💢 فهم اجتماعی و گره گشایی در فقه
✔️شهید آیتالله سید محمدباقر صدر:
🔹عقیده دارم که فهم اجتماعی گره بزرگی را در فقه میگشاید و آن گره این است که بسیاری از احکام از راه پاسخی که به پرسش راویان داده شده است یا بدون پرسش و درابتدای کلام بیان شده است (نه به عنوان بیان قانون کلی و حکم عمومی) به دست میآید.
🔸البته اگر ما در هنگام اجتهاد و استنباط حکم شرعی تنها به فهم لغوی و تفسیر لفظی اکتفا کنیم نتیجهاش این خواهد بود که بسیاری از احکام در محدوده همان موضوع که در روایت آمده و یا در همان حالت که از آن سؤال شده محدود شود و محصور گردد
🔹با اینکه ما میدانیم بیان احکام شرع تنها برای روشن سازی حکم همان موضوع و یا حالت ویژه مورد پرسش نیست، بلکه برای بیان حکم کلی الهی و قانون عمومی شرع است، هر چند پرسش در محدوده موضوع و یا حالت خاصی است،
🔸 لذا اگر ما با فهم اجتماعی و مناسبت حکم و موضوع به روایت نگاه کنیم و آن را بررسی نماییم به تشخیص حدود و واقعیت احتمالی آن احکام نزدیکتر خواهیم بود.
📚 سید محمدباقر صدر، الاجتهاد و الحیاه، ص ١۶۶/ کانال مصباح الفقاهه
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢جریان فقه و حقوق دانشگاهی زمین بازی را عوض میکند!/ وضعیت بهسمتی میرود که دانشجویان فقه و حقوق هم سکولار خواهند شد!
✔️حجتالاسلام والمسلمین زیبایینژاد:
🔹زمانی که تمامی ارزشهای مدرن در جامعه جاری شود، زنان دیگر زیر بار «الرجال قوامون علیالنساء» هم نمیروند و همیشه به مفهوم تمکین، حالت خصمانه میگیرند و گمانشان این است که به آنان ظلم شده است. اگر شما به دختران متدین متولد دهۀ شصت رجوع کنید و با آنان صحبت کنید، متوجه میشوید که نظر آنان این است که فقه و رسالۀ عملیه ماهیتی مردسالارانه دارد؛ حتی در زنان انقلابی هم این نگاه پابرجاست و در ذهن آنها این است که راه حوزۀ علمیه از راه رهبری جداست. لذا یک خط سیر این است که این نظام تحصیلی ارزشهای متناسب با خود را تولید میکند.
🔸هنگامی که میخواهید در حوزۀ علمیه نقشۀ جامع علمی را طراحی کنید، باید به این مسئله توجه داشته باشید که جریان فقه و حقوق دانشگاهی دارد زمین بازی شما را عوض میکند. چند وقت پیش دیدم که نشست وبیناری فقه و حقوق زنان، چهار کارشناس داشت که سه نفر از آنان خانمهای بدحجاب بودند؛ یعنی وضعیت دارد بهسمتی میرود که دانشجویان فقه و حقوق هم سکولار خواهند شد و کار به جایی میرسد که حوزه، زمین بازی فقه را هم از دست خواهد داد. در اینجا تصویر جدید و فقه جدید دیگری درست میشود و هژمونی جریان فقه جواهری را از بین میبرد و فضای آن را دگرگون میکند و ذیل فرهنگ و معنویت سکولار جای میدهد.
👈 متن کامل گفتگو: https://b2n.ir/y69819
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢نظریه فقهی چیست و چگونه تولید میشود؟
✔️حجتالاسلام محمدحسین ملکزاده استاد حوزه علمیه قم در نشست علمی «دستیابی به نظریه فقهی؛ با بهرهگیری از اصول حاکم بر فقه نظامساز» ضمن اشاره به چیستی نظریه فقهی درباره سه اصل و چهار مرحله مورد نیاز برای تولید نظریه فقهی توضیح داد.
👈 بخوانید: https://b2n.ir/f91528
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢مذاق شریعت در خصوص ازدواج سرپرست با فرزندخوانده
✔️دکتر اعظم خوشصورت: به نظر میرسد محل جریان مذاق شارع جایی است که نص صریح در حکم وجود نداشته باشد و چون نص صریح بر مشروعیت ازدواج وجود دارد لکن با عنایت به نصوص صادره در منع ازدواج، پیشنهاد میگردد قانونگذار در تبصره مذکور در قالب حکم حکومتی بازنگری نماید چنانچه رویه مداخله در ازدواج از قانونگذاردر ماده ۱۰۶۰ قانون مدنی (علیرغم عدم منع فقهی در ازدواج) دیده شده است. به نظر میرسد بازنگری در تبصره مذکور از طریق مداخله حاکمیت و از باب «الحاکم ولی من لا ولی له» راهکاری برای حل این مسأله باشد.
✔️استاد حبیبیتبار: روشن است در اسلام تبنی حرام است. علامه حلی این را اجماعی دانسته؛ بنابراین از این جهت نمیتوان حرمتی برای این نوع ازدواج در نظر گرفت. اما بحث دیگر بحث کفالت ایتام است که معنای آن سرپرستی کودکان بدون سرپرست است. این امر در آیات و روایت ممدوح شمرده شده و مورد تشویق آیات و روایات مییاشد. همچنین این تکافل نمیتواند در قالب تبنی انجام شود. تبنی حتی اگر حسن نیت در آن باشد باز هم حرام است. میتوانیم بگوییم مطلوب شارع فرزند خواندگی بدون اظهار تبنی است.
✔️حجتالاسلام امیررضا دهقانینیا: فرزند خواندگی در کشور اساسا در حوزههای علمیه و محافل فقهی با موضوع غلطی بحث شده است. معتقدم که فرزندخوادگی نباید در ذیل تبنی مطرح شود چرا که کاملا بین آنها تفاوت وجود دارد و اگر این تفاوت درک نشود مسأله حل نخواهد شد. به نظر من فرزند خواندگی در فقه در قالب کفالت یتیم قابل طرح است.
👈 گزارش نشست: https://b2n.ir/z58510
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢رهبر انقلاب دارای نظریه تمدنی در حکمرانی است/ پرچمدار اجتهاد حکومتی بر پایه فقه نظام
✔️استاد عباس کعبی:
🔹 اجتهاد مستمر و متناسب با مقتضیات زمان و اجتهاد حکومتی بر پایه فقه نظام که رهبر معظم انقلاب پرچمدار آن است میتواند تحول گسترده ای درهمه عرصه ها ایجاد کند، مدیریت فقهی، عرصه را برای مدیریت علمی و تخصصی کارشناسانه فراهم میکند.
🔸رهبر معظم انقلاب از نظریه تمدنی و فکر فاخر در حکمرانی برخوردار است که رهبری در این نظریه تمدنی دوگانههایی مانند علم و ایمان، عقلانیت و معنویت، شریعتگرایی و مدنیت، جمهوریت و اسلامیت، عدالت و پیشرفت، اقتدار بازدارنده و قاطعیت و مرزبندی با دشمن و مهر و محبت و مدارای اجتماعی با مردم را در تفکر خود جمع کرده است.
🔹خلاصه تفکر رهبری جمع تدین و تمدن است؛ برخی فکر میکنند اینها با هم قابل جمع نیستند، ولی اندیشه تابناک رهبری تدین و تمدن را جمع کند؛ چرا که برگرفته از اجتهاد اصیل و سیره حکمرانی حکیمانه ایشان است.
🔸اگر اجتهاد اصیل مبتنی نظریه تمدنی وجود نداشته باشد، اهداف حکمرانی اسلامی هم قابل تحقق نخواهد بود؛ تحقق تمدن نوین اسلامی افقهای بلندی است که رهبری میبیند و حاصل برخورداری از یک نظریه تمدنی در بیانیه گام دوم به سمت خودسازی و جامعه پردازی و تمدن سازی است. طراحی ویژه رهبر معظم انقلاب در تحول و الزامات حوزه انقلابی و فقه حکومتی برای پیشبرد بحث وحدت حوزه و دانشگاه نیز حائز اهمیت است.
👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/66060-2/
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢سیره حکمرانی آیتالله خامنهای فراتر از فقه و نظریه حکمرانی است/ سیره حکمرانی رهبری تبدیل به یک رشته تحصیلی شود
✔️استاد محسن اراکی:
🔹ما یک نظریه حکمرانی داریم که از آن به فقه حکمرانی تعبیر میشود و محتوای سیره حکمرانی در عرصههای گوناگون فقه حکمرانی بیان میشود؛ بنابراین سیره حکمرانی رهبر معظم انقلاب فراتر از فقه و نظریه حکمرانی است.
🔸بررسی سیره حکمرانی رهبر انقلاب در چهار عرصه تقسیم میشود. مدیریت، سیاست، حال سیاست داخلی یا خارجی، عرصه اقتصاد و عرصه فرهنگ کلانتریین عرصههایی هستند که میتوان در بررسی سیره حکمرانی بدان توجه داشت؛ البته عرصههای خرد دیگری نیز وجود دارد.
🔹بسیاری از افرادی در این چند دهه انتظار داشتند رهبر انقلاب در برخی از مسائل فراتر از چارچوبهای قانونی دخالت کنند به این عقیده که زودتر کار را حل میکند؛ اما همیشه سیاست کلی ایشان این بوده که هر کدام از نهادها کار خودشان را انجام بدهند. افرادی اصرار کردند رهبر انقلاب در شورای نگهبان دخالت کند!
🔸تفاوت سیره حکمرانی با نظریه فقهی در اینجا نشان داده میشود، ایشان رهبر و ولی فقیه است و اختیارات کافی از نظر شرعی در دخالت در ساختارهای قانونی از قوه قضاییه، مقننه، مجریه را دارد؛ اما در این بحث ورود نمیکنند.
🔹به نظر میرسد لازم است که یک رشته تحصیلی دانشگاهی مستقل برای بررسی تخصصی تمام ابعاد مسأله سیره حکمرانی رهبر معظم انقلاب تشکیل شود.
👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/66060-2/
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢آیتالله جوادی، رساله عملیه را از اول بازبینی و بازخوانی و با قلم خود نوشتند
✔️آیتالله جوادی آملی وقتی میخواستند رساله را منتشر کنند، فرمودند آنچه که هست پاسخگوی نیازهای جامعه نیست، بسیاری از مسائل آن نسخ شده و اصلا وجود ندارد، بسیاری از مسائل تازه و نوپدید است که وارد رسالههای عملیه نشده بنابراین ایشان با قلم خودشان شروع کردند، رساله عملیه را از اول نوشتند برخلاف آنچه که در سنت فقهی و جامعه فقهی ما وجود دارد که رسالههای عملیه موجود را حاشیه میزنند و نظر خود را بیان میکنند که باید بپذیریم این کار صوابی نیست یعنی نمیتوان فقیهی که بعد از ۵۰ تا ۶۰ سال از دوران گذشته میآید بگوید که همان رساله عملیه موجود باشد و من نظراتم را روی همان رساله عملیه پیاده میکنم؛ لذا آیتالله جوادی آملی، رساله عملیه را بازبینی و بازخوانی کردند و با قلم خود رساله مجدد نوشتند که هم اتقان فقهی درآن کاملا رعایت شده و هم سعی شده که موضوعات مطابق با شرایط روز باشد و مواردی که در گذشته بوده و نسخ شده، حذف گردیده و مواردی که مورد ابتلای جامعه هست به رساله عملیه برگشته و بایستی این مبنا را برای کسانی که به حوزه مرجعیت وارد میشوند و بناست رساله عملیه منتشر کنند، اصل قرار دهیم و طبیعی است که در چنین فضایی، مسائل مستحدثه هم دیده میشود، نیازهای جامعه هم منتقل میشود و فقیه در عصر وروزگار خود به آن خواهد پرداخت.
👈ضرورت بازنگری در رسالههای عملیه: https://b2n.ir/k18422
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 یازده شاخص تحقق نظام بانکداری اسلامی
✔️حجتالاسلام والمسلمین غلامرضا مصباحی مقدم رئیس شورای فقهی بانک مرکزی در نشست «مدل عملیاتی بانکداری اسلامی» یازده شاخص تحقق نظام بانکداری اسلامی را تشریح کرد.
👈 بخوانید: https://b2n.ir/w49955
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔سلسله جلسات علمی «مبانی و روش های فقه الحدیث»
🎙با حضور استاد شیخ محمد سند
⏰ زمان: 4 تیرماه 1401، بعداز نماز مغرب و عشا ساعت 21:15
🏛 مکان: قم خيابان معلم ١٢ كوچه چهارم پلاك ٦٢
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢شش استفتاء جدید از آیتالله خامنهای
✔️جدیدترین استفتائات مطابق با فتوای حضرت آیتالله خامنهای منتشر شد.
🔻غسل با وجود موی مصنوعی
🔹سؤال: آیا غسل و وضوی کسی که جلوی سرش موی مصنوعی گذاشته است، اشکال دارد؟
🔸جواب: اگر موی مصنوعی به صورت کلاه گیس باشد، باید برای غسل و وضو برداشته شود؛ ولی اگر مو بر پوست سر کاشته شده و مانع رسیدن آب به پوست سر باشد و برداشتن آن ممکن نباشد (یا مستلزم ضرر یا مشقت غیر قابل تحمل باشد)، باید غسل و وضوی جبیرهای انجام شده و بنابر احتیاط، تیمّم نیز انجام شود.
🔻«اولاد ذکور در وقف نسل بعد نسل»:
🔹سؤال: اگر «فرزند بزرگ هر نسل» به عنوان متولی وقف تعیین گردد، پس از فوت او آیا متولی بعدی، فرزند بزرگ اوست یا برادرش؟
🔸جواب: پس از او، برادر بزرگ تر متولی میشود و تا زمانی که برادران متولی اول، زنده هستند، فرزندان او متولی نخواهند شد تا آنکه تمام افراد نسل اول از دنیا بروند که در این صورت، تولیت به فرزند بزرگ نسل بعدی میرسد و برای نسلهای بعد آن نیز به همین صورت عمل میشود؛ بنابراین تا از نسل قبل یک نفر زنده باشد، نوبت به نسل بعد نمیرسد.
👈 دیگر استفتائات: https://b2n.ir/n48748
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢جریان شناسی فقه نظام ساز؛ اسلام سنّتی یا اسلام سیاسی؟
✍️حجتالاسلام سیدعلی بطحائی
🔻چندصباحی است که در مجامع علمی، نظریه جدیدی با عنوان «فقه نظام ساز» مطرح و نشستهایی پیرامون ماهیت و چیستی آن برگزار میشود. گزافه نیست اگر ادّعا شود که یکی از زیربناییترین مباحث در فرآیند نظریه پردازی پیرامون ماهیت فقه نظام ساز، تعیین دقیق تیپ شناسی این نظریه است.
بنظر میرسد تا تکلیف خود را نسبت به طیف شناسی این نظریه روشن نکنیم و مُوشکافی جدی در مورد سنخ شناسی آن انجام نشود؛ نه میتوان به دالّ مرکزی این نظریه نزدیک شد و نه میتوان منابع و روش شناسی دقیقی از آن را ارائه کرد. از این رو سنخ شناسی جریانی فقه نظام ساز ضرورتی دوچندان دارد.
از طرفی برخی برآنند که این نظریه بخاطر رفع نیازهای نظام سازی اسلام سیاسی به فقه حکومتی نزدیک است؛ از آن سو برخی معتقدند این نظریه به اسلام سنّتی قرابت جریانی دارد و مبادی و متدولوژی و آبشخور آن همان اجتهاد سنّتی است. در یادداشت ذیل برآنیم تا روشن کنیم «فقه نظام ساز» متعلق به جریان اسلام سنّتی با زیر شاخه فقه سنّتی مقاصدی و فقه جواهری است.
👈 متن یادداشت: https://b2n.ir/f76820
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔کرسی علمی_ترویجی
«تخیل، بهمثابه موضوع حکم فقهی در هنرهای نمایشی»
👤ارائه: حجتالاسلام والمسلمین مهدی داودآبادی، عضو گروه رسانهای دانشکده صدا و سیما
👥 ناقدین:
🎙حجتالاسلام والمسلمین مجتبی الهی خراسانی، عضو هیئت علمی مرکز تخصصی آخوند خراسانی
🎙دکتر رامتین شهبازی، مدیر گروه سینما در دانشگاه سوره
👤دبیرجلسه: نواب حضرتی، کارشناس فقه هنر
⏰ زمان: دوشنبه ششم تیرماه ۱۴٠۱ ساعت ۱٠ صبح
🖇لینک شرکت در جلسه به صورت غیرحضوری: https://lms.itaihe.ac.ir/mod/bigbluebuttonbn/view.php?id=753
👈نام کاربری و رمز عبور: 2222
🆔 https://eitaa.com/ijtihad