امام خمینی و استعمار انگلیس(۵)
دیدگاه ضداستعماری و ضد انگلیسی امام در دوران مبارزات سیاسی علیه رژیم پهلوی(۱)
در نیمه مهر سال ۱۳۴۱ که مبارزه علنی امام خمینی با رژیم پهلوی آغاز شد، در کنار محکوم کردن سیاستهای داخلی رژیم مبارزه با حامیان خارجی آن به ویژه آمریکا، انگلیس و اسراییل از جایگاه ویژهای برخوردار بود. از این لحاظ نهضت امام خمینی بر خلاف جنبشهای گذشته هم چون نهضت مشروطه یا جنبش ملی شدن نفت از ابتدای حرکت خصلت ضداستبدادی خود را در کنار خصلتهای ضداستعماری آشکار ساخت.
یکی از مهمترین هشدارها و روشنگری های امام در آغاز مبارزه با رژیم شاه اشاره به حضور اجانب در ایران و خطراتی بود که از ناحیه آنان وجود داشت. در ابتدا اشارههای امام با عنوان کلی «اجانب» بود. مثلاً در سخنرانی نهم آذر ۴۱ هشدار دادند:« اجانب و دشمنان دین...فهمیدند که علمای اسلام و مسلمین زنده و بسپارند و با کمال توانایی جلو تجاوزات آنها را خواهند گرفت لذا مانند مار تیر خورده در فکر این هستند که در اولین فرصت مسلمین را غافل نموده و زهر خود را به اسلام و مسلمین بریزند»
ایشان در ۱۱آذر در سخنانی عملکرد روحانیت در استقلال کشور را مورد تاکید قرار دادند و به فتوای میرزای شیرازی در قضیه تنباکو اشاره کردند( صحیفه امام، ج۱ ص۱۱۴) آن گاه به عقبافتادگی های فرهنگی و علمی و نیز سلطه بیگانگان بر اقتصاد ایران تاکید نمودند( همان ص۱۱۷)
از اواخر سال ۱۳۴۱ امام با صراحت نام کشورهای آمریکا، انگلیس و اسرائیل را ذکر کرد و در فاصله شش ماه از آغاز نهضت روحانیون سمتگیری نهضت را از رویکرد ضداستبدادی آن با رویکرد ضداستعماری توام ساخت.
امام پس از ماجرای حمله کماندوهای رژیم به مدرسه فیضیه و ضرب و شتم طلاب امام در اعلامیهای در ۱۶ فروردین ۱۳۴۲ش با ابراز تشکر از مردم سیاستهای ضد اسلامی و ضدروحانیت دوران رضاشاه را با هدایت انگلستان به همگان یادآوری میکند.ایشان صفت دشمن سابقهدار اسلام و شرق را برای انگلیس به کار بردند:« روحانیت باید زجر ببینند، هتک شود. این لباس درخور سوختن است. در بیست و چند سال قبل به دست عمال انگلیس - دشمن سابقهدار اسلام و شرق- چه اهانتها و زجرها و شکنجهها گردیدند. جوانها از سالخورده ها بپرسند» (صحیفه، ج ۱ص ۱۸۱)
صبغه ضد استعماری نهضت روحانیت با تلاش امام در فرصتهای بعدی مبارزه نیز مورد تاکید قرار گرفت. حمایت و پشتیبانی مادی و معنوی رژیم پهلوی و دولت انگلیس از فرقه بهاییت از موارد مهمی بود که امام خمینی نسبت به آن حساسیت داشتند و چندین بار در طول دوران نهضت اسلامی این مسأله را مورد اشاره قرار دادند.
بدین ترتیب امام تا عاشورای سال ۴۲ که منجر به دستگیری ایشان شد امام استعمار را نیز وارد مبارزه کردند.
#امامخمینی
#استعمار
#انگلیس
#پهلوی
امام خمینی و استعمار انگلیس (۶)
موضع امام در دوران مبارزه سیاسی علیه رژیم پهلوی (۲)
مقطع دیگر مبارزه امام از ۱۶ فروردین ۱۳۴۳ پس از آزادی از زندان و بازگشت به قم تا ۱۳ آبان ۴۳ و تبعید به ترکیه است. در این دوره مواضع ضداستعماری امام ادامه یافت و ایشان تعابیر تندتری مانند تعبیر نوکر و ارباب نسبت به وابستگی رژیم پهلوی به بیگانگان به کار بردند.در سخنرانی مورخ ۲۶ فروردین امام به اوج رسید. بخش مهمی از دیدگاه ضداستعماری امام در این سخنرانی را استعمار فرهنگی و مظاهر آن تشکیل میداد.
سخنرانی ۱۸ شهریور ۴۳ امام خمینی یکی دیگر از نقاط برجسته مبارزات ایشان است که وجه ضداستعماری آن حتی بر جنبه ضداستبدادی آن غلبه دارد. آغاز این سخنرانی تذکر به مقامات کشورهای اسلامی و پایان آن دعا برای قطع دست استعمار است. فهرست مطالب این سخنرانی به قرار زیر است:
۱. سیاست تفرقهاندازی استعمار میان فرقهها و مذاهب گوناگون از جمله در هند
۲.اختلاف شیعه و سنی با هدایت استعمار به منظور دسترسی به ذخایر مسلمین
۳. تجزیه دولت عثمانی
۴. سیاستهای استعماری در تبلیغ مسأله نژادی و ملیگرایی
۵. عملکرد استعمار در جنگهای میان مسلمانان
۶. عملکرد دولتهای استعمارگر در بد معرفی کردن پیامبر اسلام(ص)
۷. عملکرد دولتهای استعمارگر در کهنه خواندن احکام اسلامی
۸. پیوند میان استعمار دولتهای استعماری دستنشانده
سرانجام آخرین مطالب امام که تا قبل از تبعید به ترکیه از سوی امام در مخالفت با استعمار و استعمارگران مطرح شد پیام و سخنرانی تاریخی ایشان در ۴ آبان ۴۳ در مخالفت با لایحه کاپیتولاسیون بود. اگر چه به لحاظ امتیازی که دولت ایران به آمریکاییها داد لبه تیز حملات امام علیه آمریکاییها بود اما اشارههایی نیز به سایر دولتهای استعماری مانند انگلستان و شوروی در سخنرانی و پیام ایشان وجود دارد. در بخشی از پیام آمده است:« دنیا بداند که هر گرفتاریای که ملت ایران و ملل مسلمین دارند از اجانب است، از آمریکاست. ملل اسلامی از اجانب عموما و از آمریکا خصوصا متنفر است.... اجانباند که مخازن و قیمت زیرزمینی ما را به یغما برده و میبرند. انگلیس است که سالیان دراز طلای سیاه ما را به بهای ناچیز برده و میبرد.اجانباند که کشور عزیز ما را اشغال کرده و بدون مجوز از سه طرف به آن حمله کرده و سربازان ما از پای درآوردند. دیروز ممالک اسلامی به چنگال انگلیس و عمال آن مبتلا بودند،امروز به چنگال آمریکا و عمال آن.»
در سخنرانی امام در این تاریخ استعمار انگلیس در کنار آمریکا از حملات امام مصون نماند. ایشان با اشاره به عملکرد روحانیت در استقلال مملکت و تلاش رژیم برای حذف نفوذ روحانیت چنین گفتند:« اگر نفوذ روحانیت باشد نمیگذارند این ملت اسیر انگلیس یک وقت باشد، اسیر آمریکا یک وقت باشد. اگر نفوذ روحانیت باشد نمیگذارند که اسرائیل قبضه کند اقتصاد ایران را.»
سرانجام جمله تاریخی امام:« آمریکا از انگلیسی بدتر، انگلیس از آمریکا بدتر، شوروی از هر دو بدتر. همه از هم بدتر. اما امروز سر و کار ما با این خبیثهاست با آمریکاست...»
#امامخمینی
#استعمار
#انگلیس
#پهلوی
روابط ایران و رژیم صهیونیستی .pdf
حجم:
147.3K
بازخوانی روابط ایران با رژیم صهیونی از تاسیس در سال (۱۹۴۸م-۱۳۲۷م) تا پایان پهلوی
#رژیمصهیونی
#پهلوی
#جنگتحمیلی