💢لزوم توجه به نتیجۀ افتاء و اجرا
✔️استاد محمد عندلیب همدانی:
1. مرحوم صاحب جواهر فقیهی است که در استنباطات خود به عناصری مثل مذاق شرع، مذاق عقلا، شریعت سمحه و سهله و ... عنایت خاصی دارد و به درستی در شیوههای استنباطی که توجهی به خروجی بحث ندارند و فتوایی مخالف مذاق شرع و دیدگاههای عقلایی میدهند، مناقشه میکند. (به عنوان نمونه، ر.ک: جواهر، ج ۸، ص ۳۰۰ و ۴۰۵).
2. در مورد اجرای احکام شریعت همچون تعامل و ارتباط با دیگر ملل، نحل و حکومتها و نیز مجازاتها و شیوههای حکمرانی معیار اساسی رعایت قاعدهٔ عقلانی، عقلایی، حکیمانه و فقهی تزاحم است.
قاعدهٔ تزاحم میگوید: تواناییهای خودت را بسنج، شرائط زمانی و مکانی را توجه کن و سود و زیان تصمیمت را محاسبه کن! چه اینکه چه بسا گاهی باید اهم را بر مهم برگزینی و چه بسا لازم شود فاسد را بر افسد انتخاب کنی.
🔹امير المؤمنین علی علیهالسلام: «لَیسَ العاقِلُ مَن یعرِفُ الخَیر مِنَ الشَّرِ و لکنَّ العاقِلَ مَن یعرفُ خَیرَ الشَّرین» (بحار الانوار ،ج٧٥ ،ص ٦)
🔸عاقل واقعی آن کسی نیست که بتواند خیر را از شرّ تشخیص دهد؛ زیرا این انتخاب اگرچه مهم و حیاتی است ولی نسبتا آسان است؛ بلکه خردمند کامل کسی است که قادر باشد در مقاطعی حساس در انتخاب میان دو گزینهٔ غیر مطلوب، بهترین، عقلانیترین و کمهزینهترین راه را بشناسد و برگزیند.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📚نقدی بر کتاب امر به معروف و نهی از منکر مایکل کوک
✔️از آنجایی که کتاب امر به معروف و نهی از منکر در اندیشۀ اسلامی (نوشتۀ مورخ شهیر آمریکایی مایکل کوک) در کشور ایران ترجمه و برنده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد و در مجامع علمی آوازه و سمعهای یافت؛ ولی شوربختانه نقدی بر آن ارائه نشد و تمامی گزارههای آن تلقی به قبول شد.
کتاب پیش رو اثر حجتالاسلام والمسلمین مصطفی جعفر پیشه فرد که بهتازگی از سوی موسسه احیاء امر طاها به زیور طبع آراسته شده است، در صدد ارائه نقدی جامع بر کتاب مایکل کوک است، که برخی کتاب امر به معروف وی را تا حد درس خارج امر به معروف این استاد دانشگاه پرینتسون معرفی و آن را «درس خارجی در خارج» دانستهاند.
👈 معرفی اثر: http://ijtihadnet.ir/?p=71259
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📚بررسی «اجرای مجدد حکم اعدام در صورت زنده ماندن» در یک اثر پژوهشی
✔️کتاب «واکاوی فقهی حقوقی تجدید اجرای کیفر سالب حیات» به موضوع حکم اعدام در صورت زنده ماندن پس از اجرای حکم قصاص یا حد و تعزیر میپردازد. این کتاب پس از مفهومشناسی انواع کیفر سالب حیات، به بررسی جرائم موجب مجازات سلب حیات پرداخته میشود و وضعیت مجازات مجرم در فرض بقای حیات در قصاص، حد و تعزیر، تبیین فقهی و حقوقی میگردد و در اثنای آن، روایات مرتبط بررسی و نقد میشوند.
👈 معرفی اثر: http://ijtihadnet.ir/?p=71256
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📚اطلس توصیفی اهلسنت ایران
✔️اهل سنت ایران از جهت فقهی به دو مجموعهی شافعی و حنفی تقسیم میشوند ولی میان پیروان هرکدام از این دو مجموعه، از جهت اعتقادی، طریقتهای تصوفی و جریانهای سیاسی و اجتماعی تفاوتهایی وجود دارد.
آشنایی با تفاوتهای موجود در میان اهلسنت ایران برای پژوهشگران و فعالان دینی فرهنگی بسیار مهم است. با این حال، دربارهی گستردگی جمعیت و تنوع فکری و مذهبی اهلسنت ایران کار تحقیقاتی جامعی صورت نگرفته است و اطلاعات کمی در این زمینه وجود دارد.
مطالب گردآوریشده نیز غالباً با قضاوتهایی مذهبی و سیاسی همراه هستند و اطلاعات اطمینانآوری را ارائه نمیکنند. نگارنده در این تحقیق تلاش کرده ضمن بیان جغرافیای اهلسنت ایران، توصیفی دربارهی مذاهب فقهی و نگرشهای طریقتی و اعتقادی آنها داشته باشد و جریانهای اسلامگرای اهلسنت را نیز بررسی نماید.
حجتالاسلام مهدی مسائلی، پژوهشگر دین و نویسنده کتابهای «نهم ربیع جهالتها خسارتها»، «پیشوایان شیعه پیشگامان وحدت»، «عزاداری شعار حیات عاشورائی»، «لطیفههای اسلامی» و «لعنهای نامقدس»؛ درباره اثر جدید خود گفتگویی داشته که در ادامه میخوانید.
👈 اینجا: http://ijtihadnet.ir/?p=71227
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢شهید مطهری و معرفی راه سومی برای دینداری در دنیای مدرن
✔️استاد محمدتقی سبحانی:
🔹شهید مطهری علیرغم اینکه برخوردار از پشتوانههای عقلگرایی اسلامی است و این را در آثار نخستین به خوبی نشان میدهد اما شخصیتی است که در عصر جدید با اندیشههای جدید، با الگوهای زندگی مدرن درگیر است و پرسشهای جدید و رویکردهای تازه خردگرایانه ذهن و روح مرحوم مطهری را متوجه خودش میکند. ایشان با اتکا بر عقلگرایی اسلامی و بهرهمندی از سنتهای تاریخی بیشتر دنبال پاسخگویی به این نیازهای جدید و مواجهه انتقادی با عقل مدرن بود. از این جهت شهید مطهری تلاش میکند عقلگرایی اسلامی را در این ساحت تفسیر کند. عقلگرایی که تلاش میکند خودش را با همه وجوه دیگر معرفت جمع کند. عقلگرایی که با دینگرایی کاملا همسو است، عقلگرایی که با معنویتگرایی و اخلاق دینی کاملا در تعامل است.
🔹ایشان سعی میکند عقلگرایی را به ساحتهای عملی هم بکشاند و نشان دهد حیات دینی، احکام دینی و اخلاق دینی سراسر خردگرایانه و عقلمدار است. به گمانم باید این دو ویژگی را در شمار اختصاصات تفکر شهید مطهری مد نظر قرار داد؛ یکی نگاه جامع به عقلگرایی و توجه به سایر منابع معرفت و ایجاد نوعی هم افزایی میان عرصههای معرفتی، دوم توجه به اینکه انسان مدرن و جهان جدید جهانی ناظر به عمل و حیات عینی و دنیوی است و تلاش برای اینکه عقلانیت اسلامی را در این ساحت تفسیر کند و نشان دهد الگوی تفکر اجتماعی اسلامی با رویکرد عقلی همراه است.
👈 متن گفتگو: http://ijtihadnet.ir/?p=71244
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢امام صادق (ع) و سنگربانی از باورهای قویم اعتقادی و فقهی شیعه
✍️استاد علی نصیری
بازخوانی تاریخ حیات ائمه اهل بیت (ع) نشان میدهد که افزون بر ستم بیپایان حاکمان زمان که عملاً زمینه دور ساختن آنان از اداره جامعه را فراهم آورد، شماری از مدعیان فقهدانی و دین شناسی نیز در این گناه بزرگ سهیم بودند و با راه انداختن کرسی درس و بحث و نشستن بر مدار فتوا و قضاوت باعث گمراهی بسیاری از مردم شدند و عملا بستر را برای ستم بیشتر حاکمان جور به اهلبیت (ع) فراهم آوردند.
این درحالی بود که آنان خود به خوبی میدانستند که از هر جهت از دانش و توانش لازم برای نشستن بر کرسی دین شناسی برخوردار نبوده و میبایست بسان زراره و محمد بن مسلم در برابر اهلبیت (ع) زانو زده و علوم دینی و الهی را از آنان فراگیرند، اما هواهای نفسانی و طلب قدرت و ریاست نگذاشت تا در برابر حق خضوع کنند و به تعبیر اهل بیت هم خود گمراه شدند و هم زمینه گمراهی دیگران را فراهم آورند: «ضلوا و اضلوا»
👈متن کامل یادداشت: http://ijtihadnet.ir/?p=71247
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢تشریح پارهای از ویژگیهای علمی و عملی امام صادق (ع)
✔️آیتالله جوادی آملی:
🔹مشکلات اعتقادی مردم حجاز، مجاوران حجاز و جهان معاصر در ابتدای بعثت پیامبر اسلام، الحاد، شرک و مشوبیت اعتقادی و مانند آن بود؛ در عصر امام صادق(سلام الله علیه) هم همین مشکلات محلّی و ملّی از یک سو، منطقهای از سوی دیگر و بینالمللی از سوی سوم وجود داشت.
🔸این نبود که امام صادق علیه السلام تنها حوزه علمیه داشته باشد و رئیس مذهب باشد و حکم فقهی بیان کند؛ او با ملحدان از یک سو، با مشرکان از سوی دیگر، با کسانی که مشوبیت اعتقادی و اخلاقی داشتند از سوی دیگر، با امویان و عباسیان از سوی دیگر به مبارزه برخواست و ضمن معرفی نظام اسلامی، با استقامت و پایداری این نظام را حفظ کرد.
🔹امام صادق علیه السلام، میفرمایند:اگر کسی مسئولیتی را قبول کرد و نمیتواند آن را اداره کند، اول باید عاقلانه بگوید من نمیتوانم و بعد وقتی هم که فهمید فوراً استعفا دهد. اگر حوزوی است بخواهد تدریس کند، باید مدرّس لایق باشد؛ اگر دانشگاهی است بخواهد استاد باشد، باید استاد ماهر باشد و اگر مسئول سیاسی، اجتماعی، اخلاقی است باید مدیر و مدبّر کارآمد باشد.
👈 ادامه سخنان: http://ijtihadnet.ir/?p=71251
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🏴 همزمان با سالروز شهادت جانسوز ششمین خورشید پُرفروغ امامت، امام جعفرصادق (ع)، مراسم ذکر فضائل و مناقب آن امام همام، از سوی شورای عالی و مدیریت حوزه علمیه خراسان با حضور علما، اساتید، فضلا، روحانیون و طلاب مشهد مقدس، برگزار میشود.
🎙سخنران: حجتالاسلام والمسلمین سیدحسن عاملی، نماینده ولیفقیه و امام جمعه استان اردبیل
📆 زمان: سهشنبه ۲۶ خردادماه، ساعت: ۷:۳۰ الی ۹
🕌 مکان: مشهد، مدرسه علمیه آیتالله خویی(ره)
📌 گفتنی است؛ علما، استادان، روحانیان و طلاب بعد از پایان مراسم از مدرسه علمیه آیت الله العظمی خویی(ره)، به منظور تشرف به حرم مطهر رضوی و عرض تسلیت به محضر حضرت ثامن الحجج(ع) به جمع عزاداران صادقیون ملحق میشوند.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢عصر امام صادق علیهالسلام
✔️استاد سیداحمد مددی:
🔹از سال 114 تا 121-120 کوفه آرام است و بعد، قیام زید انجام می شود و در کوفه مساله قیام مطرح شد که برخی گفتند: باید قیام کرد و بنی امیه را از بین برد و تا سال 132 که بنی عباس آمدند کوفه نا آرام است و عده ای زیدی شدند و بعد برخی از زید برگشتند و برخی مثل ابوالجارود برنگشتند و تا زمان امام هفتم بودند و برنگشتند. اکثر یمنی های فعلی جارودی اند. از 132 که انقلاب پیروز شد و بنی عباس آمدند، اول کار بنی عباس به امام صادق (ع) کاری نداشتند. بعد از آمدن بنی عباس، بنی امیه را تصفیه کردند و سفاح یعنی خون ریز و او بنی امیه را کشت و امام صادق (ع) تا 136 با سفاح بودند و بعد منصور آمد که داخلی ها را کشت و ابوحنیفه و امام صادق (ع) را کشت.
🔸بنابراین حیات امام صادق (ع) چهار دوره مختلف داشته است که شرایط کوفه متفاوت بوده است: اول: از 114 تا 121 که کوفه آرام است. دوم: از 121 تا 132 که قیام زید است. سوم: از 132 تا 136 که دوران سفاح است که بنی امیه را از بین برد و به ابومسلم و امام صادق کاری نداشت. چهارم: از 136 تا 148 که دوران منصور است که تصفیه داخلی کرد و اینکه ایشان رئیس مذهب شده به خاطر حفظ مذهب در این دورانهای مختلف است.
🔹از سال 114 که شروع امامت امام صادق (ع) است تا سال 132 که 18 سال است امام صادق (ع) معاصر با بنی امیه اند. امام صادق از سال 114 تا 132 چند نفر از بنی امیه را درک کردند و تا 136 سفاح را درک کردند و بقیه اش را با منصور دوانیقی بودند و از این جهت در میان ائمه بی نظیر اند که دو حکومت بنی امیه و بنی عباس را درک کردند.
منصور، امام صادق (ع) و ابوحنیفه و ابومسلم و... را کشت. او به دنبال عبدالله محض بود و محمد و ابراهیم و... را نیز کشت. خود منصور در قیام ابراهیم بود ولی بعداً او را کشت و ابراهیم با او جنگ کرد و نزدیک خیمه او رسید و می شد او را بکشد. امام صادق (علیه السلام)، خود منصور دوانیقی را از اوصیای خودشان معرفی کردند، در حالیکه هیچ امامی با خلیفه ی زمانش آن کار را نکرد، این نشان می دهد که تقیه موردی بوده است.
🔸حیره 17 کیلومتری نجف است و الان بزرگ شده است و کوفه را با آجرهای حیره ساختند. حضرت صادق (ع) مدت کوتاهی کوفه بودند و بعد به حیره برده شدند. نجف هم ده کیلومتر با کوفه فاصله دارد و البته الان وصل شده است، ابوالعباس سفاح در حیره بود و ابراهیم بن امام که بنا بود خلیفه شود کشته شد و منصور مرکز خلافت را از کوفه به بغداد منتقل کرد و در زمان سفاح مدت کوتاهی (حدود شاید ده روز) امام صادق (ع) در کوفه بودند و لذا حتی یکسال یا چند ماه بودن امام صادق (ع) در کوفه معلوم نیست و آنچه اصحاب ما نقل کردند از این سفرها نیست و در این سفرها نقل روایت و... نبوده است. زیارت عاشورا و دعای علقمه و زیارت امیر المومنین که حضرت صادق (ع) خواندند و امثالهم برای این سفرهاست که صفوان جمّال نقل کرده است. جمّال یعنی من یکری جمالاً، کسی که جمل کرایه می دهد. در برخی روایات صفوان است که در خدمت امام بوده است و خودش هم ثقه است. کشف رسمی قبر امام علی (ع) در زمان امام صادق (ع) است و از آن زمان علنی شده است.
📚 جزوه تاریخ سیاسی ائمه علیهم السلام
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔مدرسه تخصّصی بهاره
«از علم تا خدا: چالشهای زیست شناسی الحاد جدید»
🗓 زمان: پنجشنبه ۲۸ و ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۲
🏢 مکان: دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد
⏳آخرین مهلت ثبت نام: ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۲
✍️ثبت نام
گام اول: پرداخت هزینه
حضوری zarinp.al/498309
غیرحضوری zarinp.al/498320
گام دوم: ثبت نام:
survey.porsline.ir/s/ybLBmcm
☎️اطلاعات بیشتر: ۰۹۰۴۴۹۸۳۱۱۴
🏫مدرسه علم و دین؛ نقد الحاد جدید
#آگهی_پذیرش
@elmvadin
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الصَّادِقِ خَازِنِ الْعِلْمِ الدَّاعِی إِلَیْکَ بِالْحَقِّ النُّورِ الْمُبِینِ اللَّهُمَّ وَ کَمَا جَعَلْتَهُ مَعْدِنَ کَلامِکَ وَ وَحْیِکَ وَ خَازِنَ عِلْمِکَ وَ لِسَانَ تَوْحِیدِکَ وَ وَلِیَّ أَمْرِکَ وَ مُسْتَحْفَظَ [مُسْتَحْفِظَ] دِینِکَ فَصَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَصْفِیَائِکَ وَ حُجَجِکَ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔰مروری بر بیانات رهبر انقلاب در دیدار کارگزاران حج ۱۴۰۲/۰۲/۲۷
💠درباره فهم اهمّیّت حج
🏷خدا کعبه را مایهی قوام جامعه دانسته
👈لذاست که فقها میگویند که حج در مواردی واجب کفائی است
🏷حضور از اکناف جهان در حج و مشاهده منافع خود در آن
📍از جملهی منافع دنیوی:
♦️ارتقاء سطح مدنیّت دنیای اسلام
🔹اینکه همهی آحاد مردم از اطراف عالم برای یک روز معیّن و تاریخ معیّن در یک مکان معیّن جمع بشوند، این یک چیز تصادفی نیست، این یک امر حسابشده است، پیدا است اینها را برای کاری دعوت میکنند.
🔺آن هدف:
👌ارتقاء امّت اسلامی است
👌نزدیکی دلهای آحاد امّت اسلامی به یکدیگر است؛
👌اتّحاد امّت اسلامی است.
⁉️در مقابل چه چیزی؟
✖️کفر
✖️ظلم
✖️استکبار
✖️بتهای بشری و غیر بشری
📌همهی آن چیزهایی که اسلام آمد برای اینکه آنها را از بین ببرد.
❇️این منافع دنیوی است. البتّه منافع دنیایی را [اگر] بخواهیم بشمریم، باید دهها صفحه نوشت و گفت.
📍منافع اخروی:
⭕️منافع اخروی، آمیختهی با همین منافع دنیوی است
♦️تأثیر حج در دلها؛
♦️ایجاد اُنس با خدای متعال؛
♦️تقویت رابطهی با خدای متعال؛
♦️ایجاد اخلاص در عمل؛
♦️پاک کردن دل از هر آنچه با یاد خدا معارض و مخالف است؛
☝️اینها باید اتّفاق بیفتد.
✨اعمالی که در حج هست هر کدام یک بابی است، یک دریچهی روشنگر و منوّرکنندهای است به سوی عالم معنا و عالم غیب که دل شما از این دریچه استفاده میکند.
💠درباره نگاه جهانی و فراسرزمینی آحاد مسلمان در حج
🌐اگر شما ندانید در دنیا چه میگذرد، ضعیف میشوید؛
📚هلَکوا، تعبیر امام صادق (علیه السّلام) است.
🔸و خَرُبَتِ البِلاد؛ همان کشور خودتان، منطقهی مورد نظر خودتان هم نابود میشود، خراب میشود.
🔸و سَقَطَتِ الجَلَبُ وَ الاَربَاح؛ درآمدهای ملّیتان هم کاهش پیدا میکند.
🔸و عَمِیَتِ الاَخبَار؛ از دنیا بیخبر میمانید.
↙️اینکه ما عرض میکنیم:
📌دشمن را بشناسید،
📌روشهای دشمن را بشناسید،
📌کارکرد دشمن را بشناسید،
📌مقدار پیشرفت دشمن را بشناسید،
📌ضعف دشمن را بشناسید،
📌قوّت دشمن را بشناسید،
👈این فقط خطاب به مسئولین نیست، به آحاد مردم [هم هست].
✅کشوری که جوانش، غیر جوانش، عالِمش، درسخوانش، کاسبش، همه، توجّه به مسائل جهانی دارند، این کشور، هرگز سرش کلاه نمیرود.
👌در حج شما میدان دارید، مجال دارید، برای اینکه از مسائل جهان از نزدیک آشنا بشوید، نه از طریق فلان روزنامهی دروغگو و دروغنویس یا فلان خبرگزاری کذّاب خبیث.
💠درباره رفع تمایزها در حج
✅اسلام [در حج] عملاً نشان میدهد که این تمایزهایی که در دنیا وجود دارد را قبول ندارد؛
❌تمایز نژادی
❌تمایز جغرافیایی
❌تمایز طبقاتی
🌟در حج؛ سیاه هست، سفید هست،
🌟از فلان نقطهی دنیا هست،
🌟از فلان تمدّن هست،
🌟از فلان تاریخ هست،
👌همه در کنارِ هم هستند بدون هیچ تمایزی؛
🔹با هم راه میروند،
🔸با هم طواف میکنند،
🔹با هم سعی میکنند،
🔸با هم وقوف میکنند.
💎 اینها از اسرار حج است؛ اینها را بایستی با معرفت انجام داد.
🏷درباره لزوم فرهنگسازی مسئولان حج در این زمینهها:
🕋کاری کنید که تا اسم حج میآید، تا اسم کعبهی معظّمه میآید، آن جوانِ امروزیِ ما این مفاهیم به ذهنش خطور کند:
✨مفهوم تمدّنسازی
✨مفهوم اتّحاد جهانی
✨مفهوم نگاه فرامرزی و بینالمللی
✨مفهوم رفع تمایز
❇️کاری کنید که حج را مردم با این نیّت به جا بیاورند.
☝️اگر ما توانستیم این فرهنگ را در ذهن مردم رسوخ بدهیم،
🛒دیگر نگرانِ این نخواهیم بود که حالا فلان برادر ما یا خواهر ما در حج مشغول بازارگردی است برای اینکه یک جنس بنجلی را بخرد به عنوان سوغاتی بیاورد.
☝️اینکه امام بزرگوار اصرار کردند، بنده هم به تبعِ ایشان تأکید کردم که حتماً در نمازهای مسجدالحرام شرکت کنید، این به خاطر همین است.
🤲هر چه میتوانید دعا کنید، هرچه میتوانید تضرّع کنید.
📌[خواندن] دستهجمعی دعای کمیل بسیار کار خوبی است.
🤲هر چه میتوانید در مسجدالحرام، در مدینهی منوّره آن عملی را که خدای متعال دوست میدارد که عبارت است از آن عمل مخلصانه و نگاه مخلصانه و تضرّع الی الله تعالیٰ، این را تکرار کنید، زیاد کنید، افزایش بدهید.
✔️این بخش مثبت قضیّه، [یعنی] بخش تقرّب الی الله؛
⭕️آن طرف هم بخش برائت از مشرکین، و این حرکت عظیمی که وجود دارد و ادامه دارد و باید ادامه پیدا کند.
❇️یکی از افتخارات جمهوری اسلامی این است که این ظرفیّتها را شناساند؛
🔄این ظرفیّتها را به مردم معرّفی کنیم، بعد هم سعی کنیم که عمل کنیم.
🍀خداوند انشاءالله شماها را موفّق بدارد، حجّتان را قبول کند؛ انشاءالله خداوند حجّ همهی حجّاج از سراسر عالم را مقبول کند و به آنها توفیق بدهد و عزّت و احترام برای آنها فراهم کند و روح مطهّر امام و شهدای عزیز را انشاءالله شاد کند.
👈متن کامل بیانات رهبر انقلاب در دیدار کارگزاران حج: http://ijtihadnet.ir/?p=71269
🆔 https://eitaa.com/ijtihad