eitaa logo
قدرت، امنیت و دولت ایران
5 دنبال‌کننده
171 عکس
221 ویدیو
3 فایل
اندیشه‌ی سیاسی فلسفه‌ی سیاسی علوم سیاسی جامعه‌شناسی سیاسی علم روابط بین‌الملل امنیت، قدرت، قدرت نظامی، دولت جنگ، بازدارندگی، نظم، جغرافیا، الهیات، سیاست، تکنولوژی دولت‌سازی اسلامی‌سازی علم راهبرد بقا برای توسعه‌ی قدرت #علم_دینی #فلسفه_روش @ahs_tafreshi
مشاهده در ایتا
دانلود
هدایت شده از Researcher
گِرای قتل رهبر شبهات جریان غربگرای داخلی را بی پاسخ نگذارید. اجازه ندهید ذهن جامعه همانند پیش از ۹ اسفند با نظریات این جریان ضدایرانی تنها بمانند. گِرای قتل رهبر را اینان به دشمن خارجی دادند. به افکار عمومی خودمان می گفتند: خامنه ای مانع رفاه و پیشرفت شماست! به خارجی می‌گفتند: خامنه ای مانع رابطه ما با شماست. موضع فعلی و مباحث زیباکلام، ملکیان، آزاد ارمکی در ادامه همان گرای پیشین است.
هدایت شده از ابوقاسم
345.3K حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
صلح(بزرگ) که زین پس به صلح موقت امام حسن مجتبی علیه السلام آن را خواهید شناخت ابعاد بسیار مهمی برای ملت ایران دارد.سوالات و ابهامات فلج کننده ای که باید بدان پاسخ داد شاید تلخ ترین نقطه انقلاب اسلامی که با درایت رهبری به عنوان یک ضرورت بدان اشاره شد و میل به آن بیشتر از هر زمان دیگری هویدا شد. صلح موقت به خاطر خیانت و سستی خواص نیست بلکه برآیندی از وضعیت داخلی و منطقه ای ایران است که فاکتورهای متعددی در زمینه اقتصادی امنیتی و سیاسی چنین ضرورتی را برای رهبران سیاسی ایجاد کرده است. مساله آثار خیانت نیست بلکه شکل صلح بزرگ دقیقا بر آمده از ادراکات مابعد اکتبر است. وقتی مصلحت بزرگ تری برای حفظ انقلاب اسلامی و ایران در میان باشد می تواند تکرار حادثه کربلا را به صلح امام حسنی تغییر دهد و چنین تغییری بر آماده از آثار شکست و سلطه نسبی کفر است تا پیروزی. فاعتبروا یا اولی الابصار گفتمان صلح موقت از پروژه تعدیل و عقب نشینی تاکتیکی نمایان شد و به مذاکرات مسقط منتهی شد و این پروژه همچنان کورسوی امید برای جلوگیری از جنگ خواهد بود زمینه های صلح حسنی را خطای ادراکی و محاسباتی دستگاه تحلیلی حاکمیت ایجاد کرده است. خطاهای پرهزینه که معلوم نیست چه کسی یا چه ارگانی باید پاسخگوی آن باشد. جمهوری اسلامی، خود را به قربانگاه ابدی برد،صلح حسنی را به خود تحمیل می کند تا از خطرات بزرگ تر جلوگیری کند،این همان قربانگاهی است که سال ها نسبت به ابعاد و پیامدهای آن هشدار داده ایم اما بزرگان سرمست از پیروزی های متوهمانه و پیش‌بینی های غیر عاقلانه خود بودند ابوقاسم https://eitaa.com/aboghasm
هدایت شده از ابوقاسم
اتفاقاتی که در چند ماه گذشته برای ایران عزیز افتاد به مخیله بسیاری از عزیزان نمی گنجید. باور اینکه شخص رهبری و جمع بزرگی از فرماندهان و سیاستمداران مهم به شهادت برسند و مساله جانشینی بدون تنش داخلی حل و فصل شود برای بسیاری دور از انتظار بود. اما به هرحال این اتفاقات رقم خورد و روند تعدیل سیاست های خارجی و تغییر کنترل شده درون حاکمیت که از ۷ اکتبر آغاز شد و با شکل گیری دولت پزشکیان و قدرت سیاسی قالیباف مسیر خود را طی می کند و در نهایت به یک صلح منتهی خواهد شد تا هم جمهوری اسلامی بماند و هم تغییر رژیم در ادبیات سیاسی ترامپ به بار بنشیند و بگوید رژیم را تغییر دادم و هم صهیونیست ها بگویند همه شخصیت های اثرگذار در پرونده نابودی اسرائیل را حذف کردیم دو سه شب قبل از عملیات نظامی در یک افطاری کنار یکی از عزیزان بازنشسته وزارت اطلاعات مباحثه ای داشتیم ایشان قطع به یقین فرمودند جنگی در راه نیست و آمریکا با محاصره دریایی به اهداف خود خواهد رسید. یا مطرح شد که آمریکا در ماه رمضان عملیات نظامی انجام نمی دهد. عرض کردم جنگ حتما آغاز خواهد شد و محاصره دریایی نیز در ادامه تحمیل خواهد شد مساله اصلی سرنوشت رهبری و جانشین ایشان است که سند آینده ایران برای صلح بزرگ را تدوین می کند. واقع امر این است که همه باید نسبت به فداکاری شهید سید علی خامنه ای سر تعظیم فرود آوریم و به خلف صالح ایشان سید مجتبی خامنه ای کمک کنیم تا ایران اسلامی را از وضعیت حساس امروز عبور دهند ایشان همچون جدشان امیر المومنین علی علیه السلام به یکی از گزاره‌ های مهم فلسفه سیاسی فقه شیعه(حفظ نظام اسلامی از حفظ جان معصوم مهم تر است) جامه عمل پوشاند و خود را فدای اسلام و ایران کردند ابوقاسم https://eitaa.com/aboghasm
🔰مرروی بر«جستارهایی درباب تاریخ هنرومعماری دردوره آغازین مدرن»؛ روایتی از «شهر آغازین مدرن»/ بناهای دوره صفویه اصفهان چگونه قدرت را مرئی می‌کردند؟ 🔸ترجمه فارسی کتاب «جستارهایی در باب تاریخ هنر و معماری در دوره آغازین مدرن» اثر سوسن بابایی و ترجمه مصطفی امیری، با عبور از روایت‌های سنتی، افق تازه‌ای برای فهم نسبت هنر، معماری، شهر و قدرت در ایران صفوی می‌گشاید. 🔸اهمیت خبری این انتشار کتاب فقط در دسترس‌پذیرشدن مقالاتی پراکنده در بازه‌ای نزدیک به سه دهه نیست؛ بلکه یک سازوکار میان‌رشته‌ای به زبان فارسی است، ساختاری که مطالعات صفوی را به گفت‌وگوهای بزرگ‌تری مانند نظریه فضا، تاریخ شهرهای امپراتوری و بازاندیشی مدرنیته‌های غیراروپایی وصل می‌کند. از این منظر، کتاب می‌تواند مرزهای رایج میان تاریخ سیاسی، تاریخ هنر، معماری و مطالعات فرهنگی را در پژوهش ایرانی کمرنگ کند و به‌ویژه برای دانشگاه‌ها، پژوهشکده‌ها و بدنه اصفهان‌پژوهی نقش «متن مرجع» پیدا کند؛ متنی که به جای توصیف سبک و تزئین، پرسش‌های سخت‌تری را پیش می‌کشد: قدرت چگونه در فضا مستقر می‌شود؟ تشیع چگونه در شهر «کالبد» می‌یابد؟ و شهر دوره صفوی چگونه به صحنه تولید و بازتولید نظم اجتماعی تبدیل می‌شود؟ این کتاب به همت مرکز اصفهان‌شناسی و خانه ملل شهرداری اصفهان و توسط انتشارات سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان به چاپ رسیده است؛ انتخابی معنادار که نشان می‌دهد نهادهای شهری اصفهان نیز به ضرورت پیوند «میراث» با «روش‌های نوین خوانش میراث» واقف شده‌اند. 🔸یکی از ابعاد مهم کتاب، قرار دادن اصفهان در متن تاریخ جهانی شهرهای امپراتوری است که قبلاً به آن اشاره کردم. از سوی دیگر، بابایی با این رویکرد تصویری متفاوت از مفهوم «مدرنیته» نیز ارائه می‌دهد. او تلویحاً این ایده را به چالش می‌کشد که برنامه‌ریزی شهری، سازمان فضایی کلان یا شکل‌گیری فرهنگ شهری پیچیده، صرفاً پدیده‌ای اروپایی بوده است. اصفهان صفوی در آثار او نمونه‌ای از شکل‌گیری نوعی مدرنیته شهری غیراروپایی است؛ مدرنیته‌ای که بر پایه پیوند میان تشیع، سلطنت، تجارت و فرهنگ بصری شکل گرفته بود. به همین دلیل، کتاب نه فقط درباره صفویه، بلکه درباره بازاندیشی در تاریخ جهانی شهر و مدرنیته نیز هست. در نهایت، اهمیت جایگاه اصفهان در این کتاب از آن روست که بابایی از خلال این شهر، امکان نوعی بازنویسی تاریخ صفوی را فراهم می‌کند. 🔸یکی از مهم‌ترین تأثیرات احتمالی این ترجمه، گسترش مفهوم «فرهنگ بصری» در مطالعات ایرانی است؛ بابایی نشان می‌دهد که میدان نقش جهان، چهارباغ، مسجد، بازار و کاخ را نباید صرفاً مجموعه‌ای از بناها دانست، بلکه باید آنها را بخشی از یک نظام دیداری و فضایی فهمید که اقتدار صفوی را مرئی می‌کرد. در نگاه او، قدرت در دوره صفوی نه فقط نوشته و گفته می‌شد، بلکه «دیده» و «تجربه» نیز می‌شد. این رویکرد می‌تواند افق تازه‌ای برای مطالعات مربوط به تشیع، آیین، فضا و معماری در ایران بگشاید و پژوهشگران را به سمت مطالعه «سیاستِ فضا» و «معماری اقتدار» سوق دهد. ibna.ir/x6Hjt @ibna_official
🔰تحلیلی بر فرایند ملی‌سازی ایران از نگاه افشین مرعشی؛ تولد دولت‌ملت در ایران 🔸روایتی از دگرگونی هویت ایرانی در آستانه مدرنیته 🔸افشین مرعشی در «ملی‌سازی ایران» روایتی جذاب، مستند، و عمیق از تولد دولت‌ملت در ایران ارائه می‌دهد. او با پیگیری ردپای این فرایند از اواخر قاجار تا پایان دوره رضاشاه، نشان می‌دهد که چگونه نمایش‌های عمومی، بازخوانی تاریخ باستان، آموزش ملی، و آیین‌های یادبود، در کنار نوسازی نهادهای دولتی، «ایران» را به عنوان یک کل یکپارچه (هم در ذهن شهروندان و هم در ساختار حکومت) خلق کردند. 🔸هیچ ابزاری برای ملی‌سازی به اندازه آموزش عمومی کارآمد نبود. مرعشی در فصل سوم کتاب به بررسی نقش نظام آموزشی در دوره رضاشاه می‌پردازد. او نشان می‌دهد که چگونه دولت پهلوی، با الگوبرداری از مدل‌های اروپایی (به‌ویژه فرانسه)، کوشید از طریق مدارس ملی، دانش‌سراها، و دانشگاه تهران، «شهروندان» جدیدی پرورش دهد که وفاداری‌شان متوجه ملت‌ایران باشد، نه قوم، منطقه، یا مذهب خاص. 🔸خوانش مرعشی از ملی‌سازی ایران، تنها یک مطالعه تاریخی نیست؛ بلکه کلیدی برای فهم بسیاری از مسائل امروز ایران است. تنش‌های هویتی بین ملی‌گرایی باستان‌مدار و اسلامگرایی، مناقشه بر سر زبان فارسی در برابر زبان‌های محلی، بحث‌های مربوط به آموزش تاریخ در مدارس، و حتی آیین‌های دولتی مانند روز ملی خلیج فارس همه ریشه در فرایندی دارند که مرعشی به دقت ترسیم کرده است. ibna.ir/x6Fgv @ibna_official
🔰مروری بر کتاب «تاریخ فشرده‌ی ایتالیا» اثر کریستوفر دوگان؛ از روم تا رم 🔸کتاب «تاریخ فشرده‌ی ایتالیا» که از دوران سقوط امپراتوری روم در غرب تا امروز را دربرمی‌گیرد، توجه خاصی به دشواری‌هایی دارد که ایتالیا در دو قرن اخیر برای شکل دادن به یک دولت-ملت با آن مواجه بوده است. 🔸نویسنده در مقدمه کتاب «تاریخ فشرده‌ی ایتالیا» با بیان این نکته که اگر اندیشه ایتالیا در میان اهل قلم به شدت شکوفا شد، این شکوفایی، چه در قرون وسطی و چه پس از آن، مرهون تفکرات ایتالیایی‌های مقیم خارج و تبعیدی‌هاست. 🔸فصل‌های ابتدایی کتاب «تاریخ فشرده‌ی ایتالیا» به موانع جغرافیایی و فرهنگی وحدت این کشور می‌پردازد و قرون متمادی چندپارگی سیاسی این شبه‌جزیره را از قرن ششم به بعد مورد بررسی قرار می‌دهد. هنگامی که کشور در ۶۰-۱۸۵۹ بیشتر از سر تصادف تا به شکل برنامه‌ریزی شده یکپارچه شد، حاکمان جدید ایتالیا کوشیدند بر این چند پارگی به ارث رسیده غلبه کنند. ibna.ir/x6Fhb @ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «ملت‌سازی» نوشته آندره‌اس ویمر؛ چگونه یک ملت ساخته می‌شود؟ 🔸پیچیدگی تاریخی و نمودهای اصلی جامعه مدرن 🔸کتاب «ملت‌سازی» با زیرعنوان «چرا برخی کشورها یکپارچه می‌مانند و برخی تجزیه می‌شوند؟» نوشته آندره‌اس ویمر، در صدد است تا نگاهی جامع به فرآیند ملت‌سازی بیندازد. این کتاب یکی از متعدد آثاری است که می‌کوشند پیچیدگی تاریخی و نمودهای اصلی جامعه مدرن در سرتاسر جهان را بررسی کنند. 🔸این کتاب دیدگاه جدیدی در مورد اینکه چرا برخی کشورها علیرغم تنوع‌های زبانی و قومی، به یکپارچگی ملی دست می‌یابند، ارائه می‌کند، در حالی که برخی دیگر به دلیل نابرابری سیاسی، سیاست‌های مشاجره‌آمیز یا حتی جدایی‌طلبی و جنگ‌های قومی بی‌ثبات شده‌اند. با این هدف، نویسنده کتاب، ویمر، بررسی خود را از اوایل قرن نوزدهم اروپا و آسیا تا آفریقا در آغاز قرن بیست و یکم گسترش داده است. 🔸در بسیاری از پژوهش‌ها مفهوم دولت - ملت نقطه اتکای بحث پیرامون پایداری و ماندگاری کشورها یا شکست و فروپاشی آن‌ها است. آندره اس ویمر در کتاب ملت سازی با تأکید و تمرکز بر ملت، استثنایی در این قاعده غالب ایجاد کرده است. ibna.ir/x6FDD @ibna_official
🔰گفت‌وگو با محمدرضا فدایی، مترجم کتاب «ملت‌سازی»؛ پروژه ناتمام ملت‌سازی 🔸محمدرضا فدایی گفت: آندره‌اس ویمر بر این باور است مطالعۀ ملّت‌سازی برای فهم جهان امروز لازم است. او اعتقاد دارد خیلی از بحران‌های معاصر -جنگ داخلی، دولت‌های ناکارآمد، دموکراسی‌های شکننده و امثالهم- صرفاً ناشی از فقر یا دیکتاتوری نیستند، بلکه نتیجۀ عدم تحقق واقعی ملّت‌سازی هستند. 🔸در مورد اهمیت ملّت‌سازی، ویمر ملّت‌سازی را هستۀ نظم سیاسی مدرن و موجب ثبات سیاسی، توسعۀ اقتصادی و جلوگیری از خشونت و جنگ داخلی می‌داند و معتقد است از زمانی که جهان وارد عصر دولت-ملّت شده، دیگر دولت نمی‌تواند فقط با زور، سنّت و … حکومت کند، بلکه برای بقاء و کارآمدی نیاز دارد مردمانش خود را بخشی از یک وجود مشترک بدانند و دولت را نمایندۀ این وجود مشترک. ملّت‌سازی از نظر ویمر یعنی فرایند تبدیل جمعیت متنوع و متشکّل از گروه‌های زبانی، مذهبی و منطقه‌ای به یک جامعۀ سیاسی که احساس تعلّق مشترک دارد. 🔸از نظر ویمر، الگوی ملّت‌سازی در کشورها یکسان نیست و بسته به شرایط تاریخی، جغرافیایی و سیاسی آن‌ها متفاوت است. او در این کتاب با بررسی تاریخی و تطبیقی می‌گوید در برخی کشورها عوامل و شرایط باعث شده دولت و ملّت بتوانند به اتحاد سیاسی برسند، در برخی دیگر نه. ibna.ir/x6FHD @ibna_official
🔰گفت‌وگو با مؤلف کتاب «ریشه‌یابی یک سقوط تاریخی»؛ چرا فروپاشی صفویه هنوز مسئله امروز تاریخ ایران است؟ 🔸 کتاب «ریشه‌یابی یک سقوط تاریخی» با تمرکز بر شکاف‌های اجتماعی، نگاه رایج به فروپاشی صفویه را به چالش می‌کشد؛ مهدی موسوی خوانساری از ضرورت بازخوانی اجتماعی تاریخ ایران می‌گوید. 🔸بخش عمده‌ای از روایت‌های رایج درباره سقوط صفویه، چه در متون کلاسیک و چه در آثار عمومی معاصر، بر نوعی نگاه حادثه‌محور استوار است. گویی با مجموعه‌ای از اشتباهات فردی، ضعف یک شاه یا هجوم ناگهانی افغان‌ها مواجهیم که به‌یک‌باره یک امپراتوری را از پا درآورده است. مسئله من دقیقاً نقد همین نگاه است. 🔸سقوط اصفهان برای من بیش از آنکه یک شکست نظامی باشد، نشانه فروپاشی سرمایه اجتماعی دولت است. شهری که زمانی قلب اقتصادی، فرهنگی و اداری ایران بود، در لحظه محاصره، از درون تهی شده بود. 🔸وقتی مردم شهری حاضر نیستند برای دفاع از دولت بسیج شوند، این به معنای قطع پیوند میان جامعه و قدرت سیاسی است. این گسست، به‌مراتب خطرناک‌تر از ضعف نظامی است و دقیقاً همان چیزی است که من در کتاب دنبال کرده‌ام. ibna.ir/x6FDc @ibna_official
🔰مروری بر کتاب «جنگ و دولت»؛ چرا قعطنامه 598 پذیرفته شد؟ 🔸کتاب «جنگ و دولت» در خاطرات سید محمد صدر با مصاحبه و تدوین محمد قبادی است و نکاتی کمتر ناگفته‌ای درباره جنگ عراق و ایران دارد که به سیاست‌های دولتمردان ایرانی در دل جنگ اشاره دارد. 🔸محمد قبادی در مقدمه این کتاب به نحوه ثبت و ضبط این خاطرات اشاره کرده است: «دستمایه آغازین این کتاب پنج ساعت مصاحبه دکتر سیدمحمدصدر با پژوهشگران دفتر ادبیات انقلاب‌اسلامی در ۱۳۷۵ و پانزده ساعت مصاحبه در ۱۳۸۷ با مصاحبه‌گران مرکز اسناد انقلاب‌اسلامی بود که او در اختیارم گذاشت. مطالعه متن این مصاحبه‌ها در کنار تورق مطبوعات به خصوص دو روزنامه رسالت و جمهوری اسلامی مرا برآن داشت تا گفت‌وگویی دیگر با محمد صدر انجام دهم. 🔸 این گفت‌وگوها در شش جلسه و در ۱۳۹۸ در وزارت امورخارجه انجام شد. در آن مصاحبه‌ها او بارها به روزنوشت‌هایی اشاره می‌کرد که می‌توانست بسیار قابل تأمل باشد. آن روزنوشت‌ها در آن روزها به هر دلیل در دسترس نبود، اما وقتی کار تحقیق و تدوین به سامان می‌رسید به اتفاق صدر به بازخوانی آن روزنوشت‌ها پرداختیم. 🔸حاصل این بازخوانی در شش جلسه در منزلش، بین سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ در لابه‌لای متن به چشم می‌آید. حاصل، کتاب پیشرو است.» بخشی از اوراق این کتاب به دلایل پذیرش قطعنامه 598 اشاره دارد و شرایطی که ایران در زمان جنگ با آن مواجه بود. ibna.ir/x6FTR @ibna_official
🔰تأملی در کاربست ایرانی اندیشه مارتین هایدگر؛ نقد مدرنیته یا تعلیق سیاست؟ 🔸افسانه نجاتی نوشت:‌بازگشت به هایدگر در فضای فکری ایران صرفاً یک انتخاب نظری نیست؛ نوعی موضع‌گیری نسبت به مدرنیته، سیاست و آینده است. نقد رادیکال او از متافیزیک غربی و تحلیلش از تکنولوژی به‌عنوان «گشتل» شیوه‌ای که جهان را به ذخیره‌ای برای بهره‌برداری تقلیل می‌دهد برای بسیاری از روشنفکران ایرانی جذاب بوده است. 🔸در فضای فکری ایران، خوانشی از هایدگر شکل گرفته که سه مؤلفه‌ی برجسته دارد: بدبینی رادیکال نسبت به مدرنیته‌ی سیاسی؛ دموکراسی و حقوق بشر نه سازوکارهای اصلاح‌پذیر، بلکه تجلی متافیزیک غربی تلقی می‌شوند. نوعی تقدیرگرایی تاریخی؛ وضعیت موجود مرحله‌ای از سرنوشت تاریخی فهم می‌شود و تغییرات نهادی سطحی جلوه می‌کند. اولویت فرهنگ بر ساختار؛ بحران‌ها بیش از آنکه نتیجه‌ی تمرکز قدرت یا ضعف نظارت دانسته شوند، به «بحران معنوی» یا «انحطاط فرهنگی» فروکاسته می‌شوند. 🔸جامعه‌ی ایران امروز با بحران‌هایی ملموس روبه‌روست: تمرکز قدرت، ضعف نهادهای میانجی، بی‌اعتمادی اجتماعی، و شکاف میان دولت و جامعه. این مسائل را نمی‌توان صرفاً با ارجاع به «تاریخ وجود» توضیح داد. ibna.ir/x6FYq @ibna_official
🔰مروری بر کتاب «واپسین امپراتوری ایران»؛ بررسی منتقدانه از تاریخ دولت و دودمان ساسانیان 🔸کتاب «واپسین امپراتوری ایران» تحلیلی جامع ازتاریخ امپراتوری ساسانی ارائه می‌دهد. نویسنده دراین اثر با استفاده ازمنابع دست اول وجدیدترین یافته‌های باستان‌شناسی، روایتی جذاب و علمی از قدرت‌گیری تا فروپاشی این سلسله ارائه کرده است. 🔸دوره ساسانی یکی ازمهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین دوره‌های تاریخ ایران شناخته می‌شود. دردوره ساسانی، تمدن ایرانی دربسیاری ازجَهات به نهایت شکوفایی و پویایی خود رسید. همچنین، ایران در دوره ساسانیان، تأثیر فراوانی بر فرهنگ روم گذاشت. تأثیرات ساسانیان تنها محدود به مرزهای ایران نبود، بلکه تاثیراتش به هند، چین، اروپای غربی و آفریقا هم می‌رسد. ساسانیان نقشی برجسته در پدیداری هنر اروپایی و آسیایی در دوره‌های میانه داشتند. 🔸کتاب «واپسین امپراتوری ایران» بررسی منتقدانه از تاریخ دولت و دودمان ساسانیان بعد از توضیح مترجم به شرح اردشیر ساسانی، مختصری در باب پایان اشکانیان، ضربه بر ساختار سیاسی و اقتصادی، یزدگرد دوم، زمینه‌های انحطاط و زوال ساسانیان، سلطنت پیروز: تحقیر و ارتداد، جنگ داخلی و ظهور و جلوس پیروز، جنگ پیروز با هون‌های هفتالی، سلطنت بلاش و قباد، قباد و جنگ با بیزانس، مزدکیان، خسرو یکم(انوشیروان)، خسرو آغاز ستیز با بیزانس، شیوع طاعون و طغیان انوشزاد، جنگ طولانی بر سر لازیکا و ارمنستان، دشواری ارمنستان و حماقت خسرو در واپسین عمر، جنگ در بین‌النهرین، وضع اقتصادی در زمان خسرو، سلطنت هرمز چهارم، برخورد در ارمنستان و سلطنت مستعجل بهرام می‌پردازد. ibna.ir/x6G3K @ibna_official