در برابر قدرتی که سال‌ها خود را شکست‌ناپذیر نشان داده بود، ایستادیم؛ نه از سرِ هیجان، بلکه بر پایه‌ی حق، استقلال و خونِ غیرتِ یک ملت. و همین ایستادگی بود که نشان داد قدرتِ ظاهری، اگر از حقانیت تهی باشد، در لحظه‌های سخت، تَرَک برمی‌دارد و می‌شکند. ما ثابت کردیم که آمریکا، با همه‌ی ادعاهایش، قادر نیست اراده‌ی یک ملت را در هم بشکند💯

این یعنی فرو ریختنِ ابهتِ پوشالی؛ یعنی آشکار شدنِ این حقیقت که قدرتِ حقیقی، نه در زرادخانه‌هاست و نه در هیاهوی رسانه‌ای، بلکه در ایستادگیِ ملتی است که تصمیم گرفته زیر بار تحقیر نرود.

سلام و اهداء تحیات الهی در مورد نظریه ولایت فقیه پرسیده بودید، امروز سعی می‌کنم اصلِ نظریه ولایت فقیه را به‌صورت جامع و مانع و تا حد ممکن استدلالی توضیح بدهم؛ یعنی هم مبانی‌اش را بگویم، هم استدلال عقلی، هم استدلال نقلی، و هم این‌که دقیقاً ادعا چیست و چه چیزهایی را شامل می‌شود و چه چیزهایی را نه. نکته مهم: در این بحث، معمولاً باید بین اصلِ ولایت فقیه و محدوده و شکلِ آن باید فرق گذاشت. یعنی ممکن است کسی اصلِ ولایت فقیه را بپذیرد، اما در دایره اختیارات یا نحوه تحقق آن نظر دیگری داشته باشد.

اول) دقیقاً موضوع بحث چیست⁉️ ولایت فقیه یعنی: در عصر غیبت امام معصوم، فقیه جامع‌الشرایط حق و وظیفه دارد که در امور عمومیِ جامعه اسلامی و اداره شئون لازم‌الاجرای دین، نوعی سرپرستی و رهبری داشته باشد. این تعریف چند قید مهم دارد: ▫️فقیه: یعنی کسی که فقه اسلامی را به‌صورت عمیق می‌شناسد. ▪️جامع‌الشرایط: یعنی فقط علم کافی نیست؛ عدالت، تدبیر، بینش، و توان اداره هم لازم است. ▫️امور عمومی: نه امور شخصی مردم. ▪️عصر غیبت: وقتی دسترسی به امام معصوم نداریم. ▫️اداره شئون دین و جامعه: یعنی جاهایی که بدون یک مرجع حاکم، نظم جامعه و اجرای بسیاری از احکام مختل می‌شود.

برای اثبات اصل ولایت فقیه، مدعا این نیست: که فقیه معصوم است❌ که فقیه مثل امام منصوبِ شخصیِ معصوم است❌ یا که فقیه در همه چیز حتی در امور خصوصی مردم ولایت مطلقِ بی‌قید دارد❌ بلکه مدعا این است که💯: عقل و نقل می‌فهمانند که شارع مقدس نمی‌تواند جامعه اسلامی را در عصر غیبت بی‌سرپرست رها کرده باشد، و چون اجرای بخشی از احکام و حفظ نظام نیازمند حاکمیت است، فقیه عادلِ آگاه بهترین و بلکه لازم‌ترین مصداق برای این ولایت است✅ این گزاره را می‌شود از چند راه پشتیبانی کرد.

برهان اول: ضرورتِ وجود حاکم در جامعه✅ هر جامعه‌ای برای بقا و نظم، نیاز به مرجع تصمیم‌گیر دارد. اگر جامعه‌ای قانون داشته باشد ولی مجری و ناظر نداشته باشد، قانون روی کاغذ می‌ماند. در اسلام هم احکامی داریم که بدون حکومت، یا عملاً تعطیل می‌شوند یا ناقص می‌مانند؛ مثل: اجرای عدالت عمومی قضاوت و رفع خصومت حفظ مرزها و امنیت امر به معروف و نهی از منکر در سطح اجتماعی اخذ و توزیع برخی حقوق مالی اقامه حدود و تعزیرات حفظ نظم عمومی پس سؤال این است: در عصر غیبت، چه کسی باید این کارها را انجام دهد⁉️ اگر بگویی هیچ‌کس، یعنی بخش بزرگی از شریعت معطل می‌ماند.❌ و این با حکمت شارع سازگار نیست.❌

برهان دوم: قاعده لطف✅ در کلام شیعه، یکی از مبانی مهم این است که خداوند حکیم، لطف را نسبت به بندگانش ترک نمی‌کند؛ یعنی کاری نمی‌کند که بندگان را بی‌دلیل به گمراهی و اختلال بیندازد، در حالی که راه هدایت و نظم ممکن است. اگر اجرای احکام اجتماعی اسلام نیازمند رهبری است، و اگر رها سازی جامعه به هرج و مرج می‌انجامد، عقل می‌گوید: باید برای عصر غیبت، سازوکاری برای هدایت و اداره جامعه وجود داشته باشد. و چون از میان افراد، فقیه عادل آگاه نزدیک‌ترین و مناسب‌ترین فرد به فهم و اجرای شریعت است، او شایستگی این کار را دارد.

برهان سوم: بطلان تعطیل احکام ✅ بخش مهمی از فقه اسلام اجتماعی است، نه فقط فردی. اگر بگوییم در عصر غیبت هیچ‌کس ولایت ندارد، نتیجه‌اش این می‌شود که: قضاوت اسلامی تعطیل شود، امنیت و نظم دینی بی‌متولی بماند، نظام مالی و حقوقی اسلامی بی‌سازمان بماند، و در نهایت اسلام از عرصه اجتماع کنار برود. این نتیجه، با جامعیت شریعت ناسازگار است. پس عقل می‌گوید: یا باید این امور تعطیل شود، یا باید متصدی داشته باشد. تعطیل کردن، خلاف حکمت و نیاز اجتماعی است؛ پس باید متصدی مشروع باشد. و آن متصدی، فقیه جامع‌الشرایط است.

تا اینجا مباحث عقلی کافیست💯 حالا می رویم سراغ نقل؛ یعنی آیات و روایات و سیره.✅

آیه مشهور: أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ این آیه نشان می‌دهد که در جامعه اسلامی، اطاعت از «اولی‌الامر» لازم است. شیعه می‌گوید اولی‌الامر در مرتبه کامل، امام معصوم است. اما در عصر غیبت، چون امام در دسترس نیست، نظام هدایت و اداره جامعه نباید بی‌سرپرست بماند؛ پس فقهای واجد شرایط، به‌عنوان نائبان عام، در حوزه اداره و قضا و حفظ نظم، نقش دارند. البته این آیه به‌تنهایی برای اثبات ولایت فقیه کافی نیست، ولی در کنار بقیه ادله قابل استفاده است🪧