✅ زمان چیست؟
🔘 بخش اول
🔵 آگوستین قدیس: «پس زمان چیست؟ اگر از من سوال نشود می دانم چیست. اما اگر بخواهم برای کسی که از من می پرسد توضیح دهم، نمی دانم.» . پاسخی ظریف اما غیر جدی که غالباً به خطا به اینشتین نسبت داده می شود، از نویسنده علمی تخیلی ، ری کامینگز چنین است: «زمان چیزی است که از رخ دادن همه چیز دریک لحظه جلوگیری می کند».
🔵 پاسخ مختصر و مفید دیگر که در برخورد اول جدی نمی نماید این است که زمان چیزی است که ساعت آن را اندازه می گیرد، که به نظر من ریشه ی پاسخ درست است. این تفکری است که ما نظریه های خود را بر آن بنا میکنیم.
🔵 پدیده های زیادی در طبیعت هستند که به طور منظم تکرار می شوند. روز و شب، افزایش و کاهش ماه، فصل ها و تپش قلب انسان و حیوانات مثال های روشنی از این تجربه مشترک هستند.
🔵 به طور خلاصه، پی میبریم که چندین فرآیند دوره ای، فیزیولوژیکی و ستاره شناسی، همزمان هستند. آنها تحت یک طبل رژه می روند. می توانیم از هر کدام برای اندازه گیری دیگری استفاده کنیم.این مشاهده که یک گام مشترک و جهانی وجود دارد، واقعیتی عمیق درباره نحوهی عملکرد جهان است. برای نشان دادن خود گام، می گوییم چیزی وجود دارد که تمام تناوب های عالم در آن قرار می گیرند، که به آنها می گوید چه زمانی تکرار شوند. این چیز طبق تعریف، زمان است. زمان طبلی است که رژه ها را تغییر می دهد.
📚 کتاب: اصول بنیادین (ده راهنما به واقعیت)
✍️ نویسنده: فرانک ویلچک
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ ایران در تاریخ فلسفه شرق و یونان صدرنشین بوده است.
🔵 دکتر غلامرضا اعوانی، عضو پیوسته فرهنگستان علوم با تأکید بر جایگاه ممتاز فلسفه ایرانی و فرهنگ اسلامی در تاریخ اندیشه بشری، گفت: تاریخ دو هزار ساله فلسفه یونان نشان میدهد که ایران در عرصه فلسفه نسبت به کشورهای شرقی همچون هند، چین، فنیقیه و مصر و حتی یونان، صدرنشین بوده است. ابنخلدون نیز در آثار خود از عظمت علوم عقلی و فلاسفه ایرانی با احترام یاد کرده است.
وی با اشاره به خدمات کنگره فارابی در مسیر احیای فرهنگ ایرانی و اسلامی افزود: «یکی از بزرگترین سرمایههای فرهنگی کشور، میراث عمیق و ریشهدار فلسفه ایرانی است؛ اما متأسفانه نام بسیاری از حکما و فلاسفه برجسته در ادوار اخیر به فراموشی سپرده شده است. مثلاً کتاب مثنوی که یکی از آثار فلسفی پرفروش جهان است، امروز در ایران مهجور مانده و کمتر مورد توجه قرار میگیرد. باید به علوم انسانی و معرفی بزرگان فلسفه ایران به نسلهای جدید اهتمام بیشتری داشت.»
🔵 عضو پیوسته فرهنگستان علوم، با اشاره به نگاه کلنگر اسلام به حکمت، اظهار داشت: «حکمت در قرآن جایگاهی بینظیر دارد و اسلام مکتبی است که تصدیقکننده همه مکاتب الهی است. وحدت حکمت که از دیدگاه الهی سرچشمه میگیرد، از طریق دین اسلام و اندیشه حکمای ایرانی به جهان معرفی شده است.»
🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇
لینک مطلب
_ــ_
#چکیده_سایت
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ علم چیست؟
🔘 بخش چهارم
🔵 تحقیق علمی، هم در عصر باستان صورت می گرفت و هم در قرون وسطی، و انقلاب علمی بدون مقدمه و ناگهانی اتفاق نیفتاد. اما در عصر باستان و قرون وسطی جهان بینی حاکم، مشرب ارسطویی بود که برگرفته از نام ارسطوست.
🔵 ارسطو، فیلسوف یونانی عهد باستان، صاحب نظریات مشروح و مفصلی در طبیعیات، زیست شناسی، نجوم و کیهان شناسی است. اما اندیشه ها و نیز روش های تحقیق ارسطو به چشم دانشمند دوران جدید بسیار غریب می نماید. مثلاً یکی از نظریات او این است که همه اجرام زمینی فقط از چهار عنصر ساخته شده اند: خاک، آتش، هوا و آب. این نظر ارسطو با آنچه در شیمی جدید مطرح می شود آشکارا دارای تعارض است.
🔵 در سیر تحول جهان بینی جدید علمی نخستین مرحله سرنوشت ساز انقلاب کوپرنیکی بود. نیکولاس کوپرنیک، منجم لهستانی، در ۱۵۴۲ کتابی منتشر کرد که در آن به مدل زمین مرکزی عالم حمله برد. طبق این مدل، زمین ثابت و ساکن است و در مرکز عالم قرار دارد و خورشید و سیارات به دور آن می گردند.
📚کتاب: فلسفه علم
✍️ نویسنده: سمیر اکاشا
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ فراخوان همایش_بینالمللی حقوق و اخلاق اسلامی
🔹همایش بینالمللی «حقوق و اخلاق اسلامی» (International Conference on Islamic Law and Ethics ICILET 26) فرصتی علمی برای استادان، پژوهشگران، دانشجویان و متخصصان فراهم میآورد تا تازهترین دستاوردها، دیدگاهها و تحقیقات خود را در حوزه حقوق و اخلاق اسلامی ارائه دهند و با همکاران بینالمللی گفتوگو و تبادل نظر داشته باشند.
🔸در این رویداد علمی، که توسط ساینس لیگز اطلاعرسانی شده و بهصورت ترکیبی (حضوری و مجازی) برگزار میگردد، امکان مشارکت برای علاقهمندان از سراسر جهان از طریق ارایه مقاله فراهم است.
این همایش بین المللی در ۲۷ و ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ (۱۸ و ۱۹ اوت ۲۰۲۶) در موصل، عراق برگزار میگردد.
ویژگیهای همایش:
• ارائه سخنرانیهای کلیدی توسط متخصصان بینالمللی
• ارائه مقالات پذیرفته شده و نیز پوسترهای علمی
• کارگاهها و جلسات علمی با حضور پژوهشگران و دانشجویان جهت تعامل و تبادل نظر درباره آخرین دستاوردها، چالشها و نوآوریها در حوزه فقه، حقوق و اخلاق اسلامی
🏷برای اطلاعیابی از برنامه، شیوهنامه ارائه مقاله و نحوه ثبتنام به این تارنما مراجعه نمایید:🔻
https://scienceleagues.com/events/index.php?id=100770962
🔰نشست ها و همایش های علوم انسانی اسلامی
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ برهان کیهانشناختی و چالش های تئوری مکانیک کوانتومی
🔵 در اوایل قرن بیستم همزمان با سیر تحولات جدید علم فیزیک، پارادایمی مطرح شد که از آن به عنوان فیزیک کوانتوم یاد میشود که یکی از اصول حاکم بر آن اصل عدم قطعیت است.
🔵 اهمیت آن از این جهت است که برخی از تفاسیر آن منجر به انکار اصل فلسفی علیت خواهد شد و متعاقب آن براهین کیهانشناختی اثبات وجود خدا که همگی به نوعی بر اصل علیت استوار است از ناحیه علم تجربی به چالش کشیده می شود.
🔵 در این نوشتار ضمن بررسی فیزیک کلاسیک و فیزیک کوانتوم، چالشهایی که از سوی تئوری مکانیک کوانتومی متوجه براهین کیهانشناختی میشود واکاوی خواهد شد. ادعای ما این است که میتوان تعبیری از مکانیک کوانتومی ارائه کرد که با اصل علیت سازگار باشد.
🔵 در نتیجه فیزیک کوانتوم و اصل عدم قطعیت چالشی برای براهین کبهانشناختی نخواهد بود. گرچه هنوز نقدهای فلسفیای که به اصل علیت از دیدگاههای مختلف وارد شده است جای کاوش و تأمل دارد.
نویسندگان: عباس یزدانی، محمدعلی باقری
لینک مقاله
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ در عالم آفرینش اسراری هست که همه حکما و عرفا و حتی دانشمندان علوم طبیعی به دنبال آن بوده اند و هستند. ملاصدرا این اسرار پنهان را حکمت می نامد و اعتقاد دارد که حکمت قائمه ای است که نظام هستی بر آن استوار است. اگر کسی بفهمد که در حکمت ملاصدرا «وجود» چه معنایی دارد، فهم حکمت و اسرار آفرینش برای او آسان می شود. وجود در حکمت ملاصدرا با هستی فرق دارد، در صورتی که در بادی امر بین معنای وجود و هستی فرقی مشاهده نمی شود. خود ملاصدرا درباره وجود میگوید: وجود اساس فلسفه و اساس دین شناسی و محور اصلی توحید و علم معاد است و کسی که حقیقت وجود را نفهمد، قادر به ادراک فلسفی و فهم دین و توحید و معاد نخواهد شد.
👤 دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی
منبع: کتاب راز هستی، گردآورنده: اسماعیل منصوری لاریجانی
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ پیوستگی علم و حکمت؛ ویژگی ممتاز فرهنگ ایرانی
🔵 غلامرضا اعوانی (عضو پیوسته فرهنگستان علوم) تأکید میکند که یکی از ویژگیهای برجسته فرهنگ ایرانی، پیوستگی علم با حکمت است؛ بهطوریکه در سنت ایرانی، همه علوم از فلسفه و کلام تا هنر و سیاست در ارتباط با حکمت معنا پیدا کردهاند.
🔵 او میگوید این پیوند تاریخی باعث شده حکمت در ایران بهصورت یک جریان زنده و مستمر باقی بماند و تأثیر فرهنگ ایرانی از گذشته تا امروز در جهان گسترده باشد.
🔵 اعوانی با اشاره به دیدگاه متفکرانی مانند ابنخلدون، نقش ایرانیان را در شکوفایی علوم عقلی در تمدن اسلامی برجسته میداند و تداوم سنت حکمی را حتی پس از حوادثی مانند حمله مغول یادآور میشود.
🔵 او ریشه جامعیت حکمت را در آموزههای قرآنی میداند و بر تمایز میان «عقل جزئی» (مرتبط با علوم تجربی) و «عقل کلی» (ناظر به حقیقت و معنا) تأکید میکند و معتقد است غلبه نگاه صرفاً ابزاری به عقل در دنیای امروز چالشزا شده است. در پایان، وی بر ضرورت احیای سنت حکمی، توجه جدی به علوم انسانی، بازنگری در نظام آموزشی و تقویت شناخت فرهنگی بهعنوان سرمایه هویت ملی تأکید میکند.
🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇
لینک مطلب
_ــ_
#چکیده_سایت
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ علم چیست؟
🔘 بخش پنجم
🔵 نوآوری کوپرنیک نه تنها علم نجوم را ترقی داد بلکه به طور غیرمستقیم و به واسطه کارهای یوهانس کپلر و گالیله به تکوین فیزیک جدید انجامید. کپلر دریافت که برخلاف تصور کوپرنیک سیارات در مدارهای دایره ای شکل به دور خورشید نمیگردند، بلکه مدارشان بیضی شکل است.
🔵 این قانون اول او درباره حرکت سیارات است که قانون بسیار مهمی است. قانون های دوم و سوم کپلر سرعت گردش سیارات را به دور خورشید تعیین می کنند. با کنار هم قرار دادن قوانین کپلر نظریه ای درباره سیارات به دست میآید که بسیار برتر از نظریات پیشین است و با آن می توان مسائلی را حل کرد که منجمان قرن ها از حل شان درمانده بودند.
🔵 گالیله تمام عمر از نظریه کوپرنیکی پشتیبانی کرد و در اختراع تلسکوپ یکی از پیشگامان بود. وقتی او با تلسکوپش به آسمان نگریست بسیاری چیزهای شگفت کشف کرد، از جمله کوه های ماه، شمار عظیمی از ستارگان، ......همه اینها در تعارض کامل با کیهانشناسی ارسطویی بود و در روی آوردن جامعه علمی به نظریه کوپرنیکی نقش محوری داشت.
📚کتاب: فلسفه علم
✍️ نویسنده: سمیر اکاشا
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ ارسطو چگونه به شکلگیری «زیستشناسی» کمک کرد؟
🔵 ارسطو، فیلسوف مشهور یونانی قرن چهارم پیش از میلاد، بیشتر بهدلیل اندیشههایش در فلسفه و اخلاق و سیاست شناخته میشود، اما او سهم قابلتوجهی در زیستشناسی هم داشته است.
🔵 ارسطو که شاگرد افلاطون و معلم اسکندر کبیر بود، بهدلیل سهمش در اخلاق، متافیزیک و سیاست شناختهشده است، اما در کنار فلسفه، او تأثیر عمیقی بر علم، به ویژه در حوزه زیستشناسی نیز داشت.
🔵 از تلاشهای اولیه برای طبقهبندی گونهها تا مشاهده زندگی زیر دریا؛ در ادامه میخوانید ارسطو چگونه به پنج روش مسیر زیستشناسی مدرن را هموار کرد.
🔵 ارسطو در مقام فیلسوف به زندگی فکر میکرد: زنده بودن چه معنایی دارد و چگونه میتوان بهترین زندگی ممکن را داشت. این علاقه سبب شد که او به شکل گستردهای به مطالعه خود زندگی یعنی زیستشناسی علاقهمند شود.
🔵 او معتقد بود هر موجود زنده هدفی دارد که با شکل آن مرتبط است و طبق قوانین طبیعی درونی عمل میکند. دیدگاه ارسطو در نهایت بهعنوان «غایتشناسی» (Teleology) شناخته شد، علمی که به بررسی شواهد طراحی در طبیعت میپردازد و باورهای او در این زمینه هنوز هم میان زیستشناسان مورد بحث است.
🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇
لینک مطلب
_ــ_
#چکیده_سایت
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ استقراگرایی
🔘 بخش سوم
🔵 تیکو براهه، منجم دانمارکی در طول سال های 1576 تا 1597 رصدهای دقیق بسیاری به ویژه از حرکات سیارات، انجام داد. هنوز تلسکوپ اختراع نشده بود؛ اما رصدهای تیکو براهه دقیق ترین رصدهایی بود که تا آن زمان با چشم غیر مسلح انجام شده بود. او در ۱۶۰۰ در شهر پراگ، یوهان کپلر را به عنوان دستیار خویش بر گرفت.
🔵 کپلر وظیفه یافتن مدار مریخ را براساس داده های تیکو براهه بر عهده گرفت. او در ابتدا چنین می انگاشت که این کار یک هفته به طول خواهد انجامید.در واقع او بیش از شش سال روی این مسأله کار کرد و سپس نتیجه گرفت که مدار مذکور بیضوی است. او این نتیجه را در سال ۱۶۰۹ در کتاب Astronomia Nava منتشر کرد
🔵 در نگاه نخست، ماجرای کپلر نمونه کلاسیکی برای روش استقرایی به نظر می رسد. تیکو براهه با مشقت و دقت یک سلسله رصد از سیاره مریخ به عمل می آورد. کپلر با همان دقت و مشقت از این رصدها استنتاج میکند که مدار مریخ، بیضوی است.
📚 کتاب: فلسفه علم در قرن بیستم
✍️ نویسنده: دانالد گیلیس
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ ریاضیدانان چالشی بزرگ برای هوش مصنوعی طراحی کردند.
🔵 رقابت برای توسعه هوش مصنوعی که بتواند ریاضیات محض انجام دهد آغاز شده است و برترین ریاضیدانان جهان به تازگی با طراحی آزمونی از مسائل واقعی و حلنشده که با تحقیقات خودشان مرتبط است، هوش مصنوعی را به مبارزه دعوت کردند؛ این تیم به سیستمهای هوش مصنوعی یک هفته فرصت داده است تا مسائل را حل کنند!
🔵 این تلاش که «اولین اثبات» (First Proof) نامیده شده، در یک پیشچاپ (preprint) که پنجشنبه گذشته منتشر شد، با جزئیات شرح داده شده است.
🔵 اندرو ساترلند، ریاضیدان مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) که در این آزمون جدید شرکت نداشته است، میگوید: «اینها مسائل کاملاً جدیدی هستند که در دادههای آموزشی هیچ مدل زبانی بزرگی (LLM) یافت نمیشوند.» او با اشاره به دشواری آزمایش توانایی هوش مصنوعی در حل ریاضیات، میافزاید: «این آزمایش بسیار بهتر از هر تجربهای است که تا به امروز دیدهام.».
🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇
لینک مطلب
_ــ_
#چکیده_سایت
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute