▪️از کتاب‌های تاریخ تا پرده سینما؛ 🔹اکبر عبدی، بازیگری که تاریخ مکتوب را به تصویر کشید ▪️یکی از بخش‌های کمتر دیده‌شده کارنامه او، حضور مستمر در فیلم‌ها و سریال‌های تاریخی است. آثاری که بنیان آنها بر کتاب‌های تاریخ، اسناد، خاطرات، سفرنامه‌ها و پژوهش‌های تاریخی استوار بود. https://irdc.ir/0002xK @irdc_ir

▪️۴ مرداد ۶۰ 🔹اعدام اولین جاسوس ▪️محمدرضا سعادتی از اعضای ارشد سازمان مجاهدین خلق در ۶ اردیبهشت ۱۳۵۸ و در حین دیدار با ولادیمیر فیسینکو دستگیر شد. در زمان دستگیری، یادداشتی مربوط به مذاکره با رابط شوروی از سعادتی به دست آمد که همه موارد و تجهیزات خواسته شده در آن از ضرورت‌های یک کار جاسوسی سازمان‌یافته بود. سعادتی پس از محاکمه به ۱۰ سال زندان محکوم شد ولی پس از اثبات نقش وی در اقدام به ترور آیت‌الله محمدی‌گیلانی، سیداسدالله لاجوردی و محمد کچویی در جریان شورش مسلحانه در زندان اوین و شهادت کچویی، مجدداً محاکمه و در مردادماه ۱۳۶۰ به اعدام محکوم شد. https://irdc.ir/0002xM @irdc_ir

▪️تبعید یا ایستادگی؟ 🔹تأملی در سرنوشت زمامداران ایران در یک سده اخیر ▪️سرنوشت زمامداران ایران، آینه‌ای از نسبت آنان با قدرت، مردم و سرزمین است. تاریخ یک قرن اخیر ایران، از محمدعلی شاه تا رهبر شهید انقلاب، نشان می‌دهد که پایان زمامداری هر حاکم، فراتر از یک رخداد شخصی، به نمادی از سرنوشت یک نظام سیاسی و جایگاه آن در حافظه تاریخی ملت تبدیل شده است. https://irdc.ir/0002xO @irdc_ir

▪️به گزارش اسناد 🔹از گرانی تا خرابی اتوبوس/ بولتن ساواک درباره نارضایتی‌های روزمره مردم ▪️فروردین ۱۳۵۲، ساواک تصویری متفاوت از جامعه ایران ارائه کرد. این‌بار نه از فعالیت مخالفان سیاسی، بلکه از گلایه‌های روزمره مردمی که با خیابان‌های فرسوده، اتوبوس‌های ناکارآمد، فساد اداری و گرانی دست‌وپنجه نرم می‌کردند. این بولتن کمتر شناخته‌شده نشان می‌دهد که چگونه مشکلات به ظاهر عادی زندگی شهری، در سال‌های اوج درآمد‌های نفتی، به تدریج به بی‌اعتمادی عمومی و نارضایتی سیاسی از حکومت پهلوی تبدیل می‌شد. https://irdc.ir/0002xN @irdc_ir

▪️نگاهی به خاطرات کارگزاران پهلوی 🔹از التماس امنیت تا غلبه جغرافیا بر سیاست؛ وقتی شاه می‌خواست برای تنگه هرمز بجنگد ▪️تلاش‌های رژیم پهلوی برای خرید تجهیزات نظامی از آمریکا و دریافت سهم نفتی بیشتر از شرکت‌های انگلیسی با کارت امنیت تنگه هرمز و خلیج فارس از جمله مواردی است که حتی شاه را مجبور به موضع‌گیری‌های سخت می‌کرد. در خاطرات ۸ تیرماه ۱۳۵۴ اسدالله علم، از زبان شاه آمده است: «برای امنیّت تنگه هرمز که یک قضیّه حیاتی و مماتی برای کشور است جنگ لازم باشد، می‌کنم.» https://irdc.ir/0002xQ @irdc_ir

▪️به‌روایت سپهبد آزموده 🔹اعترافی از درون: «رضا بر طبیعت محمدرضا» ▪️رضا پهلوی امروز خود را مدافع دموکراسی، حکومت قانون و محدودیت قدرت سیاسی معرفی می‌کند. با این حال، در یکی از مصاحبه‌های تاریخ شفاهی هاروارد، حسین آزموده (دادستان و مقام معروف نظامی دوره پهلوی) تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. او ضمن برشمردن خطاهای محمدرضا شاه در عبور از حدود قانونی سلطنت، معتقد است ولیعهد نیز از همان ویژگی‌های رفتاری و سیاسی پدر برخوردار بوده است. https://irdc.ir/0002xT @irdc_ir

▪️روایتی از برکشیدن تا تبعید و مرگ رضاخان 🔹آناتومی صعود و سقوط انگلیسی پهلوی اول ▪️رضاخان، سه سال پس از کناره‌گیری از سلطنت، در حالی که دوران تبعید خود را در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی سپری می‌کرد، در ۶۶ سالگی مرد. او که هیچ سابقه سیاسی نداشت و به دلیل فرمان‌پذیری همراه با قدرت نظامی، با کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ وارد عرصه قدرت شده بود، با حمایت بریتانیا در ادامه سلسله پهلوی را اعلام کرد، اما به دستور همان حامیانش، واپسین سال‌های زندگی خود را دور از ایران گذراند. نهایتاً در پی تحولات جنگ جهانی دوم به فروپاشی سریع، استعفا و مرگ در تبعید انجامید. https://irdc.ir/0002xS @irdc_ir

▪️به بهانه سالروز فرار بنی‌صدر و رجوی 🔹بازخوانی حضور بنی‌صدر در شورای ملی مقاومت ▪️فرار ابوالحسن بنی‌صدر و مسعود رجوی از ایران در مردادماه ۱۳۶۰ نقطه آغاز شکل‌گیری ائتلافی بود که با عنوان «شورای ملی مقاومت» تلاش کرد خود را به‌عنوان آلترناتیو جمهوری اسلامی معرفی کند. اما این ائتلاف از همان آغاز با اختلافات درونی و اهداف متفاوت اعضای آن همراه بود و درنهایت به بن‌بست رسید. https://irdc.ir/0002xU @irdc_ir

🔹پرونده امنیت داخلی در آیینه بولتن‌های ساواک ▪️امنیت داخلی یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های بقای نظام‌های سیاسی به شمار می‌رود. هر حکومت برای حفظ نظم سیاسی، تداوم اقتدار و تضمین بقای خود ناگزیر است از میان مجموعه‌ای از واقعیت‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، برخی پدیده‌ها، گفتمان‌ها، نیرو‌ها و کنشگران را به عنوان «تهدید» یا «مقوله ضد امنیتی» شناسایی کند و بر اساس این شناسایی، سیاست‌ها، راهبرد‌ها و سازوکار‌های امنیتی خود را سامان دهد. https://irdc.ir/0002xR @irdc_ir

▪️به روایت تاریخ 🔹جانفشانی زن ایرانی در برابر تاراج ایران/ اگر تسلیم شوید، شوهران و پسرانمان را می‌کشیم ▪️در روز‌های بحرانی پس از انقلاب مشروطه، هنگامی‌که کابینه ایران آماده تسلیم در برابر اولتیماتوم سخت روسیه (اولتیماتوم ۱۹۱۱) بود، حدود سیصد زن محجبه تهرانی با چادر‌های سیاه و تپانچه‌های پنهان‌شده زیر لباس، از خانه‌ها بیرون آمدند، به مجلس رفتند و سوگند خوردند اگر نمایندگان از دفاع از استقلال کشور کوتاه بیایند، شوهران و پسران خود را خواهند کشت و خود نیز جان می‌بازند. لحظه‌ای که به گفته مورگان شوستر، زنان ایرانی به انقلابی‌ترین زنان جهان بدل شدند. https://irdc.ir/0002xV @irdc_ir

▪️انتشار برای نخستین‌بار| روایت صدر از فرار بنی‌صدر و رجوی 🔹قرار با فراری‌ها؛ مأموریت یک دیپلمات برای بازگشت تیم پرواز ▪️فرار بنی‌صدر و رجوی در ۷ مرداد ۱۳۶۰ فاز جدیدی از فعالیت‌های اپوزوسیون جمهوری اسلامی را رقم زد. اما روایت کمتر شنیده شده در این رابطه تلاش‌های دیپلماتیک ایران برای بازگرداندن تیم پروازی است. سید محمد صدر که در اولین ماموریت خود از سوی وزارت خارجه برای حل و فصل این مسئله مهم انتخاب شده بود جزئیات قابل تاملی را در این رابطه به یاد می‌آورد. https://irdc.ir/0002xL @irdc_ir

▪️مشاور سیاسی سازمان عقیدتی سیاسی ستاد کل فراجا: 🔹مرصاد برای صدام «دو سر بُرد» بود ▪️محمود قاسمی، رزمنده دفاع مقدس و شاهد عینی عملیات مرصاد گفت: نگاه صدام این بود که اگر منافقین پیروز شدند و جمهوری اسلامی ساقط شد، «فبهاالمراد»؛ چون خودش هم همین خواسته را داشت. اگر هم فتحی در کار نبود و نابود شدند، صدام مانعی به اسم منافقین را برداشته بود، چون می‌دانست برای ادامه ارتباط با جمهوری اسلامی پس از قطعنامه، برایش ایجاد دردسر می‌کنند؛ فردا بحث تبادل اسرا پیش می‌آمد و بحث ارتباط بین دو کشور اسلامی، منافقین مانع و موی دماغ بودند؛ ممکن بود که جمهوری اسلامی خواستار استرداد منافقین شود و با خدمتی که منافقین به حزب بعث کرده بودند، این کار کمی سخت بود. منافقین علاوه بر جاسوسی در جنگ، در کشتار شیعیان عراق هم نقش داشتند و به کمک صدام شتافتند. https://irdc.ir/0002xW @irdc_ir