🔔نشست علمی «نگرشی به فقه کلامی» 🎙ارائه: استاد سید علی شهرستانی 📆 زمان: شنبه ۲۵ تیر ۱۴٠۱، ساعت: ۱۷:۳٠ 🕌مکان: مشهد، چهارراه زرینه- انتهای کوچه آیت‌الله بهجت ۱۴/۱ 🖇لینک ورود به نشست: https://www.skyroom.online/ch/darolelam/mashhad2 ⚠️برای ورود به سامانه از گزینه مهمان استفاده نمایید. همچنین برای اتصال به نشست از مرورگر کروم استفاده شود. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📚هفت مقاله فقهی، در شماره ۲۷ جستارهای فقهی اصولی ✔️جدیدترین شماره‌های فصلنامه علمی پژوهشی «جُستارهای فقهی و اصولی» به صاحب امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و مدیر مسئولی مجتبی الهی خراسانی و سردبیری حسین ناصری‌مقدم منتشر شد. 🔻عناوین مقالات این شماره: 1. «استصحاب کلی نوع چهارم و جلوه‌های فقهی و حقوقی آن» 2. «نقش سؤال راوی در ابهام‌زدایی و ابهام‌افزایی احادیث فقهی» 3. «تأثیرات متقابل فقه و اخلاق» 4. «شرکت سهامی عام در تحلیل فقهای معاصر امامیه» 5. «موضوع شناسی قمار در پرداخت‌های پس از باخت در بازی‌های رایانه‌ای» 6. «قصد انشاء مجنون ادواری در زمان مشکوک (مطالعۀ تطبیقی در فقه امامیه و فقه اهل‌سنت)» 7. «حکم خوردن جلبک: میان حلیّت و حرمت» 👈 مطالعه مقالات + دانلود: https://b2n.ir/a36357 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢خواندن محمد عابد الجابری بس! ✔️دکتر حسن انصاری از منتقدان جدی محمد عابد الجابری (روشنفکر بلندآوازه جهان عرب) در میان اندیشمندان ایرانی است. یادداشت زیر یکی از نوشته‌های ایشان در این باره است: سال‌های میانی دهه نود میلادی با آثار و افکار محمد عابد جابری آشنا شدم. در بیروت تقریباً بیشتر آثار او را تهیه کردم و به تدریج خواندم. آن سال‌ها او در اوج شهرت خود بود. نقدهای جورج طرابیشی که به تدرج منتشر شد از شهرت و اعتبار جابری هم به تدریج کم شد. اینکه می‌گویم کم شد نه به این معناست که قبلاً در جهان آکادمیک سخنان او جدی گرفته می‌شد. خیر. مقصودم شهرت و اعتبار او در جهان عرب، در میان نسل روشنفکران و ژورنالیست‌ها و دلبستگان گفتمان‌های معاصر عربی است. زمانی که به پاریس برای ادامه تحصیل رفتم فهمیدم که در میان بخشی از استادان فلسفه مغرب عربی هم سخنان جابری اعتبار خود را از دست داده است. او بیش از آنکه یک دانشمند به معنای آکادمیک خود باشد یک ایدئولوگ برای ناسیونالیسم عربی بود. نوشته‌هایش را هم مرکز دراسات الوحده العربیه بیروت چاپ می‌کرد و همچنان منتشر می‌کند. جنبه دیگری هم در اندیشه و نوشته‌هایش بود و آن اهتمام به مغرب عربی به عنوان پایگاهی برای تجدید قومیت و همچنین به تعبیر او نهضت و یا تجدد عربی بود. دیدگاه‌های او در خصوص تاریخ‌نگاری انواع گفتمان‌های فکری و فلسفی اسلامی بی‌هیچ سخن نه تنها علمی نیست بلکه یکسره در بهترین تفسیر ناشی از بد خوانی و نا آشنایی با تفکر فلسفی و تاریخ ملل و نحل و کلام اسلامی است. اصل سخنانش را قبل از او کسانی مانند علی سامی النشار گفته‌اند و او آنچه بدان اضافه کرده ناشی از یک بد فهمی تمام عیار از تاریخ‌نگاری اندیشه است. جابری تقریباً هیچ آشنایی با تحقیقات جدید در حوزه اسلام‌شناسی غرب ندارد و به آنها بی‌اعتنا و بل بدبین است. طرابیشی با زبان خود او و با همان چارچوب دانشی و مرجعیت فکری که جابری هم بدان تعلق داشت در نوشته‌ها و نقدهایش پوچی سخنان جابری را بر آفتاب کرد. جابری نمی‌داند که جدی‌ترین گفتمان فلسفی در اسلام همانا همان نظام تفکر فلسفی فارابی و ابن سیناست که او آنها را به اشراقی بودن متهم می‌کند و در مقابل ابن رشد را که تنها مفسر ظاهرگرای ارسطو است اوج تفکر فلسفی اسلامی می‌پندارد. تازه تفسیرش از ابن رشد هم سر تا پا ایدئولوژیک و زمان پریشانه است. مغرب اسلامی که او از آن به عنوان نماد فرهنگ عقلی عربی در مقابل مشرق اسلامی به عنوان نماد اشراقی گری یاد می‌کند قرن‌ها زادگاه متفکرانی با گرایشات باطنی و متمایل به تفکرات عرفانی و اشراقی و اسماعیلی و اخوان الصفایی بوده است. کافی است به مطالعات اسلام‌شناسانی مانند ماریبل فیرو بنگرید تا پوچی ادعاهای جابری روشن شود. او به فرهنگ ایرانی پیشا و پسا اسلامی (و شیعی) که از آن هیچ نمی‌داند با نگاهی ایدئولوژیک حمله می‌کند و آن را منبع بی‌خردی در جهان اسلام و انحطاط می‌داند. از تفکر مغرب عربی به عنوان پایگاه تجدید عربی یاد می‌کند در حالی که نمی‌داند ابن رشدی که او را ستایش می‌کند و اوج عقلانیت عربی می‌داند در همان فرهنگ و تاریخ مغرب عربی تا چه اندازه مورد غفلت قرار گرفته و نقد شده است. ابن رشد منتقد اشعری گری بود و همین برای نقد او در مغرب عربی در طول قرن‌ها کافی بود. برخلاف آنچه او می‌گوید مغرب عربی قرن‌ها شاهد رشد تقلید از مکتب اشعری بود؛ مکتبی که در مشرق اسلامی توسط همان‌هایی تجدید حیات یافت که از ابن سینا برای احیای مکتب اشعری یاری می‌گرفتند. سخن گفتن درباره جابری و تفکرش اتلاف وقتی بیش نیست. متأسفانه در میان نسل دلبسته به روشنفکری دینی و یا طبقاتی از علاقمندان به منشورات جهان عرب در ایران در سال‌های گذشته جابری و نوشته‌هایش جدی گرفته شد. من خود وقتی نوشته‌های او را می‌خواندم و جدی می‌گرفتم. بعدها برایم معلوم شد که تا چه اندازه داوری‌های او ناشی از نا آگاهی از تاریخ اندیشه فلسفی و سیاسی اسلامی است و تنها به کار ناسیونالیسم از نوع تمامیت خواه عربی می‌خورد. ✔️درباره محمد عابد الجابری🔻 ✍️ بخوانید: داعش، زاییده تفکر «جابری» است/ دکتر محمود جنیدی جعفری: https://b2n.ir/g00027 ✍️ بخوانید: بیداری اسلامی در اندیشه عابد الجابری/ دکتر محمدجواد خلیلی: https://b2n.ir/b92709 ✍️ بخوانید: آیا نواندیشان «مقاصد الشریعه» را باور دارند؟/ حمیدرضا تمدن: https://b2n.ir/d72318 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📚ریشه‌ها و پیامدهای احتیاط در اجتهاد و افتا ✔️یکی از مسائلی که مراجعه‎ کنندگان به کتاب‌های فقهی و رساله‌های عملی با آن روبرو می‌شوند، احتیاط است. گاهی این مسئله عاملان به احکام فقهی را با دشواری‌هایی مواجه می‌کند؛ ازاین‎رو این پرسش قابل بررسی است که آیا احتیاط تا این اندازه که در فقه استدلالی و فتوایی استفاده می‌شود، منطقی و موجه است؟ به دنبال آن، پرسش‌های دیگری مطرح می‌گردد؛ نظیر اینکه احتیاط چه عوامل و پیامدهایی داشته و دارد؟ کدام‏یک از این عوامل و پیامدها موجه است و باید به آنها ملتزم بود و کدام‏یک غیرموجه بوده، باید تلاش کرد دامن اجتهاد و افتا را از آنها زدود یا دست‏کم کاهش داد؟ در پاسخ به این سؤالات، به‌تازگی حجت‌الاسلام والمسلمین سعید ضیائی‌فر در اثر جدید خود با عنوان «ریشه‌ها و پیامدهای احتیاط در اجتهاد و افتا» که مجموعه گفتگوها با جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه می‌باشد، احتیاط را از زاویه فلسفه فقهی بررسی کرده است. 👈 معرفی اثر: https://b2n.ir/q08085 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢درآمدی بر غدیر شناسی، ضرورت‌ها و اولویت‌ها ✍️استاد محمدتقی سبحانی موضوع غدیر از چهار جهت برای جامعه و نسل حاضر دارای اهمیت است. می‌توان گفت که هرکدام از این جهت‌ها به تنهایی کافی است که محقق به این مسئله بپردازد و اهمیت این موضوع را روشن نماید. با توجه به این جهات معلوم خواهد شد که موضوع غدیر، مسئله‌ای چندجانبه و دارای ابعاد گوناگون است، ضروری است که این موضوع در اولویت حرکت‌های فرهنگی و هویتی ما قرار بگیرد. این چهار جهت به شرح ذیل می‌باشد: ۱.غدیر به مثابه‌ی یک رویداد تاریخی ۲. غدیر به مثابه‌ی یک باور اعتقادی ۳. غدیر به مثابه‌ی مکتب تربیتی ۴. غدیر به مثابه‌ی هویت مذهبی و ملی 👈متن یادداشت: https://b2n.ir/h54287 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢غدیر این‌گونه عامل وحدت نیست! 🔻نسبت غدیر با وحدت اسلامی ✍️حجت‌الاسلام مهدی مسائلی بارها شنیده‌ایم که ترویج غدیر منافاتی با وحدت اسلامی ندارد و حتی در راستای وحدت اسلامی است. اما چگونه واقعه‌ای که‌ اختلاف در فهم آن، منجر به شکل‌گیری دو قطبِ مذهبی شیعه و سنی در دنیای اسلام شده، منافاتی با وحدت اسلامی ندارد؟! برای پاسخ به این سؤال باید بدانیم که معتقدان به عدم تنافی غدیر و وحدت اسلامی چه فهمی از این دو دارند. بنده این افراد را به سه دسته تقسیم می‌کنم: ۱. کسانی که وحدت اسلامی را وحدت مذهبی می‌پندارند، به این معنا که تشیع بر جهان اسلام غالب شود و به اصطلاح همه‌ی مسلمانان اهل ولایت شوند. ۲. گروه دوم دراینجا تفکری عکس گروه اول دارد. این عده نیز نقطه آغاز اختلاف را غدیر می‌داند ولی علت اختلاف را ناشی از برداشت ولایت سیاسی از آن می‌داند. این عده که اعتقادی به امامت ندارند، راه‌کار وحدت را دست کشیدن شیعه از تفسیر غدیر به امامت می‌دانند که به زعم آنها یک اعتقاد نادرست و انحرافی است. ۳. اما در نگاه گروه سوم وحدت اسلامی به معنای وحدت مذهبی نیست. وحدت اسلامی در نگاه این افراد به معنای به رسمیت شناختن اختلاف و تلاش برای تقویت اشتراکات است. 👈متن یادداشت: https://b2n.ir/w90010 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢احیای غدیر در جوامع اسلامی چگونه ممکن است؟ ✍️بهمن دهستانی ✂️در شرایطی که بخش بزرگی از بحران‌های جاری در جهان اسلام به دلیل ضعف در حکمرانی است فقه سیاسی همه مذاهب اسلامی به عنوان دستگاه علمی پیشنهاددهنده چگونگی اداره حکومت و جامعه همچنان تلاش می‌کند بتواند معیارهای نزدیک یا منطبق بر آموزه‌های وحیانی و عقلانی اسلام را برای تقویت وضع نظام سیاسی و اجتماعی کشورهای اسلامی ارائه دهد. این شرایط و سیر تحولات معاصر در جهان اسلام نیاز به امتداد معارف غدیر به عنوان یگانه منبع عرضه اسلام ناب و اصیل و الگوی حکمرانی مبتنی بر حق، شایستگی، عدالت و کرامت انسان را اثبات می‌نماید. بر این اساس حرکت به سمت خروج از دایره منازعات فرقه‌ای میان شیعه و سنی و تلاش مشترک برای برداشت و دریافت‌های زندگی‌ساز و جامعه‌ساز غدیر خم می‌تواند فصل تازه‌ای از همدلی و همکاری میان مذاهب اسلامی را آغاز کند. امتداد غدیر در جهان اسلامی امروز نیازمند طرحی نو اما مبتنی بر قرآن و اجتهادِ متکی بر معارف ثقلین با رویکرد حل و رفع نیازها و بحران‌های جوامع اسلامی است. 👈 متن کامل یادداشت: https://b2n.ir/f70034 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📹 ببینید: معرفی تفصیلی کتاب فضائل امیر المؤمنین علی بن ابی طالب(علیه السلام) تألیف احمد بن حنبل با تحقیق مرحوم استاد سید عبدالعزیز طباطبائی یزدی (رضوان الله تعالی علیه) 🖥در آپارات مشاهده نمایید: https://www.aparat.com/v/GZwIz 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢نهج‌البلاغه تحقیقات همه جانبه می‌خواهد/ بسیاری از مطالب علمی علوی در نهج‌البلاغه نیامده است ✔️ آیت‌الله جوادی آملی در پیام به دومین همایش ملی نهج‌البلاغه در آراء و اندیشه‌های اسلام شناسان ✂️کتاب شریف تمام نهج‌البلاغه که _به لطف الهی_ اکثریت قریب به اتفاق خطبه‌ها، نامه‌ها و کلمات نورانی آن حضرت در آن جمع آوری شده است، با تشخیص یک مؤسسه یا چندین مؤسسه، کاملاً مورد تحقیق حوزه و دانشگاه قرار بگیرد، زیرا بسیاری از مطالب علمی علوی است که در نهج البلاغه سید رضی(رضوان الله تعالی علیه) نیامده است. سید رضی که سعیش مشکور باشد و بیش از هزار سال به جامعه علمی خدمت کرده است و همچنان خدمتش مستدام است، فرصت جمع آوری نهج البلاغه جامع و کامل را نداشت؛ مثلا گاه خطبه‌ای که چندین صفحه است به صورت چند سطر درآمده است که این «بضعه من الخطبه» است. نهج البلاغه سید رضی بضعه‌ای است از نهج البلاغه علوی(صلوات الله و سلامه علیه)؛ این کتاب، تحقیقات همه جانبه می‌خواهد، فهرست می‌خواهد، معجم می‌خواهد، موضوع شناسی می‌خواهد، دسته بندی کردن معارف می‌خواهد و مانند آن. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🔔حضور زنان در مناصب سیاسی و قضایی: بررسی فقهی 🎙ارائه: حجت‌الاسلام والمسلمین سیدضیاء مرتضوی ⏰زمان: چهارشنبه ۲۹ تیر ۱۴۰۱ ساعت ۱۸:۳۰ 🏢مکان: خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳ 📌حضور برای همه آزاد و رایگان است. 📲 حضور مجازی از طریق اینستاگرام باشگاه اندیشه 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢حدیث و پژوهش تاریخی ✍️ دکتر حسن انصاری یکی از وظائفی که یک مؤرخ در عرصه مطالعات تاریخ ادیان و مذاهب باید انجام دهد تشخیص و تمایز اخباری پر تعدادی است که حاصل نوعی شایعات و از جنس آن است با اخباری که گرچه از جنس اخبار به اصطلاح "آحاد" است اما ماهیت واقع نماتری در مراتب مختلف خود دارد. از نقطه نظر فقهی، اصولیان بحث های زیادی درباره اخبار آحاد و متواتر و یا شهرت ها و اجماعات کرده اند و شرایط آنها را بررسیده اند اما این دیدگاه ها لزوماً نمى تواند عیناً مانند دیدگاه های یک مؤرخ باشد. همچنین است روایاتی تاریخی که ناشی از توهمات راویان و یا دیدگاه های مذهبی آنان است، گرچه لزوماً به قصد دروغپردازی پیشنهاد نشده باشد. گاه یک خبر و یا روایت در گذر زمان، چه از طریق نقل های متوالی در منابع روایی، تاریخی و حدیثی و چه از طریق کاتبان دچار تحریفات و یا حذف و اصلاحاتی شده که لزوماً راهکار تشخیص همه آنها بحث های سنتی در علم رجال حدیث نیست. این است که گاه مؤرخ ناچار است به بخشی از یک روایت تکیه کند و بخشی را از همان روایت فروگذارد. از همه مهمتر بازسازی متن های تاریخی و روایی و "انتخاب" ها اهمیت دارد. هر سخنی کانتکست خود را دارد. اگر روایتی از جایی دیگر و پیش زمینه ای متفاوت کنده شود و در کانتکست کاملاً جدیدی قرار داده شود انتظار ما چیست؟ آیا می توان آن را در خانه جدید خود همانطور فهمید که در منبع اصلی روایت شده بود؟ انتخاب ها اشکال مختلفی دارد: گاه انتخاب یک تکه از روایت است و حذف تکه ای دیگر. در اين سبک و در بسيارى موارد آن در واقع نوعی پوشاندن و سانسور حقیقتی هدف بوده است و به هرحال فهم ما را از حدیث و روایتی تاریخی معیوب می کند. گاهی هم انتخاب یک سند و فرو گذاشتن سندی دیگر است که در واقع به انتخاب و گزینش میان مراجع و اتوریته های نقل و انتخاب میان آنها مربوط است. این هم برای یک مؤرخ بار معنایی بسیار مهمی دارد. گاهی نیز باید مؤرخ تشخیص دهد نویسندگان منابع روایات تاریخی و یا مذهبی با بهره گیری از چه الگوهای تبلیغاتی دست به تدوین روایات خود زده اند؟ تشخیص روایاتی تاریخی از روایاتی با محوریت الگوهای تبلیغاتی و هویت طلبی مذهبی طبعاً کار یک مؤرخ است و بایسته پژوهشی تاریخی. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢بررسی فقهی تغییر جنسیت + نظرات مراجع تقلید ✔️این روزها خبر تغییر جنسیت یکی از بازیگران تلویزیون و سینمای ایران، منتشر شده و بی‌مناسبت نیست به این موضوع مهم از منظر فقه بپردازیم. درباره تغییر جنسیت به‌صورت کلی‌‌ نمی‌‌توان گفت جایز است یا خیر و باید مصادیق آن تفکیک شود. برخی از فقهای شیعه قائل به جواز هستند و عده بیشتری از فقها معتقد به عدم جواز هستند. همچنین فقهای اهل سنت معتقد به عدم جواز هستند؛ اما پرسشی که اینجا مطرح‌‌ می‌‌شود این است که با تغییر جنسیت تبدل موضوع حاصل‌‌ می‌‌شود یا خیر؟ فقهای معاصر و متخصصان پزشکی معتقدند که اساساً با این عمل جراحی و کارهای پزشکان هیچ تغییری حاصل‌‌ نمی‌‌شود، لذا طبق فتوای مراجع کسی که جنسیتش محرز است، تغییر جنسیت برای او جایز نیست. پرسش‌هایی درباره «تغییر جنسیت» وجود دارد، نظیر: تأثیر و حکم تغییر جنسیّت در ازدواج، نفقه و مهریه زوجه سابق، نفقه فرزندان، تأثیر بر ولایت فرزندان و حضانت، مسئله ارث، رجوع از تغییر جنسیت، وظایف پزشکان، تأثیر این مسئله بر عناوین خانوادگی و … پرسش‌هایی است که باید به آن پرداخته شود. مراجع عظام تقلید درباره تغییر جنسیت و احکام پیرامونی آن نظراتی دارند که در این گزارش آرای فقهی امام خمینی و حضرات آیات: خامنه‌ای، سیستانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، سبحانی، جوادی آملی، شبیری زنجانی، وحید خراسانی، صافی گلپایگانی، خویی، اراکی، بهجت، تبریزی، فاضل لنکرانی و موسوی اردبیلی را مرور می‌کنیم. 👈گزارش تفصیلی را در «شبکه اجتهاد» بخوانید: https://b2n.ir/j91744 🆔 https://eitaa.com/ijtihad