🔵🔴جغرافیای قدرت ایران
توجه: (خواهشمندم با وجود طولانی بودن، این مقاله را تا پایان رها نکنید؛ حیف است)
رابرت د.کاپلان در اسفند ۱۳۸۸ مقاله ای را با عنوان تیتر بالا در نشریه معتبر آتلانتیک منتشر کرد. نسخه کامل تر این مقاله در شهریور ۱۳۹۱، در کتابی مشهور به نام "انتقام جغرافیا" تشریح شد. در اینجا برآنم که پس از گذشت ۱۹ سال، تفسیری بر این مقاله گرانسنگ داشته باشم.
کاپلان در این مقاله نتیجه ای شگفت می گیرد که امروزه روز، کاملا محقق شده است:" ایران تنها مفصل جغرافیایی است که خلیج فارس را به دریای خزر و شبه جزیره عربستان را به سپر اوراسیا پیوند می دهد. هیچ استراتژی بزرگی در اوراسیا، بدون در نظر گرفتن موقعیت ایران قابل پیاده شدن نیست"
کاپلان در این مقاله که از مشهورترین، تاثیرگذارترین و پرارجاعترین مقالات ژئوپلیتیک ی در رسانهها و محافل آکادمیک جهاناست، ایران را «شاهکلید زمین» (The Pivot State) یا «ایران به عنوان دل زمین» (Persian Heartland) می نامد.
در اینجا خوب است ، محورهای اصلی این مقاله طولانی، و چرایی اهمیت ایران از دیدگاه یکی از سه چهره برتر ژئوپلیتیک جهان و ایالات متحده را عرضه کنم:
کاپلان در این مقاله طولانی استدلال میکند که بر خلاف کشورهای نوظهور با مرزهای ساختگی در خاورمیانه، ایران یک «کشور-ملت واقعی» با مرزهای طبیعی است که جغرافیا به آن قدرتی بی همتا بخشیده است. فکت های زیر، بنیاد دیدگاه کاپلان است:
۱. پل ارتباطی میان دو هارتلند (دل زمین)
کاپلان با بازخوانی نظریه هارتلند مکیندر، ایران را تنها کشوری میداند که به طور همزمان به دو منطقه استراتژیک جهان چیره است:
هارتلند انرژی جهان: خلیج فارس و تنگه هرمز در جنوب.
هارتلند جغرافیایی اوراسیا: دریای خزر و آسیای مرکزی در شمال.
۲. قلعه طبیعی خاورمیانه
کاپلان ایران را بسان قلعه ای طبیعی در جهان می داند. محصوریتش میان زاگرس و البرز و وجود کویرهای مرکزی، به ایران یک مصونیت تاریخی در برابر تهاجمهای پایدار خارجی داده و در عین حال، به آن اجازه داده است که قدرت خود را به فراتر از مرزهایش (به سمت دشتهای میانرودان در باخترو افغانستان در خاور) تصویر کند.
۳. ایران به عنوان مرکز ثبات یا بیثباتی منطقه
کاپلان سخت باورمند است به دلیل همین موقعیت شاهراهی، هرگونه تحرک و تحول داخلی در ایران، کل سیستم امنیتی از مدیترانه تا شبهقاره هند را تحت تأثیر قرار میدهد. او ایران را «محورِ» (Pivot) خاورمیانه مینامد که غرب،چارهای جز تعامل یا برخورد مداوم با این جغرافیا ندارد.
نتیجهگیری کاپلان
نکته کلیدی مقاله کاپلان و سایر رسانههای معتبر بینالمللی این است که «سیستمهای سیاسی تغییر میکنند، ولی جغرافیا ثابت میماند.» از نظر رسانههای ژئوپلیتیک جهان، ایران به دلیل قرار گرفتن در چهارراه ارتباطی سه قاره (آسیا، اروپا و آفریقا) و اشراف بر منابع انرژی، همواره نقشی تعیینکننده در موازنه قدرت جهانی ایفا میکند.
✍یدالله کریمی پور/استاد ژئوپلیتیک
#معماری_قدرت #ایران_قوی #ایران (مؤلفهی فرهنگ وتمدن) #اسلام #جغرافیا (تنگه هرمز) #تشیع (دین یا تسامحا ایدئولوژی) #موشک #مردم
🆔@world_order
هدایت شده از روزپلاس
923.5K حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔻 روایت عراقچی و ناگفته های حمله به بیت رهبر شهید/ ایشان فرموده بود زمانی به پناهگاه میروم که همه مردم ایران امکان رفتن به پناهگاه را داشته باشند
وزیر امورخارجه کشورمان در بخشی از مصاحبه با شبکه المیادین به تشریح حمله و تجاوز به بیت رهبر شهید پرداخت.
عراقچی گفت: لحظه شهادت رهبر شهید انقلاب من در دفترشان بودم. یعنی در لحظهای که حمله شد، من هم در همان دفتر حضور داشتم. دفتر حضرت آقا. یادتان هست که روز پنجشنبه ما در ژنو مذاکرات داشتیم، جمعه به تهران برگشتم و شنبه این اتفاق افتاد.
وی افزود: از همان لحظه، در حالی که در حال خارج شدن از زیر آوار بودیم، تمام فکر من این بود که آیا ایشان هم هدف قرار گرفتهاند یا نه. از ساختمان خارج شدیم و من به وزارت امور خارجه برگشتم و تا چهل روز به خانه نرفتم.
عراقچی گفت : نقل شده که ایشان فرموده بودند: زمانی به پناهگاه میروم که همه مردم ایران امکان رفتن به پناهگاه را داشته باشند و چون این امکان برای همه نیست، من هم کنار مردم میمانم و هر اتفاقی برای مردم بیفتد برای من هم بیفتد.
@roozplus_ir
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
🔻 روایت عراقچی و ناگفته های حمله به بیت رهبر شهید/ ایشان فرموده بود زمانی به پناهگاه میروم که همه
عراقچی گفت : نقل شده که ایشان فرموده بودند: زمانی به پناهگاه میروم که همه مردم ایران امکان رفتن به پناهگاه را داشته باشند و چون این امکان برای همه نیست، من هم کنار مردم میمانم و هر اتفاقی برای مردم بیفتد برای من هم بیفتد.
❌پ.ن: پس ایشون غافلگیر نشده، بلکه دوست و دشمن، همه رو غافلگیر کرد.
هدایت شده از غلامرضا باقری
توضیح درباره نزدیک شدن به برخی جریانهای سیاسی
https://youtu.be/e67UKVFJFcs?si=NTz6YA6-UMJiKUKq
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
توضیح درباره نزدیک شدن به برخی جریانهای سیاسی https://youtu.be/e67UKVFJFcs?si=NTz6YA6-UMJiKUKq
اصلاح جمهوری اسلامی با نیروهای راستین گفتمان انقلاب | ۱۵ بهمن ۱۴۰۴
بیژن عبدالکریمی در این دیدآوا (ویدئو) ، به انتقاداتی پاسخ میدهد که او را از نزدیک شدن به جریانات سیاسی برحذر میدارند. او توضیح میدهد که به باور او نیروهای اصیل تاریخی ایران، نیروهای گفتمان انقلاب هستند و هر اصلاحی در حکومت تنها از طریق همین نیروهای راستین انقلاب امکانپذیر است.
مصطفی نجفی:
یکی از فرماندهان دوران جنگ برای من تعریف میکرد:
آن روزها که محسن رضایی فرمانده سپاه، حسن طهرانیمقدم را مأمور یافتن و ساختن موشک کرد و بعد هم حکم فرماندهی یگان موشکی سپاه را به او سپرد، حتی تصور چنین مأموریت و حکمی دشوار بود. در شرایطی که ابتداییترین تجهیزات نظامی به سختی پیدا میشد، حرف زدن از یگان موشکی بیشتر شبیه یک رؤیا بود تا یک برنامه عملی.
به حسن گفتیم: «احتمالاً فرمانده میخواهد تو را دنبال نخود سیاه بفرستد!» حسن با همان آرامش همیشگی فقط لبخند زد و چیزی نگفت و رفت. سالها بعد فهمیدیم آن لبخند چه رازی در خود داشت.
🆔@world_order
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
📝فهرست یادداشتهای اینجانب پیرامون اندیشه و عمل سیاسی دکتر بیژن عبدالکریمی این سلسلهنوشتارها، تق
رسم ادب این بود که بنده با استاد دکتر عبدالکریمی تماس بگیرم، اما ایشان تماس گرفتند که برای حقیر افتخاری است. این تماس، در 16 خرداد گرفته شد و به مدت تقریبا 40 دقیقه به طول انجامید. ایشان بنا بر لطف و به رسم شاگردپروری، ابتدا تشکر کردند از تلاش بنده و سپس نکاتی را فرمودند که قابل استفاده و قابل تامل بود. بنده هم سهپیشنهاد خودم رو به ایشان عرض کردم و انشالله که در آینده جدی تر این ارتباط برقرار شه.
امیدوارم فرصتی رخ دهد تا بتوانم گزارشی از این صحبت تلفنی بنویسم اما رفتار استاد مرا بیش از پیش شیفته ی ایشان کرد. استادی به سرشلوغی عبدالکریمی که این روزها انتظار جامعه از او زیاد شده و بسیار تراکم کاری دارد با بنده تماس بگیرد و ضمن تشکر، یک گفت وگوی دو نفره را راه بیندازد.
گفتم تا مشخص شه که ایشون امر گفتوگو رو -نه فانتزی و نمایشی- واقعا مورد ارج قرار میده.
ایشان فرمودند شصت و خرده ای سال دارم و بدنم در حال فرسایش هست و از طرفی انتظار جامعه از من بالا رفته و وضعیت کشور اقتضا میکنه که پرکار باشم، علیرغم اینکه همهجابودن میل و خواست من نیست... این مسئولیت پذیری ایشان در قبال کشور و تعهد ایشان به ایران آموختنی است.
ایشان نکاتی رو در باب ایدههاشون برای تحول حوزه و علوم حوزوی، ارتباط حوزه با دانشگاه، و نیز پرسشهایی جدی را مانند چیستی انتظارات حوزه از روشنفکران و... مطرح کردند. در کل بحث خوبی بود بهعنوان مقدمهای بر نزدیکشدن جهانهای متفاوتِ اما ایرانی بههم در قالب گفتوگوی حضوری.
بنده هم نقد خودم به کنشگری ایشان را مطرح کردم که عبدالکریمی نباید در مواجهه با تکثر، حل و هضم در کثرات شه و بهعبارتی همهجایی بشود. این خود عنصر ضدتبلیغشدن است و نباید خرج دیگر اشخاص شود.
✍️تفرشی
#گفتوگو
👤مجید شاکری:
دولت نیاز به تغییر کلی ایده از غربگرایی، بازارگرایی و توزیع اختیار به واقع گرایی، دولت گرایی و تمرکز اختیار است. این طبعا ملازم تغییر افراد هم هست.
https://x.com/i/status/2062863959338721340
#نظریهی_دولت #مکروپاور
🆔@world_order
♨ ابراهیم کحلوت، فرزند شهید ابوعبیده، سخنگوی پیشین گردانهای قسام، در پیامی که در حساب شخصی تلگرام خود منتشر کرد، اعلام نمود: «در برابر کسانی که ما را تنها گذاشتند، بیش از هر زمان دیگری با صراحت و تندی سخن خواهم گفت» و سپس دیدگاههای خود را درباره برخی کشورها بیان کرد:
🔸 قطرساخته آمریکا است؛ بیش از آنکه یک میانجی باشد، شریک جرم به شمار میرود و بهعنوان سپری برای نیروهای آمریکایی عمل کرده است.
🔸 مصر امروز تا حد زیادی وزن و تأثیر خود را از دست داده و آن جایگاه درخور تاریخ و موقعیتش را از دست داده است. السیسی کشور را به وضعیتی ناتوان کشانده است. ما آن را یک میانجی نمیدانیم، بلکه آن را در خدمت منافع اسرائیل میبینیم. توافق گازی با اسرائیل تنها بخش کوچکی از امتیازاتی است که به آن داده است. گذرگاه رفح بهطور کامل توسط مصر و بر اساس دستورالعملهای صهیونیستها اداره میشود.
🔸 ترکیه که انتظار داشتیم موضعی مؤثر از خود نشان دهد، به کشوری تبدیل شده که نقشی متناسب با قدرتش ایفا نمیکند. به نظر میرسد اردوغان بیش از آنکه سخنانش را به عمل تبدیل کند، در فن خطابه مهارت یافته است؛ بهگونهای که هرچند سر و صدای زیادی ایجاد میشود، اما تأثیر واقعی آن بسیار اندک است.
🔸 اردن؛ امیدوار بودیم که مردمش بسیار قدرتمندتر از آنچه به نظر میرسد باشند، اما میزان ناامیدی فراتر از همه انتظارات بود. ملک عبدالله در واقع چیزی جز یک چهره تشریفاتی نیست که جایگاه قدرت را اشغال کرده است؛ نه تصمیمی از خود دارد و نه قدرتی فراتر از مردمش. دستگاه اطلاعاتی اردن نیز تنها برای تعقیب کسانی فعالیت میکند که به غزه کمک میفرستند.
🔸 عربستان سعودی، امارات و بحرین؛ دولتهای این کشورها با جسارتی بسیار در جنگ علیه اسلام و مسلمانان شریک شده و میلیاردها دلار برای حمایت از جنگی که صهیونیستها علیه غزه به راه انداختهاند و نیز برای تقویت نفوذ آمریکا هزینه کردهاند. این دولتها باید پیش از هر تغییر دیگری فوراً تغییر داده شوند.
🔸 لبنان؛ مردم درباره حزبالله دیدگاههای متفاوتی دارند: برخی معتقدند این گروه اشتباه کرده و برخی دیگر بر این باورند که تا حد توان از غزه حمایت کرده است. اما آنچه قابل درک نیست، این است که برخی افراد نهتنها مخالفت میکنند، بلکه به هر کسی که هزینه داده یا فداکاری کرده نیز حمله میکنند. اگر این رویدادها را حمایت از غزه میدانید، چگونه به کسانی که خون دادهاند و تلفات دادهاند حمله میکنید؟ و اگر آن را اشتباه میدانید، جایگزین شما چیست؟
🔸 لیبی و تونس؛ گویی از دایره حافظه خارج شدهاند و در سکوتی سنگین فرو رفتهاند؛ نه حضوری قابل ذکر دارند و نه اثری قابل مشاهده.
🔸 یمن، سرزمین خرد و افتخار؛ با وجود فاصله جغرافیایی، از وظیفه خود در قبال غزه عقبنشینی نکرد. کاری را که نزدیکترها نتوانستند انجام دهند، انجام داد و با موضع خود تأثیرگذار بود و در میدان حمایت، صدای بلندی داشت.
🆔@world_order
3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
زیرنویس فارسی/ وزیر خزانهداری رژیم آمریکا به نقل از تیم مذاکره آمریکا با ایران میگوید که در این مذاکرات تحریمهای ایران لغو نخواهد شد و پول بلوکه شده ایران پس داده نخواهد شد، فقط محاصره دریایی ایران در مقابل بازگشایی تنگه هرمز برداشته خواهد شد.
https://x.com/i/status/2062928228830880031
🆔@world_order
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
زیرنویس فارسی/ وزیر خزانهداری رژیم آمریکا به نقل از تیم مذاکره آمریکا با ایران میگوید که در این مذا
اینجا هنوز کمی ابهاموجود دارد.
سوال کنند بدنبال این است که مطمئن شود در هر گونه توافقی هیچ تحریمی لغو نمیشود و پول بلوکه شدهای به ایران بازگردانده نخواهد شد.
اسکات بسنت در ظاهر جوری حواب داد که اینگونه خواهد بود منتهی بطور ظریفی انرا مرتبطبه بازکردن تنگه کرد کهدر صورت نیاز به این معنی باشد که در مقابل بازکردن تنگه رفع تحریمی نخواهد شد و دارایی های بلوکه ایران بازگردانده نخواهد شد.
منتهی تنگه باز شود قطعا رفع تحریم و بازگرداندن دارایی هایی در کار نخواهد بود.
به همین دلیل ایران بر اتمام جنگ قبل از مذاکره هستهای و حالا بر آزاد کردن قسمتی از دارای های بلوکه شده در حین مذاکره تاکید میکند.
اقای محسن رضایی در مصاحبه با CNNتاکید کردند به جهت اعتماد سازی امریکا باید اول ۲۴ میلیارد دلار دارایی بلوکه شده ایران را آزاد کند.
#بین_دوگانگیها
جناب آقای زیباکلام،
گاهی آدم از کسی که سالها عنوان استادی علوم سیاسی را با خود داشته، انتظار دارد دستکم حرمت چند واحد «تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی» را نگه دارد. اما در سخنان اخیر شما نه کلام چندان زیباست و نه محتوایش چندان عالمانه.
فرم استدلال شما ساده است: «اگر سلاح هستهای استفاده نمیشود، پس به چه درد میخورد؟ اگر موشک آزادی و رفاه نمیآورد، پس چرا باید موشک داشت؟» این، نقد سیاست امنیتی نیست؛ سادهسازی کودکانه مفهوم بازدارندگی است. سلاح بازدارنده را برای جشن ملی، رفاه عمومی، باز شدن زندان، یا شادی شهروندان نمیسازند. برای این میسازند که طرف مقابل نداند هزینه تعرض، حمله، اشغال، تخریب زیرساخت یا تغییر رژیم چقدر بالا خواهد بود. بیمه خانه هم مدرسه نمیسازد، بیمارستان نمیسازد، زندانی سیاسی آزاد نمیکند؛ اما وقتی آتشسوزی آمد، نبودنش معنای دیگری پیدا میکند.
شما میپرسید موشکها زندان اوین را بستهاند؟ خیر. همانطور که ارتش آلمان، نیروی هوایی فرانسه، زیردریاییهای بریتانیا و سامانه هستهای اسرائیل هم قرار نیست زندان ببندند یا انتخابات آزاد برگزار کنند. آزادی سیاسی محصول نهاد سیاسی، قانون، جامعه مدنی، تفکیک قوا و پاسخگویی است. امنیت سخت نیز کارکرد دیگری دارد. مشکل شما این است که با ابزارهای یک حوزه، پرسشهای حوزه دیگر را میسنجید و بعد از آن نتیجه اخلاقی میگیرید.
اگر بنا باشد با منطق شما حرف بزنیم، باید بپرسیم: آیا ارتش اسرائیل برای شهروندان اسرائیلی عدالت اجتماعی آورده؟ آیا هزینه نظامی عربستان آزادی سیاسی آورده؟ آیا بودجه دفاعی آمریکا زندانهای آمریکا را بسته؟ روشن است که نه. اما هیچ دانشجوی جدی روابط بینالملل از این پاسخ نتیجه نمیگیرد که پس دولتها در محیط ناامن نباید ابزار بازدارندگی داشته باشند.
قبل از انقلاب ایران، یعنی در همان منطقهای که شما گویی آن را با سوئیس اشتباه گرفتهاید، عربستان در سال ۱۹۷۸ حدود ۱۶.۷۴ درصد تولید ناخالص داخلی خود را صرف دفاع میکرد. اسرائیل در همان سال حدود ۲۲.۸۹ درصد تولید ناخالص داخلی خود را صرف دفاع میکرد. این ارقام برای قبل از انقلاب است، نه محصول جمهوری اسلامی، نه سپاه، نه ادبیات موشکی امروز. منطقه از همان زمان منطقهای امنیتی، مسلح، بیاعتماد و پرهزینه بوده است. ایران نه در شمال با لوکزامبورگ همسایه است، نه در شرق با نروژ، نه در غرب با کانادا. ایران با عراق، ترکیه، افغانستان، پاکستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان و ترکمنستان مرز زمینی دارد و در جنوب نیز در خلیج فارس و دریای عمان با شبکهای از رقابتهای امنیتی، پایگاههای خارجی، دولتهای مسلح و ائتلافهای متغیر روبهروست.
در چنین محیطی، سخن گفتن از امنیت بدون توجه به جغرافیا، همسایگان، جنگ تحمیلی، فروپاشی نظم منطقهای، حضور آمریکا، قدرت هستهای اعلامنشده اسرائیل، قدرت هستهای پاکستان، و بیثباتی مزمن پیرامونی، بیشتر شبیه خطابه اخلاقی است تا تحلیل علوم سیاسی.
بله، میتوان و باید درباره هزینه فرصت برنامه موشکی بحث کرد. بله، میتوان پرسید چرا توسعه، سلامت، آموزش و رفاه در ایران قربانی امنیتیسازی شده است. بله، میتوان نقد کرد که چرا توازن میان امنیت سخت، دیپلماسی، اقتصاد و آزادی سیاسی از بین رفته است. اما این نقد یک چیز است، و گفتن اینکه «چون موشک زندان اوین را نبسته پس به درد نمیخورد» چیز دیگر. اولی تحلیل است؛ دومی شعار است.
مشکل اصلی این است که شما نقد حکمرانی را با نفی ابزار بازدارندگی یکی میگیرید. میتوان همزمان منتقد فضای بسته سیاسی داخلی بود و ضرورت دفاع ملی را فهمید. میتوان همزمان منتقد هزینههای غیرشفاف بود و دانست کشوری با این جغرافیا، این تعداد مرز زمینی، این همسایگان، این تجربه جنگ، و این موازنه هستهای نامتقارن در منطقه، نمیتواند با پند اخلاقی و آرزوی صلح زندگی کند.
از قضا این همان جایی است که فقر نظری خود را نشان میدهد. علوم سیاسی فقط سخنرانی درباره آزادی و توسعه نیست. علوم سیاسی فهم نسبت قدرت، نهاد، تهدید، جغرافیا، موازنه، بازدارندگی و دولت است. کسی که میان «کارکرد آزادیساز نهاد سیاسی» و «کارکرد بازدارنده توان نظامی» فرق نمیگذارد، از ابتداییترین تمایزهای تحلیلی عبور کرده است.
طنز تلخ تاریخ دانشگاه ما همینجاست. پس از انقلاب فرهنگی، بسیاری از استادان و سنتهای جدی علمی حذف شدند و دانشگاهی شکل گرفت که در آن گاهی وفاداری، شهرت رسانهای یا سادهسازی سیاسی جای دقت مفهومی را گرفت. حاصلش همین است: کسی سالها در دانشکده حقوق و علوم سیاسی مینشیند، اما درباره امنیت ملی چنان سخن میگوید که گویی ایران کشوری بیمرز، بیدشمن، بیتاریخ، بیجنگ و بیمحیط راهبردی است
با آرزوی سلامتی
حسین
#حسین_قتیب
🆔@world_order