🔻دیدار شی جینپینگ و دونالد ترامپ: رویارویی دو مدل سرمایهداری
✍️حسین قتیب
دیدار میان شی جینپینگ و دونالد ترامپ را میتوان نه فقط رویارویی دو قدرت بزرگ، بلکه تقابل دو مدل سرمایهداری دانست. در یک سو سرمایهداری آمریکایی قرار دارد، بهویژه در شکل ملیگرای معاصر آن: بازاری، مالیشده، جاهطلب در حوزه فناوری، متکی بر شرکتهای خصوصی، قدرت دلار، تقاضای مصرفکننده و حفاظت راهبردی از برتری آمریکا. در سوی دیگر سرمایهداری چینی قرار دارد: مدلی حزب-دولتی که از بازارها، شرکتهای خصوصی، صادرات، مالیه، فناوری و تجارت جهانی استفاده میکند، اما همه آنها را تابع راهبرد ملی، سیاست صنعتی، کنترل سیاسی و قدرت بلندمدت دولت میسازد.
سرمایهداری چینی یا Sino-capitalism به نظامی اشاره دارد که در آن رقابت بازار، کارآفرینی خصوصی، تجارت جهانی، نوآوری فناورانه و سودآوری، زیر اقتدار فرماندهی حزب-دولت عمل میکنند. این نظام نه صرفاً سوسیالیسم است (چون بخش خصوصی گسترده، رقابت شدید بازاری، انباشت ثروت خصوصی، شرکتهای جهانیشده و ادغام عمیق در سرمایهداری جهانی دارد) و نه سرمایهداری لیبرال غربی (چون حزب کمونیست و دولت کنترل تعیینکنندهای بر بخشهای راهبردی، نظام مالی، زمین، داده، زیرساخت، مقرراتگذاری و جهت کلی توسعه اقتصادی حفظ کردهاند). این مفهوم بیش از همه با نام کریستوفر اِی. مکنالی شناخته میشود که آن را در مقالهای در سال ۲۰۱۲ وارد ادبیات دانشگاهی کرد. اهمیت این مدل در آن است که اقتصاد چین بهآسانی در دوگانه قدیمی سرمایهداری و سوسیالیسم نمیگنجد. از دوران اصلاحات (اواخر دهه ۱۹۷۰)، چین از بازارها بهعنوان ابزار توسعه استفاده کرد، اما دولت عقبنشینی نکرد؛ بلکه نقش خود را بازسازی کرد. بازارها گسترش یافتند، اما کنترل «ارتفاعات فرماندهی» اقتصاد (بانکها، انرژی، مخابرات، حملونقل، صنایع دفاعی و بخش عمده نظام مالی) همچنان در دست دولت ماند.
تفاوت اصلی با سرمایهداری غربی در این است که در مدل غربی (بهویژه نسخه آنگلوآمریکایی)، بازار حوزهای نسبتاً خودمختار است؛ دولت قانونگذاری میکند، از حقوق مالکیت دفاع میکند و گاه مداخله میکند، اما هماهنگی اقتصادی عمدتاً از طریق شرکتهای خصوصی، رقابت، بازار سرمایه و تقاضای مصرفکننده شکل میگیرد. سودآوری، ارزش سهامداران و نوآوری خصوصی اصول مرکزیاند. اما در سرمایهداری چینی، بازار قدرتمند است اما تابع است. حزب-دولت رقابت را مجاز میداند چون رشد، نوآوری، اشتغال و یادگیری فناورانه تولید میکند، اما هرگاه نیروهای بازار اقتدار سیاسی، ثبات مالی یا اولویتهای ملی را تهدید کنند، با قاطعیت مداخله میکند. بنابراین، این منازعه سرمایهداری در برابر سوسیالیسم نیست؛ بلکه تقابل سرمایهداری لیبرال زیر هژمونی آمریکا با سرمایهداری دولتمحور زیر فرمان حزب-دولت چین است. ترامپ نماینده نسخهای ملیگراتر، حمایتگراتر و معاملهمحورتر از سرمایهداری آمریکایی است، در حالی که شی نماینده نسخهای منضبط، راهبردی و دولتمحور از سرمایهداری چینی.
ویژگیهای کلیدی سرمایهداری چینی نیز نشاندهنده همین تفاوت است: در مالیه، بانکهای دولتی اعتبار را به سمت اولویتهای ملی هدایت میکنند و امکان ساخت سریع زیرساخت، قطار سریعالسیر، انرژی تجدیدپذیر و خودروهای برقی را فراهم کردهاند (هرچند با مشکلاتی مانند بدهی، ظرفیت مازاد و حباب املاک همراه است). توسعه برای چین نه فقط اقتصادی، بلکه پروژهای سیاسی برای تقویت ملت، خوداتکایی فناورانه، حفظ مشروعیت حزب و جایگاه جهانی چین است. بخشهای کلیدی مانند خودروهای برقی، پنلهای خورشیدی، باتری، هوش مصنوعی، نیمهرساناها و پلتفرمهای دیجیتال با ترکیب کارآفرینی خصوصی، یارانه دولتی، برنامهریزی بلندمدت و رقابت دولتهای محلی توسعه یافتهاند. در مقایسه با مدل اروپایی (مانند آلمان و فرانسه) که دولت نقش قویتری دارد اما درون چارچوب دموکراسی و محدودیتهای نهادی عمل میکند، سرمایهداری چینی سلسلهمراتبی و سیاسی است و زیر برتری مطلق حزب کمونیست قرار دارد.
پارادوکس مرکزی این مدل آن است که چین عمیقاً سرمایهدارانه شد، بیآنکه از نظر سیاسی لیبرال شود. این تجربه فرضیه اصلی نظریه نوسازی (اینکه سرمایهداری بازار به دموکراسی لیبرال منجر میشود) را به چالش میکشد و نشان میدهد سرمایهداری میتواند با اقتدارگرایی، نظارت حزبی و ادغام در اقتصاد جهانی همزیستی داشته باشد. جهانیشدن الزاماً به غربیشدن منتهی نمیشود.
در نهایت، این تقابل فقط بر سر تعرفهها، کسری تجاری، تایوان یا فناوری نیست؛ بلکه بر سر قواعد سرمایهداری قرن بیستویکم است: کدام مدل بازارمحور و دلارمحور آمریکا یا دولتهدایتشده و تمدنی چین غالب خواهد شد.
#آمریکا
#چین
پژوهشکده فقه و نظامات اجتماعی👇
🆔 @ifhs_ir
#نشست_علمی
#چالش_های_معاصر
📌 سلسله نشست های شبهه محور فقه و چالش های معاصر (نشست اول)
🔰 موضوع: مبانی فقهی اعمال حاکمیت ایران بر تنگه هرمز
⁉️ شبهه: ایران با چه مجوز شرعی تنگه هرمز را بسته و عوارضمی گیرد؟
🎙 با حضور و پاسخ: آیت الله جعفر نجفی بستان
⏰ زمان: 26 الی 28 اردیبهشت 1405 ساعت 14 الی 15
🕌 مکان: اتاق گفتگوهای علمی مرکز تخصصی آخوند خراسانی در اسکای روم
🔗 لینک حضور: https://bbb02.dte.ir/rooms/dwj-mzd-n9k-yqh/join
پژوهشکده فقه و نظامات اجتماعی👇
🆔 @ifhs_ir
📌 «فتوای ترور»؛ راهبرد مقابله با دشمن قاتل در شرایط خاص
✍️ عباسعلی مشکانی سبزواری
1)از منظر دینی و فقهی حذف دشمن دارای شرایط و احکامی است و هر دشمنی را نتوان، صرفاً به جهت دشمنی، به صورت رسمی و یا غیررسمی نابود کرد. در مواردی که دشمن مرتکب جنایتی شده، که جزای آن مرگ است، و امکان کشتن و حذف رسمی او وجود ندارد، میتوان از ابزار حذف غیر علنی بهره برد. روشن است که از منظر فقهی و دینی، تشخیص استحقاق نابودیِ دشمن، امری شخصی نیست که هر کس بتواند به تشخیص خود عمل کند، بلکه نیازمند «تشخیص حکم» و «اذن از سوی امام معصوم و یا فقیه جامع الشرایط» است.
2)«ترور» به معنای «کشتن و از بین بردن دشمن به صورت غیر علنی و بی خبر» است. در ادبیات رایج سیاسی و بین المللی، واژه «ترور» به صورت مطلق، حامل معنای منفی تلقی شده و هر نوع تروری غیر شرعی و خلاف عقل تصویر می شود؛ در حالی که «ترور منفی» تروری است که «بدون رعایت احکام و شرایط فقهی و شرعی رخ داده« و «دشمنِ غیر مستحق، ترور شده»، یا «ترور بدون اذن امام معصوم یا فقیه عادل» انجام شده باشد! اما اگر با لحاظ و رعایت شرایط و احکام شرعی، «دشمنِ مستحق مرگ» «با اذن و اجازه من له الاذن و الاجازه» ترور شود، طبق روایات و سیره معصومین از نظر شرعی و فقهی مشکلی ندارد!
3)«فتوا» نهادی سیاسی-فقهی است که دارای کاربستهای مهمی از قبیل ارائه احکام شرعی و تعیین تکلیف مکلفان در مواضع مختلف حیات فردی و اجتماعی شان است. فتوا در مقایسه با «حکم حکومی» و «قانون» دارای ویژگیهایی است؛ از قبیل اینکه حکم حکومتی و قانون، لزوما بایستی از سوی «فقیه ِحاکم» صادر شده و ناشی از «شان سیاسی حکومی» وی باشد، و طبیعتاً چنین پدیدهای در عرصه و مناسبات بین المللی، و نیز از نظر جغرافیای تاثیرگذاری، دارای الزامات و محدودیت هایی است؛ در مقابل اما، فتوا که ناشی از «شان دینی و اجتماعی» فقیه است، خصوصاً آنگاه که از سوی «فقیه مفتی» (و نه فقیه حاکم)، و درباره موضوعات سیاسی و اجتماعی صادر شود (فتوای اجتماعی)، مبتلا به محدودیت های مورد ابتلای قانون و حکم حکومی نبوده و قلمرو تاثیر آن در چارچوب مرزهای جغرافیایی محدود نمیشود. سوگمندانه اما، این «ظرفیت اجتماعی و بین المللی نهاد فتوا» مورد غفلت، و در برهه هایی، به بهانه تقویت قانون و حکم حکومی، تضعیف شده است.
4)یکی از مهمترین مواضع کاربست فتوا، بهره برداری از آن در مقابله با دشمنان اسلام و حملات آنهاست، شبیه آنچه در فتوای اجتماعی میرزای شیرازی در «حماسه تحریم تنباکو» و امثال آن شاهد بودیم. صدور «فتوای قتل» دشمنانی که مرتکب قتل و جنایت علیه اسلام و مسلمین شدهاند، از دیگر مواضع بهره برداری از نهاد فتواست، خصوصا در جایی که به لحاظ قوانین بین المللی، نمیتوان از مجاری قانونی و رسمی اقدامی کرد؛ چرا که فتوا در چنین موضعی، پدیدهای برآمده از دل تودههای اجتماعی است که مبتنی بر ادله شرعی و معتضد به عقیده و غیرت جمعی آحاد جامعه معتقدان بوده و لزوماً نسبتی با حکومت ندارد تا دشمن بتواند با فشار بر دولت، جلوی آن را بگیرد! بر این اساس صدور «فتوای جواز ترور» برای «دشمن مستحق قتل»، با اذن و اجازه فقیه/مفتی جامع الشرایط، امری نه فقط جایز، که در برخی شرایط «تنها راهبرد مقابله با دشمن» است.
5) بنیاد مشروعیت اصدار «فتوای ترور»، علاوه بر عقل، سیره معصوم است: پیامبر اکرم در چند مورد دستور قتل افرادی را صادر فرمودند؛ از جمله: دستور قتل «کعب بن الاشراف»، که پیامبر اکرم(ص) را آزار می داد و محمد بن مسلمه، به دستور حضرت، او را با فریب، به قتل رساند. همچنین دستور قتل «سفیان بن خالد» که با تجهیز قومش، در صدد حمله به مدینه بود، پیامبر اکرم برای کشتن او، عبداللّه بن انیس را احضار و شبانه روانه کرد و عبدالله با فریب و غافلگیری او را به قتل رساند. همچنین امام هادی دستور قتل فارس بن حاتم قزوینی را صادر کرد و یکی از اصحاب آن را انجام داد. قتل ابوالسمهری توسط اسحاق انباری که به دستود امام جواد در خلوت انجام شد و نیز خطاب امام صادق(ع) به ابابحیر عبداللّه نجاشی که تعدادی از خوارج را ترور کرده بود، که فرمود: «اگر آنها را به امر امام کشته بودی، ایرادی نداشت»، از جمله این موارد است.
چنانکه مشهود است در تمامی موارد فوق، پیامبر اکرم و ائمه، اجازه ترور و قتلِ افرادی که مستحق مرگ بوده و مهدور الدم بودند، را صادر فرموده اند. د این موارد، مصادیق بارز «ترور مثبت» و مجاز هستند.
6) بر این اساس میتوان از ظرفیت نهاد فتوا برای صدور فتوای ترور آن دسته از دشمنان اسلام و نظام اسلامی که، جرم و جنایت آنها توسط فقیه مفتی احراز و استحقاق آنها برای مرگ روشن شده، و راه دیگری برای حذف آنها وجود ندارد، بهره برد، و از عوارض و محدودیت هایی که متوجه نهاد قانون و حکم حکومی، در مواردی این چنینی هست، نیز در امان بود.
🆔 @ifhs_ir
10.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
#خبر
موکب حوزه علمیه امام رضا (ع) در میدان انقلاب؛ از اقامه نماز جماعت تا جذب در «سربازخانه امام زمان»
به گزارش روابط عمومی مجتمع حوزوی امام رضا علیهالسلام، قدیمیترین حوزه علمیه تهران، همزمان با ایام شهادت قائد عظیمالشأن اسلام، حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (رضوان الله تعالی علیه)، موکب خدماترسانی خود را در میدان بزرگ انقلاب برپا کرده است.
این موکب از ساعات اولیه اعلام شهادت، همراه با مردم در این بعثت عظیم الهی حاضر شده و خدمات متنوعی را به زائران و عزاداران ارائه میدهد:
🔸 مشاوره اسلامی و اعتقادی و پاسخگویی به شبهات
🔸 فروش کتابهای معارف اسلامی و آثار مرتبط با رهبر معظم انقلاب
🔸 غرفه امانت کتاب (اهدای موقت کتاب به مردم و بازگشت پس از مطالعه)
🔸 خدمات فرهنگی چهره به چهره
🔸 جذب و گزینش برای «سربازخانه آقا امام زمان (عج)»
🔸 اقامه سه وعده نماز جماعت (صبح، ظهر و عصر، مغرب و عشا)
🔸 نماز استغاثه به حضرت ولی عصر (عج)
📍 مکان: میدان انقلاب اسلامی، تهران
🕰 زمان: 21 تا 23 هرشب
📽 تهیه و تدوین در مرکز رسانش و روابط عمومی
کانال جهاد روایت
کانال هم نویسان
📲 کانال مجتمع حوزوی امام رضا(ع)
🆔 @mhe_ir
💢 به مناسبت روز بزرگداشت ملاصدرا کمیته دستگاهی برگزاری کرسی های علمی مجتمع حوزوی امام رضا (ع) با همکاری انجمن فلسفه حوزه های علمیه و مدرسه علوم عقلی حوزه علمیه امام رضا (ع) برگزار میکند:
✅ فلسفه اسلامی توهم یا واقعیت
🔰 ارائه دهنده: استاد #مهدی_عبداللهی
🔰 داوران:
آیت الله #علی_اکبر_رشاد
استاد #منوچهر_صدوقی_سها
استاد #محمد_اکوان
🔰 ناقدان:
استاد #رضا_سلیمان_حشمت
استاد #بیژن_عبدالکریمی
استاد #ابوذر_رجبی
🔰 دبیر علمی: استاد #احمد_ملکی
🗓 زمان شنبه 2 خرداد ۱۴۰۵⏰ ساعت ۱۵:۳۰
📡 انتشار آنلاین در بسترهای مختلف، از جمله در کانال ایتایی زیر:🔻
http://eitaa.com/joinchat/3181904050C32a22f4cab
پژوهشکده فقه و نظامات اجتماعی👇
🆔 @ifhs_ir
🔻مدرسه تکامل فقاهت برگزار میکند:
🔹تکامل فقاهت از منظر استاد میرباقری
سخنران: حجت الاسلام و المسلمین محمدرضا ترابی
زمان: یکشنبه، ۳ خرداد، ساعت ۴ الی ۵:۳۰
پخش مستقیم در:
@takamol_feghahat
پژوهشکده فقه و نظامات اجتماعی👇
🆔 @ifhs_ir
7.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
💢 طلیعهای بر کرسی نقد روز شنبه ۲ خرداد ۱۴۰۵ با موضوع:
فلسفه اسلامی توهّم یا واقعیت
🖥 #احمد_ملکی
پژوهشکده فقه و نظامات اجتماعی👇
🆔 @ifhs_ir