نکته تفسیری صفحه ۵۷۳:
علم غیب:
حواس پنج گانه ی ما، دریچه های ورودیِ اطّلاعات به وجود ما هستند. ما با دیدن، شنیدن، لمس کردن، چشیدن و بوییدن اشیاء، اطلاعاتی را از جهان اطراف به دست می آوریم و با سامان دادن به این اطّلاعات، علوم گوناگون را ایجاد می کنیم. فیزیک، شیمی، نجوم و ...، همگی بدینوسیله به وجود آمده اند. از آیات قرآن امّا فهمیده می شود که فراتر از علومی که در دسترس قرار دارند و درک می شوند، علومی وجود دارند که با حواس پنجگانه درک نمی شوند؛ زیرا مربوط به عالمی فراتر از عالم مادّه هستند؛ عالمی که از حواس پنجگانه پوشیده است، و به همین علت، «عالم غیب» نام دارد و اطّلاعات مربوط به آن نیز به «علم غیب» مشهور است. در اینجا این سؤال پیش می آید که آیا علم غیب، مخصوص خداست، یا ممکن است افراد دیگری نیز علم غیب داشته باشند. هنگامی که انسان برای پاسخ به این سؤال به قرآن مراجعه می کند، در ابتدا با دو گروه از آیات که شاید در ظاهر با هم اختلاف داشته باشند، مواجه می شود.
گروهی از آیاتِ قرآن با صراحت تمام تأکید می کنند که علم غیب، مخصوص خداست و هیچ کسی جز او از آن خبر ندارد. مثلاً در آیه ی 65 سوره ی نمل می خوانیم: «بگو: هیچ کس جز خدا در آسمانها و زمین از غیب خبر ندارد.» گروه دیگری از آیات البته بیان می کنند که افراد دیگری غیر از خدا، علم غیب دارند. یکی از معجزات حضـرت مسیح این بوده که به مردم خبر می داده که چه خورده اند و چه چیزهایی را در خانه هایشان ذخیره کرده اند. در سوره ی تحریم نیز می خوانیم که پیامبر، یکی از همسرانش را از فاش کردن اسرار آن حضرت آگاه کرد، و او از این مطلب تعجّب نمود. همچنین در روایات فراوانی می خوانیم که پیامبر و امامان، بعضی حوادث آینده را پیشگویی می کرده اند و از علم غیب باخبر بوده اند. البتّه اگر در این آیات و روایات دقت کنیم، معلوم می شود که میان این دو گروه از آیات و روایات، هیچ اختلافی وجود ندارد؛ بلکه گروه یکم، به «علم غیب ذاتی و استقلالی»، و گروه دوّم به «علم غیب آموزشی» اشاره می کنند. توضیح اینکه به فرموده ی آیات گروه یکم، هیچ کس جز خدا، به خودی خود، از عالم غیب خبر ندارد و تنها اوست که بدون آموختن از کسی، همه چیز را می داند و هیچ نیازی به آموزش ندارد؛ ولی آیات گروه دوّم، گویای این حقیقت است که خداوند می تواند به برخی از مخلوقات خود، بخشی از علوم غیبی را آموزش دهد؛ و آنها می توانند با اجازه ی خدا، از غیب آگاه شوند. آیات مورد بحث (26 و 27 جن) به روشنی این حقیقت را توضیح داده، می فرماید: «خداوند از غیب آگاه است و هیچکس را از غیبِ خود آگاه نمی کند؛ مگر فرستاده ای را که برگزیند.» پس میتوان گفت که پیامبران و امامان، بنا بر اجازه ی خدا و به همان مقدار که او مصلحت می داند، از غیب خبر دارند.[1]
[1] - در نگارش این متن از تفسیر نمونه، ج25، ص142 استفاده شده است.
#تلاوتروزانهیکصفحهقرآن🕊👇
🆔
https://eitaa.com/joinchat/2936537296C81b5114eb4