صفحه ۱ از ۴ نشست خبری پیرامون پروژه «احداث صحن محمدی(ع) آستان مقدس احمدی و محمدی علیهماالسلام» 💠 معاون توسعه و مدیریت منابع آستان مقدس: حرم مطهر حضرت شاهچراغ علیه السلام، نسبت به ساماندهی و بازگرداندن زیست و امنیت پایدار به بافت پیرامونی آن، اهتمام ویژه دارد/ موضع قطعی حرم مطهر بر این است که بناهای تاریخی ثبت ملی شده باید حفظ و صیانت بشوند 💠 معاون حقوقی آستان مقدس: تمامی زمین هایی که حرم مطهر، اقدام به ساماندهی آن‌ها کرده است، به صورت قانونی تحت مالکیت آستان مقدس است و سندهای تک برگ آن‌ها موجود و قابل ارائه به اصحاب محترم رسانه و تمامی افرادی است که پیرامون آن، سوال دارند نشست خبری پیرامون پروژه «احداث صحن محمدی(ع) آستان مقدس احمدی و محمدی علیهماالسلام»، چهارشنبه ۷ آذرماه، با حضور مهندس صحرائیان معاون «توسعه و مدیریت منابع» و حجت الاسلام والمسلمین سعادت‌فرد معاون «موقوفات، نذورات و امور حقوقی» حرم مطهر برگزار شد. به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل آستان مقدس حضرت شاهچراغ علیه السلام، مهندس صحرائیان در ابتدای این نشست خبری، ضمن خیر مقدم به اصحاب رسانه و تشکر بابت انعکاس اخبار و پوشش برنامه‌های حرم مطهر، اظهار کرد: آستان مقدس احمدی و محمدی علیهماالسلام، جدای از جایگاه والای معنوی آن که مدفن دو امامزاده جلیل‌القدر و واجب التکریم حضرت احمدبن موسی الکاظم و حضرت سیدمیرمحمدبن موسی الکاظم علیهماالسلام می‌باشد، یک مکان تاریخی ارزشمند با هنر معماری فاخر و کم‌نظیر در ایران اسلامی است و حفظ و صیانت از این بارگاه منور، همواره مورد تاکید و اهتمام تولیت معزز و مسئولان آستان مقدس بوده و هست و به صورت مستمر و علی الدوام برای مرمت و نگهداری این بنای منحصر به فرد تاریخی، هزینه می‌شود. وی در ادامه به دغدغه آستان مقدس نسبت به حفظ بناهای تاریخی در حال تخریب به واسطه تعریف طرح های ساماندهی اشاره کرد و گفت: علاوه بر حفظ و صیانت از بخش‌های داخلی حرم مطهر، آستان مقدس نسبت به مرمت تعدادی خانه تاریخی تحت تملک در جوار این بارگاه منور، اقدام نموده است. یکی از این خانه های میراثی، خانه حسنی اردکانی می‌باشد. علاوه بر این خانه، بنا‌های تاریخی دیگری نیز به همت آستان مقدس از طریق پیگیری‌های به عمل آمده با کارگروه ملی زیارت و سازمان برنامه و بودجه کشور و جذب اعتبارات لازم برای سازمان میراث فرهنگی به عنوان مجری کار، مرمت خواهند شد. مهندس صحرائیان با بیان اینکه طی سالیانی که بنده و تولیت معزز آستان مقدس، عهده دار مسئولیت در حرم مطهر بوده ایم هیچگونه مداخله و تخریبی در بافت نداشته‌ایم، گفت: سیاست کلی حرم ساماندهی در محدوده تملکات موجود خود است و برخی شایعات خلاف این موضوع که در فضای مجازی شاهد آن هستیم کذب محض می‌باشد. موضع قطعی حرم مطهر بر این است که بناهای تاریخی ثبت ملی شده باید حفظ و صیانت بشوند و مسئولان آستان مقدس حضرت احمدبن موسی علیهماالسلام، بیشتر از هر فرد و نهاد دیگری، دغدغه‌مندانه و دلسوزانه در این مسیر حرکت می‌کنند؛ یکی از دغدغه‌های اصلی ما بازگرداندن زیست و امنیت پایدار به بافت پیرامونی آستان مقدس است.

صفحه ۲ از ۴ وی با بیان اینکه احساس نیاز به ساماندهی بافت پیرامونی آستان مقدس، به دلیل مسائل امنیتی و حملات تروریستی صورت گرفته، بیش از پیش احساس می‌شود، گفت: عدم ساماندهی بافت فرسوده اطراف حرم مطهر توسط دستگاه های ذیربط - که متاسفانه شاهد ناهنجاری‌های گسترده اجتماعی و حضور اتباع بیگانه در آن هستیم - زمینه را برای سوء استفاده از این محیط ناامن توسط گروه های تکفیری و انجام حملات تروریستی که منجر به شهادت مظلومانه جمعی از زائرین و مجاورین حرم مطهر شد، فراهم کرد. لذا ضروری است که در راستای تکریم زائران و مجاوران و تسهیل راه های دسترسی مطلوب به حرم مطهر، بافت فرسوده اطراف آن، ساماندهی شود. معاون «توسعه و مدیریت منابع» حرم مطهر، با بیان اینکه به هیچ عنوان حرم مطهر به دنبال این نیست که در بافت تاریخی شیراز مداخله کند؛ گفت: نکته حائز اهمیت این است که آستان مقدس، متولی بافت تاریخی شیراز نیست و سازمان‌ها و نهادهایی همچون سازمان میراث فرهنگی، شهرداری، فرمانداری و ... می‌بایست در بحث‌های مربوط به بافت‌های تاریخی ورود کنند و بر اساس ضوابط و معیارهای فنی مهندسی و شهرسازی این بافت‌ها را احیا کنند؛ ما هم مانند دوستداران میراث فرهنگی به دنبال بازسازی و مرمت این بافت‌ در محدوده تملکات خود هستیم. وی در ادامه به پروژه احداث دارالشفای جدید آستان مقدس در سه طبقه اشاره کرد و گفت: احداث یک مرکز درمانی تخصصی و فوق تخصصی در جوار حرم مطهر و در این منطقه محروم، واقعاً مورد نیاز و یک ضرورت اجتناب ناپذیر است که از اسفندماه ۱۴۰۱ با مشارکت خیرین، در زمین ضلع شمالی بازار شاهچراغ علیه السلام، این پروژه آغاز و مساحتی در حدود ۲۰۰۰ مترمربع، جهت احداث آن گودبرداری شده است. این دارالشفاء مصوبه کمیسیون ماده ۵ استان را هم دارد، یعنی استاندار، شهردار و مدیر کل میراث فرهنگی، آن را مورد تایید قرار داده اند. بخشی از زمین دارالشفاء را ورثه مرحوم دکتر نجابت اهدا کرده‌اند و یک بخش هم متعلق به خود آستان مقدس است که هیچ ساخت و سازی در آن صورت نگرفته و بر اساس مصوبه کمیسیون ماده ۵ و شورای برنامه‌ریزی استان قرار است یک ساماندهی اتفاق بیافتد. مهندس صحرائیان، به پروژه احداث صحن محمدی علیه السلام در ضلع شمال شرقی آستان مقدس با مساحت چهار هزار مترمربع، اشاره کرد و گفت: در طراحی صحن جدیدالاحداث، توجه ویژه به بافت و معماری منطقه شده است. طراحی صحن محمدی(ع) بر مبنای وجود چهار بنای ارزشمند تاریخی در شرق حرم مطهر، یعنی بناهای «حسنی اردکانی»، «صدر»، «ظریفکار» و «اکبری»، با تاکید بر حفظ و مرمت آنها صورت گرفته است، که بر همین مبنا، خانه حسنی توسط خود حرم مطهر، مرمت و احیا گردید و بناهای «ظریفکار» و «نعمت اللهی» نیز در آینده نزدیک، مرمت آن‌ها شروع خواهد شد. وی در توضیح بیشتر پیرامون طرح احداث صحن محمدی علیه السلام و ساماندهی ضلع شرقی آستان مقدس، گفت: در ضلع جنوبی حرم مطهر حضرت سید میرمحمد علیه السلام، یک ایوان با ستون‌های خاص و بی‌نظیر است که قصد داریم ایوانی به همین شکل در ضلع مشرف به صحن جدید و روبروی حرم مطهر حضرت سیدعلاالدین حسین علیه السلام احداث کنیم. یعنی یک ایوان بسیار زیبا برای حرم حضرت سید میر محمد علیه السلام، به سمت شرق که در جلوی آن یک صحن کوچک تحت عنوان صحن محمدی علیه السلام با طراحی‌های ویژه خانواده و دارای مهد کودک است، ساخته می‌شود که یک ارتباط دهنده با مسجد جامع عتیق به عنوان یکی از قدیمی‌ترین مساجد ایران خواهد بود. متاسفانه این مسجد هم‌اکنون به دلیل ساخت بازار بین الحرمین مهجور مانده است. معاون «توسعه و مدیریت منابع» حرم مطهر، تصریح کرد: با اجرایی شدن پروژه ساماندهی شرق، اتصال مسجد جامع عتیق به بازار تاریخی حاجی و مسجد تاریخی طبالیون و مدرسه علمیه تاریخی حکیم و حرم مطهر و بافت برقرار می گردد. مشاورین ما در این طرح، از مشاورین برتر و بزرگ کشور هستند و پیمانکار آن نیز یکی از پیمانکاران مجرب در ساخت بناهای مذهبی است. اعتبار این پروژه از مصوبه سفر رئیس جمهور شهید حضرت آیت الله رئیسی است که از محل اعتبارات وزارت نفت تأمین می‌شود. البته قطعاً هزینه‌های آن بیشتر خواهد بود که نیاز هست خیرین به میدان بیایند و دست یاری بدهند تا بتوانیم با کمک یکدیگر این صحن ارزشمند را بنا کنیم. پروژه های احداث دارالشفاء و ساخت صحن محمدی(ع)، با مصوبات و طرح‌های بالا دست تطابق دارد.

صفحه ۳ از ۴ وی در ادامه به پروژه طرح توسعه موزه حرم مطهر اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از پروژه های عمرانی حرم مطهر، پروژه طرح توسعه موزه آستان مقدس است. هم اکنون بیش از ۱۲ هزار شیء بسیار ارزشمند مربوط به ادوار مختلف تاریخی، در این موزه و خزانه‌ی آن نگهداری می شود، و نیاز مبرم به توسعه این موزه فاخر جهت در معرض دید عموم قرار گرفتن تمامی اشیاء آن، وجود دارد. مهندس صحرائیان خاطرنشان کرد: یک سری از تخریب‌هایی که در سالیان گذشته در محیط پیرامونی حرم مطهر صورت گرفته است، به واسطه ارتباط دادن مجموعه بین الحرمین و شورای شهر و مرکز همایشهای شهر به خیابان لطفعلی خان صورت گرفته و هیچ ارتباطی با حرم مطهر نداشته است. وی با بیان اینکه حرم مطهر برای بازگرداندن زیست و امنیت پایدار به بافت پیرامونی، اهتمام دارد، گفت: به نظر می رسد تنها دغدغه برخی از دوستداران میراث فرهنگی صرفاً حول محور مسائل سخت افزای و بنا و ساختمان می‌باشد و هیچگونه صحبتی از مسائل اجتماعی و امنیتی و زیستی ساکنین بافت نمی‌شود. این مسائل باید در کنار هم مورد توجه قرار گیرد. مهندس صحرائیان بر لزوم بسط و گسترش و الگوسازی از هنرهای در حال فراموشی توسط فعالان و دغدغه‌مندان میراث فرهنگی، تأکید کرد و گفت: حرم مطهر در کنار وظایف اصلی خود، از این امر مهم نیز غافل نشده است و در این راستا کارگاه‌های مرمت کاشی و معرق و گره توسط حرم مطهر با همکاری سازمان میراث فرهنگی، دایر شده است. وی اضافه کرد: نه‌تنها نگهداری از خود حرم به عنوان یک سرمایه ملی، توسط متولیان حرم صورت می‌پذیرد، بلکه پیگیری اخذ بودجه جهت مرمت بناهای تاریخی پیرامونی نیز توسط حرم مطهر انجام شده و حتی خود حرم مطهر در ثبت ملی بافت تاریخی پیرامونی، پیشقدم است. معاون «توسعه و مدیریت منابع» حرم مطهر در پایان خواستار همکاری بیشتر سازمان میراث فرهنگی با حرم مطهر، به منظور تسریع در مرمت بناهای تاریخی تحت تملک آستان مقدس شد. 🔹 در ادامه این نشست خبری، حجت الاسلام والمسلمین سعادت‌فرد، معاون «موقوفات، نذورات و امور حقوقی» حرم مطهر، در پاسخ به برخی شبهات اظهار کرد: تخریب‌هایی بین سال‌های ۹۲ تا ۹۴ پیرامون حرم مطهر حضرت شاهچراغ علیه السلام صورت گرفته، اینکه قانونی یا غیرقانوی می‌باشد، ما در مقام قضاوت آن نیستیم؛ اشخاصی که در آن سال‌ها این کار را انجام دادند، اگر خلاف بوده است، در همان زمان مجموعه میراث فرهنگی و نهادهای ذیربط باید ضمن برخورد، آن را اصلاح می‌کردند. وی خاطرنشان کرد: تکریم زائران و مجاوران حرم مطهر، یکی از مهمترین رسالت‌های آستان مقدس است و در این راستا خود را موظف می‌دانیم که با انجام طرح های ساماندهی در محدوه تحت مالکیت و پیگیری ساماندهی در سایر محدوده های بافت، مشکلات مردم را در محدوده بافت فرسوده حرم مطهر حضرت شاهچراغ علیه السلام، که معظلات و ناهنجاری‌های اجتماعی بسیاری در آنجا وجود دارد، حل و فصل کنیم. حجت الاسلام والمسلمین سعادت‌فرد، در ادامه به پروژه های در حال اجرا اشاره کرد و گفت: پروژه ساماندهی ضلع شرقی آستان مقدس و احداث صحن محمدی علیه السلام در فضایی به وسعت ۴ هزار مترمربع اجرا می‌شود. دارالشفاء جدید حرم مطهر نیز فضایی در حدود ۲ هزار متر مربع را در بر خواهد گرفت و نقشه آن زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی شیراز آماده شده است. این درمانگاه قرار بوده است که ۵ سال پیش ساخت آن شروع بشود ولی متاسفانه به دلیل نداشتن اعتبارات انجام نشد. با توجه به اعتباراتی که کسب کردیم و کمک خیرین امسال توانستیم ساخت و ساز این کار را شروع کنیم.

صفحه ۴ از ۴ وی در ادامه به بحث ساخت قبور در حرم مطهر اشاره کرد و گفت: ما مخالف هستیم که حرم‌ها تبدیل به قبرستان بشود، اما دفن پیکر اشخاص در فضاهای معنوی حرم های مطهر و اعتاب و اماکن مقدس، پیشینه ای تاریخی دارد و از دیرباز رواج داشته و بنا بر درخواست های مردم مومن و ارادتمندان اهل‌بیت عصمت و طهارت علیهم السلام است و حرم مطهر حضرت احمدبن موسی علیهمالسلام نیز از این قاعده مثتثنی نیست، البته طرح های توسعه و ساماندهی بافت پیرامون حرم، هیچگاه با هدف احداث قبور نبوده و نیست. معاون «موقوفات، نذورات و امور حقوقی» حرم مطهر، با بیان اینکه حرم مطهر، صرفا در محدوده های تحت مالکیت خود، اقدام به اجرای طرح های ساماندهی می‌کند، خاطرنشان کرد: آستان مقدس به هیچ عنوان وارد بافت تاریخی نخواهد شد و در محدوده خود حرم که اسناد و مدرک آن در تملک آستان مقدس می‌باشد، فعالیت می‌کند. تمامی زمین‌هایی که آستان مقدس، اقدام به ساماندهی آن‌ها کرده است، به صورت قانونی تحت مالکیت حرم مطهر است و سندهای تک برگ آن‌ها موجود و قابل ارائه به اصحاب محترم رسانه و تمام افرادی است که پیرامون آن، سوال دارند. وی در ادامه با انتقاد از ناهنجاری های پیرامون حرم مطهر و بی‌توجهی‌های مسئولین به آن گفت: بافت تاریخی اما فرسوده اطراف حرم مطهر، به دلیل کوتاهی مسئولین ذیربط، متاسفانه تبدیل به جایگاهی برای معتادین متجاهر و خانه‌های فساد شده است. آیا این شایسته سومین حرم اهل بیت علیهم السلام است؟! در بعضی از کوچه‌های اطراف حرم مطهر، اگر آتش‌سوزی بشود خودروهای امدادی نمی‌توانند وارد بشوند، گاهاً در بعضی از این خانه‌ها افرادی بودند که فوت شده اند اما حتی آمبولانس و برانکارد را هم نمی‌توان از این کوچه‌ها عبور داد و متوفی را با گاری جابجا می‌کنند. آیا این راه های دسترسی بسیار محدود، شایسته حرم مطهر حضرت احمدبن موسی الکاظم علیهمالسلام است؟! حجت الاسلام والمسلمین سعادت‌فرد، اظهار کرد: بودجه ساماندهی ضلع شرقی آستان مقدس و احداث صحن محمدی(ع)، در دوره ریاست جمهوری شهید آیت الله رئیسی مصوب شده است. آستان مقدس، یک نهاد دولتی نیست، و ردیف بودجه مستقل ندارد و خودگردان اداره می‌شود. اداره کردن این مجموعه معظم نیاز به هزینه قابل توجه دارد اما متاسفانه درآمد حرم مطهر از محل موقوفات آن بسیار اندک و محدود است، هرچند که در سال‌های اخیر تلاش‌های بسیاری برای احیای موقوفات آن انجام شده است. معاون «موقوفات، نذورات و امور حقوقی» حرم مطهر، در ادامه به خدمات آستان مقدس احمدی و محمدی علیهماالسلام به ساکنان مناطق محروم اطراف حرم مطهر اشاره کرد و گفت: در کنار احداث درمانگاه تخصصی و فوق تخصصی، مرکز خدمات اجتماعی و نیکوکاری حرم مطهر با مشارکت خیرین، خدمات متعددی به ساکنان مناطق محروم پیرامون حرم مطهر ارائه می‌کند. در حال حاظر بیش از هزار خانواده تحت پوشش این مرکز قرار دارند. تهیه و توزیع بسته های معیشتی بین نیازمندان، تهیه جهیزیه برای زوجین نیازمند، آزادسازی زندانیان جرائم غیر عمد، تهیه نوشت افزار برای کودکان، توانمندسازی نیازمندان، حمایت و معرفی بیماران کم برخوردار به مراکز درمانی، و مواردی از این دست به همت این مرکز صورت می‌گیرد. گزارش تصویری: shahecheragh.ir/galleryview.aspx?id=154226 خبر: shahecheragh.ir/info.aspx?type=n&id=232296 @SHAHECHERAGH

صفحه ۱ از ۷ 💠 تولیت حرم مطهر: «نظام ولایت و امامت»، الگوی نظام سیاسی اسلام برای اداره جامعه و تضمین کننده جریان یافتن اصل توحید در متن جامعه اسلامی است/ انسانی که مسائل فردی اسلام را قبول دارد اما می‌گوید در مسائل اجتماعی نباید اسلام را دخالت داد، گرفتار شِرک اجتماعی شده است امروز پنج شنبه، ۸ آذر ۱۴۰۳، حجت الاسلام و المسلمین دکتر ابراهیم کلانتری، تولیت حرم مطهر حضرت احمدبن موسی الکاظم شاهچراغ علیه السلام، در جلسه هشتاد و سوم «جهاد تبیین» و نشست شصتم از سلسله مباحث «ولایت فقیه»، که در سالن شهید آیت الله دستغیب برگزار گردید، به ادامه بررسی موضوع «آثار توحید در ذهن و زندگی فردی و اجتماعی انسان» پرداخت. به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل آستان مقدس، دکتر کلانتری در ابتدای این جلسه اظهار کرد: با تشریح اصل توحید به عنوان اساس جهان‌‌بینی قرآن و ستون فقرات اسلام ناب محمدی(ص) و آن عمودی که خیمه اسلام بر روی آن برپا شده، این نتیجه به دست می‌‌آید که جریان یافتن روح توحید در نظام سیاسی جامعه اسلامی به این است که مدیریت و سکّان اصلی جامعه در دست انسان‌‌هایی قرار گیرد که افزون بر همه شایستگی‌‌های اخلاقی و علمی و عملی، از اذن خداوند به عنوان ولیّ و حاکم اصلی بر هستی، برای اِعمال قدرت و به اجرا گذاشتن دستورالعمل‌‌های سیاسی، اجتماعی اسلام در متن جامعه برخوردار باشند. این زیر ساخت تمام اصول از جمله ولایت رسول الله و ولایت فقیه در عصر غیبت است. با وجود چنین اذنی، ولیّ و امام مشروع جامعه مشخص می‌‌شود و ولایتش در طول ولایت خداوند و به تعبیری مجرا و مظهر ولایت خداوند در جامعه خواهد بود. وی در ادامه به سخنی از رهبر معظم انقلاب(مدظله العالی)، پیرامون توحید و نقش آن در زندگی اجتماعی و حکومت اشاره کرد و گفت: معظم لَه در تشریح این اصل مهم می‌فرمایند: «ما به خیالمان می‌‌آید که توحید یک چیزی است که فقط در مغزمان بایستی روشن کنیم، مسلّم کنیم؛ به زندگی که رسیدیم، این توحید در زندگی دیگر هیچ اثری ندارد؛ اگر هم اثر داشته باشد، در زندگی شخصی‌‌ست، در زندگی اجتماعی نیست. بنده موحّد هم که باشم، همان سرمایه و همان اتومبیل و همان شرکت و همان کارخانه و همان وضعِ رابطه با کارگر و همان وضع رابطه با زمین را خواهم داشت که اگر موحّد نمی‌‌‌بودم. شما ببینید در کشورهای سرمایه‌‌‌داریِ عالَم، در این قدرت‌‌‌های عظیمی که نامشان و آوازه‌‌‌شان شرق و غرب را پر کرده، دو نفر آدم سرمایه‌‌‌دار را، دو تا تاجر بزرگ را، دوتا کارخانه‌‌‌دار بزرگ را، دوتا از این سلطان‌‌‌های صنایع را به قول خودشان، در نظر بگیرید، یکی را فرض کنید معتقد است به خدا، یکی را مادی؛ در رفتار اینها چه تفاوتی هست؟ حالا اگر چنانچه آن کسی که معتقد به خداست، روز یکشنبه رفت به کلیسا و چند شاهی پول هم به آن راهب بدبختِ نگون بخت آنجا داد، که یک مقدار از گناهانش را برایش ببخشد، جاده بهشت را چند کیلومتری برایش هموار و صاف کند، اما تأثیرش در زندگی او چیست؟ در وضع کارخانه او؟ در روابط او با کارگر؟ در روابط او با مردم؟ در کیفیت ثروت اندوزی، در خرج ثروت، در جمع ثروت چه تأثیری می‌‌‌گذارد؟ این توحید با شرک تفاوت چندانی ندارد. آن توحیدی که اسلام به آن دعوت می‌‌‌کند، توحیدی‌‌ست بالاتر از حد یک پاسخ به یک سؤال، به یک استفهام. پس چیست؟ توحید اسلامی الهامی‌‌‌ست در زمینه حکومت، در زمینه روابط اجتماعی، در زمینه سیر جامعه، در زمینه هدف‌‌‌های جامعه، در زمینه تکالیف مردم، در زمینه مسئولیت‌‌‌هایی که انسان‌‌‌‌ها در مقابل خدا، در مقابل یکدیگر، در مقابل جامعه و در مقابل پدیده‌‌‌های دیگر عالم دارا هستند، توحید این است». (امام خامنه‌‌ای(دام ظله)، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، صص۲۰۸ و ۲۰۹).

صفحه ۲ از ۷ رئیس انجمن علمی انقلاب اسلامی، اظهار کرد: این سخنان مقام معظم رهبری(مدظله العالی) مربوط به سال ۱۳۵۳ در زمان حکومت طاغوت است و صحبت‌های ایشان در آن مقطع زمانی باعث اذیت، رنجش و زندانی شدن ایشان شد. «توحید در اسلام یک اصل به هم پیوسته می‌باشد و همه وجوه زندگی انسان را در بر می‌گیرد، از حیات و ممات و تجارت و سیاست گرفته تا تمامی کار‌های روزمره. توحید اسلامی همان «اَلفی»‌‌ست که بعدش «ب» می‌‌آید و «پ» می‌‌آید و «چ» می‌‌آید، تا «ی» می‌‌آید. این جور نیست که بگویی خدا یک است و دو نیست و تمام بشود قضیه. خدا یک است، و دو نیست، معنایش این است که در تمام منطقه وجود خودت شخصا و جامعه‌‌ات عموماً، جز خدا کسی حق فرمانروایی ندارد»(امام خامنه‌‌ای(دام ظله)، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، ص۲۰۷). وی خاطرنشان کرد: ما باید اصل توحید را هم در روابط شخصی خودمان با خداوند از جمله در نماز، روزه و ... و هم در متن جامعه و زندگی اجتماعی به کار ببریم؛ توحید باید در همه بخش‌های زندگی ما حضور داشته باشد. اگر مسئولیتی داریم، حق نداریم ظلم کنیم. اگر پست و مقام برای ما به یک طعمه تبدیل شد و مترصد و امیدوار شدیم که از این طریق به آرزو و آمال باطل خود دست پیدا کنیم، این مصداق شرک می‌شود. عضو هیأت علمی دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران، تصریح کرد: با دقت در آنچه گذشت، به این نتیجه بدیهی دست می‌‌یابیم که جامعه توحیدی نمی‌‌تواند در رأس خود، یعنی آنجا که همه سیاست‌‌ها، تصمیم‌‌ها و قوانین و دستورالعمل‌‌های اجتماعی‌‌اش تدوین و نهایی می‌‌شود و به مرحله اجرا می‌‌رسد ساختاری غیر توحیدی، یعنی منهای خدا داشته باشد. رئیس انجمن علمی انقلاب اسلامی، گفت: «نظام ولایت و امامت» که الگوی نظام سیاسی اسلام برای اداره جامعه اسلامی است، در حقیقت تضمین کننده جریان یافتن اصل توحید در متن جامعه اسلامی، و به عبارتی حلقه اتصال جامعه مؤمنان با خدای یگانه و شاهراه مطمئن جریان یافتن اصل توحید در زوایای درهم تنیده جامعه اسلامی است. بدون تردید، هیچ‌‌یک از الگوهای مطرح از نظام‌‌های سیاسی قدیم و جدید آنگاه که به دقت مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌‌گیرند، نه فقط نمی‌‌توانند ضامن جریان اصل توحید در زوایای جامعه اسلامی باشند که به نهادینه شدن مظاهری از شرک در جامعه نیز منتهی خواهند شد. وی اظهار کرد: حتی اگر در یک کشور، صد ‌در‌صد مردم به یک نفر رای بدهند و او را انتخاب بکنند - که در واقعیت هیچگاه چنین اتفاقی پیش نمی‌آید – این تنها نشان‌دهنده مقبولیت عمومی آن شخصی است و نه الزاما مشروعیت او. مشروعیت الهی و حق صدور رأی، زمانی حاصل می‌شود که اذن خداوند وجود داشته باشد. پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و اله و سلم) قبل از اینکه به رسالت مبعوث شوند، قطعاً یک انسان موحد، امین و از تمامی جهات بی‌همتا بوده‌اند، ولی باز حق تصرف نداشتند تا زمانی که به پیامبری مبعوث شدند و چنین اذنی از طرف خداوند به ایشان عطا شد و ولایت ایشان مشروعیت پیدا کرد.

صفحه ۳ از ۷ این استاد حوزه و دانشگاه، با بیان اینکه نظام‌های سیاسی جدید، بر خلاف نظام‌های سیاسی قدیمی، بسیار پیچیده هستند، گفت: گاهی یک مسئله به ظاهر کوچک، زمانی که به دست کارشناسان مربوطه تجزیه و تحلیل می‌شود صدها مسئله از دل آن بیرون کشیده می‌شود. اگر ‌بخواهیم جهت توحیدی در تمام این مسائل لحاظ بشود، فقط با اصل ولایت، ممکن است، یعنی باید آن اذن الهی وجود داشته باشد و باید کسی حضور داشته باشد که دائماً مسائل را رصد کند و این اطمینان را بدهد که این حکم «الله» است. وی ادامه داد: به عنوان مثال در بحث شبیه‌سازی که امروزه مطرح می‌باشد و کشور ما هم در این حوزه، جزو کشورهای پیشرفته محسوب می‌شود - و البته مشخص هم نیست که در جهان تاکنون علاوه بر حیوان آیا در مورد انسان نیز شبیه‌سازی صورت گرفته یا خیر - اگر فرض کنیم که یک روزی شبیه‌سازی انسان صورت بگیرد، آیا این کار از نظر اسلام مجاز می‌باشد؟ برخی متفکرین اسلامی راجع به این موضوع، ده ها مسئله شرعی بیرون آورده‌اند؛ از مسائل مرتبط با محرمیت گرفته تا ارث و بسیاری مسائل دیگر. حال مشابه این موضوع را وارد اقتصاد کنیم، اینقدر تجارت در دنیای جدید پیچیده و گسترده شده است که باید تمام ابعاد آن را حکومت اسلامی بررسی و در مورد آن، قوانین منطبق با اصل توحید وضع کند. و هزاران مسئله دیگر در حوزه های گوناگون. امروزه حکومت‌داری به مراتب پیچیده‌تر از گذشته است و هزاران هزار مسئله وجود دارد که حکومت متولی آن است. تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی علیهماالسلام، در ادامه به طرح یک سوال پیرامون معیار موحّد بودن یک فرد، پرداخت و گفت: پیرو مطالب گفته شده ممکن است این سئوال مطرح شود که اگر انسانی از حیث شناخت، باور و اعتقاد به اصل توحید، مؤمن، و در حوزه وظایف و تکالیف فردی نیز به اصل توحید متعهد و ملتزم باشد، اما در حوزه اداره جامعه اعتقاد و تعهدی به اصل توحید نداشته باشد، آیا چنین کسی موحّد نخواهد بود؟ از باب مثال، کسی بر این باور باشد که لیبرال دموکراسی و یا نظام پادشاهی و یا نظام خلافت که در آن خلیفه صرفاً با بیعت مردم، ویا رأی شورا، و یا غلبه، به حکومت می‌‌رسد، برای اداره جامعه اسلامی مناسب است و بیش از این مشروعیت حاکم اسلامی به چیزی از قبیل اذن و نصب الهی نیازی نخواهد داشت. چنین کسی در شمار موّحدان قرار می‌‌گیرد و یا در شمار مشرکان؟ به تعبیر دیگر افرادی که اصطلاحاً به آنان سکولار گفته می‌‌شود و اعتقادی به حضور دین در عرصه اداره جامعه ندارند، آیا این افراد در شمار موّحدان قرار دارند و یا در شمار مشرکان؟ وی در پاسخ به این سوال، اظهار کرد: بدون شک توحید به معنای واقعی کلمه همان اصل اساسی و اولیه‌‌ای است که در جهان‌‌بینی اسلام بر همه اصول و فروع اسلام حاکم است. به همین دلیل، هیچ اصل اعتقادی و هیچ فرع شرعی منهای توحید، نه واجد مفهوم صحیحی می‌‌‌‌تواند باشد و نه از ارزش و اعتباری برخوردار خواهد بود.

صفحه ۴ از ۷ دکتر کلانتری، ادامه داد: از باب مثال، اصل نبوّت یعنی اعتقاد به ضرورت ارسال رسولان حقّ و انزال وحی توسط خداوند، برای هدایت آدمیان به کمال و اتمام حجّت، بدون اعتقاد واقعی به توحید، یعنی اعتقاد به اینکه فقط الله، خالق، مالک، ربّ و ولیّ مطلقِ هستی است، و همه هستی و از جمله انسان مخلوق، مملوک، مقهور اراده و تحت ربوبیت و ولایت خداوند است، بی‌‌معنا می‌باشد. زیرا زیرساخت اصلی اعتقاد به نبوت این است که فقط خداوند که خالق عالَم و آدم و ربّ و ولیّ مطلقِ هستی است می‌‌تواند از عهده ارسال پیامبران و انزال وحی برآید و جز او هیچ موجود دیگری از علم و قدرت برای انجام چنین کاری برخوردار نیست. در باب فروع دین مانند نماز و روزه و حج و ... نیز مسأله به همین صورت است، یعنی اعتبار این واجبات به همین است که از ناحیه الله تشریع شده‌‌اند، همان الله که خالق و مالک و ربّ و ولیّ مطلق هستی است. اگر چنین اعتقادی در وجود انسان پدید نیامده باشد، بی‌‌گمان هیچ‌‌یک از این فروع در نگاه انسان ارزش و اعتبار خاصی نخواهند داشت. در باب حاکمیت سیاسی و حاکم جامعه نیز مسأله به همین صورت است، یعنی حاکمیت و حاکم نیز مشروعیت خود را از همان اصل اساسی یعنی توحید دریافت می‌‌کنند. وی خاطرنشان کرد: کسی که اصل توحید را در مسائل فردی باور دارد و به آن پایبند است، اما در مسائل دیگر و از جمله در باب حاکمیت و حاکم که در همه شئون زندگی اجتماعی او تأثیرگذار است اعتقادی به حضور خداوند و اذن او ندارد، این در شمار همان افرادی است که قرآن از آنان اینگونه یاد کرده است: «إِنَّ الَّذينَ يَكفُرونَ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَيُريدونَ أَن يُفَرِّقوا بَينَ اللَّهِ وَرُسُلِهِ وَيَقولونَ نُؤمِنُ بِبَعضٍ وَنَكفُرُ بِبَعضٍ وَيُريدونَ أَن يَتَّخِذوا بَينَ ذالِكَ سَبيلًا** أُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ حَقًّا وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُهِينًا»؛ «کسانی که خدا و پیامبرانِ او را انکار می‌کنند، و می‌خواهند میان خدا و پیامبرانش تبعیض قائل شوند، و می‌گویند: به بعضی ایمان می‌آوریم، و بعضی را انکار می کنیم، و می‌خواهند در میان این دو، راهی برای خود انتخاب کنند ** اينان در حقيقت كافرانند و ما براى كافران عذابى خواركننده آماده ساخته‌ايم.»؛(سوره نساء، آیات ۱۵۰ و ۱۵۱). و قطعاً این یکی از مظاهر شرک است. تولیت حرم مطهر با بیان اینکه توحید به سایر اصول و فروع، اصالت و مفهوم می‌دهد، گفت: در موضوع معاد یعنی بازگشت تمام مخلوقات به سمت خدا در جهانی که ظرفیت این موضوع را داشته باشد، اگر ما خدا را حذف کنیم که دیگر هیچ مفهومی وجود ندارد و این یعنی سرگردانی موجودات عالم. اگر توحید را از عرصه اداره جامعه حذف کنیم، یعنی دیگر فرقی بین جامعه توحیدی و مشرک وجود ندارد و در واقع از یک بخش عمده حیات بشر، توحید حذف شده است.

صفحه ۵ از ۷ وی اضافه کرد: نتیجه «نُؤمِنُ بِبَعضٍ وَنَكفُرُ بِبَعضٍ»؛ کفر می‌شود؛ خودشان فکر می‌کنند که یک بخشی را قبول دارند و یک بخشی را نه، اما واقعیت این است که هیچ چیز را قبول ندارند، زیرا اگر خدا را قبول داشتند باید رسول او را هم قبول داشته باشند. خودشان فکر می‌کنند که یک راه سومی را انتخاب کرده‌اند که در واقع اینگونه نیست و امکان پذیر هم نیست، این راه سوم همان کفر به خدا و رسول است. مگر می‌شود که کسی ادعا بکند که تا حدی توحید را قبول دارم و از یک حدی به بعد آن را قبول ندارم! توحید به معنی واقعی کلمه تمام عرصه‌های فردی و اجتماعی را پوشش می‌دهد. آن بخشی که آسان است را قبول دارید و آن بخشی را که سخت و مشکل است را قبول ندارید؟! انسانی که مسائل فردی اسلام را قبول دارد اما می‌گوید در مسائل اجتماعی نباید اسلام را دخالت داد، این به تعبیر قرآن می‌شود یک بخشی ایمان و توحید و یک بخشی هم کفر و شرک. در این صورت، فرد گرفتار شرک اجتماعی شده است و قطعاً در شمار مشرکان قرار می‌گیرد. عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، در ادامه به ابعاد وجودی انسان اشاره کرد و گفت: به سوال «معیار موحّد بودن یک فرد»، به شکل دیگری نیز می‌‌توان پاسخ داد؛ انسان بلحاظ ساختار وجودی دارای سه بُعد متمایز است؛ بُعد شناختی، بُعد گرایشی؛ و بُعد رفتاری. انسان با بُعد شناختی خود است که به شناخت و درک واقعیت‌‌ها دست می‌‌یابد. هرگونه شناخت و آگاهی که یک انسان از جهان، اشیاء و خود دارد، همه و همه مربوط به همین بُعد وجودی انسان است که بلحاظ فیزیکی مربوط به ذهن و مغز انسان است. قدرت تعلّم، قدرت تفکر، قدرت انتزاع، استنتاج و حلّ مسأله و بخشی از قدرت تعقل - یعنی شناخت‌‌هایی محصولِ عقل ناب - که خداوند به انسان داده است، عهده‌‌دار تکمیل همین بعد از ابعاد وجودی انسانند. انسان با بُعد گرایشی خود قادر می‌‌شود باورهای خود را به سامان برساند و از باورهای غلط دور شود. قلب و به تعبیر قرآن فؤاد، نفس ناطقه و بخشی از تعقل یعنی آن بخش از عقل خدادادی که انسان را از فرو افتادن در دام گناه باز می‌‌دارد، عهده‌‌دار این بُعد از ابعاد وجودی انسان هستند. بُعد رفتاری انسان به او این امکان را می‌‌دهد که کلیه افعال و رفتارها و کنش‌‌ها و واکنش‌‌های خود را به سامان برساند و از رفتارهای غلط دوری کند. قرار دادن قدرت تصمیم، عزم، اراده، حرکت، تلاش و استقامت و اقدام در وجود انسان مربوط به همین بُعد وجودی انسان است. اعضاء و جوارح ما مانند دست و پا و زبان و چشم و ... در خدمت این بعد از ابعاد وجودی ما هستند. دکتر کلانتری تصریح کرد: حقیقت توحید آنگاه در وجود انسان به ظهور می‌‌رسد که در همه ابعاد سه‌‌گانه وجودی انسان رسوخ یابد، یعنی هم شناخت‌‌ها توحیدی شوند [= شناخت‌‌های توحیدی]، هم گرایش‌‌ها توحیدی شوند [= باورهای توحیدی] و هم اعمال و رفتار انسان توحیدی شوند [= افعال توحیدی]. اصلی‌‌ترین وجه تمایز انسان از سایر موجودات دیگر، در قرار دادن همین ابعاد سه‌‌گانه، آن هم در عالی‌‌ترین سطح و به صورت همزمان و مرتبط باهم در وجود اوست. اگر توحید در بُعد شناختی انسان رسوخ یابد، اما بعد گرایشی و رفتاری او نشانی از توحید نداشته باشد قطعاً چنین شخصی در باور و عمل در شمار موحّدان قرار نمی‌‌گیرد؛ همچنان که اگر در شناخت و باور و اعمال شخصی خود به اصل توحید پایبند باشد، اما در حوزه قوانین و اداره اجتماع به توحید اعتقاد نداشته باشد چنین شخصی نیز در همین بخش در شمار موحّدان قرار نخواهد داشت.

صفحه ۶ از ۷ وی اضافه کرد: در حوزه عمل و بُعد سوم، یک بخشی از اعمال فردی، و بخشی در حوزه اجتماع است، توحید باید در همه این زمینه‌ها حضور داشته باشد. یک موحد واقعی مانند نبی مکرم اسلام(صلوات الله علیه) را در نظر داشته باشید، ایشان هم در حوزه شناخت‌ها به عالی‌ترین مدارج توحیدی رسیده‌اند و هم در حوزه گرایش و رفتار. فردی که ادعا می‌کند خدا را شناخته است و معتقد به خدا هم می‌باشد و می‌گوید خیلی مراقب هستم که عمل خلافی را انجام ندهم، اما زمانی که در اجتماع و فعالیت شغلی خود قرار می‌گیرد طور دیگری رفتار می‌کند و حقوق مردم را رعایت نمی‌کند، نشان از آن دارد که توحید در این بُعد رفتاری او وجود ندارد و در این بُعد مهم، فرد موحدی نیست. تولیت حرم مطهر، گفت: با این توضیحات می‌‌توانیم به درک دقیق‌‌تر سخن ذیل از امام باقر علیه السلام دست یابیم: «عن زرارة عن أبی جعفر (ع) قال: بُنِیَ الاِسلامُ علَی خَمسَةِ اَشیاءٍ: عَلَی الصَّلاةِ و الزَّکاةِ و الحَجِّ وَ الصَّومِ وَالوَلایَةِ، قالَ زُرارةُ: فَقُلتُ: وَ اَیُّ شَیئیٍ مِن ذلِکَ اَفضَلُ؟ فَقال: اَلوَلایَةُ اَفضَلُ، لِأَنَّها مِفتاحُهُنَّ، وَالوالیِ هُوَ الدَّلیلُ عَلَیهِنَّ. ...، ثم قالَ: ذُروَةُ الأَمرِ وَ سَنامُهُ و مِفتاحُه وَ بابُ الاشیاءِ وَ رَضَا الرَّحمنِ الطّاعَةُ لِلأِمامِ بَعدَ مَعرِفَتِهِ، اِنَّ اللهَ عَزَّوَجّلَّ یَقولُ: «مَن یُطِعِ الرَّسولَ فَقَد أَطاعَ اللهَ وَ مَن تَولَّی فَما اَرسَلناکَ عَلیهِم حَفیظاً». اَمّا لَو اَنَّ رَجُلاً قامَ لَیلَه و صامَ نَهارَهُ و تَصَدَّقَ بِجَمیعِ مالِه وحَجَّ جَمیعَ دَهرِه وَ لَم یَعرِف وَلایَةَ وَلیِّ اللهِ فَیُوالِیَه وَ یَکونُ جَمیعُ اَعمالِهِ بِدَلالَتِهِ اِلیهِ، ماکانَ لَهُ عَلی اللهِ جَلَّ وَ عَزَّ حَقٌّ فی ثَوابِهِ وَ لا کانَ مِن اَهلِ الأِیمانِ، ثُمَّ قالَ: اُولئکُ المُحسنُ مِنهُم یُدخِلُهُ اللهُ الجَنَّةَ بِفَضلِ رَحمَتِه». زراره از امام باقر علیه السلام نقل می‌‌کند که آن حضرت فرمودند: اسلام بر پنج رکن بنا شده است؛ نماز، زکات، حج، روزه و ولایت. زراره می‌‌گوید: از آن حضرت سؤال کردم: کدام یک از این پنج رکن برتر است؟ حضرت فرمود: ولایت از همه برتر است، زیرا ولایت کلید همه آنهاست و والی دلیل و راهنمای به سوی آنهاست... آنگاه فرمودند: قله و اوج دین و کلید و دروازه آن و رضایت خدای رحمن، اطاعت و فرمانبرداری از امام است بعد از شناسایی او. خداوند می‌‌فرماید: «هر کس پیامبر را فرمان برد خدا را فرمان برده است و هر کس پشت کند، ما ترا نگهبان او قرار ندادیم». اگر کسی شب‌‌ها را به عبادت خدا بپردازد و روزها را روزه بگیرد و تمام دارائیش را صدقه دهد و تمام عمرش را حج بگذارد در حالی‌‌که ولایت ولیّ خدا را نشناخته تا از او تبعیت کند و اعمالش را با راهنمایی او انجام دهد، چنین کسی استحقاق هیچ ثوابی را از جانب خداوند ندارد و از اهل ایمان به‌‌شمار نمی‌‌آید. آنگاه فرمود: خدا نیکوکاران از اهل ولایت را به فضل رحمت خود وارد بهشت می‌‌کند. (محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ج ۳، صص ۳۰ و ۳۱ و ۳۲).

صفحه ۷ از ۷ تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی علیهماالسلام، در پایان تصریح کرد: فردی که همه چیز را قبول دارد اما ولیِّ خدا را نه شناخته و نه از او تبعیت می‌کند، این چنین فردی موحد و مومن نیست، بلکه مشرک و کافر است. البته ما بر اساس آموزه‌های قرآن و روایت بحث می‌کنیم؛ اما اینکه خدواند در قیامت با انسان‌ها چگونه رفتار می‌کند و نجات از آتش جهنم و لطف و مغفرت پروردگار چگونه می‌باشد، بحث دیگری است. در اینجا معنای کلام ما این نیست که اگر طبق این حساب و کتاب، میلیارد‌ها انسان موحد نباشند و مشرک بودند، در قیامت همه به جهنم می‌روند، در آن روز ممکن است حساب و کتاب دیگری وجود داشته باشد و رحمت واسعه الهی شامل حال آن‌ها بشود. حضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم، می‌فرمایند: «اللَّهُمَّ إِنَّ مَغْفِرَتَكَ أَرْجَى مِنْ عَمَلِي وَ إِنَّ رَحْمَتَكَ أَوْسَعُ مِنْ ذَنْبِي‏؛ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ ذَنْبِي عِنْدَكَ عَظِيماً فَعَفْوُكَ أَعْظَمُ مِنْ ذَنْبِي؛ اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ أَكُنْ أَهْلاً أَنْ أَبْلُغَ رَحْمَتَكَ فَرَحْمَتُكَ أَهْلٌ أَنْ تَبْلُغَنِي وَ تَسَعَنِي‏؛ لِأَنَّهَا وَسِعَتْ كُلَّ شَيْ‏ءٍ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ‏»؛ «خدايا البته به آمرزش تو بيشتر اميدوارم تا به عمل خود و البته رحمت تو وسيعتر از گناه من است؛ خدايا اگر چه گناه من نزد تو بزرگ است اما عفو و بخشش تو بزرگتر از گناه من است؛ خدايا اگر من لايق آن نيستم كه رحمتت به من برسد، رحمت و لطف تو لايق است كه به من رسا باشد و مرا فراگيرد؛ زيرا همه چيز عالم را رحمتت فرا گرفته اى خداى ارحم الراحمين». وی اضافه کرد: خداوند متعال، همچنین در آیه ۴۷ سوره انبیاء می‌فرماید «وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا وَكَفَى بِنَا حَاسِبِينَ»؛ «و ما ترازوهای عدل را به روز قیامت خواهیم نهاد و هیچ ستمی به هیچ نفسی نخواهد شد و اگر عملی به قدر دانه خردلی باشد در حساب آریم و تنها علم ما برای حسابگری کفایت خواهد کرد». ترازوهای سنجش پروردگار در روز قیامت، بسیار هستند؛ یک مجموعه از این ترازوهای سنجش، بُعد شناختی، یک مجموعه، بُعد گرایشی و یک مجموعه نیز بُعد رفتاری و اعمال انسان را سنجش می‌کنند. «وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»؛ «در آن روز، وزن‌كردن به حق خواهد بود. آنها كه ترازوهایشان سنگين است، رستگارانند». شایان ذکر است در ادامه نشست امروز، حجت الاسلام والمسلمین دکتر کلانتری، پاسخگوی سوالات حاضران در جلسه بودند. هم‌اکنون این سوالات و پاسخ های تولیت حرم مطهر، در فایل صوتی جلسه، در سایت حرم مطهر قابل استماع است. سلسله مباحث با موضوع «ولایت فقیه»، پنجشنبه‌ها از ساعت ۸ صبح در سالن شهید آیت الله دستغیب برگزار و به صورت زنده از کانال آپارات به نشانی aparat.com/shahecheragh/live پخش می‌گردد. همچنین متن سخنان تولیت حرم مطهر و فایل های صوتی و تصویری کامل جلسات به همراه پرسش و پاسخ ها در بخش ویژه سلسله مباحث ولایت فقیه در پایگاه اطلاع رسانی آستان مقدس حضرت شاهچراغ علیه السلام، به نشانی shahecheragh.ir/velayat قابل دریافت است. علاقه‌مندان با عضویت در کانال ایتای eitaa.com/shahecheragh_velayat می‌توانند اطلاعیه ها و اخبار هر جلسه را مطالعه فرمایند. از عموم مردم، به‌ویژه دانشجویان دانشگاه‌ها و طلاب حوزه های علمیه برای شرکت در این جلسات، دعوت به عمل می‌آید. گزارش تصویری: shahecheragh.ir/galleryview.aspx?id=154227 خبر: shahecheragh.ir/info.aspx?type=n&id=232297 @SHAHECHERAGH_VELAYAT @SHAHECHERAGH