نظام تعلیم و تربیت اسلامی
📄"متن کامل کنفرانس۶، جلسه۴، قسمت دوم" 🔹️بنابراین باید واژههای قرآنی را به وسیله خود قرآن ترجمه کر
📄"متن کامل کنفرانس۶، جلسه۴، قسمت سوم"
🔹نور در ادبیات قرآن کریم یک منطقهای است که روشن است؛ روشنگر است؛ بدون ابهام است؛ بدون انحراف است؛ بدون خطر است؛ بدون پرتگاه است. کسی که در مسیر نور حرکت میکند در پرتگاه نمیافتد، انحراف برایش وجود ندارد و مسیر برایش زلال و روشن است. نور در ادبیات قرآن از اسماء حسنی خداوند متعال است، انوار جمال و جلال خداوند متعال باعث تجلیات عظمت و زیبایی خداوند در هستی است.
🔸️ هدایت در ادبیات قرآن یعنی چه؟ همان يُخرِجُهُم مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النّورِ، یعنی خارج کردن مومنین از ظلمات و وارد کردن آنها به نور است.
🔹️هرگونه روشنی، آگاهی حقیقی، زیبایی حقیقی، همه در نور جمال خداوند دیده میشود. هرگونه تاریکی، جهل و گمراهی، در ظلمات و دور ماندن از نور خداوندی است.
🔸️درنتیجه واژه علم، وقتی که به مفهوم آگاهی از حقایق و کشف صراط مستقیم به سمت خداوند و فهم اسرار و معارف ملکوت و شیوههای تقرب به خداوند به کار میرود با کلمه نور از آن در قرآن یاد میشود. حال هرگونه آگاهی و آن علمی که از حقایق و صراط مستقیم و فهم معارف الهی دور شود، منحرف شده و عنوان جهل میگیرد. حتی اگر گستره آن علم، انسان را به شگفتی وا بدارد، یعنی ما آن را در ظاهر، "علم" میبینیم اما چون از صراط مستقیم بهدور است، به آن "جهل" گفته میشود.
🔹️دانشمندانی که نامهای پر آوازهای در دنیا دارند و بسیار مشهورند به عنوان عالم و دانشمند از آنها یاد میشود ولی چه کار کردهاند یا چه کشف کردهاند؟ وسیلهای ساخته که باعث کشتار انسانها میشود! ببینید گستره این علم خیلی زیاد است، اما چون صراط مستقیم در آن نیست، چون شیوههای تقرب به خداوند در آن نیست، انحراف دارد و به عنوان جهل از آن یاد میشود.
🔸با این اوصاف، عالِم واقعی کیست؟ عالِم کسی است که به نور رسیده و نورانی شده و جاهل کسی است که از نور فاصله گرفته، هر چند که دانشش خیلی زیاد باشد.
🔹️ویژگیهای نور، حقیقت نور، هدایت و نجاتبخشی نور، اینها معیارهایی هستند که در ادبیات وحیانی اسلام هر دانشی را با آن میسنجند و مقایسه میکنند.
🔸️علمی که در معارف اسلامی به نور تعبیر شده با علم سکولار خیلی تفاوت دارد. جایگاه نور در قلب انسان است، ولی جایگاه علم سکولار و غربی که اطلاعات است، در ذهن و حافظه انسان است و ما باید این دو را حتماً از هم تفکیک کنیم.
🔹️نتیجه عملکرد علم به معنای نور، آثاری مثل روشنیبخشی، ابهامزدایی دارد و راهبردی و کاربردی است و شبهات انسان را برطرف میکند، این نکته بسیار مهمی است.
🔸️تشکیل این علم در قلب انسان آگاه و تبدیل آن به نور، مراحل و شرایطی دارد که اولین و مهمترین آنها پاکی قلب است. این قلب ظرف علم است و وضعیت این ظرف خیلی مهم است. قلب انسان باید پاک و زلال و خالص از هرگونه آلودگیهای نفسانی و شیطانی و تمایلات حیوانی باشد. اگر نباشد این ظرف، آن تولید علم را، یا دریافت علم را، یا عرضه علم را آلوده میکند و خود علم، اینجا آلوده به اغراض نفسانی و شیطانی و تمایلات حیوانی میشود. پس یکی از شرایط مهم تشکیل علم در قلب انسان ، پاکی قلب است.
🔹دومین شرط، تربیت عقل ارزشی است. تعبیر دیگری که از عقل ارزشی میشود، همان وجدان است که عقل ارزشی و وجدان باید فعال و پویا و نقشآفرین باشد. عقل ارزشی باید در حال رشد و تقویت باشد، تا چکار بتواند کند؟ تا بتواند مسائلی را که به قلب وارد میشود بررسی و تحلیل کند.
🔸️حال با حفظ این دو شرط، یعنی پاکی قلب و فعال و پویا بودن وجدان و عقل ارزشی، اطلاعات و آگاهی از هر نوعی که باشد، قابل مصرف برای عقل ارزشی یا عقل حقیقتطلب یا عقل الهی خواهد شد.
🔹این عقل ارزشی چه کاری انجام میدهد؟ اطلاعات و آگاهی که وارد قلب شده را با معیارهای ارزشی بررسی و تحلیل میکند و حاصل تحلیل خودش را به صورت یک عبرت، هدایت و نظرات کاربردی و راهبردی عرضه میکند.
🔸در واقع هدایت عقل ارزشی ممکن است به صورت دستور به قلب بیاید، یا دستور به کسب اطلاعات بیشتر بدهد توسط قلب، یا دستور به استقبال از آن آگاهی بدهد، یا نه مقاومت نشان دهد و دستور به پرهیز از جهالت بدهد، دستور به صبر بدهد، دستور به استقامت بدهد.
🔹پس عمل به دستورات عقل ارزشی، باعث پیدایش یک آگاهی جدیدی در قلب میشود که این آگاهی جدید بسیار ارزشمند است و قرآن کریم از آن به عنوان "نور" تعبیر کرده که همان مفهوم علم در ادبیات قرآنی و روایی است و باعث هدایت و رشد انسان میشود.
🔸️این علم و نور و آگاهی جدیدی که در قلب متجلی شده، معیار و اساس و شاخص رفتار صحیح و عاقلانه انسان میشود و حتی پایهریزی رفتارهای صحیح بعدی است.
👈ادامه دارد...
🤚گروه تربیتی "سلام فرمانده" وابسته به کانال "نظام تعلیم و تربیت اسلامی"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
📜نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami
نظام تعلیم و تربیت اسلامی
📄"متن کامل کنفرانس۶، جلسه۴، قسمت سوم" 🔹نور در ادبیات قرآن کریم یک منطقهای است که روشن است؛ روشنگر
📄"متن کامل کنفرانس۶، جلسه۴، قسمت چهارم"
🔹️تمام این مراحل یک پیش شرط بسیار مهم دارد و آن پیش شرط هم کسب رضای خداوند متعال است. پیش شرط کسب رضای خداوند در دریافت یا عرضه یا تولید علم باعث میشود که هرگونه اطلاعات و آگاهیهای اولیه از هر نوع ویروس، آلودگی و گناه دور و ضدعفونی شود؛ گندزدایی شود و بعد برای تجزیه و تحلیل عقلی وارد قلب شود.
🔸️اگر این پیش شرط رضایت خداوند متعال وجود نداشته باشد و آگاهیها و اطلاعات ورودی به قلب، انواع و اقسام ویروسها همراهش باشد (ویروسهای شهوانی و نفسانی و حیوانی)، دیگر عقل دستورات هدایتگر خودش را درباره آنها صادر نمیکند و قلب هم نمیتواند با عمل به دستورات عقلی، آن اطلاعات و آگاهیها را به نور تبدیل کند چون آلوده به ویروس است و ظلمات و جهل همراهش شده است.
🔹️حتی ممکن است آلودگی اطلاعات و آگاهیهای دریافتی، خود قلب را هم آلوده کند و وقتی خود قلب آلوده شد، میشود محل ورود شیطان! محل امیال شیطانی و نفسانی و حیوانی؛ در این صورت عقل نمیتواند هدایتهای خودش اعمال کند و قلب نیز منزوی و مطرود میشود.
🔸️در اصطلاحات عامه به بعضیها میگوییم: عقلت کجا رفته؟ مگر عقل نداری چنین کارهایی را انجام میدهی؟! دقیقاً این اصطلاح مصداق دارد و برای مواقعی است که ورودی قلب به روی هر چیزی باز است و پیش شرط اصلی یعنی
رضایت خداوند وجود ندارد.
🔹بنابراین آگاهیها و اطلاعات اولیه در مکتب اسلام به عنوان علم و نور تلقی نمیشوند. در اسلام به این نوع آگاهیها میگوییم دانش و تخصص. بعد از اینکه این دانش و تخصص، مراحل فوق را طی کرد و اگر به هیچ ویروسی مبتلا نباشد، تبدیل به نور و علم میشود.
🔵مرور مسیر تبدیل دانش، اطلاعات، آگاهی، تخصص و دانش به نور و علم:
ابتدا کسب آگاهی و اطلاعات، ورودیها وارد مغز میشود، از مغز وارد قلب میشود، بعد عقل ارزشی تجزیه و تحلیل و بررسی میکند و دستوراتی صادر میکند که این دستورات به قلب دوباره صادر میشود و قلب دستور به عمل میدهد که نور و علم خواهد بود.
🔸️ممکن است این سوال پیش بیاید که آیا علم در اسلام همان دستاوردهای بشری است که اکنون توسط جهان کفر و سکولار به اوج قلههای خودش رسیده
اگر نیست پس علم چیست؟ آیا علم همان دستاوردهایی است که ادیان و مذاهب و وحی دارند به ما میدهند؟ یا نه، ترکیب هر دو، دستاوردهای بشری به علاوه دستاوردهای وحیانی است؟
🔹️اگر علم را در اسلام، همان دستاوردهای بشری تلقی میکردیم، پس تعلیم هم میشد آموزش همان علم و ماه عسلشان میشد، تربیت! یعنی تربیت محصول همان تعلیم یا آموزش میبود که در این صورت، تعلیم و تربیت اسلامی با تعلیم و تربیت غربی سکولار، یکسام میبود!
🔸️دریافت اطلاعات و آگاهیهای اولیه که توسط اندام حسی یا فوق حسی به قلب انسان وارد میشود، در اسلام و کفر و سکولار مشترک است، مثل بدیهیات اولیه (سردی و گرمی، شوری و شیرینی) که نظام اسلام و نظام کفر و سکولار ندارد، مشترک است.
🔹️اما برای کسب علم در اسلام در مقایسه با اندیشه سکولار، یکسری شرایط خاص گفته شد که نتایج حاصلهاش آن را از نتایج سکولار، کاملاً جدا و متفاوت میکند. مثل شرایط دریافت اطلاعات و چگونگی دریافتش، چگونگی تجزیه و تحلیل این اطلاعات، چگونگی عملیاتی که روی این اطلاعات انجام میشود که مراحلش بیان شد.
🔸️نتایج و ثمرات حاصل در فضای اسلامی به طور کلی متفاوت از نتایجی است که در فضای آموزش سکولار به دست میآید. دستگاه ادراکات فوق حسی انسان مومن، تبدیل به نور و علم
میشود و باعث راهگشایی در حیات و روشن شدن تاریکیها و نجات انسان از ظلمات و جهل میشود ولی همان آگاهیها در دستگاه ادراکات حسی انسان سکولار، به خاطر اینکه آن مقدمات و ضروریات اسلامی در آنها وجود ندارد، تبدیل به نور نمیشود. مثلاً همان پیششرط اصلی مثل رضایت خداوند در دستگاه حسی انسان مومن باعث میشود که از ورود ویروس به اطلاعات و آگاهی دریافتی وی، جلوگیری شود. ولی در ادراکات حسی انسان سکولار چون این پیش شرط اصلی وجود ندارد تبدیل به غرور، فریب، جهل، انکار حقایق و گمراهیهای زیاد میشود و از همینجا مفهوم علم در تعلیم و تربیت اسلامی در برابر تعلیم و تربیت در جهان سکولار و کفر کاملاً از هم متفاوت و جدا میشود.
👈پایان متن کامل کنفرانس ششم، جلسه ۴ در گروه تربیتی سلام فرمانده، انشاءالله ادامه جلسات در طول هفته در گروه برگزار خواهد شد و فایل صوتی و متنی آن، در کانال درج خواهد شد.
🤚گروه تربیتی "سلام فرمانده" وابسته به کانال "نظام تعلیم و تربیت اسلامی"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
📜نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami
👈استاد زاهدی: اگر تعلیم و تربیت جوامع اسلامی در برابر علوم تربیتی غرب تا این اندازه سقوط کرده و محتاج جوامع غربی شده است، بهدلیل عدم توجه به نظام تعلیم و تربیت قرآنی است.
🤚گروه تربیتی "سلام فرمانده" وابسته به کانال "نظام تعلیم و تربیت اسلامی"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
📜نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami
🎥آرشیو سرودهای سلام فرمانده
@SalamFarmandeh_archive
👈ابتدا و انتهای نظام تعلیم و تربیت اسلامی (قسمت چهارم)
💠ادامه طبقهبندی نظام تربیتی اسلام
2️⃣مبانی تربیت:
🔹️مبانی تربیت در واقع همان منابع تربیت است با این تفاوت که به دلیل گستردگی منابع، تنها گزیدههایی از آن انتخاب و استخراج میشود تا بتوان بر اساس آن نظام تعلیم و تربیت را بنا نمود. گستردگی منابع به اندازه وسعت واژه فرهنگ است که خود بیکرانهترین مفهوم در زندگی بشر است.
🔹️به عبارت دیگر منابع را باید ترجمه کارشناسی کرد و به مبانی تبدیل نمود تا بتوان از آن نظام تربیتی استخراج كرد.
🔹️مبانی تربیت مباحث زیر را مورد کنکاش قرار میدهد که به تعبیری، اين مباحث نظام فکری نظام تربیتی را شامل میشود.
➖الف: انسانشناسی: این مبحث خود شامل زیرمجموعههایی است از جمله استعدادهای انسان كه شامل: جسم، ذهن، عقل، قلب، عاطفه، تفکر، اراده و غريزه میباشد.
➖ب: معرفتشناسی: که در آن مفهوم علم، نحوه اسلامی كردن علوم و كتب درسی در نظام تعليم و تربيت قابل طرح میباشد.
➖ج: هستیشناسی: كه مربوط به نحوه نگرش انسان به هستی و سير خلقت عالم میباشد.
➖د: تفاوت تربيت دختر و پسر: آنچه در اين زمينه در تعليم و تربيت قابل طرح است، نوع نگاه انسان به تفاوتهای دختر و پسر در عالم هستی و تفاوت تربيت آنها به مقتضای تفاوتهايی است كه بين آنها وجود داد.
3️⃣فلسفه، اهداف و اصول:
🔹️ در اين مرحله فلسفه تعليم و تربيت و اهداف تربيتی در هر يك از زمينههای تعليم و تربيت و اصولی كه برای وصول به اين اهداف بايد مد نظر قرار گيرد، تبيين میگردد.
4️⃣ساختار تربیت:
🔹️ساختار، نقطه اتصال و پل ارتباط بین اندیشهها و اجراست؛ یعنی از یک جهت نگاهی به مبانی دارد و از جهت دیگر نگاهی به اجرا. ساختار اصلیترین قالب و به عبارتی اسکلت تعلیم و تربیت است.
🔹️ساختار دارای این ویژگیهاست:
➖جهت بخش بودن
➖هدایتگر بودن
➖متجلی کننده اهداف
➖تضمین کننده وصول به اهداف
➖دارای ایجاد قابلیت ارزشیابی
➖دارای ایجاد قابلیت تحقق
➖نقشه راه است
➖ترجمه کارشناسی مبانی است
🔹️خالی از لطف نیست که بدانیم این مرحله بسیار مهم و سرنوشتساز در سند ملی آموزش و پرورش، پیشبینی و مورد توجه واقع نشده است. یا ساختار نظام آموزشی فعلی به طور کل از مبانی جداست درحالیکه ساختار پل بین مبانی و برنامه است. متاسفانه نظام فکری غربی در ساختار آموزشی فعلی بسیار عیان است.
👈ادامه دارد...
🤚گروه تربیتی "سلام فرمانده" وابسته به کانال "نظام تعلیم و تربیت اسلامی"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
📜نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami
🎥آرشیو سرودهای سلام فرمانده
@SalamFarmandeh_archive
نظام تعلیم و تربیت اسلامی
👈ابتدا و انتهای نظام تعلیم و تربیت اسلامی (قسمت چهارم) 💠ادامه طبقهبندی نظام تربیتی اسلام 2️⃣مبانی
👈ابتدا و انتهای نظام تعلیم و تربیت اسلامی (قسمت پنجم و آخر)
💠ادامه طبقهبندی نظام تربیتی اسلام
5️⃣برنامههای تربیت:
🔹️برنامههای تربیت، محتوای ساختارهای تربیتی را شامل میشود. وقتی ساختارهای مختلف تربیتی تعریف شد، باید برای هر کدام محتوایی تهیه شود. ضروری است تا برنامهها مطابق ساختار تهیه شود.
6️⃣روشهای تربيت:
🔹️روشهای تربیت شامل گزینش و انتخاب شیوههایی است که موجب موفقیت اجرای برنامههای آموزشی درون ساختار آموزشی خواهد شد.
🔹️مرحله روشها آنقدر مهم است که هر کدام باید به یک کارگاه آموزشی تبدیل شود.
🔹️روشها انواعی دارد از جمله: روش مبانینویسی، روش هدفنویسی، روش ساختن فضای آموزشی، روش فلسفهنویسی و... .
🔹️روشهای تربیتی به دو قسمت تقسیم میشود:
➖روشهایی است که اجرای برنامههای تربیتی را توسط مربیان امکانپذیر میسازد و این موضوع ذیل عنوان روشها بحث میشود.
➖روشهایی است که اجرای برنامههای تربیت را توسط خود متربیان اعم از دانشآموزان، دانشجویان و طلاب و... امکانپذیر میسازد.
7️⃣شاخههای تربيت:
🔹️شاخههای تربيت که نوعی از روشهاست، مفهوم بسیار مهم "سعی متربی" را در خود جای داده است. لذا گنج تعلیم و تربیت محسوب میشود و مستقیمترین راه تحقق اهداف و برنامههای تربیتی است.
8️⃣آیینههای تربیت:
🔹️آیینههای تربیت اصطلاحی معادل ارزشیابی تربیت است؛ به این مفهوم که پس از طی مراحلی که شرح آنها گذشت باید با ملاکها و معیارهای تعلیم و تربیت اسلامی، نظام تربیتی را مورد ارزشیابی قرار داد.
🔹️ارزشیابی مفهومی غیر از مفهوم واژه ارزیابی دارد. در فرهنگ لغات فارسی اغلب ارزیابی به مفهوم سنجیدن مقدار و بهای هر چیز آمده است؛ اما ارزشیابی دارای یک بار ارزشی و معنوی در سنجیدن است.
🔹️انواع ارزشیابی در نظام تعلیم و تربیت اسلامی:
➖ارزشیابی از اجرا
➖ارزشیابی از فضای تربیت
➖ارزشیابی از برنامههای آموزشی
➖ارزشیابی از مبانینویسی
➖ارزشیابی از ساختارسازی
➖ارزشیابی از تشکلهای آموزشی و...
💠با توجه به سير مباحث ارائه شده، متوجه میشويم كه ابتدا و انتهای نظام تعليم و تربيت، مشخص است و نيز به اين حقيقت پی میبريم كه نظام تعليم و تربيت يك علم است و فرايند نيست. بنابراين لازم است دستاندركاران امر تعليم و تربيت، پس از بررسی دقيق مراحل و طبقات نظام تعليم و تربيت به فكر ارائه الگويی بر طبق اين نظام باشند تا با اجرايی كردن اركان و اجزای آن، بتوانيم شاهد به ثمر نشستن نظام تعليم و تربيت اسلامی در كشورهای اسلامی و تربیت انبوه انسانهای مومن و متعهد باشيم.
منبع:
سلسله مباحث استاد مرتضی زاهدی پيرامون نظام تعليم و تربيت اسلامی
👈پایان
🤚گروه تربیتی "سلام فرمانده" وابسته به کانال "نظام تعلیم و تربیت اسلامی"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
📜نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami
🎥آرشیو سرودهای سلام فرمانده
@SalamFarmandeh_archive
👈قابل توجه والدین و علاقمندان به تربیت قرآنی📖
🤚گروه تربیتی سلام فرمانده(وابسته به کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی) برگزار میکند:
📚سلسله مباحث تربیتی با موضوع: "جهاد تبیین در بررسی و آموزش مبانی تعلیم و تربیت اسلامی"
💠موضوع جلسه ششم: "ویژگیهای علم در کلام حضرت مولا امیرالمومنین (ع)" (کنفرانس شماره ۸ گروه)
💠استاد: سرکار خانم آزادی (مسئول محترم مجموعه مبلغات شهر تهران، ادمین کانال رسمی پاسخگویی به شبهات و مدرس کتاب نظریه تربیتی اسلام)
💠روز و تاریخ کنفرانس:
چهارشنبه، ۱تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۱:۳۰
❇️لطفا دوستان خود را دعوت نمایید
👈دسترسی سریع به صوت و متن جلسات قبل:
جلسه۱
جلسه۲
جلسه۳
جلسه۴
جلسه۵
🤚آدرس گروه تربیتی "سلام فرمانده"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
🌿کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami
نظام تعلیم و تربیت اسلامی
📚سلسله مباحث تربیتی در گروه سلام فرمانده با موضوع: "جهاد تبیین در بررسی و آموزش مبانی تعلیم و تربیت
📄"متن کامل کنفرانس۷، جلسه۵، قسمت اول"
📚سلسله مباحث تربیتی در گروه سلام فرمانده با موضوع: "جهاد تبیین در بررسی و آموزش مبانی تعلیم و تربیت اسلامی"
💠این مباحث مرتبط با نگاه تربیتی اسلام ناب و تربیت مهدوی کودکان و نوجوانان در طراز لشگریان آینده فرمانده کل عالم است.
💠موضوع جلسه پنجم:
"مفهوم دوگانه علم در ادبیات تربیتی اسلام" (کنفرانس شماره ۷ گروه)
💠استاد: سرکار خانم آزادی (مسئول محترم مجموعه مبلغات شهر تهران، ادمین کانال رسمی پاسخگویی به شبهات و مدرس کتاب نظریه تربیتی اسلام)
💠روز و تاریخ کنفرانس برگزار شده: چهارشنبه، ۲۵ خرداد ۱۴۰۱، ساعت
🔹واژه علم، مثل سایر کلیدواژههای وحیانی شامل دو دسته از مفاهیم میشود که ما هر دو دسته را در ادبیات تربیتی اسلام میبینیم. دسته اول به معنای دانش، اطلاعات و آگاهی است که این مفهوم در جوامع انسانی خیلی استفاده شده و به معنای دستاوردهای ذهنی و تجربی بشر یعنی تخصصها، فنون، هنر، تجربیات و هرگونه محتوای آموزشی است. با این معانی، مفهوم علم را در ادبیات تربیتی اسلام زیاد میبینیم که به کار رفته است. البته این بدان معنی نیست که چون در نظام تربیتی اسلام به کار رفته، اینها را ما به عنوان تعریف وحیانی علم تایید میکنیم، خیر. ولی چون که مخاطبین قرآن و اسلام، جوامع بشری و جوامع انسانی هستند و وقتی که آنها مخاطب قرار میگیرند ناچاراََ باید از زبان و واژههای خودشان استفاده کرد.
🔸️دسته دوم مفاهیم مفهوم علم شامل مفاهیمی هستند که مخصوص ادبیات اسلام ارائه شده و اختصاص به وحی دارد. برای اینکه بتوانیم مفهوم دوم از مفهوم قبلی جدا بکنیم، این را با عنوان علم اسلامی، یاد میکنیم. برای اینکه بتوانیم علم اسلامی را تعریف کنیم باید به معنای نور خیلی نزدیک شویم. در جلسات گذشته اشاره شد یکی از معانی علم در اسلام، نور است. نور هدایتگر است؛ نور راهگشا است؛ نور انسان را از ظلمت نجات میدهد؛ نور نجاتدهنده است.
🔹️بنابراین باید نشانههایی که اسلام برای شناخت یک عالِم معرفی میکند را بررسی کنیم و بعد از آنها به عنوان مختصات علوم اسلامی استفاده کنیم. اسلام برای کسب علوم اسلامی، یکسری شرایط را تعیین کرده و ما باید آن شرایط را شناخته و از آنها به عنوان معیارهایی که علوم اسلامی را از علوم غیر اسلامی (علم سکولار) مجزا میکند، بهره بگیریم.
🔸️اولین و مهمترین وضروریترین شرط و یکی از شروط قطعی برای کسب علم اسلامی، مسئله عمل به علم است. به طوری که بدون این شرط حتی اگر انسان به همه علوم اسلامی هم رسیده و آن را کسب کرده باشد، اما از نظر اسلام به او عالِم گفته نمیشود. اتفاقاً تبدیل به یک جاهل میشود و کمترین سقوطش در اثر عمل نکردن به علم، مقایسه آن طبق آیه قرآن با چهارپایان است: "كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَارًا" (سوره جمعه). این یعنی رابطه دانش و اطلاعاتشان با شخصیت و باطنشان مثل رابطه چهارپایانی است که یکسری کتاب را روی پشت خودشان حمل میکنند ولی حمل آن کتابها، هیچ تاثیری در آگاهی و معرفت آن چهارپا ندارد.
🔹️این در حالی است که از نظر فرهنگ سکولار، بسیاری از دانشمندان، فقها، فلاسفه و عرفا، اگر به علم خودشان عمل هم نکنند، تغییری برایشان حاصل نمیشود، به آنها عالم میگویند و پیشرفتشان در آن علم، بستگی به تلاشهای ذهنیشان دارد و عمل نکردن به آن علوم تاثیر چندانی در علمشان نخواهد داشت. اینها علم را به عنوان اطلاعات و دانش در ذهن خودشان دارند و اگر به آن عمل هم نکنند، عالم و دانشمند خطاب میشوند.
🔸️اما علمی که اسلام در نظر گرفته غیر از این علوم معمولی است که در دانشگاههای داخل و خارج، حتی در حوزههای علمیه و در جوامع اسلامی است! نکته مهم در علم اسلامی این است که به آن عمل بشود و فقط در ذهن و حافظه و اینها نباشد. اگر فقط به عنوان یکسری اطلاعات و آگاهی و دانش این علم را با خودمان حمل کنیم و بار کنیم اما به آن عمل نکنیم، این از نظر اسلام علم نیست.
👈ویژگیهای علم از نظر اسلام:
1️⃣نامحدود و بیکرانه است: شامل هرگونه اطلاعات و آگاهی میشود و اختصاص فقط به علم فقه و یا پزشکی و توحید و ریاضی و... ندارد.
2️⃣لزوماً به وسیله عقل ارزشی به دست میآید. همانطور که در جلسات قبل اشاره شد، عقل ارزشی یا همان وجدان باید فعال، پویا، نقشآفرین و در حال رشد و تقویت باشد تا بتواند تمام مسائل را خوب تحلیل و بررسی کند، بعد آن مسائل تحلیلشده، وارد قلب میشود و انسان میتواند به آنها عمل کند. در واقع عقل ارزشی، همان رسول باطنی است که انسان دارد و برای ما معیارهای ارزشی را بررسی میکند.
👈ادامه دارد...
🤚گروه تربیتی "سلام فرمانده" وابسته به کانال "نظام تعلیم و تربیت اسلامی"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
📜نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami
🎥آرشیو سرودهای سلام فرمانده
@SalamFarmandeh_archive
نظام تعلیم و تربیت اسلامی
📄"متن کامل کنفرانس۷، جلسه۵، قسمت اول" 📚سلسله مباحث تربیتی در گروه سلام فرمانده با موضوع: "جهاد تبیی
📄"متن کامل کنفرانس۷، جلسه۵، قسمت دوم"
👈ادامه ویژگیهای علم اسلامی:
🔹️آن چیزی که در بستر علمی، در مکتب سکولاریسم یا پوزیتیویسم به نام علم دارد تولید میشود، خاستگاهشان عقل زمینی است. برای همین از دیدگاه اسلام به عنوان علم تلقی نمیشوند و تخصص، فن یا فضل نامیده میشوند. یا آن دسته از علوم بشری که اساسشان هوش و حافظه است و با هدایتهای عقل ارزشی به دست نمیآیند نیز از دیدگاه اسلام، علم محسوب نمیشوند. چون علم اسلامی فقط به وسیله عقل ارزشی تولید میشود و تبدیل به نور میشود، انسان را هدایت میکند.
3️⃣نور، متصل به وحی و هدایتگر است.
4️⃣هدف نهایی آن، کشف حقایقی است که از آیات الهی گرفته میشوند. یعنی هدف نهایی تحقیق در علم اسلامی، کشف حقایق و یا آگاهی از آیات الهی است. حقایق، یعنی آگاهی از قوانین حاکم بر هستی. بنابراین هرگونه دانش و دستاورد بشری اگر در مسیری باشد که توجه انسان را از آیات و قوانین حاکم بر هستی و آیات الهی دور کند، از دیدگاه اسلام، علم تلقی نمیشود.
5️⃣علم اسلامی صد در صد یقینی و ثابت است. اگر در آن شک، شبهه، ظن، گمان، وهم، تردید، تخیل، احتمال و تزلزل وجود داشته باشد، از نظر اسلام علم محسوب نمیشود.
6️⃣شرط اصلی کسب علم و رسیدن به علم و دسترسی به علم از نظر اسلام، تطهیر قلب از هرگونه گناه، شک، تردید، رجس و پلیدی است. بنابراین از دستاوردهای بشری، آنچه که از دلهای پلید و گنهکار یا مغزهای بیمار یا اندیشههایی که شک و تردید و تزلزل در آنهاست از نظر اسلام، اینها مردود و خارج از علم اسلامی شمرده میشوند.
7️⃣هدف علم در اسلام، آگاهی بشر به قوانین، روشها، اصول، اهداف و برنامههایی است که دسترسی انسان و جامعه انسانی را به زندگی سعادتمند و آرامشبخش و موفق آسان میکند که در اسلام از آن به عنوان حیات طیبه تعبیر شده است. حیات طیبه زندگی انسان تربیت شده در اسلام است که با عمل به علم اسلامی، تمام شئونات مراحل زندگی و حیات انسانی او به کمال رسیده است. در سوره نحل آیه ۹۷ به آن اشاره شده: مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً". بنابراین علومی که انسانها را از بهشت قرب خداوند و رحمت الهی دور کند، آرامش روح و روان انسانها را تامین نکند، انسانها را در عبور از بحرانهای زندگیشان راهنمایی و یاری نکند یا در یک کلمه، انسانها را به حیات طیبه نرساند، از دیدگاه اسلام علم شناخته نمیشود.
🔸️همه علوم و همه دستاوردهای بشر، به شرط اینکه در راستای این شروط و ویژگیها قرار بگیرند، ما میتوانیم آنها را به عنوان علم یا مقدمه علم در اسلام تلقی کنیم. به بیانی دیگر، همه علوم، وقتی که در اختیار و در راستای بایدها و نبایدهای عقل ارزشی قرار بگیرند، ما آنها را به عنوان علم یا مقدمه علم میتوانیم تلقی کنیم.
🔹️تمام علوم و دستاوردهای موجود بشر را میتوان در اختیار عقل ارزشی و در راستای بایدها و نبایدهای معنوی اسلام قرار داد، بازسازی و تبدیل به نورشان کرد تا هدایتگر، روشنکننده و راهگشا باشند.
🔸️روایت بسیار زیبایی از حضرت مولا امیرالمومنین علی علیهالسلام داریم که تعریف علم حقیقی و نشانههای این علم در آن معرفی شده و در کتاب اصول کافی هم آمده است.
🔹️ایشان میفرمایند: يَا طَالِبَ الْعِلْمِ إِنَّ الْعِلْمَ ذُو فَضَائِلَ كَثِيرَةٍ فَرَأْسُهُ التَّوَاضُعُ وَ عَيْنُهُ الْبَرَاءَةُ مِنَ الْحَسَدِ وَ أُذُنُهُ الْفَهْمُ وَ لِسَانُهُ الصِّدْقُ وَ حِفْظُهُ الْفَحْصُ وَ قَلْبُهُ حُسْنُ النِّيَّةِ وَ عَقْلُهُ مَعْرِفَةُ الْأَشْيَاءِ وَ الْأُمُورِ...".
🔸️در این روایت حضرت، علم را به شکل یک انسانی تلقی کردند که میفرمایند: فَرَأْسُهُ التَّوَاضُعُ؛ سر علم تواضع است، یعنی علم با تواضع بدست میآید و نهایتاً هم به تواضع میانجامد. درخت هرچه پربارتر است سر به زیرتر است. پس آن کسی که علم حقیقی را دارد از تواضع برخوردار است؛ علم حقیقی اسلام را اگر کسی درک کند و به آن برسد، او را به تواضع میرساند.
🔹️حضرت در ادامه میفرمایند که وَ عَيْنُهُ الْبَرَاءَةُ مِنَ الْحَسَد؛ چشم علم، پرهیز و دوری از حسد است. هرگونه حسادت، چه در مرحله کسب علم، چه در مرحله عمل به علم، چه در مرحله اجرا و ارائه آن علم، باعث کوری و عدم هدایت و روشنگری آن علم میشود و انسان را به نور و شهود و یقین نمیرساند. بنابراین عالِمی که مبتلا به حسد باشد، از دید اسلام کور است. یعنی دانش او، هیچ فایدهای در هدایتش ندارد.
👈ادامه دارد...
🤚گروه تربیتی "سلام فرمانده" وابسته به کانال "نظام تعلیم و تربیت اسلامی"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
📜نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami
🎥آرشیو سرودهای سلام فرمانده
@SalamFarmandeh_archive
نظام تعلیم و تربیت اسلامی
📄"متن کامل کنفرانس۷، جلسه۵، قسمت دوم" 👈ادامه ویژگیهای علم اسلامی: 🔹️آن چیزی که در بستر علمی، در م
📄"متن کامل کنفرانس۷، جلسه۵، قسمت سوم"
🔹️حضرت در ادامه میفرمایند: وَ أُذُنُهُ الْفَهْمُ؛ گوش علم، فهم است، یعنی مطالب علمی باید طوری در جان مخاطب هضم شود و در قلب او بنشیند تا عمیقاً آن علم را درک کند تا هرگونه شک و تردید و ابهام از او برطرف شود و برایش یقینآور باشد.
🔸️بعد میفرمایند: وَ لِسَانُهُ الصِّدْقُ؛ زبان علم، صداقت است. یعنی هرگونه نادرستی، انحراف، دروغ، هرگونه پیشفرضهای بیمبنا، فریب، چه در طراحی علم، چه در کاربرد علم، چه در آموزش این علم وجود داشته باشد، باعث گنگی، لالی و گمراهی علم میشود. گویی حضرت میخواهند بگویند که علمی که آلوده به اغراض نفسانی باشد، علمی که آلوده به شهوات و امیال نفسانی باشد، آلوده به فریب و ریا باشد، این علم نیست؛ بلکه یک موجوی است لال و گنگ که از بیان شرایط و مقاصد خودش ناتوان و عاجز خواهد شد.
🔹️در ادامه میفرمایند: وَ حِفْظُهُ الْفَحْصُ؛ حافظه این علم، تحقیق و تفحص است. یعنی بایگانی این علم، فقط در صورت تحقیق و تفحص، پژوهش و آزمایش گسترش پیدا میکند
و در برابر نیازها، سوالات، ابهامات میتواند پاسخگو باشد. گویی حضرت میخواهند بگویند که علمی که بدون تحقیق و پژوهش باشد، قابل گسترش نخواهد بود. مثل یک انسانی میشود که حافظه ندارد، یعنی از تحلیل دادهها و ارائه نتایج ناتوان و عاجز میشود.
🔸️در ادامه میفرمایند: وَ قَلْبُهُ حُسْنُ النِّيَّةِ؛ قلب علم، حسننیت و خوشبینی است. قلب علم پاکی اندیشه از هرگونه مقاصد آلوده، ناامیدی، تعصب بیجا، خودخواهی و خودمحوری است. علمی که حسننیت نداشته باشد مثل یک انسان بدون قلب میشود، یعنی مثل یک حیوان میشود. منظور از قلب، عضو ماهیچهای صنوبری شکل نیست، بلکه آن عضوی است که مرکزیت روح را به عهده گرفته، بر جسم حکومت میکند و انسان به وسیله آن از حیوانات متمایز میشود.
🔹️حضرت در ادامه حدیث میفرمایند: وَ عَقْلُهُ مَعْرِفَةُ الْأَشْيَاءِ وَ الْأُمُورِ؛ عقل علم، معرفت و آگاهی و شناخت حقیقی از اشیاء و امور است. یعنی شناخت صحیح و دقیق از همه اشیاء و امور. این میشود منبع و وسیلهای برای تحقیق و رسیدن به نتیجه درست برای علم. گویی حضرت دارند میگویند علمی که بر اساس شک و ظن و گمان و خیال و تردید و احتمال و... باشد، علم نیست؛ چون نتایج تحقیق باید روشن باشد، باید دقیق باشد و اگر ما نسبت به اشیاء و نسبت به امور اطرافمان معرفت و آگاهی نداشته باشیم، نمیتوانیم به پاسخ روشن و دقیق برسیم و نمیتوانیم از نتایجی که به ما ارائه میدهد، مطمئن باشیم. علمی که بر اساس حدس و گمان باشد، این نمیتواند برای جامعه بشری هادی و راهنما باشد، نمیتواند برای جامعه بشری در حکم نور و در حکم روشنکننده و ارائهدهنده مسیر درست باشد.
🔸️در ادامه روایت حضرت میفرمایند: وَ يَدُهُ الرَّحْمَةُ: دست علم، رحمت است. یعنی هرگونه علمی باید با لطف و رحمت و مرحمت و عطوفت و مهر و مهربانی شروع شود. باید با همینها ادامه پیدا کند و انتها هم باید به مرحمت و لطف و ترحم منتهی شود. علمی که از رحمت و ترحم و مهربانی و عطوفت دور باشد، علم ناقص است و حیات انسانی و جامعه بشری را به بیرحمی و بیتفاوتی مبتلا میکند. چنین علمی از نظر اسلام بیشتر شبیه یک انسانی است که به خاطر نداشتن دست، از استفاده و تجربه همه اشیا و امور ناتوان است و نمیتواند به آنها دسترسی داشته باشد.
🔹️در ادامه روایت حضرت میفرمایند: وَ رِجْلُهُ زِيَارَةُ الْعُلَمَاءِ؛ پای علم، دیدار علما است، به شرط اینکه عالِم با همان تعریفی که از علم در اسلام شد، مطابقت داشته باشد. عالم کسی است که خودش به علمش عمل میکند و علمش را به دیگران منتقل میکند و آن علم، هم برای خودش نور و هدایتگر است و هم باعث راهنمایی و هدایت دیگران میشود. شرکت در محافل و مجالس چنین علمایی و یا توجه به سیره علمی و رفتاری آنها، یک ابزار ورودی میشود که علم را به مراتب بالا، به آسمانها متصل میکند و علمی که چنین پایی نداشته باشد، محدود، اسیر، فلج و زمینگیر است و چنین علمی از رسیدن به اسرار و عوالم و مراتب بالای علمی ناتوان میشود و نمیتواند هدایتگر جوامع بشری باشد.
👈ادامه دارد...
🤚گروه تربیتی "سلام فرمانده" وابسته به کانال "نظام تعلیم و تربیت اسلامی"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
📜نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami
🎥آرشیو سرودهای سلام فرمانده
@SalamFarmandeh_archive
نظام تعلیم و تربیت اسلامی
📄"متن کامل کنفرانس۷، جلسه۵، قسمت سوم" 🔹️حضرت در ادامه میفرمایند: وَ أُذُنُهُ الْفَهْمُ؛ گوش علم،
📄"متن کامل کنفرانس۷، جلسه۵، قسمت چهارم (آخر)"
🔸️آخرین مورد حضرت میفرمایند:ِ وَ هِمَّتُهُ السَّلَامَةُ؛ همت علم، سلامت است. این نکته بسیار ظریف است. یعنی حرکت و انگیزش و تداوم و استقامت علم، همه باید در قلب به صورت سلامت شکل بگیرد. اینها اگر در قلب نامتعادل، مضطرب، آشفته و بیمار شکل بگیرد، علم در چنین حالتی، شبیه به یک انسانی است که انگیزه و همت و اراده برای حرکت ندارد. مشخص است که یک چنین انسانی به هیچ هدف خوب و به هیچ مقصد سازنده و بالندهای دست پیدا نمیکند.
🔹️سلامت در این عبارت معانی زیادی دارد. مثل اعتدال روح و جسم یا آرامش روح و جسم، اما یکی از معانی مهم سلامت، تسلیم و آمادگی جسمی و روحی برای پذیرش است. آن عالمی که از سلامت و تسلیم و آمادگی برای پذیرش برخوردار نباشد، چطور میخواهد بتواند مشکلات علمی را برطرف کند؟ چطور میخواهد راه دسترسی به معارف و یا محافظت از آنها را توسعه بدهد و در این راه، انواع مشقات را تحمل کند؟ گویی حضرت میخواهند به ما بگویند که علمی که در قلب و روح بیمار و مضطرب و در قلب و روح انسان نامتعادل و آشفته که مبتلا به هرج و مرج روانی هست، شکل بگیرد این از دیدگاه اسلام، علم نیست، چون علم باید در قلب سالم و متعادل تبلور بکند تا بتواند هدایتگر بشر باشد.
👈پایان متن کامل کنفرانس ششم، جلسه ۵ در گروه تربیتی سلام فرمانده، انشاءالله ادامه جلسات در طول هفته در گروه برگزار خواهد شد و فایل صوتی و متنی آن، در کانال درج خواهد شد.
🤚گروه تربیتی "سلام فرمانده" وابسته به کانال "نظام تعلیم و تربیت اسلامی"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
📜نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami
🎥آرشیو سرودهای سلام فرمانده
@SalamFarmandeh_archive
@Nezam_Tarbiat_Eslami۱۱۱.mp3
زمان:
حجم:
15.96M
📚سلسله مباحث تربیتی در گروه سلام فرمانده با موضوع: "جهاد تبیین در بررسی و آموزش مبانی تعلیم و تربیت اسلامی"
💠موضوع جلسه ششم:
"ویژگیهای علم در کلام حضرت مولا امیرالمونین(ع)" (کنفرانس شماره ۸ گروه)
💠استاد: سرکار خانم آزادی (مسئول محترم مجموعه مبلغات شهر تهران، ادمین کانال رسمی پاسخگویی به شبهات و مدرس کتاب نظریه تربیتی اسلام)
💠روز و تاریخ کنفرانس برگزار شده: چهارشنبه، ۱تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۱:۳۰
📄دسترسی سریع به متن کامل این کنفرانس:
قسمت اول
قسمت دوم
قسمت سوم
🤚آدرس گروه تربیتی "سلام فرمانده"
https://eitaa.com/joinchat/2869100725C996f5fe875
🌿کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی
@Nezam_Tarbiat_Eslami