی در جاهای مختلف کتاب مورد تأکید است. جامعه محلی در اینجا میتواند هم شامل بهرهبرداران آب و هم جامعه مدنی (تشکلها و سازمانهای مردمنهاد محیطزیستی، انجمنهای علمی و دانشگاهی) باشد. در اغلب کشورهایی که توانستهاند تا حدودی مسئله آب زیرزمینی را در برخی مناطق حل کنند، حضور و مشارکت جوامع محلی چشمگیر بوده است. در فصلی از کتاب موضوع افزایش آگاهی عمومی و فشار جامعه مدنی بر نهادهای مسئول مدیریت آب زیرزمینی به عنوان مکملی برای سایر تلاشها در مسیر اصلاح حکمرانی آب معرفی شده است.
🔸️اساساً مدیریت آب یک مسئله محلی و تحت تأثیر نظامها و بسترهای اقتصادی، اجتماعی، فنی و سیاسی هر منطقه و کشور است؛ بنابراین یک نسخه واحد و همهشمول برای حل آن وجود ندارد. از این منظر شاید تجربههای دیگر کشورها به راحتی قابل انتقال به کشورمان نباشد، اما آنچه مهم و کارساز است نوع نگاه و رویکردهایی است که کاربست آنها در برخی کشورها منجر به توفیقاتی در مدیریت بهینه منابع آب شده است و هدف کتاب بهرهگیری از چنین رویکردهایی است.
ibna.ir/x6KVx
@ibna_official
🔰تصویرگر مجموعه «باشگاه مغز کودکان» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
تصویرگری؛ راهی برای پیوند یادگیری و تخیل کودک
🔸سمیرا مختاری گفت: من ذهن داستانپردازی دارم. ممکن است یک گربه در خیابان ببینم و همان لحظه در ذهنم برایش اسم، خانواده، شغل و حتی ویژگیهای اخلاقی تصور کنم! تقریباً هر چیزی که در اطرافم میبینم میتواند جرقه یک داستان را در ذهنم بزند. انگار ذهنم ناخودآگاه به دنیای اطرافم شخصیت و زندگی میبخشد
🔸️وقتی برای کودکان تصویرگری میکنم، سعی میکنم قبل از هر چیز خودم را جای آنها بگذارم. خاطرات کودکی برایم هنوز زندهاند. بهخوبی به خاطر دارم که چه تصاویری را دوست داشتم، چه چیزهایی برایم جذاب بودند و چطور با دنیای تصویری اطرافم ارتباط برقرار میکردم.
🔸️برای من مهم بود که کودک هنگام دیدن تصاویر، فقط با چند شکل و رنگ روبهرو نشود؛ احساس کند اتفاقی در تصویر در جریان است و دلش بخواهد آن را دنبال کند.
🔸️ وقتی برای کودک تصویر میکشم، سعی میکنم از زاویه نگاه او به تصویر نگاه کنم. از خودم میپرسم اگر الان کودک بودم، آیا این تصویر برایم جذاب بود؟ آیا چیزی در آن وجود داشت که کنجکاوم کند؟
🔸️یکی از ویژگیهای تصویرهای من انتقال احساس از طریق چشمها و حالات چهره است. دوست دارم چشمها و صورت شخصیتهایم حرف بزنند.
🔸️تصویر اولین راه ارتباطی بسیاری از کودکان با کتاب است. حتی پیش از آنکه کودک متن را بخواند یا مفهوم تمرین را متوجه شود، با تصاویر روبهرو میشود و از طریق آنها تصمیم میگیرد که آیا دلش میخواهد بیشتر با این کتاب وقت بگذراند یا نه.
ibna.ir/x6KVY
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «راهنمای جامع شناخت ژاپن»؛
امینالسلطان در «سرزمین آفتاب تابان»
🔸میرزا علیاصغرخان امینالسلطان در سال ۱۲۸۱ شمسی نیز از ژاپن بازدید کرد و سرانجام در سال ۱۳۰۷ هجری خورشیدی روابط دیپلماتیک میان دو کشور آغاز شد که تا امروز نیز ادامه دارد. هر چند که در تمام این سالها تعبیر «سرزمین آفتاب تابان» روز به روز بیشتر در میان عامه مردم رواج یافته است و تا امروز نیز این کشور با همین تعبیر در میان ایرانیها شناخته شده است.
🔸️ویژگی شاخص این کتاب رویکرد تلفیقی آن است. متن حاضر نه تنها به مبانی نظری و تحلیلهای کلان در حوزه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میپردازد، بلکه در سطحی کاربردی نیز طراحی شده است تا برای بازرگانان، دانشجویان و علاقهمندان به شناخت ژاپن سودمند باشد. اتکا به منابع ژاپنی و دادههای دست اول، باعث شده که این کتاب تصویری واقعگرایانه و روزآمد از ساختارهای نهادی و روندهای معاصر ژاپن ارائه دهد. علاوه بر این نثر روان و ساختار منظم آن موجب شده تا خواننده عمومی نیز بتواند با مطالب ارتباط برقرار کند، در حالی که محتوای علمی و دقت ارجاعها برای دانشجویان و پژوهشگران نیز رضایت بخش و معتبر است.
🔸هدف این مجموعه پاسخگویی به تمامی پرسشها نیست، بلکه ارائه چارچوبی تحلیلی و کاربردی است که خواننده بتواند با استفاده از آن، در مسیر شناخت و تعامل با ژاپن گامهایی دقیقتر و سنجیدهتر بردارد. از این منظر کتاب حاضر هم به عنوان راهنمای عملی برای فعالان اقتصادی و فرهنگی کاربرد دارد و هم به عنوان منبعی علمی برای دانشجویان و پژوهشگران این حوزه ارزشمند است. مطالعه این کتاب را میتوان گامی در جهت عقلانیسازی و بهبود تعاملات میان ایران و ژاپن دانست؛ گامی که بر شناخت متقابل احترام به تفاوتها و تلاش برای یافتن زمینههای همکاری مشترک استوار است.
🔸️آشنایی با این لایههای پنهان تفکر ژاپنی تنها سفری به گذشته نیست، بلکه کلیدی است برای رمزگشایی از رفتارها، انتظارات و حتی نوآوریهای جامعه امروز از نحوه تصمیمگیری در کسب و کار که گاه آمیخته به احترام برای کامی است، تا اهمیت «وا» در روابط اجتماعی این باورها همچون رودی زیرزمینی در ناخودآگاه جمعی ژاپنیها جاری هستند حتی خرافاتی که به ظاهر پیش پا افتاده مینمایند، نمایانگر درک عمیقتری از حساسیتهای فرهنگی هستند. شناخت این میراث نامرئی، کمکی برای ساختن پلهای فهم متقابل است. شاید امروز بیش از هر زمان دیگری ژاپن به جهان بیاموزد که چگونه میتوان در عین گام نهادن به آینده، شنونده نجوای باستانی، زمین، آسمان و انسان باقی ماند.
🔸️آن چه که میتوان به قطعیت گفت این است که این کشور واقع در خاور دور در ایران با نام ژاپن یا ژاپون شناخته میشده است. پایهریزی ارتباط دیپلماتیک میان دو کشور ایران و ژاپن نیز در سال ۱۲۵۶ شمسی (۱۸۷۸ میلادی) و در مسیر بازگشت ناصرالدین شاه از سفر اروپا در سن پترزبورگ روسیه اتفاق افتاده است و اولین هیات ژاپنی دو سال بعد ۱۲۵۸ شمسی) به ایران سفر کرد و پس از آن در سال ۱۲۷۵ نیز فردی به نام ابراهیم صحاف باشی تهرانی اقامتی پنجاه روزه در ژاپن داشت و سفرنامه خود را نیز مکتوب کرد که گزارش کاملی از آن وجود ندارد
ibna.ir/x6KdW
@ibna_official
🔰فناوریهای نوظهور چگونه کتابخانهها را متحول کردهاند؟
گذار از مخازن سنتی به کانونهای هوشمند
🔸کتابخانههای جهان در سال ۲۰۲۶ دیگر تنها فضایی برای نگهداری کتاب نیستند، بلکه به مراکز هوشمند و پویایی بدل شدهاند که با ادغام هوش مصنوعی، رباتیک و سیستمهای ابری، مرزهای دسترسی به دانش را جابهجا کرده و تجربه مراجعان را بهکلی دگرگون ساختهاند
🔸یکی از مهمترین تحولات ساختاری در صنعت کتابخانهداری مدرن، کوچ همهجانبه به پلتفرمهای خدمات کتابخانهای مبتنی بر ابر است. سیستمهای ابری یکپارچه به کتابخانهها اجازه میدهند تا مدیریت منابع دیجیتال، اشتراک مجلات علمی، امانت بینکتابخانهای و تحلیل دادههای مصرف را در یک بستر واحد مدیریت کنند. تحلیلهای سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که سیستمهایی نظیر «Alma» سهم عمدهای از بازار جهانی را به خود اختصاص دادهاند و پس از آن پلتفرمهایی چون WorldShare از OCLC و سکوهای مبتنی بر متنباز قرار دارند.
🔸️یکی از ابعاد برجسته فناوریهای نوین کتابخانهای در سال ۲۰۲۶، توجه موشکافانه به مقوله دسترسپذیری همگانی است. استانداردهای سختگیرانه جدید جهانی، از جمله دستورالعملهای دسترسیپذیری وب (WCAG) و قوانین اروپایی دسترسپذیری، سازندگان سختافزار و نرمافزار کتابخانهای را ناگزیر ساخته است تا محصولات خود را با بالاترین استانداردهای فراگیر طراحی کنند. امروزه کیوسکهای دیجیتال، درگاههای وب و اپلیکیشنهای موبایل کتابخانهها به رابطهای کاربری قابل تنظیم از نظر اندازه فونت، کنتراست رنگی، خروجی صوتی (Text-to-speech) و پشتیبانی از منوهای چندزبانه مجهز شدهاند تا افراد توانخواه و سالمندان نیز بتوانند به شکلی کاملاً برابر و مستقل از خدمات علمی کتابخانه بهرهمند شوند.
ibna.ir/x6KTN
@ibna_official
🔰از پاپیولار ساینس تا نشنال جئوگرافیک؛
مطبوعات علمی در آمریکا رو به افول
🔸موج پیاپی تعطیلی نشریات تخصصی و تعدیلهای گسترده در تحریریههای مطبوعات آمریکا، بقای نهادهای حقیقتسنجی در حوزه دانش را با بحرانی وجودی روبهرو کرده است. در حالی که فضای مجازی از سرگرمیهای علمی اشباع شده، روزنامهنگاری علمی اصیل با هزینههای گزافِ راستیآزمایی در چنبره تغییرات اقتصادی گرفتار مانده است. آیا ما شاهد پایان عصر گزارشگری تحقیقی هستیم یا باید به انتظار ظهور الگوهایی نوآورانه برای بقای حقیقت نشست؟
🔸بزرگترین شوک زمانی فرود آمد که نشریه نامدار ساینتیفیک امریکن با واگذاری به مالکان تازه، دست به تعدیل گسترده تحریریه زد؛ ضربهای که پس از ریزشهای پیاپی خبرنگاران علم و محیط زیست در واشنگتن پست، وال استریت ژورنال و شبکههای سراسری آمریکا رخ داد تا بسیاری باور کنند این بار واقعاً شاهد انقراض جمعی مطبوعات علمی هستیم. با این حال، باید پرسید: آیا با تکرار چرخهای یک نگرانی تاریخی روبهرواییم یا بحرانی تازه و بیسابقه در راه است؟
🔸️بارزترین نماد این دگرگونی، زوال تدریجی پاپیولار ساینس است؛ مجلهای ریشهدار که از سال ۱۸۷۲ تا اوایل دهه ۲۰۱۰ بیش از یک میلیون نسخه در ماه توزیع میکرد، اما در سراشیبی بحران، گامبهگام نسخه کاغذی و سپس پیدیاف دیجیتال را تعطیل کرد تا امروز صرفاً به سایتی خبری و چند پادکست محدود شود. حتی غول باقدمتی نظیر نشنال جئوگرافیک نیز ناچار شد با اخراج بخشی از نویسندگان تحریریه، توزیع ماهانه در دکهها را متوقف سازد. با این همه، واقعیت آن است که کل پیکره مطبوعات دستخوش زلزلهای ساختاری شده است. بر اساس آمارهای رسمی، از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵، تحریریه روزنامههای کاغذی آمریکا ۸۰ درصد و مجلات ادواری نزدیک به ۶۵ درصد از مشاغل خود را با کوچ آگهیها به جهان آنلاین و دگرگونی ذائقه جوانان از دست دادهاند. در واقع بحران کنونی، بیش از آنکه ویژه علم باشد، آزمون بقا برای کل روزنامهنگاری حرفهای در برابر انحصار شرکتهای سرمایهگذاری است
ibna.ir/x6KBb
@ibna_official
🔰روایتی از کربلای هفت؛
مردی که تا پای اعدام رفت اما نشان فتح گرفت
🔸یکی از این خاطرات مربوط به هوای سرد منطقه در کردستان است، فاصله میان تفریح و خطر به چند لحظه محدود میشود؛ بازی با گلولههای برف آغاز میشود و با شنیدن صدای خمپاره و توپ، جای خود را به پناهگرفتن در سنگر میدهد: «روزهایی که هوا مناسب میشد و برف نمیبارید، بساط سرسره بازی و برف بازی به راه بود، بچهها دو گروه می شدند و با برف یکدیگر را آنقدر میزدند تا یک گروه از موضعش عقب کشیده و شکست بخورد
🔸مولف کتاب، محسن کمالی طوری مینویسد که انگار یک رفیق قدیمی و خاکی کنارت نشسته، چایی دستش گرفته و دارد برایت از روزهایی میگوید که مرگ هر لحظه بالای سرت بوده، اما بچهها آنقدر شیطنت و رفاقت داشتند که انگار خبری از جنگ نیست. این کتاب، نمایشی است از تقابل همیشگی «جبهه» و «شهر»؛ جایی که رزمندهها در خط مقدم با کمترین امکانات معجزه میکردند و در شهر، عدهای درگیر مسائل روزمره خود بودند.
🔸یکی از جذابیتهای اصلی کتاب، توصیف دقیق «جنگ مهندسی» و خلاقیتهای رزمندگان در دل یک ساختار نظامی خشک است. اینجا خبری از امکانات7 مدرن نیست؛ بچهها با بشکههای پلاستیکی ۲۰ لیتری، لوله، شیر فلکه و پلاستیک، یک حمام صحرایی کامل میسازند تا بچهها در آن سرمای استخوانسوز یخ نزنند. یا مثلاً برای ذوب کردن برفها و تهیه آب، با سنگ، گل و چوب بلوط، یک کوره دستساز ابتدایی درست میکنند و آب را به جوش میآورند.
🔸کمالی در صفحات پایانی، زبانی تیز و برنده پیدا میکند و اینجا نه از زبان راوی که از زبان خود به عنوان یک رزمنده، به یک تحلیلگر اجتماعی و تاریخی تبدیل میشود. او با داستانهایش، ریاکاری و نمایشهای اجتماعی را به باد نقد میگیرد. او با اشاره به داستان «شاه عباس و شیخ بهایی» هشدار میدهد که اگر بزرگان به دست «زبانها» (رسانهها، منافقین و تحریفکنندگان تاریخ) کشته شوند، دیگر نمیتوان انتقام گرفت. او با حسرت مینویسد:«جامعهای نداریم که از قهرمانان خود پاسداری کند... آنها که رفتند، خودشان را از یاد بردند و آنها که ماندند، به جای الگو دادن، به فکر منافع شخصی هستند.»
ibna.ir/x6KWb
@ibna_official