ناهار پرنس کارلوس و خانمش مهمان شاهنشاه بودند. سر ناهار بودم، خیلی خصوصی بود. در سر ناهار شهبانو[فرح] اشتباهاً مطلبی فرمودند که باعث تعجب شد. وقتی پرنس کارلوس از رژیم دیکتاتوری اسپانیا حرف می‌زد که از جمله کتابخانه‌ها را نمی‌گذارند هر کتابی که می‌خواهند بفروشند، شهبانو فرمودند که عیناً در اینجا هم همین‌طور است! شاهنشاه بسیار ناراحت شدند. من هم ناراحت شدم. عرض کردم ولی در دانشگاه‌ها همه کتب هست، حتی کتابهای مائو، و درست هم گفتم، دروغ و تملق نبود. بلافاصله شاهنشاه هم فرمایش عجیبی فرمودند. فرمودند ملت من به سیاست کمتر می‌اندیشد. باز من تعجب کردم که شاهنشاه با آن درایت چطور چنین فرمایشی فرمودند. ۱۳۴۷ #اسدالله_علم #پهلوی @Barlabeietarikh

کسانی که روزه می‌خوردند؛ اول خودمان بودیم که به هزار دلیل عقلی و نقلی و شرعی نمی‌توانستیم روزه بگیریم. مجدالدوله هم ناخوش است می‌خورد. اکبرخان هم ناخوش بود و می‌خورد، دو روزی هم روزه گرفتند ولی اذیت کرده ناچار خوردند. باشی، برادر اکبرخان هم ناخوش بود می‌خورد. امین‌الملک، قبل از رمضان ناخوش شده بود و حقیقتاً خيلى ضعیف و لاغر بود، نمی‌توانست روزه بگیرد، می‌خورد. میرزاحسین خان مشرف بنائی هم ناخوش نبود، می‌خورد و راه می‌رفت خودش می‌گفت ناخوشم. صنیع‌الملک معمارباشی ابداً عيبی نداشت و روزه می‌خورد ولی می‌گفتند دنبل دارد. آغابشارت و آغاعبدالله و آغاعلی و مرتضی‌خان و شمع قهوه‌خانه هم روزه می‌خوردند. اعتمادالسلطنه هم گویا روزه می‌خورد. زین دارباشی هم گویا روزه می‌خورد. اقبال‌الدوله هم به جهت خوردن روزه به محمّدآباد رفته بود که تماماً را بخورد. معیرالممالک قدیم هم روزه می‌خورد. ناصر‌الملک هم روزه نبود. حاجب‌الدوله و کالسکه‌چی باشی هم روزه می‌خوردند. اغلب هم مشکوک بودند. امین اقدس هم که ناخوش بود و روزه نبود. عایشه خانم می‌خورد. بدرالدوله هم روزه نبود. گلین خانم هم روزه نمی‌گرفت. زاغی هم روزه نبود. امین‌السلطان هم به واسطهٔ دردِ چشم که ناخوش شد ده دوازده روزه خورد. میرزا محمودخان وزیر مختار هم چون مسافر بود و قصد اقامه نکرده بود روزه می‌خورد. حکیم‌الممالک چون می‌خواست به گلپایگان برود، روزه نبود. امین لشکر هم چون از گلپایگان معزول شده بود، روزه نبود. ایلخانی ریش سفید که هیچ وقت روزه نبوده است. میرزا سید عبدالله برادر میرزا عیسی هم با خود میرزا عیسی روزه نبودند. اواخر رمضان سال ۱۳۰۸ ه.ق؛ روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه قاجار از ربیع‌الاول ۱۳۰۸ تا ربیع‌الثانی ۱۳۰۹؛ به کوشش مجید عبدامین و نسرین خلیلی تهران؛ انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۷، ص۱۹۹،۲۰ #ناصرالدین_شاه #قاجار @Barlabeietarikh

شاه به من می‌گفتند اکثریت بحرین عرب هستند و به عربی حرف می‌زنند. یک وقت نفت داشت که الان ندارد. صید مروارید هم دیگر جالب نیست. از لحاظ اقتصادی یک باری روی دوش ماست. بنده به ایشان گفتم ما نمی‌توانیم از حقوقمان در بحرین بگذریم. در تمام دورهٔ ضعف قاجار، دولت ایران حاضر نشد سر سوزنی به حقوقی که در مورد بحرین داشته، خدشه‌ای وارد شود. خاطرات شفاهی امیرخسرو افشار، قائم‌مقام وزارت خارجه در زمان مذاکرات بحرین #پهلوی @Barlabeietarikh

شوروی و موسیقی‌های معروفش! (المپیک 1972) #شوروی @Barlabeietarikh

قصه‌ی پنهان جنگ جهانی دوم بعد از تسلیم آلمان نازی، گفته می‌شود دیگر هیچ مردی بین ۱۷ تا ۴۰ سال در آلمان باقی نمانده بود... میلیون‌ها نفرشان به عنوان اسیر جنگی بین آمریکا، شوروی، انگلیس و فرانسه تقسیم شدند تا خرابی‌های جنگ را بازسازی کنند. در این میان، ۲۰۰هزار نفرشان در فرانسه، و بین ۳۵۰هزار تا ۳میلیون نفرشان (بنابر تخمین‌ها) در شوروی کشته شدند. در بریتانیا نیز حدود ۱۳۰۰ نفر جان خود را از دست دادند. اما فاجعه‌ی اصلی، سهم زنان آلمانی بود... در جریان حمله‌ی ارتش سرخ، حدود دو میلیون زن آلمانی مورد تجاوز قرار گرفتند. و پس از جنگ، بی‌سرپناه و بی‌پناه، برای گذران زندگی، ناچار به تن‌فروشی برای سربازان اشغالگر شدند. شاید برای همین است که برخلاف جنگ جهانی اول، آلمانی‌ها دیگر مایل نیستند به گذشته فکر کنند... وقتی تحقیر از حد بگذرد، می‌تواند یک ملت را از درون سرکوب کند. #جنگ_جهانی_دوم #آلمان @Barlabeietarikh

فیلم‌ پروپاگانداییِ شوروی سابق درباره استالین #شوروی #استالین @Barlabeietarikh

جاسوسی صنعتی کا.گ.ب؛ وقتی مالیات‌ آمریکایی‌ها، بودجهٔ فناوری شوروی را تأمین می‌کرد! در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی، سیستم جاسوسی صنعتی کا.گ.ب آن‌چنان کارآمد و پیچیده شده بود که وزیر دفاع وقت آمریکا گفت: 🔹 *«مالیات‌دهندگان آمریکایی همزمان که بودجهٔ تحقیقات فناوری آمریکا را تأمین می‌کنند، بودجهٔ تحقیقات فناوری شوروی را هم تأمین می‌کنند!»* اگر آمریکا به‌شدت از یک فناوری خاص محافظت می‌کرد، شوروی برای سرقت آن فناوری به سراغ اروپایی‌ها یا ژاپن می‌رفت؛ و موفق هم می‌شد... ژاپن در آن زمان عملاً سیستم ضدجاسوسی نداشت. تا جایی که طبق گزارش‌ها، هر دو هفته حدود یک تُن اسناد، مدارک، قطعات و نمونه‌های صنعتی از ژاپن با هواپیما به شوروی منتقل می‌شد! #شوروی #جاسوسی @Barlabeietarikh

سرکار فریده خانم [مادر فرح] باز هم تقاضای یک اتومبیل مرسدس بنز بزرگ و عالی دیگر کرده بودند که البته دربار برای ایشان (اضافه بر سه اتومبیل عالی که دارند) بخرد. به عرض رساندم. با کنایه فرمودند: «البته بخرید، درویشی که بیش‌تر از این نمی‌شود!» از این‌که سرکار فریده خانم به ظاهر خود را درویش وانمود می‌کنند که به چیزی اعتنا ندارند شاهنشاه کلافه هستند. ۲۰ خرداد ۱۳۵۴ #اسدالله_علم #پهلوی @Barlabeietarikh

اصفهان در روزگار قاجار؛ از درخشش صنعتی تا شکست‌های نظامی در دوران قاجار، اصفهان همچنان همچون دُرّی درخشان در میانه‌ ایران می‌درخشید. در مقاطعی، حتی زمزمه‌هایی برای انتقال پایتخت از تهران به اصفهان شنیده می‌شد، چراکه این شهر در بسیاری از زمینه‌ها سرآمد و ممتاز بود. روایت تاریخی جالبی از این دوره نقل شده است: در جریان جنگ‌های ایران و روسیه، صنعتگری اروپایی که به ایران پناه آورده بود، تصمیم گرفت به ساخت توپ برای ارتش ایران کمک کند. فتحعلی‌شاه او را به اصفهان فرستاد؛ زیرا تنها این شهر بود که ابزار، صنعتگران و امکانات لازم برای تولید توپ را در اختیار داشت. این صنعتگر، با سختی و کمبود منابع، موفق شد ۳۰ توپ بسازد. اما والی نالایق و لجوج اصفهان که روابط خوبی با وی نداشت، بودجه‌ی لازم را تأمین نکرد و حتی زمانی که آهن و مس درخواست شد، مردم را وادار کرد ظرف‌های مسی و چدنی‌شان را تحویل دهند. با این حال، تولید توپ در ایران ادامه یافت و تا عصر محمدشاه، تعداد آن‌ها به بیش از ۱۰۰ قبضه رسید؛ جدای از زنبورک‌ها، که توپ‌های سبک‌تری بودند. اما وجود این تجهیزات نیز کمکی به موفقیت نظامی ایران نکرد. در زمان محمدشاه، لشکر ایران موفق به فتح هرات نشد. علت اصلی را بسیاری در فرماندهی ضعیف حاجی میرزا آقاسی، صدراعظم شاه، می‌دانند. او شهر هرات را از سه جهت محاصره کرد و عملاً مسیر ورود آذوقه و نیرو از جهت چهارم را باز گذاشت، زیرا معتقد بود که اگر راه فرار باشد، مردم و ارتش افغان از شهر خارج شده و شاه افغان تضعیف خواهد شد! نمونه‌ای دیگر از تدابیر شگفت‌آور حاجی میرزا آقاسی، دستور ساخت ۴۰ هزار کفش آهنی برای شترها بود تا در زمان نبرد آسیب نبینند. اما پس از استفاده، مشخص شد این کفش‌ها نه تنها کارآمد نیستند بلکه به پای شترها آسیب می‌زنند؛ در نتیجه، بی‌استفاده رها شدند. مهدعلیا، مادر ناصرالدین‌شاه، دل خوشی از حاجی نداشت. پس از مرگ محمدشاه، او تصمیم داشت آقاسی را از میان بردارد، اما این صدرِ پر اشتباه، پیش از آنکه گرفتار شود، گریخت. #قاجار #اصفهان @Barlabeietarikh

«اگر ناگزیر شوم میان خیانت به کشورم و خیانت به دوستانم یکی را برگزینم، امیدوارم آن‌قدر شهامت داشته باشم که به کشورم خیانت ورزم. چنین انتخابی ممکن است خواننده‌ی مدرن را منزجر کند و ممکن است بی‌درنگ دستان وطن‌پرست خود را برای برداشتن تلفن و تماس با پلیس بلند کند. با این حال، چنین انتخابی دانته را شگفت‌زده نمی‌کرد. دانته، «بروتوس» و «کاسیوس» را در پایین‌ترین حلقه‌ی دوزخ قرار می‌دهد، زیرا آنان ترجیح دادند به دوست خود، جولیوس سزار، خیانت کنند تا به وطن خود، روم!» (از کتاب *یک جاسوس در میان دوستان* به نقل از ای. ام. فورستر، ۱۹۳۸) توضیح: دانته، شاعر و نویسنده‌ی قرن چهاردهم میلادی، در کتاب *کمدی الهی*، تصویری شاعرانه و در عین حال نمادین از بهشت و دوزخ ارائه می‌دهد. در نگاه او، خیانت به دوستی، گناهی سنگین‌تر از خیانت به کشور است. *بروتوس* و *کاسیوس*، دو یار نزدیک ژولیوس سزار، برای حفظ جمهوری روم، تصمیم به قتل سزار گرفتند و تاوان این خیانتِ انسانی را در دوزخِ دانته پرداختند. و تمام این نقل‌قول، طعنه‌ای‌ست به زندگی و سرنوشت *کیم فیلبی*، مأمور ارشد سرویس اطلاعات خارجی بریتانیا (MI6)، که سال‌ها برای شوروی جاسوسی کرد. فیلبی در حساس‌ترین بخش‌های اطلاعاتی بریتانیا فعالیت داشت؛ از جمله مأموریت‌های ضدجاسوسی، نظارت بر عملیات‌ها و هماهنگی با سازمان سیا. او نه تنها به MI6 نفوذ کرد، بلکه دوستان و همکاران نزدیک خود را – که از وفاداران دستگاه امنیتی بریتانیا بودند – نیز قربانی اطلاعات نادرست و عملیات لو‌رفته کرد. با افشای خیانتش، او به شوروی گریخت و تا پایان عمر در مسکو زیست؛ در کشوری که آن را به‌جای زادگاهش، وطن ایدئولوژیک خود می‌دانست. شاید برای برخی، وفاداری به آرمان، از وفاداری به وطن، برتر باشد. اما بهایی که باید برای چنین وفاداری پرداخت، همیشه انسانی است. #انگلیس #شوروی @Barlabeietarikh