✅ پیوستگی علم و حکمت؛ ویژگی ممتاز فرهنگ ایرانی
🔵 غلامرضا اعوانی (عضو پیوسته فرهنگستان علوم) تأکید میکند که یکی از ویژگیهای برجسته فرهنگ ایرانی، پیوستگی علم با حکمت است؛ بهطوریکه در سنت ایرانی، همه علوم از فلسفه و کلام تا هنر و سیاست در ارتباط با حکمت معنا پیدا کردهاند.
🔵 او میگوید این پیوند تاریخی باعث شده حکمت در ایران بهصورت یک جریان زنده و مستمر باقی بماند و تأثیر فرهنگ ایرانی از گذشته تا امروز در جهان گسترده باشد.
🔵 اعوانی با اشاره به دیدگاه متفکرانی مانند ابنخلدون، نقش ایرانیان را در شکوفایی علوم عقلی در تمدن اسلامی برجسته میداند و تداوم سنت حکمی را حتی پس از حوادثی مانند حمله مغول یادآور میشود.
🔵 او ریشه جامعیت حکمت را در آموزههای قرآنی میداند و بر تمایز میان «عقل جزئی» (مرتبط با علوم تجربی) و «عقل کلی» (ناظر به حقیقت و معنا) تأکید میکند و معتقد است غلبه نگاه صرفاً ابزاری به عقل در دنیای امروز چالشزا شده است. در پایان، وی بر ضرورت احیای سنت حکمی، توجه جدی به علوم انسانی، بازنگری در نظام آموزشی و تقویت شناخت فرهنگی بهعنوان سرمایه هویت ملی تأکید میکند.
🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇
لینک مطلب
_ــ_
#چکیده_سایت
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ علم چیست؟
🔘 بخش پنجم
🔵 نوآوری کوپرنیک نه تنها علم نجوم را ترقی داد بلکه به طور غیرمستقیم و به واسطه کارهای یوهانس کپلر و گالیله به تکوین فیزیک جدید انجامید. کپلر دریافت که برخلاف تصور کوپرنیک سیارات در مدارهای دایره ای شکل به دور خورشید نمیگردند، بلکه مدارشان بیضی شکل است.
🔵 این قانون اول او درباره حرکت سیارات است که قانون بسیار مهمی است. قانون های دوم و سوم کپلر سرعت گردش سیارات را به دور خورشید تعیین می کنند. با کنار هم قرار دادن قوانین کپلر نظریه ای درباره سیارات به دست میآید که بسیار برتر از نظریات پیشین است و با آن می توان مسائلی را حل کرد که منجمان قرن ها از حل شان درمانده بودند.
🔵 گالیله تمام عمر از نظریه کوپرنیکی پشتیبانی کرد و در اختراع تلسکوپ یکی از پیشگامان بود. وقتی او با تلسکوپش به آسمان نگریست بسیاری چیزهای شگفت کشف کرد، از جمله کوه های ماه، شمار عظیمی از ستارگان، ......همه اینها در تعارض کامل با کیهانشناسی ارسطویی بود و در روی آوردن جامعه علمی به نظریه کوپرنیکی نقش محوری داشت.
📚کتاب: فلسفه علم
✍️ نویسنده: سمیر اکاشا
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ ارسطو چگونه به شکلگیری «زیستشناسی» کمک کرد؟
🔵 ارسطو، فیلسوف مشهور یونانی قرن چهارم پیش از میلاد، بیشتر بهدلیل اندیشههایش در فلسفه و اخلاق و سیاست شناخته میشود، اما او سهم قابلتوجهی در زیستشناسی هم داشته است.
🔵 ارسطو که شاگرد افلاطون و معلم اسکندر کبیر بود، بهدلیل سهمش در اخلاق، متافیزیک و سیاست شناختهشده است، اما در کنار فلسفه، او تأثیر عمیقی بر علم، به ویژه در حوزه زیستشناسی نیز داشت.
🔵 از تلاشهای اولیه برای طبقهبندی گونهها تا مشاهده زندگی زیر دریا؛ در ادامه میخوانید ارسطو چگونه به پنج روش مسیر زیستشناسی مدرن را هموار کرد.
🔵 ارسطو در مقام فیلسوف به زندگی فکر میکرد: زنده بودن چه معنایی دارد و چگونه میتوان بهترین زندگی ممکن را داشت. این علاقه سبب شد که او به شکل گستردهای به مطالعه خود زندگی یعنی زیستشناسی علاقهمند شود.
🔵 او معتقد بود هر موجود زنده هدفی دارد که با شکل آن مرتبط است و طبق قوانین طبیعی درونی عمل میکند. دیدگاه ارسطو در نهایت بهعنوان «غایتشناسی» (Teleology) شناخته شد، علمی که به بررسی شواهد طراحی در طبیعت میپردازد و باورهای او در این زمینه هنوز هم میان زیستشناسان مورد بحث است.
🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇
لینک مطلب
_ــ_
#چکیده_سایت
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ استقراگرایی
🔘 بخش سوم
🔵 تیکو براهه، منجم دانمارکی در طول سال های 1576 تا 1597 رصدهای دقیق بسیاری به ویژه از حرکات سیارات، انجام داد. هنوز تلسکوپ اختراع نشده بود؛ اما رصدهای تیکو براهه دقیق ترین رصدهایی بود که تا آن زمان با چشم غیر مسلح انجام شده بود. او در ۱۶۰۰ در شهر پراگ، یوهان کپلر را به عنوان دستیار خویش بر گرفت.
🔵 کپلر وظیفه یافتن مدار مریخ را براساس داده های تیکو براهه بر عهده گرفت. او در ابتدا چنین می انگاشت که این کار یک هفته به طول خواهد انجامید.در واقع او بیش از شش سال روی این مسأله کار کرد و سپس نتیجه گرفت که مدار مذکور بیضوی است. او این نتیجه را در سال ۱۶۰۹ در کتاب Astronomia Nava منتشر کرد
🔵 در نگاه نخست، ماجرای کپلر نمونه کلاسیکی برای روش استقرایی به نظر می رسد. تیکو براهه با مشقت و دقت یک سلسله رصد از سیاره مریخ به عمل می آورد. کپلر با همان دقت و مشقت از این رصدها استنتاج میکند که مدار مریخ، بیضوی است.
📚 کتاب: فلسفه علم در قرن بیستم
✍️ نویسنده: دانالد گیلیس
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ ریاضیدانان چالشی بزرگ برای هوش مصنوعی طراحی کردند.
🔵 رقابت برای توسعه هوش مصنوعی که بتواند ریاضیات محض انجام دهد آغاز شده است و برترین ریاضیدانان جهان به تازگی با طراحی آزمونی از مسائل واقعی و حلنشده که با تحقیقات خودشان مرتبط است، هوش مصنوعی را به مبارزه دعوت کردند؛ این تیم به سیستمهای هوش مصنوعی یک هفته فرصت داده است تا مسائل را حل کنند!
🔵 این تلاش که «اولین اثبات» (First Proof) نامیده شده، در یک پیشچاپ (preprint) که پنجشنبه گذشته منتشر شد، با جزئیات شرح داده شده است.
🔵 اندرو ساترلند، ریاضیدان مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) که در این آزمون جدید شرکت نداشته است، میگوید: «اینها مسائل کاملاً جدیدی هستند که در دادههای آموزشی هیچ مدل زبانی بزرگی (LLM) یافت نمیشوند.» او با اشاره به دشواری آزمایش توانایی هوش مصنوعی در حل ریاضیات، میافزاید: «این آزمایش بسیار بهتر از هر تجربهای است که تا به امروز دیدهام.».
🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇
لینک مطلب
_ــ_
#چکیده_سایت
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ گرانش مهمان سفره های رمضانی
🔻 مهمان قسمت سوم :
دکتر مهدی گلشنی
🏅استاد ممتاز فیزیک
⏰ شنبه ۲ اسفند ماه ساعت ۱۷
از شبکه چهار سیما
🔵 گرانش استعاره ای از حرکت به سوی او...
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
2505.18219v1 (2).pdf
حجم:
915.3K
✅ «میراث ابنسینا در نجوم»
🔵 محتوای اصلی مقاله
۱. بازسازی مشارکت علمی ابنسینا: مقاله تلاش میکند تا با تکیه بر منابع اولیه و ثانویهی تاریخی، چندین جنبه از فعالیتهای نجومی ابنسینا را بازشناسی کند:
🔶 ساخت رصدخانهای در اصفهان در دورهی او (قرن ۱۱ میلادی).
🔶 طراحی و ساخت ابزاری زاویهسنج پیشرفته که اصول آن شباهت به مقیاس ورنیه در ابزارهای مدرن دارد.
🔶 تدوین روش جدیدی برای تعیین طول جغرافیایی زمین با استفاده از اوج ماه.
۲. نقد و بررسی خرافات نجومی
ابنسینا در این مقاله منتقد شدیدی بر طالعبینی پیشبینیکننده (predictive astrology) بوده و آن را رد کرده است، که نشان میدهد او میان نجوم علمی و باورهای خرافی تمایز قائل میشده است.
۳. توضیحهای علمی برای پدیدههای نجومی. مقاله به بررسی توضیحات ابنسینا دربارهی چند پدیدهی نجومی میپردازد:
🔶 چرا ستارههای ثابت در روز دیده نمیشوند (توضیح نوری و فیزیکی).
🔶او همچنین قدیمیترین توصیفهای موجود را از عبور سیاره زهره در ۲۴ مهٔ ۱۰۳۲ داشته است.
🔶 و یک گزارش از ابرنواختری که امروز آن را SN 1006 میدانیم (سال ۱۰۰۶ میلادی) داشته است.
۴. سهم تاریخی و جهانی: نویسنده در پایان نشان میدهد که این دستاوردها نه تنها چند قرن قبل از پیشرفتهای مشابه در اروپا شکل گرفتهاند، بلکه بخشی از سنتهای نجومی اسلامی بودهاند که بعدها وارد سنتهای علمی لاتین نیز شدند.
✍️ نویسنده: Rizoi Bakhromzod
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ زمان چیست؟
🔘 بخش دوم
🔵 تغییرات در موقعیتهای اجرام آسمانی، تغییر موقعیت اجسام در پاسخ به نیروها، واکنش های شیمیایی در حال وقوع، پیشرفت پرتوهای نور از طریق فضا_ تمام این تغییرات و بسیاری تغییرات دیگر، بسوی گامی از زمانی منفرد تحول می یابند.
🔵 کمیتی که معمولاً با t نشان داده میشود و در توصیف بنیادین ما از نحوه اتفاق افتادن رخدادها در جهان فیزیکی ظاهر می شود، وجود دارد. همچنین زمان چیزی است که مردم هنگام پرسیدن «ساعت چند است؟» مراد می کنند. زمان چیزی است که ساعت اندازه میگیرد و هر چیزی که تغییر کند ساعت است.
🔵 در یک تصویر متحیر کننده، مهبانگ ۱۳/۸ میلیارد سال از تجربه ما دور است. برای دانستن ارزش فراوانی زمان باید تاریخ عمیقی را بدانیم که به خاستگاه ما نزدیک تر است. دو رهیافت برای اندازهگیری زمان های بسیار طولانی وجود دارد: دیرینه سنجی رادیواکتیو و فیزیک نجومی ستارگان.
📚 کتاب: اصول بنیادین (ده راهنما به واقعیت)
✍️ نویسنده: فرانک ویلچک
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ فیزیک و متافیزیک
🔘 بخش اول
🔵 وظیفه فلسفه را نمی توان منحصر به گره گشایی های زبانی دانست.فلسفه روش مشخصی ندارد و نمی توان روش پرداختن به مسائل را منحصر به تحلیل زبان یا هرمنوتیک یا هر روش دیگری کرد؛ آنچه مهم است مسائل و راه حل هایی است که در قالب نظریه های فلسفی قابل بحث و ارزیابی ارائه می شود. با وجود اهمیت مسائل، نه تنها در آموزش های فلسفی مدرسی و ارسطویی، بلکه در نظام های آموزشی جدید نیز با موضوع بندی معرفت بشری مواجه ایم: فیزیک، شیمی، ریاضیات و فلسفه.
🔵 ولی باید توجه داشت تمایز های موضوعی معارف بشری تمایزی ذاتی نیست، بلکه موجب آن علتی تاریخی یا مقتضیات سازمانی و نهادی است و گاهی هم این موضوع بندی به آن دلیل است که نظریه ها معمولاً به صورتی خوشه ای و در نظامی واحد حول مسائل منتخب رشد میکنند.
🔵 ولی گاهی این گرایش ها تا جایی که به ملاحظات اجرایی و عملی مربوط می شود، معمولاً سطحی و بی اهمیت است، چنان که اغلب در تلاش برای حل مسائل متفاوت، مرزهای اعتباری معارف درهم شکسته می شود.مسئله ای درباره ی ساختار ماده را به راستی می توان فلسفی دانست، زیرا قبل از فیزیکدانان مورد توجه فیلسوفان بوده است.
📚 کتاب: مبانی فلسفی مکانیک کوانتوم
✍️ نویسنده: علیرضا منصوری
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
5.1_en-h.ozturan.pdf
حجم:
925.5K
✅ معرفی مقاله: فلسفه عملی فارابی و ابنسینا: مقایسهای اجمالی
🔵 این مقاله رویکردهای دو فیلسوف برجسته دوره کلاسیک اسلام، فارابی و ابنسینا را در فلسفه عملی بررسی میکند.
🔵 فارابی فلسفه عملی را از علوم دینی جدا و مستقل میداند، در حالی که دیدگاه ابنسینا مبتنی بر دین و تا حدی وابسته به فقه اسلامی است.
🔵 ابنسینا نه تنها احکام نبوی در علوم عملی را میپذیرد، بلکه زمینهای معرفتشناختی فراهم میکند تا میراث فیلسوفان اخلاقی یونان و مسلمانان پیشین را نیز لحاظ کند.
🔵 به طور کلی، اختلاف اصلی این دو فیلسوف ناشی از تفاوت دیدگاه آنها درباره رابطه دین و فلسفه است.
✍️ نویسنده: Hümeyra Özturan
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ خواجه نصیرالدین طوسی؛ فیلسوف یا متکلم؟!
🔰 مجمع عالی حکمت اسلامی به مناسبت روز بزرگداشت خواجه نصیرالدین طوسی برگزار میکند:
کارشناسان:
🎤حجتالاسلام دکتر محمد صفر جبرئیلی
🎤حجتالاسلام دکتر رضا برنجکار
🗓سهشنبه ۱۴۰۴/۱۲/۰۵، ساعت ۱۳:۱۵
🖇حضوری و مجازی
💻لینک پخش مجازی:
https://hekmateislami.com/live
🏢 قم، خیابان ۱۹ دی، کوچه ۱۰، فرعی اول سمت چپ، اتاق جلسات مجمع عالی حکمت اسلامی
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ در مطالعه نحوه کارکرد جهان، نحوه عملکرد خدا را مطالعه میکنیم و در نتیجه یاد میگیریم که خدا چیست. با این روحیه می توانیم جستجوی معرفت را چون شکلی از ستایش و کشفیات خود را چون الهام، تفسیر کنیم.
👤 فرانک ویلچک ( برنده جایزه نوبل فیزیک)
منبع: کتاب اصول بنیادین (ده راهنما به واقعیت)، نوشته فرانک ویلچک
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute