صحبتمون، همراه با گریه آخر کاری من بود. وقتی به این فکر کردم که اگر میشد الان کجا بودم و چه اتفاقاتی در ادامه میافتاد. چه حیف شد، شاید کلید واژهای که غامض هم متوجهش شده.
هدایت شده از خوابگرد
تو فاطمهای و از تو گفتن درد دارد. لکنت زبان دارد، کسی نتوانست خوب از تو بگوید، کسی نتوانست تورا به تصویر بکشد، کسی نتوانست مظلویت آشکار تورا با صدای غرّا فریاد بزند. تو فاطمهای با رفتنت علی و ذوالفقارش را خانهنشین کردی. علی و امیدش پشت آن دری که تو پشت آن سوختی، سوخت. علی و هستیاش میان کوچهای که به تو اهانت کردند، نابود گشت. تو فاطمهای و آب و از توست. آب که از تو باشد حیات نیز به دست تو بر جهان چکیده است. آب از دست تو چکید و خاکِ گلِ آدمیان از گرد چادرت به ارمغان رسید. تو فاطمهای و روزی فرزندانت را با مهر خودت به سفره میآوری. تویی که جهان به تمنای نگاهت سالتا سال خاموش میشود و بار دیگر در عزایت چرخش به راه میافتد. تو فاطمهای و ما خوب میدانیم پناهِ بی پناهی و روزی ده بیکسان. آغوشت را بر ما بیپناهانِ بیکس مبند.
این، داستان سامانیان است.
چند قرن از سقوط ساسانیان گذشته بود. ایران دیگه یه شاهنشاهی واحد نداشت و بخش بزرگی از اون زیر نفوذ خلافت عباسی اداره میشد. اما توی شرق ایران، نمنم یه خاندان ایرانی قدرت میگرفت؛ خاندانی که حکومتش شاید به اندازه هخامنشیان و ساسانیان بزرگ نبود، اما تأثیری گذاشت که هنوز هم میتونیم ردش رو توی زبان و فرهنگمون ببینیم.
سامانیان از کجا اومدن؟
داستان از مردی به نام سامانخدا شروع میشه. خاندان سامانی اسمشون ر از همین مرد گرفتن. ظاهراً سامانخدا یکی از کله گنده های محلی شرق ایران بود که بچههاش وارد حکومت عباسی شدن.
اون زمان دیگه عباسیها یاد گرفته بودم برای اداره ایران باید از خود مهرههای ایرانی استفاده کنن، در نتیجه بچههای سامانخدا حکومت یه بخشی از ماوراءالنهر و خراسان رو به دست گرفتن.
ماجرا اینطور بود تا اینکه چند نسل بعد، اسماعیل سامانی وارد ماجرا شد. یعنی در واقع کسی که باعث شد سامانیان یک حکومت قدرتمند بشه.