🌸 سکوت و بردباری، نشانه فقه مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ قَالَ قَالَ أَبُو الْحَسَنِ الرِّضَا ع مِنْ عَلَامَاتِ الْفِقْهِ الْحِلْمُ وَ الْعِلْمُ وَ الصَّمْتُ إِنَّ الصَّمْتَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْحِكْمَةِ إِنَّ الصَّمْتَ يَكْسِبُ الْمَحَبَّةَ إِنَّهُ دَلِيلٌ عَلَى كُلِّ خَيْرٍ. امام رضا علیه السلام: 🔸از نشانه های فهم عمیق و درست، بردباری، دانش و سکوت است. سکوت دری از درهای حکمت است. سکوت محبت می آورد و راهنمای هر خیری است. 📚 کافی(ط-الاسلامیه) ج2، ص113. و نیز ص36 به سند دیگر از امام رضا ع: مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى وَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ النَّيْسَابُورِيِّ جَمِيعاً عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى‌ 👌 در روایات متعددی بر رابطه تنگاتنگ حلم و علم تأکید شده است. و البته اگر کسی بردبار نیست، سزاوار است ابتدا بردباری بیاموزد! اللهم ارزقنی حلماً یسد عنی باب الجهل @AlAthar

⚠️دعای هیچ کس را کوچک مشمارید مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْجَهْمِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ ع قَالَ: لَا تُحَقِّرُوا دَعْوَةَ أَحَدٍ فَإِنَّهُ يُسْتَجَابُ‌ لِلْيَهُودِيِ‌ وَ النَّصْرَانِيِّ فِيكُمْ وَ لَا يُسْتَجَابُ لَهُمْ فِي أَنْفُسِهِمْ. از ابوالحسن علیه السلام (امام کاظم یا امام رضا) نقل است که فرمود: دعای هیچ کس را کوچک نشمارید زیرا دعای یهودی و مسیحی در حق شما مستجاب می شود ولی دعایشان در حق خودشان مستجاب نمی شود. 📚 الكافي (ط - الإسلامية)؛ ج‌4؛ ص17 به سند صحیح. @AlAthar

⚠️ هیچ گناهی را کوچک نشمارید! حَدَّثَنَا أَبِي رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ أَخِي الْفُضَيْلِ عَنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: مِنَ الذُّنُوبِ الَّتِي لَا تُغْفَرُ قَوْلُ الرَّجُلِ يَا لَيْتَنِي لَا أُؤَاخَذُ إِلَّا بِهَذَا. از جمله گناهانى كه آمرزيده نمى شود اين سخن انسان است كه بگويد: كاش جز به همين گناه باز خواست نشوم! 📚 الخصال، ج‌1، ص24؛ اثبات الوصية، ص249؛ الغيبة (للطوسي) ص207 هر دو از ابوهاشم جعفری از امام عسکری ع؛ تحف العقول، ص487 از امام هادی ع. @AlAthar

📘تاريخ لبنان الحديث ✍ كمال الصليبي (کشور لبنان چگونه پدید آمد؟) #کتاب @AlAthar

📗سفرنامه دروویل ✍ گاسپار دروویل ترجمه جواد محیی نشر گوتنبرگ، ۱۳۴۸ ش. (توصیف ایران روزگار فتحعلی‌شاه) #کتاب @AlAthar

🌺علم و فروتنی مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْعَطَّارُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ وَهْبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ تَزَيَّنُوا مَعَهُ بِالْحِلْمِ وَ الْوَقَارِ وَ تَوَاضَعُوا لِمَنْ تُعَلِّمُونَهُ الْعِلْمَ وَ تَوَاضَعُوا لِمَنْ طَلَبْتُمْ مِنْهُ الْعِلْمَ وَ لَا تَكُونُوا عُلَمَاءَ جَبَّارِينَ فَيَذْهَبَ بَاطِلُكُمْ بِحَقِّكُمْ. (الکافي ج1، ص36. الأمالي للصدوق، ص359 به طریق دیگر از ابن محبوب.) شنيدم ابو عبد اللَّه صادق (ع) می‌گفت: دانش بجوئيد و با وجود دانش، به حلم و وقار آراسته شويد. با دانش‌آموزانتان، و با آن‌که علم را از او می‌طلبید فروتن باشيد. جبار و سركش نباشيد كه (عمل/ نظر؟) باطل شما، (عمل/ نظر) حق شما را از بین ببرد. @AlAthar

🌺لذت فروخوردن خشم از امام سجادع: عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كَانَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ع يَقُولُ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِذُلِّ نَفْسِي حُمْرَ النَّعَمِ وَ مَا تَجَرَّعْتُ جُرْعَةً أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ جُرْعَةِ غَيْظٍ لَا أُكَافِي بِهَا صَاحِبَهَا. دوست ندارم كه خود را ذليل و خوار گردانم، گرچه در عوض آن شتران سرخ مو را به دست آورم. و هيچ جُرعه اى برایم دوست‌داشتنی‌تر نیست از جُرعه خشمى كه فرو خورم، تا آن را بر سر ديگرى خالى نكنم. 📚الكافي (ط - الإسلامية)، ج‌2، ص109/ 1 به طریق صحیح. و مشابه آن به سند صحیح دیگر. نیز ص110، 111؛ الأصول الستة عشر (ط - دار الحديث)، ص314 کتاب خلاد از ثمالی از امام سجاد ع؛ الزهد، ص62، 76 به طریق دیگر. در منابع عامه مشابه این روایت از رسول الله ص نقل شده است: (نمونه: الجامع، معمر بن راشد، ج11، ص188) @AlAthar

🌺 پاداش فروخوردن خشم عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلَامُ يَقُولُ: «مَنْ كَفَّ نَفْسَهُ عَنْ أَعْراضِ النّاسِ أَقالَهُ اللّهُ عَثْرَتَهُ یوْمَ الْقِیمَةِ وَ مَنْ كَفَّ غَضَبَهُ عَنِ النّاسِ كَفَّ اللّهُ عَنْهُ غَضَبَهُ یوْمَ الْقِیمَةِ.»: هر كه خود را از ریختن آبروی مردم نگه دارد، خدا در روز قیامت از لغزشش می گذرد، و هر كه خشم خود را از مردم باز دارد، خداوند در روز قیامت خشمش را از او باز دارد. 📚 الأصول الستة عشر (ط - دار الحديث)، ص170 اصل عاصم بن حمید حناط؛ الكافي (ط - الإسلامية)، ج‌2، ص305 به دو طریق، یکی از عاصم، و دیگری از ابن محبوب از ابی حمزه؛ ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص133 به طریق دیگر از عاصم؛ الزهد، ص6 به سند دیگر. @AlAthar

🔸عمل لازمه ایمان قال الناصر للحق عليه السلام: أخبرني أحمد بن محمد بن عيسى القمي عن محمد بن أبى عمير عن العلاء بن رزين عن محمد بن مسلم عن أبى جعفر عليه السلام قال: الإيمان إقرار وعمل، والإسلام إقرار ولا عمل. (کتاب البساط اطروش، ص23) عَلِيٌّ عَنْ أَبِيهِ عَنِ اِبْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنِ اَلْعَلاَءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَحَدِهِمَا عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ قَالَ: اَلْإِيمَانُ إِقْرَارٌ وَ عَمَلٌ وَ اَلْإِسْلاَمُ إِقْرَارٌ بِلاَ عَمَل (الكافي ط - الإسلامية، ج‌2، ص24) امام باقر (يا امام صادق) عليه السّلام: ايمان، یعنی اقرار [به حقانیت دین الهی] همراه با عمل؛ و اسلام، یعنی اقرار بدون عمل @alAthar

▪️جنگ‌های درونی خانه‌برانداز «ایلامی‌ها یک نوع تمدن و صنایعی، پرورده و خطی برای خود ترتیب داده بودند؛ ولیکن از حیث تشکیلات سیاسی هیچ گاه نتوانستند از حال ملوک‌الطوایفی بیرون آیند؛ به خصوص مردمان کوهستانی آن که همیشه نیم‌مستقل یا مستقل بودند. با وجود این، ایلامی‌ها در مدت چندهزار سال قومیت خود را در مقابل مردمانی نیرومند، مانند سومری‌ها، اکدی‌ها و دولت‌های توانا مانند بابل و آشور حفظ کردند. گاهی هم به آن‌ها شکست‌های فاحش دادند. بالاخره اگر ایلام به زانو درآمد، از جهت جنگ‌های درونی خانه‌برانداز بود. به هر حال از ۶۴۵ قبل از میلاد، دولت ایلام از صفحه روزگار، محو و گذشته‌های آن به مرور از خاطره‌ها فراموش گردید.» 📚حسن پیرنیا و ایراندخت مرزبان، مشرق قدیم و تاریخ تمدن مادها، نشر محور، ۱۳۸۷، ص۱۲۸. @AlAthar

🌺 استغفار و خواندن انا انزلناه أَبِي ره قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الْهَيْثَمِ بْنِ أَبِي مَسْرُوقٍ النَّهْدِيِّ عَنْ إِسْمَاعِيلَ‌ بْنِ‌ سَهْلٍ‌ قَالَ: كَتَبْتُ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ ع عَلِّمْنِي شَيْئاً إِذَا أَنَا قُلْتُهُ كُنْتُ مَعَكُمْ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ قَالَ فَكَتَبَ بِخَطٍّ أَعْرِفُهُ أَكْثِرْ مِنْ تِلَاوَةِ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ وَ رَطِّبْ‌ شَفَتَيْكَ بِالاسْتِغْفَارِ (شیخ صدوق، ثواب الأعمال، ص۱۶۵). از اسماعیل بن سهل روایت شده است که گفت: برای امام جواد ع نامه نوشتم: «به من چیزی بیاموز که اگر آن را بگویم، در دنیا و آخرت با شما باشم.» پس به خطّ خودش که می‌شناختم برای من نوشت: «سوره انّا انزلناه را بسیار بخوان و دو لبت را به استغفار تر کن.» سَهْلُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْعَبَّاسِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سَهْلٍ قَالَ: كَتَبْتُ‌ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ ص إِنِّي قَدْ لَزِمَنِي دَيْنٌ فَادِحٌ‌ فَكَتَبَ أَكْثِرْ مِنَ الِاسْتِغْفَارِ وَ رَطِّبْ‌ لِسَانَكَ‌ بِقِرَاءَةِ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ (شیخ کلینی، الكافی، ج۵، ص۳۱۶). در روایت دیگر از اسماعیل بن سهل روایت شده است که گفت: برای امام جواد ع نامه نوشتم که دچار قرض سنگینی شده‌ام. حضرت پاسخ نوشت: «بسیار استغفار کن و زبانت را به قرائتِ سوره انّا انزلناه تر کن». دو روایت بالا شرح یک مکاتبه است که به علّت تقطیع نامناسب، یا سهو راویان یا خود اسماعیل در نقل به معنا، دو گونه روایت شده شده است. (دربارۀ اسماعیل، نگر: نجاشي، ص28) روایات دیگری نیز در نقش استغفار در ادای دین در دست است. (نمونه: مكارم الأخلاق، ص347) @AlAthar

▪️مؤمن خیانت نمی‌کند حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ أَحْمَدَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ ... وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنِ ابْنِ عِيسَى عَنْ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْكَرِيمِ الْهمدانِيُّ عَنْ أَبِي تَمَامَةَ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ (ع) وَ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنِّي رَجُلٌ أُرِيدُ أَنْ أُلَازِمَ مَكَّةَ وَ عَلَيَّ دَيْنٌ لِلْمُرْجِئَةِ فَمَا تَقُولُ؟ قَالَ قَالَ ارْجِعْ إِلَى مُؤَدَّى دَيْنِكَ وَ انْظُرْ أَنْ تَلْقَى اللَّهَ تَعَالَى وَ لَيْسَ عَلَيْكَ دَيْنٌ فَإِنَّ الْمُؤْمِنَ لَا يَخُونُ. 📚علل الشرائع، ج۲، ص۵۲۸ روایت شده است که ابوتمامة گفت: بر ابوجعفر (علیه السلام) وارد شدم و عرض کردم: می‌خواهم ملازم مکه [یا مدینه] شوم؛ ولی دَینی [از مرجئه] بر گردنم است. شما چه می‌فرمایید؟ فرمود: به جایی که باید دَینت را ادا کنی برگرد و مراقب باش که خدای متعال را در حالی ملاقات کنی که دَینی بر گردنت نباشد؛ زیرا مؤمن خیانت نمی‌کند. ▪️▪️▪️▪️▪️ ✍ توضیحات: ۱. در برخی نسخ و مصادر به جای ابو تمامة، ابو ثمامة ضبط شده است. ۲. در برخی نسخ کافی، فقیه و تهذیب الأحکام، ابو جعفر الثاني آمده که مقصود امام جواد ع است‌. ۳. متن کافی، فقیه و‌ تهذیب چنین است: «إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَلْزَمَ مَكَّةَ أَوِ الْمَدِينَةَ وَ عَلَيَّ دَيْنٌ» که ظاهرا یا «المدینة» تصحیف «المرجئة» است یعنی در اصل بوده: «أُرِيدُ أَنْ أَلْزَمَ مَكَّةَ وللمرجئة عَلَيَّ دَيْنٌ» و یا بر عکس «المدینة» به «المرجئة» تصحیف شده است. هر دو احتمال، در ترجمه، داخل کروشه آورده شد. ۴. مرجئه یکی از مذاهب کلامی عامه است و در این گونه احادیث معمولاً بر مخالفان شیعه اطلاق می‌شود. ۵. در کافی و تهذیب به جای، الهمداني، «من أهل همدان» آمده که نشان می‌دهد مقصود، شهر همدان است نه قبیله همدان. خود ابو ثمامة نیز احتمالا در همین نواحی می‌زیسته، چون در روایت دیگری با سند مشابه، به امام می‌گوید: «سرزمین ما سردسیر است.» (الکافی، ج۶، ص۴۵۰) ۶. ابوثمامة، عبدالکریم و عثمان بن سعید ناشناسند. در مشیخه فقیه، ابراهیم بن هاشم مستقیماً از ابوثمامة روایت کرده است (الفقیه، ج۴، ص۵۱۹-۵۲۰) که ظاهراً درست نیست و مانند بسیاری از اسناد مشیخه، دچار اختلال است. از آن جا که ابراهیم بن هاشم در اسناد دیگر از عثمان بن سعید، روایت کرده، ممکن است در سند مشیخه، دو واسطه افتاده باشد. #حدیث @AlAthar