در ادامه، پیامبر به مردم می‌فهماند که زمان جدایی ظاهری‌اش از امت نزدیک شده است. معنای این بخش این‌جا یک تلنگر بزرگ است‼️ پیامبر دارند می‌گویند: من مأمورم رسالت را رسانده‌ام اما امت بعد از من بی‌سرپرست نمی‌ماند. این بخش خیلی لطیف و در عین حال سنگین است. چون پیامبر قبل از اعلام ولایت، اول فرا رسیدن مرحله‌ی حساس تاریخ را یادآوری می‌کنند. یعنی مردم باید بفهمند که مسئله فقط یک فضیلت‌گویی نیست؛ بحث آینده‌ی امت است.

بعد، پیامبر شروع می‌کنند به بیان فضائل و موقعیت امیرالمؤمنین علیه‌السلام. چرا این کار را می‌کنند⁉️ چون در فرهنگ دین، ادعا بدون دلیل کافی نیست. پیامبر می‌خواهند بگوید: ▫️علی علیه‌السلام از من است ▫️علی علیه‌السلام با من است ▫️علی علیه‌السلام ادامه‌ٔ راه من است علی علیه‌السلام نزدیک‌ترین فرد به معیارهای هدایت است🍃 این بخش به ما یاد می‌گوید که ولایت، فقط یک عنوان نیست؛ ولایت یعنی: علم، شجاعت، تقوا، قرب به رسول خدا و شایستگی برای هدایت امت. پس غدیر، صرفاً معرفی یک شخص نیست؛ معرفی الگوی کامل رهبری است.

«من کنت مولاه فهذا علی مولاه» این همان نقطه‌ی مرکزی خطبه است. یعنی: هر کسی من سرپرست، رهبر و صاحب اختیار او هستم، علی هم سرپرست، رهبر و صاحب اختیار اوست. واژه‌ی «مولیٰ» معانی مختلفی دارد، ولی در این‌جا با توجه به: ۱ـ مقدمه‌ی خطبه، ۲ـ جمع کردن مردم در آن گرمای شدید، ۳ـ گرفتن اقرارهای قبلی از مردم، ۴ـ دعا برای یاران علی «ع»و نفرین بر مخالفان، و فضای کلی خطبه کاملاً روشن می‌شود که منظور، محبتِ صرف نیست؛ بلکه ولایت، سرپرستی و حق رهبری است. اگر فقط بگوییم «دوست علی باشید»، آن همه مقدمه و آن همه تأکید، معنا پیدا نمی‌کند. اما وقتی «مولی» را در چارچوب کل خطبه می‌خوانیم، می‌بینیم پیامبر دارد جانشینی و ولایت را اعلام می‌کند.

در ادامه، پیامبر برای کسانی که علی علیه‌السلام را یاری کنند دعامیکند ونسبت به دشمنی با او هشدار میدهد. چرا این بخش مهم است⁉️ چون نشان می‌دهد ولایت یک موضوع خنثی و بی‌اثر نیست. ولایت، خط تقسیم حق و باطل است. در منطق خطبه: یاری علی علیه‌السلام = یاری حق دشمنی با علی علیه‌السلام = دور شدن از حق این خیلی مهم است، چون پیام غدیر فقط یک اعلام اسمی نیست؛ بلکه جهت‌دهی به تاریخ امت است.

یکی از لطیف‌ترین بخش‌های خطبه این است که پیامبراکرم عملاً حجت را تمام می‌کند. یعنی چه⁉️ ▫️مردم شنیدند ▫️مردم دیدند ▫️مردم گواه شدند و بعد از این، کسی نمی‌تواند بگوید: «ما خبر نداشتیم» غدیر فقط اعلام نیست؛ اقامه‌ی حجت است. در منطق دینی، وقتی حجت تمام شد، مسئولیت هم کامل می‌شود. یعنی غدیر یک نقطه‌ٔ عطف در تاریخ مسئولیت انسان‌هاست.

بعد از اعلام، مردم با امیرالمؤمنین علیه‌السلام بیعت می‌کنند و تبریک می‌گویند. این صحنه خیلی مهم است. چون نشان می‌دهد که اصل حادثه، در همان زمان برای حاضران واضح بوده است. تبریک گفتن مردم به علی علیه‌السلام فقط یک رسم ساده نبود؛ نشانه‌ای بود از این‌که: ▫️اعلام، مفهوم رهبری داشت ▫️مردم چیزی فراتر از محبت را فهمیده بودند ▫️غدیر در ذهن آنان فقط یک فضیلت‌گویی نبود.

خطبه غدیر، تنها معرفیِ «یک نفر» نبود؛ غدیر معرفیِ «یک مکتب و یک نظامِ رهبری» و به تبع ساختن امت اسلام بود. ▫️پیام های اجتماعی خطبه جامعه بدون امام و رهبر الهی سرگردان می‌شود، محبت اهل‌بیت باید با اطاعت همراه باشد، دین فقط احساس نیست؛ مسئولیت هم هست، حق باید به دست اهلش سپرده شود. غدیر فقط یک مناسبت تقویمی نیست بلکه یک منطق‌هدایت است یعنی اگر دین را میخواهی درست بفهمی، باید: محوریت خدا را نگه داری، جایگاه پیامبر را بشناسی، ولایت را به‌عنوان امتداد رسالت بفهمی و از غدیر، مسئولیت اجتماعی و دینی را یاد بگیری.

پیامبر اکرم در خطبه غدیر، عبارت معروف «إنّی تارکٌ فیکم الثقلین» را تکرار کرد.‌ ایشان فرمودند: «کتاب خدا و عترت من که اهل‌بیت من هستند.» پیامبر اینجا یک «جریان» را معرفی کرد: جریان اهل‌بیت علیهم‌السلام🍃 این جریان، با امیرالمؤمنین شروع شد. اما با ایشان متوقف نشد. پیامبر با قرار دادنِ «عترت» در کنار قرآن (که تا قیامت باقی است)، راهِ امامتِ مستمرِ ائمه بعدی را ترسیم کرد.یعنی همان‌طور که قرآن تا ابد هست، این عترت هم تا ابد باید راهبر و مرجع باشند.