اولش روسیه دست تزارها بود یعنی پادشاهی موروثی بالای هرم هم نیکلای دوم بود مملکت خیلی بزرگ بود، ولی اوضاع مردم عادی چندان تعریفی نداشت فقر زیاد، اختلاف طبقاتی شدید، کارگرها شرایط بدی داشتن و دهقانها هم زندگی سختی داشتن تزار هم عملا قدرت خیلی زیادی داشت و سیستم سیاسی چندان اهل بیا بشینیم با هم حرف بزنیم نبود
بعد روسیه وارد جنگ جهانی اول شد و این جنگ عملا زد همهچیزو ترکوند کشتههای خیلی زیاد کمبود غذا گرونی شکستهای نظامی و نارضایتی مردم بالا گرفت سال ۱۹۱۷ مردم و کارگرها ریختن تو خیابون و اعتصابها گسترده شد ارتش هم کمکم از تزار برید آخرش نیکلای دوم مجبور شد تاجوتخت رو ول کنه و حکومت تزاری سقوط کرد
جنگ داخلی چند سال طول کشید و کشور رو واقعا له کرد قحطی و بیماری و خشونت و اعدام و سرکوب هم کم نبود در نهایت سرخا پیروز شدن و بلشویکها کنترل بخش اصلی امپراتوری سابقروسیه رو در دست گرفتن بعد تو سال ۱۹۲۲ جمهوری فدراتیو روسیه به همراه چندتا جمهوری شوروی دیگه متحد شدن و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (USSR) تشکیل شد یعنی روسیه تزاری تبدیل نشد به شوروی در یک حرکت ناگهانی چند سال انقلاب و سقوط سلطنت و حکومت موقت و جنگ داخلی پشتش بود
بعدش میرسیم به دورهای اصلی شوروی
لنینیسم از ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۴
لنین کشور رو اداره میکرد ولی اقتصاد بشدت داغون بود برای همین یه مقدار از سیاستای اقتصادی سختگیرانه قبلی عقب نشست و نپ (NEP) رو اجرا کرد یعنی اجازه داد بخش محدودی از تجارت و کسب وکار خصوصی دوباره فعالیت کنه لنین سال ۱۹۲۴ مرد
بعد دعوا برای جانشینی شروع شد (سر اینکه میگن توی وصیتنامه لنین انگار جانشین رو خودش گفته بود) و یکی از آدمایی که بالا اومد استالین بود
استالین حدود ۱۹۲۸ تا ۱۹۵۳ بودش
این دوره دیگه شوروی تبدیل شد به یه قدرت صنعتی و نظامی عظیم ولی بهاش هم وحشتناک بود استالین کشاورزی رو به زور جمعیسازی کرد صنعت رو با برنامههای پنجساله بهشدت توسعه داد و مخالفان سیاسی رو پاکسازی کرد
دهه ۱۹۳۰ پاکسازی بزرگ اتفاق افتاد آدمای زیادی به اتهام خیانت و جاسوسی یا دشمنی با حکومت دستگیر اعدام یا به اردوگاهای کار اجباری گولاگ فرستاده شدن همزمانم قحطیای بسیار شدید رخ داد مخصوصا تو اوکراین و بخشایی از شوروی
بعد رسیدیم به جنگ جهانی دوم
سال ۱۹۳۹ شوروی و آلمان نازی پیمان عدم تعرض امضا کردن و بعد آلمان در ۱۹۴۱ به شوروی حمله کرد اینجا یکی از خونینترین بخشای تاریخ شروع شد ارتش آلمان تا عمق شوروی پیش رفت ولی شوروی عقب نکشید نبرد استالینگراد یکی از نقاط برگشت جنگ بود در نهایت ارتش سرخ تا برلین پیش رفت و در ۱۹۴۵ آلمان نازی شکست خورد
ولی هزینش برای شوروی فاجعه بار بود دهها میلیون نفر از شهروندا و نظامیا شوروی کشته شدن و بعد جنگ شوروی دیگه فقط کشور بزرگ شرق اروپا نبود و تبدیل شد به یکی از دو ابرقدرت دنیا
جنگ سرد شروع شد یه طرف شوروی و متحداش طرف دیگه آمریکا و متحدای غربی. شوروی تو اروپای شرقی حکومتای کمونیستی همسو درست کرد و رقابت با آمریکا رفت سراغ همه چی از ارتش موشک جاسوسی اقتصاد فضا نفوذ سیاسی و حتی ورزش
بعد از مرگ استالین در ۱۹۵۳ نیکیتا خروشچف بالا اومد بخشی از جنایات و سرکوبای دوره استالینو محکوم کرد و فضای سیاسی بازتر شد به این دوره معمولا زُدودن استالینیسم میگن
همزمان شوروی وارد رقابت فضایی با آمریکا شد اسپوتنیک رو سال ۱۹۵۷ فرستاد فضاو ۱۹۶۱ یوری گاگارین اولین انسان تو فضا شد یعنی از یه طرف حکومت سرکوبگر و تکحزبی بود از طرف دیگه توی علم و صنعت و فناوری واقعا دستاوردای عظیمی داشت
بعد خروشچف کنار رفت و لئونید برژنف اومد دوره برژنف نسبتا طولانی بود و شورویم همچنان ابرقدرت بود زرادخانه هستهای عظیم داشت و با آمریکا شاخ به شاخ بود ولی اقتصاد کمکم دچار مشکل شد و سیستم سیاسی هم خشک شد
بعد شوروی وارد جنگ افغانستان شد سال ۱۹۷۹ ارتش شوروی وارد افغانستان شد و با مجاهدین جنگید جنگ خیلی خیلی طول کشید و هزینه زیادی روی دست شوروی گذاشت در نهایتم شوروی ۱۹۸۹ نیروهاش رو بیرون کشید
میرسیم به آخر کار
۱۹۸۵ میخائیل گورباچف رهبر شوروی شد و دید اوضاع اقتصادی و سیاسی دیگه خیلی خراب شده دو سیاست معروف آورد
پرسترویکا که میشد بازسازی اقتصادی و سیاسی و گلاسنوست که فضای بازتر و آزادی بیشتر در بیان و انتقاد
مشکل این بود که وقتی در قفس رو کمی باز کرد معلوم شد مشکل فقط اقتصاد نیست جمهوریای مختلف شوروی هم شروع کردن به مطالبه استقلال حکومت مرکزی ضعیفتر شد و کشورهای اروپای شرقی هم یکی یکی از کنترل شوروی خارج شدن
سال ۱۹۸۹ دیوار برلین سقوط کرد و بلوک شرق عملا شروع به فروپاشی کرد
۱۹۹۱ هم یه عده از مقامای شوروی تلاش کردن با کودتا جلوی فروپاشی رو بگیرن که شکست خوردن بعد بوریس یلتسین قدرت بیشتری گرفت و جمهوریای شوروی یکی یکی استقلال خودشون رو اعلام کردن
آخرش ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ گورباچف استعفا داد و چند ساعت بعد پرچم شوروی از کرملین پایین کشیده شد
اتحاد شوروی رسما تموم شد
Why am I me?
الان راجب سیاست هاشون برای ایران هم میگم
همینا کمونیست رو وارد ایران کردن و درگیریای ساواک