وی توضیح داد: با سرمایهگذاری و برنامهریزی در جهت استفاده از پسماندها سالیانه از هدر رفت حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون تن بقایای محصولات کشاورزی جلوگیری شده و درآمدی معادل ۵ میلیارد دلار نصیب کشور میشود که این مقدار تقریباً با ارزش صادرات غیرنفتی ایران برابری کرده و خود معادل هرینه تامین غذای جمعیتی برابر ۲۰ میلیون نفر است.
این محقق بیان کرد: با افزایش تولیدات کشاورزی انواع مختلف فرآورده های جانبی کشاورزی و ضایعات که شامل بقایای مختلف مواد فرآوری شده جانبی ضایعات دامی و گیاهی است، تولید می شود. بسیاری از این مواد بدون استفاده می باشد و سبب آلودگی محیط زیست میگردند که حذف آنها از محیط مشکل است.
این محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام تشریح کرد: بنابراین توجه به ضایعات دام و طیور که حاوی مواد آلی هستند و بخش عمدهای از مواد زاید کشاورزی را به خود اختصاص داده اند از اهمیت خاصی برخوردار است، با توجه به افزایش مصرف انرژی و محدودبودن منابع طبیعی، بهمنظور حرکت در راستای طرح توسعه پایدار و حفاظت محیط زیست باید تا حد امکان از هدررفتن و تلفشدن انرژی جلوگیری شود.
بیرانوند ادامه داد: پسماند بهمواد جامد، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته میشود که به طورمستقیم یا غیرمستقیم حاصل از فعالیت انسان بوده و از نظر تولیدکننده زاید تلقی میشود و آن را به پنج گروه عادی، ویژه، پزشکی، کشاورزی و صنعتی تقسیم کرده است.
به گفته وی، در سالهای اخیر، استفاده از کود مرغی در تغذیه دام بهدلیل ارزش غذایی بالا و صرفهجویی اقتصادی، با استقبال گستردهای مواجه شده است با این حال، استفادهی غیراصولی و مستقیم از کود مرغی خام، میتواند پیامدهای جدی برای سلامت دامها از بروز اختلالات گوارشی گرفته تا کاهش بهرهوری در تولید گوشت بههمراه داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: در این میان، تفاوت اساسی میان کود مرغی خام و کود مرغی فرآوریشده اهمیت ویژهای پیدا میکند، کود مرغی فرآوریشده، طی فرآیندهایی همچون تخمیر کنترلشده، کاهش سطح آمونیاک، حذف عوامل بیماریزا و متعادلسازی مواد مغذی، به محصولی ایمن و مفید برای جیره غذایی دامها تبدیل میشود.
محقق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام گفت: کود مرغی از فضولات مرغ و بستر آنها مانند شامل پوشال، کاه و … تهیه شده است، امروزه کود مرغی فرآوری شده در صنعت دامپروری به دلیل خواص بالا و مقرون به صرفه بودن، بین دامداران محبوب شده است بههمین علت پروماک محصولی تحت عنوان خوراک دام ارزان، که متشکل از کود مرغی فرآوری شده با انواع ویتامین ها، پروتئین ها و موادمعدنی مغذی مورد نیاز دام است، ارائه داده است.
بیرانوند مزایای کود مرغی فرآوری شده در تغذیه دام را شامل ارزش غذایی بالا، کاهش هزینههای تغذیهای، ایمنی بیشتر نسبت به کود خام، پایداری زیستمحیطی، جلوگیری از بروز انواع بیماریها، افزایش وزن دام، تجمع آمونیاک و ترکیبات سمی، بار میکروبی بالا، عدم تعادل مواد مغذی، کاهش باروری و رشد دانست.
وی اضافه کرد: خون مهمترین فرآورده جانبی تولید شده در کشتارگاهها است که در فرایند رندرینگ با اعمال فشار و دمای زیاد به پودر خون تبدیل شده و در تغذیه دام و یا بهعنوان کود استفاده می شود، پودر خون دارای مقادیر زیادی آهن و نیتروژن است که میتواند بهمنظور تأمین نیاز گیاهان بهجای کودهای شیمیایی استفاده شود، از هر ۵ کیلوگرم خون تازه، یک کیلوگرم پودر خون با رطوبت ۱۵ تا ۱۲ درصد بدست میآید که از نظر پروتئین غنی و سرشار از لیزین است و میتواند بهعنوان یک منبع ارزان قیمت لیزین در جیره مدنظر قرار گیرد.
انت