✔️ فیلسوف تواب تاملی در سیر اندیشه‌ورزی دکتر رضا داوری اردکانی 🖋دکتر امیرحسین پرورش ➖این خصیصه‌ی عمومی بسیاری از روشنفکران و اندیشمندان است که در دوران جوانی، تفکر را از آب‌های خروشان انقلابی‌گری و چپ‌گرایی آغاز می‌کنند و در کهن سالی در مانداب محافظه‌کاری و راست‌گرایی آرام می‌گیرند. ➖از این باب شاید نتوان به‌ متفکران ایرانی نیز خرده گرفت که چرا از گذشته‌ی خود پشیمانند و چنان بی‌رحمانه در پیرانه سری روزگار جوانی خویش را به افراط و تندروی متهم می‌کنند. می‌توان دلایل گوناگونی را برای این توبه‌ی خودخواسته برشمرد اما نقش دو مسئله در این خانه گزینی در مرداب برجسته‌تر است. ➖نخستین دلیل، انقطاع از مفهوم عدالت است. عدالت رود خروشان و شمشیر آخته‌ای است که نه از حرکت باز ‌می‌ایستد و نه از رقصیدن. خروش رود و رقص تیغ عدالت است که مانداب محافظه ‌کاری و بزم مخمور عافیت‌طلبی را برمی‌آشوبد. اندیشمندی که از عدالت می‌گسلد یا به آن نمی‌اندیشد، از حرکت باز می‌ایستد. این باز ایستادن به واپس‌گرایی می‌انجامد. وقتی مسیر پیش رو مسدود شد یا باید ایستاد، درجا زد و حرف‌های گذشته را دوباره و دوباره تکرار کرد. یا باید به عقب نگریست و از زیاده‌روی‌های گذشته عذر خواست و بهانه‌جویی کرد. ➖دلیل دوم مشغول شدن به خویش و ندیدن جهان است. عدم فهم منطق جهانی که در آن درافتاده‌ایم، جهان خواست قدرت. امپریالیسم نشانِ وضعیت جهان مدرن است. هیچ گونه‌ای از تفکر بدون اندیشیدن به سودای قدرت جهان‌گیر امپراتوری سرمایه ‌نمی تواند وصف درستی از حال خود و حال جهان ارائه دهد. اگر امپریالیسم فهم نشود، همه‌ی مصائب و مصیبت‌ها بر سر خود ما آوار خواهد شد. ما مسئول توسعه نیافتگی خود خواهیم بود، ما متهم به بی‌بهره‌گی از عقل و مشغولیت به امور کم اهمیت خواهیم شد و خود متهم درجه اول ظلم‌هایی هستیم که به ما روا می‌شود. این خوداتهامی ویرانگر، در دوران پایانی حیات، اندیشمند تواب را کلافه خواهد کرد. او را مجبور می‌کند به عقب بنگرد و عیب و ایراد را در کرده‌ی گذشته‌ی خود جست‌وجو کند. به جای آنکه به بیرون بنگرد و خصم تمامیت‌خواه و دیگر ستیزی که گلویش را فشرده نیز نهیبی زند. ➖در این تردیدی نیست که هر انقلابی مبری از کژ روی‌ها و افراط‌کاری‌ها نیست. اما فهم رخدادی به ما می‌آموزد تفکر باید به کژی‌ها نگاه کند اما مسحور و مشغول به آن نشود. نباید در مانداب کاستی‌های گذشته ماند و بر طبل عجز و استیصال کوبید. باید به رخداد اندیشید به آن‌چه می‌توانست به جهان عرضه کند و هنوز می‌تواند. باید آرزوهای محقق نشده را تمنا کرد به جای اینکه پشیمان و مغموم افق گشایی‌های پیشین رخداد را انکار کرد. این تفاوت میان فیلسوف وفادار و فیلسوف تواب است. فیلسوف وفادار برای وفادار ماندن به رخداد گذشته را نقد می‌کند و به آینده بشارت می‌دهد. اما فیلسوف تواب بریده از رخداد گذشته را نفی می‌کند و در برابر آینده ناامیدانه تسلیم می‌شود. @Hesfir

✔️ ۵ نکته درباره سخنان اخیر سریع‌القلم 🖋 دکتر علی‌رضا مکاریان‌پور ۱. سالیانی پیش می‌پنداشتم اگرچه جریان غرب‌گرایی ایران نظراتی متفاوت با ما دارند، اما لااقل به علم مدرن مسلط هستند و به نحوی می‌توانند به کشور خدمت کنند. اما اکنون معتقدم در حوزه علوم انسانی، این نظر عموما خطاست و غرب‌گرایان عمدتا ذهنیاتِ غیرعلمی - به معنای مدرن- به خورد ما می‌دهند و بعضا حتی به همان علم مدرن هم احاطه ندارند. جهان‌سومی‌ای هستند که مسائل را "ساده‌سازی" می‌کنند و راه حل‌های کلیشه‌ای بی‌خاصیت می‌دهند. ۲. سخنان سریع‌القلم، مُرادِ جریان غرب‌گرایان، هیچ پایه و اساس علمی ندارد؛ صرفا ذهنیات خود اوست. طبقه پایین اقتصادی لزوما بی‌فرهنگ یا بی‌فکر نیست کمااین‌که طبقه مرفه سرمایه‌دارِ عمدتا مستقر در شمال شهرهای بزرگ لزوما بافرهنگ نیست. آشنایان با مسایل اجتماعی از عمق معضلات فردی و خانوادگی و اجتماعی قشر مرفه آگاه‌اند. نمونه: ترامپ. سرمایه‌داری که مجموعه‌ای از عقده‌ها و کم‌بودهای شخصیتی است. نمونه دیگر: ماشین‌گردی در بالاشهر در ایران که بیش‌تر خودنمایی و نشانه‌ای از کم‌بودهای شخصیتی است. این‌که آن یکی روزی از کورتکس نازک و این یکی روزی از تفرعن طبقه مرفه سخن می‌گوید، حاکی از ناخودآگاه‌شان است و حس تحقیرشدگی طولانی‌مدت‌شان. ▫️ادامه در پست بعدی @Hesfir

✔️ ۵ نکته درباره سخنان اخیر سریع‌القلم بخش دوم و پایانی ۳. بماند که جملات وی به شدت مبهم و مغشوش است. معلوم نیست "عقلانیت مغزی"؟! چه ارتباطی با "نشناختن دنیا" و نداشتن تجربه دارد. ۴. سطح نخبگی حکم‌رانی در ایران تنزل یافته؛ قبول. اما نخبگان و آگاهان لزوما به طبقه خاصی تعلق ندارند. طبقه مرفه همان‌قدر دچار معضلات است که طبقات دیگر. ۵. عجیب آن‌که می‌گوید فلان روزنامه در ایران مطلبی علیه همسر رییس جمهور فرانسه نوشت و چنین و چنان شد. پس برای توهین‌های مجلات فرانسوی به مقدسات مسلمانان یا کاریکاتورهای علیه مقامات ایرانی چه توجیهی می‌آورید؟ مقامات غربی هم از طبقات پایین اجتماعی هستند؟! دریغ از عمر که به نقد این جریان می‌گذرد. @Hesfir

✔️ دکتر علی‌رضا مکاریان پور: این فیلم تحلیلِ کلانِ بیان‌کننده‌ی این دوران است با کلام روان و ساده. ➖ دیگر آشکار شده است مشکل ایالات متحده و اسرائیل با ایران نه بمب هسته‌ای است نه مسائل منطقه‌ای و نه هیچ موضوع مورد اختلاف سیاسی دیگر. ➖ قوه عاقله در حاکمیت امپریالیستیِ مدرنِ صهیونیستی به این نتیجه رسیده است ایران در "نقطه عطف تاریخی" خود قرار دارد. اگر ایران اکنون سرکوب نشود در آینده‌ی نزدیک به قدرت سطح جهانی - نه منطقه‌ای- تبدیل خواهد شد. پس باید اکنون کار آن را تمام کرد. ➖ با عطف به مشکلات اقتصادی و فراز و نشیب‌های روزمره نباید داوری کرد. تاب‌آوری نظامی ایران این چندروزه در برابر ابرقدرت جهانی آمریکا و توان اقتصادی درون‌زای ایران، در قیاس با ناتوانی و حقارت سیاسی عربستان، امارات، قطر و... ما را در داوری کمک خواهد کرد. ➖ خوب است بدانید این سطح حمله به پایگاه‌های آمریکایی، پس از جنگ جهانی دوم بی‌نظیر است. ➖ این سطح قدرت ایران را مدیون شهید سید علی خامنه‌ای هستیم. و چه شرمنده باید باشند آن‌هایی که سالیانی با زخم زبان از او یاد می‌کردند. ➖ میزان تاب‌آوری نظامی ایران و تحمل روحی و روانی مردم در روزهای آینده، تکلیف ایران دهه‌های آینده را معلوم خواهد کرد. @hesfir

✔️ استحاله؛ مقصد آخر جریان غرب‌گرا 🖋 دکتر علی‌رضا مکاریان پور: ➖ جریان غرب‌گرا عزم جدی دارد که ایران را در مدار ایالات متحده آمریکا و نظم نوین جهانی هضم و جذب کند. ➖ در این بین، الیگارشی شکل‌گرفته در سالیان اخیر ذیل نظام هم پشتوانه آن‌هاست و مشروعیتِ نیم‌بند نواصول‌گرایی را هم به کمک آورده است. ➖ بدیهی است گفتمان انقلاب اسلامی در ضدیت کامل با این نظم نوین- که همان امپریالیسم آمریکایی است- قرار دارد و روند مذاکرات اگر بخواهد به پذیرش آن منجر شود، همان استحاله مد نظر جریان غرب‌گرا خواهد بود و دستاوردهای میدان را هم به‌هدر خواهد داد؛ ولو آن‌که اشخاص عامل، نواصول‌گرا باشند. 🆔 @Hesfir

✔️ در رثای علی لاریجانی، مرد‌ مبعوث سیاست ➖ افلاطون رساله‌ی مشهوری با نام «مرد سیاسی» یا Politikos دارد. در مدل آرمانی افلاطون «فیلسوف‌شاه» حاکم آرمانی جامعه است، اما در غیاب فیلسوف‌شاه در مرحله‌ی بعدی، نوبت به «مرد سیاسی» می‌رسد. ➖ علی لاریجانی در دهه‌ی هفتاد شمسی، مقاله‌ی کوتاهی در شرح رساله‌ی «مرد سیاسی» نوشته و خصائل آن را بر شمرده است: ۱- داشتنِ شناسایی راستین از هستی، جامعه و انسان: مفهوم شناسایی در نظام فلسفی افلاطونی اعم از شناسایی تجربی یا علمی صرف است. شناخت از این منظر، شناخت صحیحی از مبادی هستی و ویژگی‌های جسمانی و روحانی انسان و جامعه است. مرد سیاسی فیلسوف‌شاه نیست اما به مراتب وجودی انسان و جامعه آگاه است و مادیت‌زده نیست. ۲- مساوقت زمامداری با دانشِ زمامداری: بر این اساس زمامدار ضرورتاً باید به دانشِ زمامداری یا علمِ حکومت‌داری مسلط باشد. اما معنای مساوقت در اینجا این است که او باید عینیتِ دانشِ زمامداری در وجود او تصدیق شود. شناسایی راستینِ مرد سیاسی سبب می‌شود تا او تعینِ دانشِ زمامداری باشد. این دانش برای مرد سیاسی به مثابه‌ی امری خارجی نیست که در هنگامه‌ی تصمیم‌سازی به آن رجوع کند. بلکه بنابر ادبیات عرفانی ما در او ملکه شده است. مرد سیاسی از آن جهت که تعینِ دانش زمامداری است، بنا بر دانش زمامداری عمل می‌کند. ۳- تفوق روحانی بر مردم: بنابر نظر افلاطون، مهم‌ترین شاخصه‌ی مرد سیاسی، پیوند دادنِ روح‌هاست. افلاطون معتقد است اگرچه قانون یا جباریت می‌تواند بدن‌ها را متحد سازد، اما متحد ساختنِ ارواحِ جامعه به چیزی فراتر نیاز دارد و این خصیصه‌ی مرد سیاسی است. این اتحاد روحانی، نهایتِ سعادتِ یک جامعه‌ی بشری است. ➖ لاریجانی از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، از آن شبی که با مردم بهت‌زده‌ی ایران پس از آغاز جنگ به صحبت نشست تا روز شهادتش در ۲۶ اسفند، تعین و تحقق مرد سیاسی بود. ➖ عملکرد و شخصیت سیاسی لاریجانی به علت سطوح بالا و طول دوران مسئولیت، پرونده‌ی پربحث و پیچیده‌ای است. اما گو اینکه لاریجانی از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ برای مأموریت دیگری مبعوث شده بود‌. همه‌ی آن پیچیدگی‌های شخصیتی و سیاسی، بلاغت و فصاحت در کلام و سیمای نخبگانی سیاست‌ورزی‌اش که پیش از این محل اختلاف و چه بسا دورماندن او از کرسی ریاست جمهوری شده بود، این‌بار در کنار هم جمع شدند و لاریجانی را در قامت «مرد سیاسی» برای نجات ایران مبعوث کرد. ➖ پرده پرده‌ی این ماموریت نه ماهه ماندگار و حماسی است. رجزخوانی او در لبنان، گفت‌گوهای شبانه‌ی آرامش‌بخش‌اش با مردم، گزندگی و هوشمندی زبان تیزش در محاجه با رئیس جمهور آمریکا در رسانه‌ها و گام‌های مستحکم‌اش پیش‌ از شهادت زیر آتش دشمن در راهپیمایی روز قدس، همه سیمایی اسطوره‌ای از مردی می‌سازد که زمانه قدرش را دانست و به او فرصت قهرمان شدن و اسطوره ماندن داد. ➖ حتی سکانس پایانی زندگی علی لاریجانی یک تراژدی تمام عیار شیعی است. پسری که دست از پدر نمی‌کشد و پدری که می‌داند در درگاه مرگ ایستاده اما دل از پسر نمی‌کند و هر دو با هم مرگ عزتمندانه را در آغوش می‌کشند. ➖ «مرد سیاسی ایران» ویژگی‌های مرد سیاسی افلاطونی را مجسم ساخت، قلوب مردم‌ را در هنگامه‌ی نبرد آرامش بخشید، شجاعت و فضیلت تاریخی ایران را به جهانیان نشان داد، در مقابل گردن‌کشی پست‌ترین حکمرانان تاریخ جهان جسورانه ایستاد و به ایران یک اسطوره‌ی ماندگار در تاریخ سیاست‌ورزی بخشید. ➖ علی لاریجانی هر که بود و هر چه کرد، از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ و آن زمان که شیپور جنگ مرد را از نامرد جدا کرد، تا زمان شهادتش در سحرگاه رمضان، در قامت سیمای آرمانی «مرد سیاسی» برای مردم ایران مبعوث شد. 🖋 دکتر امیرحسین پرورش 🆔 @Hesfir

🎥مهدی خلجی تحلیل‌گر سیاسی اپوزوسیون: ➖آیت‌الله خامنه‌ای قهرمان نهادسازی و شبکه‌سازی بود. ➖جمهوری اسلامی بسیار پیچیده‌تر و فهم آن بسیار دشوارتر از چیزی است که مخالفانش می‌پندارند. 🆔 @Hesfir

➖ دکتر علی شریعتی: آمریکا! آمریکا! این بلاهت عظیم و توحش متمدن و بدویت مدرن و خشونت با اتیکت و غارت قانون‌مند و خوش‌بختی زشت و آزادی لَش و دموکراسی احمق و اندیویدوآلیسم قالب‌ریزی‌شده. ▫️با مخاطب‌های آشنا، مجموعه آثار، ج۱، ص ۷۳ 🆔 @syounnos

➖ دکتر شهریار زرشناس: راه طی‌شده و شکست‌خورده را از سر نگیریم. به شما دروغ می‌گویند که استقلال‌طلبی و اقتدارطلبی عامل کوچک‌شدن سفره‌های شماست. آدرس غلط می‌دهند تا همه چیز را منوط به مذاکره با غرب کنند. ➖ درحالی که تجربهٔ قرن‌ها به ما آموخت هرگاه پشت میز مذاکره از موضع ضعف نشستیم، معاهده‌های ننگین دیگری بر پیشانی تاریخ ما نقش بست. ➖ مراقب باشید فریبِ «توسعه به بهای عقب‌نشینی» را نخورید؛ که استقلال، فقط یک‌بار از دست می‌رود، اما بازگرداندن آن، قرن‌ها زمان می‌برد. 🆔 @syounnos

✔️ ترامپ ترور سردار سلیمانی را بزرگ‌ترین اقدام صد سال گذشته دانست سلیمانی یک ژنرال درخشان بود. کشتن سلیمانی یکی از بزرگ‌ترین اتفاقات در خاورمیانه بود. مردم گفته‌اند که این بزرگ‌ترین اتفاق در صد سال گذشته است. ▫️ اشارات مکرر ترامپ به سردار سلیمانی نشان از درگیری ذهنی ترامپ با او از سویی، و اهمیت و جایگاه سردار در به خطر انداختن منافع ایالات متحده از سوی دیگر دارد. 🆔 @syounnos

➖ دکتر فواد ایزدی: متاسفانه آقای قالیباف مشاورانِ کم عقلی دارد، واقعا کم عقل. من دلم برای آقای قالیباف می‌سوزد. 🆔 @syounnos

✔️ از خودکشی پسر «اروین یالوم» تا کشف معنا برای زندگی 🖋 دکتر بیژن عبدالکریمی: ➖ روان‌شناسی جدید، به‌خصوص روان‌شناسی زرد در جوامع معاصر- از جمله جامعه ما - ادعا دارد که خلأ معنوی را پر کند و توده‌ها را جذب کرده است. اما این روی‌کرد اغلب سرشار از شارلاتانیسم، فریب و منطق اقتصادی است. بعد از فروپاشی ایمان مسیحی در غرب، مدرنیته با تکیه بر علم، عقلانیت جدید و روان‌شناسی - به‌عنوان یکی از نتایج نظام علمی نوین- نتوانست خلأ معنوی را پر کند. این بحران اکنون جهانی شده است. ➖ روان‌شناسی جدید، چه پوزیتیویستی و چه اگزیستانسیال، نمی‌تواند بی‌معنایی بشر جدید را حل کند. پس از دو جنگ جهانی، ایمان به علم و عقلانیت که قرار بود سعادت بیاورد، نیز فرو ریخت. در ربع اول قرن ۲۱، با خشونت و بی‌معنایی بی‌سابقه مانند حوادث غزه، لبنان و حمله به ایران مواجهیم که اوج نیهیلیسم است. ➖ نهاد‌های جهانی اعتبار خود را از دست داده‌اند و عقلانیت علمی-تکنولوژیک نتوانسته در حوزه اخلاق، ارزش‌ها و معنا اعتبار ایجاد کند. بنابراین، روان‌شناسان علی‌رغم ادعاها، دستان‌شان چندان پر نیست. ➖ فیلسوف اگزیستانسیالیست به متفکری گفته می‌شود که مهم‌ترین مسئله تفکر را «نحوه هستی خاص انسان» می‌داند و بشر را محور قرار می‌دهد. اما ذاتاً اگزیستانسیالیسم، سکولار و انسان‌گرا - هیومنیستی- است. هایدگر عنوان اگزیستانسیالیسم را نپذیرفت و بعداً ترجیح داد «اونتولوژیست» (هستی‌شناس) خوانده شود، زیرا برای او «وجود» یا «ساحت قدس» (امر متعالی) مهم‌ترین موضوع است، نه انسان به‌خودی‌خود. انسان تنها در نسبت با وجود یا ساحت قدس اندیشیده می‌شود. روان‌شناسی حتی اگر با اگزیستانسیالیسم پیوند بخورد، نمی‌تواند بحران معنا را حل کند؛ این بحران ناشی از فروپاشی نظام‌های الهیاتی و عقلانیت جدید است. ➖ معنای جهان نمی‌تواند از خود جهان - مثل به‌وجود آمدن کره زمین یا ظهور حیات- باشد، زیرا سؤال به‌طور مداوم منتقل می‌شود. همین‌طور معنای زندگی نمی‌تواند غریزه جنسی، تولید مثل یا خود زندگی باشد. معنای تاریخ هم نمی‌تواند رویدادی درون تاریخی باشد. ➖ بنابراین، معنا باید فراتر از موجودات، زندگی و تاریخ ـ یعنی امر متعالی (ترانسندنت)ـ باشد. مرگ امر فرامحسوس به معنای مرگ معنا است (به تعبیر نیچه). معنا حاصل «انکشاف» (کشف) است، نه خلق یا آفرینش انسانی. اگزیستانسیالیسم سکولار نمی‌تواند معنا را از خود جهان بسازد. ➖ ما سنت عمیق دینی و معنوی داریم، اما دو قرن در برابر غرب قرار گرفته‌ایم. برخی جریانات روشن‌فکری به نیهیلیسم حاصل از عقلانیت جدید تن دادند. انقلاب اسلامی سودای مقاومت و عبور از نیهیلیسم داشت، اما بسیاری از جریانات، از جمله روشن‌فکری دینی، آن را عمیق درک نکردند و فکر کردند با فقه اصغر یا تغییرات ساده می‌توان عبور کرد. ➖ امروز شاهد ترومای اجتماعی، بیماری‌های اجتماعی و حتی ستایش جنایات هستیم. اگزیستانسیالیسم در روان‌درمانی یا فرهنگ عامه گاهی به نیهیلیسم دامن می‌زند، و تجربه ایرانی نشان می‌دهد ترکیب سنت و مدرنیته بسیار دشوار و نیازمند درک عمیق است. 🆔 @Hesfir